장음표시 사용
491쪽
chymiam, nisi ad morbi magni iuginem referatur, tantam vim non habere , ut venam secandam possit indicare. Ex liis constat quam male, ac licenter Aduersarius solutionem quorundam
problematum Galeno tribuat,quam ille ne per somnium quidem cogitauit umquam. Tu vero ita fingito , Socratem laborantem cacochymia extra venas , citra plenitudinis affectiun, validas habentem vires, cur hic non sustinebit
' venae sectionem 3 , Suppositum falsillimum , ab suid1ssimum: nam qui vires ha-V bet validas, quodvis remedi j genus ferre possunt, ipsam quoque phlebotomiam. Quod si morbus adsit vehemens, non solum perferunt, sed etiam postulant, atque essi agitant. Qiiamobrein illa rei ponsio non est Galeni, sed ab Aduersatio , conficta, S constructa est. 1 Respondebit Galenus, quia maxime pexiculosum estia humorem malum attrahere ad venas, &c. , Qui respondere ita potest Galenus
4. D. N. Qui docuit aliquando venae scotionem particia d.im csse, ut humor crudus prius Vace. Io. ab ambitu corporis trahatur in venas, deinde a venis evacuetur. Pariter ille rei, spondcbit etiam non expedire,quod non adiit indicans vacuationem sanguinis. F, , Non est Galeni responsio, qui ja pe dixit millies inculcauit, quotiescumquς tres principes scopi adiunt,sanguinem mittendum esse; morbi quidem vehementia, , , ut indicans, reliqui duo, ud consenticiates: alterum problema. Fingito praetereari Socratem laborantem cacochymia venarum permistione coinquinante sangui- ,, nem,qui sit robustis viribus, S c. t In quo Aduersarius pariter falso supponit sanguinem non csse mittendum. Deinde causam quaerit, ut mirum non sit, si falsaeis positionis causam falsiam adducit. Res posset Galenus hoc pacto,quod humores,, vitiati sunt segregandi a languine,&c. ι Nouus iste Galenus fortasse ita responti debit; non priscus ille medicus, & philosophus praestantissimus, qui quidem ita
responde dit. Humores sine vitiatos esse a sanguine segrcgandos, immo a corpore expellendos ; sed hoc non solum purgatione fieri, sed etiam aliis euacua tionibus, per sudores, urinas, insensibilem transpirationem: at Apenumero euenire, ut praestari huc non possint, nisi in primis materia per venae sectionem, , sit imminuta, totum corpus inanitum. Finge postremd eundem tali, aeri tanta cacochymia laborare , ut vixes imbecillae sint, huic neque purgans,dcc. . , , Aduersarius huic soli problemati veram attulit responsionein: cum certum sit in virium imbecillitate . neque purgandum , neque ve nam secandam esse: sed camcontaminauit dum purgationem per epicrasin induxit: tum quia haec et lain euacuatio per epicrat in vires remedio proportione respondentes, & constantes pollulat: tum etiam quia asturciis Galeni locum de Epicras solius ineminit purgationis; cum tamen Galenus praeceptum ipsi quoque phlebotomiae commune tradiderit,eiusque pariter mentionem secerit.
Advertarius ex liis colligit tum errorem nostrum, tum erroris causaria : causaver b duplex est, duo scilicet errores:alter, t Quod non distinxerint indicationes V ipsas,sed in solis communitatibus Methodicorii more inhaeserint alter,i Quod
' non videntur nouille simul cum cacochymia,& plenitudine cons sic re posse vir-9.M. b. .io. xu em Validam , & imbecillam. ν Si quid umquam inimcrito , ac sine ratione in nos effudit Aduersarius, hac certe sunt,quae inique,& preter omnem rationem,&probabilitatem mihi obiicit in praesentia .Quoimm indicationes ab illo positas; is ex Galeno sumptas libenter fateot,atque concedo; quae scilicet a plenitudine ; acacOcbymia suiuuntur: illis addo, etiam quae ex morbi vehementia delum untur,
492쪽
LI AER XL DISPUTATIO. X L is e
quod Hippocratis fuit inuentum dicor Methodicus: Aduersarius,qui solis utitur
indicationibus vulgo notis, plenitudinem euacuandam, cacochymiam purgandana,quid erit quo nomine vocitabitur Non rationalis,quia indicationes ab optimis rationalibus medicis propositas praetermittit: non Empiricus, cum per indicationes remedias inuestiget; ecgo vel Methodicus , vel idiota. Sed qu.eso cur mihi imponit quod non cognouerim,cum cacochymia virtutem posse consistere validam,& imbecillam:cum id manifestissime consessus fuerim,& explica uerim Verba mea haec fuerunt. Neque enim puto esse aliquem, qui audeat asseuerare in quovis humorum vitio vires esse usque adeo debiles , ut id remedium ferre nequeant. Cum verb disputaui, cur in cacochymia venae sectio prae termitatur,ex luppositione, ut aiunt loquutus sum, quasi aliquando id fieri possit; &Iunc eueniat ratione virium 1, quae inposito casu non dico semperi sint imbecilliores,quam ut remedium ferre queant. Vnde licet genium, atque ingenium hominis obseruare,qui contra omnem, de amicitiae legem , & ingenuitatis offieiuna, & disputantis fidem me criminibus onerare non est veritus,& falsis,& tum me reo, tum ipso accus itore indignissimis Porro exemplum sumptum ex Galeno lib.de Bon.& Mai. Suc.& argumentum a me inde positum,constantissimum esse , atque inexpugnabile, illud satis docet
quod a viso acutissimo solui non potuit, nisi de sibi, & Galeno contradiceret ' Magna quidem sinquit admiratione afficior viros alioqui doctos ciusmodi. proferre dubitationem, i Quam tamen non soluit: Qui inquit. 3 Quis enim est,
qui non videat carbunculos, phagedenas,sebres pestilentes, exanthemata, ac alia
ei uidem generis postulare missionem sanguinisti Ego quidem video. Sed qui
modo hac cum po fitione Aduersari j conlistarit, non video. Etenim carbunculi, phagedena , fcbres pestilentes, ac plurima exanthematum genera, procul omni dubio, futia cacochrmia, dc ut inquit Aduersarius a fluxione saguinis,sed praui, dc in quo aliquis humor proportione caetcros superat; quae nihil aliud est, quam verissima cacochymia: quanquam dc febre pestilente quid attinet dicere Z quam somnium est fingere a fluxione sanguinis fieri, quod neque Aduersarius ausus est affrmate : propterca tu hac argumentum reliquit inlolutum. Ille igitur in-rerrogat Quid ex loc quaeso habent quod nostris principiis repugnet, An leue hoc vidctur rei polidcbo quod mittitur sanguis in cacochymia , aut s non mittitur, id ratione viri u hi Ego verὼ interrogabo,quod ij morbi a fluxione ianguinis sani, quid facit, quin praetcrmittatur venae sectio propter virium imbecillitatem Quid de febre pestilente, de qua Galenus eo loco potissimum loquebatur Sed quod longe maximum cst, di solui non potest, rursum quaero, cur Galenus illos mcdicos laudat,qui venae lictionem praetermiserunt Z sorte quod ad citer cacochymiaὶ At illa ex Aducrsario non aderat, quia morbi illi fiebant ex fluxione sanguinis non ex cacochymia. Quod si verum esse, increpare illos potius debuerat qui in fluxione sanguinis venae lectione no Herctur,quae motu sanguinis reuelleret cum Aduersario. Galenus no aliam ob causam medicos laudat, nisi quod non iniuria remedii usum reformidabant,ob virium iam tum antea imbecillitatem. in id respondet Adues larius: Neque vero ita imbecillae erant in omnibus, ut aliquando ad missionem sanguinis non accederent medici, ut Galenus
ait. l Quid haec oblecto te ad remi lacrint imbecillae in decem, in uno: latis habeo, praeterm illam in illis , tu illo suilla venae sectionem, ob hanc unam caesam,
493쪽
virium imbecillitatem. In quibus autem non fuerant imbecillae fuit secta vena. manifestissimo argumento , quamuis adesset insignis cacochymia,tamen secti nem venae a magnitudine morbi indicatam fuisse: Vt autem illa fieret, vel non fieret, deliberationem a medicis initam fuisse, ratione sumpta a scopo consentiente, vel prohibente, a viribus ipsis. Mod porro Aduersarius videtur velle, nam hoc manifeste assirmare non audet )morbos illos non fuisse ab in ligni α- cochymia oriundos, sed a fluxione sanguinis,lam crassus est error,ut quicumque Calenum Graece, aut saltem Latine loquentem intelligat, sola eius loci lectione deprehendere illum possit. Galeni mens fuerat in ea parte docere,quantam vim habeant vitiosi succi,Graece, , --μία, ad morbos generandos: & exemplo famis , quae regiones Romano imperio subditas corripuit, demonstrat, qui cibis
praui tucci, , inquam, usi sunt, inmotbos incidisse, qui ex cacochymia oriri solent. Tales antea morbos enumerat quamplurimos, ac primum culaneos. quos inquit vitiosum succum, et α' κωω μων. c visceribus,& pro fundo corpore euacualle: deinde febres malignas,dylenterias, urinas acies, foetidas,& alia id genus,quae insignem indicant cacochymiam; atque in hunc finem sunt a Galeno in
medium aliaeta: ut qui de hac re dubitat, possit de ipsa Solis clarissima luce dubitare. In huiusmodi morbis Galenus ait nonnullos medicos ausos fuiste venam siccare,ut ostenderet sanguinem sectione eductum cacochymum fuisse,& longὸ anatura optimi sanguinis alienum. Quam quidem, veritatem,ut Aduersar. occultarct, inquit. i inquibus Languis non admodum probatae bonitatis spectabatur ξUt quoquo modo tueretur, credo, in iis corporis cacachymiam non fuisse, cuius oppositum Gal. nitebatur demostrare:qui nemini dixit sanguinem probum emu-xisse, sed nigriorem, flauiorem, &c. Atque omnino talem, Vt venam inter exeundum mordicaret.vulnusque aegre ad cicatricem duceretur: ut certe si quis suo arbitratu velit maximam,& exquisitam cacochymiato imaginari, atque ante oculos ponere, hunc non credam maiora, &euidentiora illius indicia afferre posse. Sed secr. 3 om. nolo in re apertissima esse longior. Erat locus Galeni G. Epid.m quo dicebat sanguinem esse mittendum, ubi copiosus est, & nondum mutationem insignem fecit in alium humorem: non esse vero mittendum,ubi iam mutatus cst quod quidem videretur Aduersari j politio- δε nem comprobare nisi Galenus, quali soc scrio animaduertens addidisset; praeis cedente eo scopo,qui a Viribus sumitur; et si nonnumquam in sermonibus omit-- latur,in quibus solas ab affectibus indicationes recensemus;ac si dixisset,cuin venae secandae rationem sumpsimus ex mutatione sanguinis non est cxistimandum sanguinem ipsum suapte natura, ut syncerus est, vel in aliam humoris naturam
mutatus, huiusmodi remedi j indicangi aut prohibendi vim habere; cum id praecipue ipsis viribus acceptum sit reserendum,quarum scopus pr cedit,ac princeps est; cum alij, qui aut ab humoris natura, aut aliqua alia re id genus sumuntur, secundari j sint,omnemque eorum vim a primario. illo scopo accipiant, ac mutuentur. Haec nostra est expositio: de hoc inquit Aduersarius )non est explanare, sedis peruertere contextum. Volo illi fidem adhibeamus, dummodo ipse non pervcr- tat, sed explanet contextum. Ait igitur. Sed quod vult dicere; talem senilim h
,, bcr. In omni vacuatione , praesertim vero sanguinis, duos i copos considerandosis esse:quorum unus ab affectu sumitur,alter ver a a virtute: qui scopus in executio- is ne remedit vacuantis debet praecedere altu, qui a morbo lumebatur: cuius con- trari una
494쪽
trarium accidit in ipsa remedij inuentione, in qua morbi indicatio praecedit. DIdeo dicit. Praeeume eo,qui a viribus est scopo. Quando igitur mittendus est san- is
guis,debemus contemplari virtutem, an sit ferendo huiuscemodi euacutionem. O Nouatorem eximium , Nouatorem omnium praestantisiunum: cuius vcrba voluimus consulto omnia describere: ex quorum s ola lectione unusquisque doctrinae nouitatem, de absurditatem percipere potest. Sententia verborum s ni fallor) haec est. In euacuatione per sanguinis missionem duos cile scopos; unum a morbo: alterum a viribus: si quaeratur, uter scopus prae ccdat alterum, distin guendum esse: nam si loquamur de inuentione remedij, praecedit scopus a mor bo: si loquamur de executionc remedij,praecedit scopus a viribus:Galeni verba, praeeunte eoinc. Intelligenda esse in executione, non in inuentione.Primum quis est tam caecus,qui non videat illum invitis dentibus in nostra opinionem venire Nos enim non aliud agimus,non aliud pugnamus,quam ut monstremus in executione huius remedij, uno verbo in vena secanda, unum hunc esse principem
scopum, qui caeteris praeest, qui a viribus sumitur. Si hoc ipse concedit,quid est, ut litigemus amplius ὶ Dum igitur ad venae sectione accedimus,posthabitis aliis
omnibus scopis, liue sanguis in alium humorem mutatus, siue non mutatus fue-xit , in primis debemus contemplari virtutem, an si fercndo eiuscemodi eua- ,,
cuationem. ξ Addidi, in primis, licet verbum non sit ab Aduersario expressum, is
quia cum exponat verba illa, praeeunte scopo, &c. assirmetque scopum virium in is executione praecedere , ut nos id in primis contemplari debeamus , feleatur necessarium est. Praeterea Aduersarius meam irridet expositione .ac si illa talis esset. No est mittendus 1 an suis, ubi lain ipse mutatus est in alium humore,praee
te eo,qui a viribus sumitur scopo, id est, quia vires non possunt ferre. ξ Qua in re , & falso huiusinodi expositionem mihi adscribit, & candem perperam, atque
immeri id impugnat. Namque mea sententia est, illa verba, praeeunte, &c. ad vinunque membrum esse communia, tum si sanguis non sit mutatus, & secanda sit vena, tum si mutatus sic, & non secanda: siquidem in priore vires consentiunt,in posteriore prohibet: quare in utroque virium scopum praeire certum est. Nihilominus sententia,quam nobis tribuit Aduersarius,verissima est: ubi sanguis an alium humorem mutatus est, non est mittendus,praeeunte,&c.Id est,quia vires no possunt ferre. Neque in alio est error, quam quod sensus communis est, scuti diximus: quia si sanguis non sit mutatus,mittendus est,praeeunte eo, qui a viribus est,scopo, id est,quia vires consentiunt, ac ferre possunt. Sed illa etiam pulcherrima distinctio consideranda est: scopum virium praecedere, vel in inuentione, vel in executione .Atque equidem facile intelligo,qua do plures sunt indicationes, inuicem subordinatae, vel quia morbi sint multiplices , vel quia implicati cum causis,aut cum sympto matri, saepenumero euenire, ut alius sit ordo inuentionis , alius exceutionis: cum scopis iam inuentis, atqtae elicitis indicationibus, illae inter se con arandae sint, ac praeserendae quae magis Urgent, quae habent rationem eius, uiae quo non, aut causae, ut Galenus do- rcuit.Verum quomodo comparatio haec fiat inter morbum, dc vires, siue inter se ta. pum a morbo,& scopum a viribus,hoc est,quod capere tenuitas ingeni j mei nota
potest. Hoc autem, ur planius intelligam, ab Aduersario libenter quaesierim; quis nam hic sit ordo prioris, & posterioris, ut scopus aliquis alterum praecedat, aut sequatur: an tempore, an dignitate.Si tempore, Optime nouimus R. Α
495쪽
morbum in ea medicinae parte,quae curativa dicitur,semper praecedere,primana 3. Moth.c. i. que praebere indicationem : nam ut Galenus ait in stultum est dicere aliud esse
quod indicet, & aliud, quod curetur: sed hoc modo indicatio ii viribus semper
secunda est, Si posterior, siue in inuetione, siue in executione: in inuentione quidem ut patet, in executione veris, quia remedia ad morbum applicantur, ac proe virium robore temperantur. Sin autem intelligat dignitate, vix comparatio hedi potest,quia scopus virium semper praecedite morbus vero non praecedit, nec in inuentione, nuc in executione. Verum addo,quod antea monunquando vires dicimus principum esse scopum, non de inuentione nos loqui, sed de dignitate ac de vi,ouam hic scopus habet ad usum remedij praesetibendum,inhibendum,m,
derandum. Ex quibus patet Aduersarium nostrum argumentum in solutum relinquere , in nostram opinionem tandem venire, atque ubi eandem vel impugnat, vel derelinquit, ea proferre, quae tanquam falsa non debent admitti, tamquam opposita inter se non constant, tamquam absurda vix percipi, aut ne vir
argumenta o posita sint rite seoluia.
I velim diligenter hoc ultimum caput examinare, uniuersam hanc te iam retexam,& quae ad saturitatem dicta,ac repetita sunt adhuc repetam, siecesse est. A quo taedio, ut caveam, quantum possum , decreui paucis vim nostrarum solutionum attingere. ac monstrare illas stabiles,& ab omni Aduersari j impugnatione liberas manere. Indicationes omnes,&uniuersales,& singulares usque ad minimas,& indiuiduas , a morbis, a causis, asymptomatis, a loco affecto , a viribus , ab humorum redundantia, ab a iis,qui plurimi scopi sunt,concedimus, confitemur,& methodo a Galeno tradita prose suendas,ac diligenter antimaduertendas esse censemus. Sed inter caeteros non esse pernendam , immo vero inter primas, ac principes ei te reponendam dicimus eam , quae a morbi vehementia,ac periculo, quod saluti subiecti corporis ille aia fert sumi iolet, atque in primis debet: hirtutinodi indicatiouem a caeteris omnibus ratione ac natura esse distinctam: ab ea tum secandae venae, tum purgationis consilium capiendum esse .Quo autem pacti distinguendumst, utrum remediumst eligetidum, diffuse antea docuimus, ut ea repetere hic non sit opus. Caeterunt quoniam Aduersarius hic tres affert regulas, quibus credit se nobis perpetuum
silentium imposuisse, age illarum leuitatem breuibus perpendamus. o Prima est. Cacochymiam, quae leuioribus sanari non possit praesidiis, sola iis purgatione emendari. γ Cum facile concedam cacochymiam purgatione euacuari , hoc praeceptum m ibi ridiculum videtur; cxcochymiam illam tota purgatione emendari, qu .e leuioribus sanari non possit praesidiis.Namque ita nemo est tam stolidus,tarn infims, qui de unoquoque remedio sbi praeceptum confingere non possit .Quid si dicam,morbi magnitudine qnae leuioribus remediis tolli non possit purgatione indigere 3 Sed unde habet Aduersarius solam purgatione cac chymiam emendare 3 Equidem credo me demonstraile , cacochymiam, aut saltem magnam eius partem in quod Galenus ad verbum dixit ) interdum venae se
496쪽
Elegantior est secunda regula i Plenitudinem, quae aliter sanari facilius ne- .queat, sola sanguinis missione emendari. ξ Iam didicit tandem tales sententias A
proferre quae a nemine possint negari. Stubus sim si negem, si plenitudo nequeat aliter facilius sanari, nimirum sola sanguinis missione emendari. Sed neque credo ipse negabit morbi vehementiam, quae aliis remediis sanari facilius nequeat. sola sanguinis missione emendari. Ridicula forte haec sunt,& primario medico plane indigna. Tertia regula praestantior an sit nescio. vacuandam esse eum duntaxat hu- ,, morem,a quo fit morbus,ac perpetuo abstinendum ab alterius vacuatione, OD Mtime,si fieri posset,idcirco iure additum est Quantum tamen consequi artis heneficio possumus , Sed haec verba Cimmam rei continent, & soluendi totam Aduersarij argumentationem vim habent. Vno exemplo res fiet apertissima. Obstructio fit ab humoribus multis, lentis,& cralss: unde prohibita transpiratio. putredo,febris. Inter indicationes praecipua est, quae a causa; ab iis humoribus,
qui euacuandi sunt per urinam .sudorem;& soli si placet in euacuandi. Verum si
diu reticis,aut sudorificis,& omnino aperientibus utamur,periculum cst, ne clusi modi humores magis impingamus, si structiones augeamus; proptereλ prius totum corpus euacuandum,& vena secanda est:atque in hoc consistit illa exceptis
ab Adi tersario proposita, sed, ut mihi quidem videtur non bene intellecta: quan- tum consequi artis beneficio possumus. Hinc varietas indicationum, hinc disticultas, hinc illa methodus ab H pocrate tradita, caeteris incognita , a Galeno u
in lucem reuocata,a nostris plerisque medicis contempta,obscurata, ignorata. Praetermittendum hic certe non est, quod asserunt contra dignitatem, ac potestatem eius indicationis, quae a morbi magnitudine, & vehementia sumitur. Nam video cum hoc homine mihi necessarium esse de iis quoque rebus altercati,quae sunt alioqui manifestissimae, Jc omnibus conspicuae. Cum eius medicinae partis,quae therapeutica dicitur praecipuus finis sit. morbum depellere, ut qui ianitati contrarius est, ct operationes humani corporis, quae illi secundum nat etam debentur,laedit,& abefactat,ac propterea prima indicatio a morbo accipiatur, hinc satis conspicuum esse videtur, quanto maior est morbus, quanto maius affert operationibus,ac vitae,quae in operationibus consistit, nocumentum,tanto essicaciorem, maiorem,praestantiorem, digniorem praebere indicationem. Nam scuti videmus leuiores quosdam morbos a nonnullis contemni, ac sine ullo remedio rc linqui, ita qui maxime urgent,maximum afferunt vitae discrimen, solet
magni fieri,omnemque tum aegrotantis, tum medici cogitationem ad se conuertere. Mortium cnim vehementem illum esse,qui magnum nocumentum, ac periculum afferat, nemo est,qui nesciat. Immo vero quicquid in corpore cst, atque indicationem praebet,ut auferatur, humorum qualitas,quantitas, filixio,& si quid
aliud tale est, idcitco nobis proponitur tanquam scopus, quia morbum vel facit. vel fouet, vel sine quo morbum tollere non possumus. Quare haec quoque si praestantiam , ac dignitatem aliquam in indicando habent, eam omnem a morbi vehementia possident ad quam referuntur. Quare pessime ab Aduersatio dictum est. In vacuatiuis indicationibus nulla dignior, nulla praestantior, quam quae ' cxhauritur ab humore evacuando. Namque humor tantam indican . , vim, ac Vdignitatem habet, quantum ad morbi magnitudinem resertur. et lota vero
in regula , propter quod unumquodque tale est, id esse nimis tale. Sed Disitired by Gorale
497쪽
Ailuersarius dum laborat, ut id probet, nostrae potius sententiae fauet: cum enit ruptobare debuisset prς stantiam indicationis ab Humore Vacuando,de Vehemeniati Sanguinis Fluore id declarat: ubi non solas humor vacuandus est, sed tria, humor, sanguis: conditio eius, fluor, intentio, magnitudo. Indicatio a sanguine hanc dignitatem non habet: indicatio a fluore non habet: at indicatio a vehementia.
fortasse habet, nimirum s intelligatur vehementia morbi praesentis, aut futur, Idem censendum,cnm ait. Summum eiusdem sid est tanguinis P incremetum ubi humori incrementum addidit &quidem summum, alludens, velit, nolit,adveritatem, dignitatem indicationis ex morbi vehementia, & periculo aestimari.
Cum inquit. Quod postremo dicunt, admittantur, dic. l si recti quod scribit
intelligo,iam Glutum est,nec pluribus eget. Simile secundum est argumentum, quod ex Hippocrate, & Galeno sumitur: qui in morbis ex plenitudine docent venam. secadam, ex humorum corruptione. purgandum. Iam diximus, hasce indicationes singulares esse , quae ad praecipuas illas, ac principes referendae sunt. Verum Aduersatius instat. i Cum indicatio,. sumpta a morbi magnitudine superet omnes dignitate, quam ob causam Gale-- nus eam praetermiserit, non hic modo,sed alibi. , Primum noto hunc hominem contra hunc seopum argumentari,ac si ille nullus omnino foret, nulliusque usus in medicina tacienda: cum tamen illum saepenumero adini serit ex Galeno. Nam
quicumque tandem ille sit, si aliquando ullam pGbet indieationem, statim quae rendum venit cum Aduersario,cur fucrit hic, vel alibi ab Hippocrate, & Galeno praetermissus. Verum dicet, saltem non debuisse praetermitti , si princep fumet. Sed ubi didicit scopos principes ubique proponendos, repetendos, inculcandosi Si Galanus luti uimodi scopum praetermisiisset, ubi communem medendi
messiodum persequitur, forte Aduetiata, argumentum spernendum non esset.
At cum in libris Methodi minime illum praetermiserit, quid mirum, si singulares prosequens indicationes cum Hsppocrate nullam eius mentionem fecit Nisi. sertiora suppetant armumenta, nihil est, quod me a concepta sententia deterreat. Quae Aduertarius hac in re deinceps addit, omnia ad illam dubitationem pertinent; cur in morbo vehementi aliqpando purgandum , aliqpando vena secanda: de qua satis antea diximus. Pariter quod pertinet ad locum ex Galeno . Meth. c. 6. illud usque adeo frequenter,& luculenter est examinaturit,ut hic eadem repetere non sit opus.Solun respondeo ad argumentationem,qua contra me instat .Quoniam Galcnus videtur eo loco indicationi a morbi vehementia illam quoque addere,quae sumitur a plenitudine:atque nos diximus, si illae considerem ut si paratae, verisIti m esse, ab utrique sanguinem mittendum indicari. Instat. Primum sequetur scopos praeeipuos non esset ros,ut conati sunt demonstrare in tota Disputatione : liquidem
quatuor sunt,& , Qua ii vero ipse quoque Galenus conceptis verbis non saepis' sine dixerit scopos principes esse tres. Sed ait. Aliquod habere nequeunt lub-'' terfugium concedendo hosce duos scopos separatos esse inter se , & utrumque indieati forte indicare. , immo vero haec ipsa meae Iutionis ratio est:nam plenitudo non est quartus scopus, cum ipsa per se tantummodo evacuandum, au quantitatem euacuandi sanguinis indicet. . Itaque non ut quartus princeps scopus,& qui per se indicandi vim habeat, proponitur a Galeno: sed venae sectionem indicat non rusi secundario, scilicet vel ratione generis, nimirum euacuationis, vel
498쪽
vel ratione quantitatis, nepe aut parcius, aut liberalius euacuandum. Secundo is inquit Advers. plenitudo aut indicat missionem sanguinis quatenus plenitudo, is aut quatenus talis plenitudo,&c., Respondeo, plenitudine missione sanguinis in- dicam,quatenus magnum morbu, facit,vel factura est:nec per se indicare, sed una ratione morbi magni,qui per se indicat, & secundum quod illum. Et Aduertarius veritate coactus iam pene in meam incidit opinione qui deinceps haec addit. i Tertio maguitudo morbi , quam opponunt pleuitudini, aut indicat ut -- is gnitudo est,aut ut determinata magnitudo. Si primu dederint, omnis morbi ma- segnitudo indicabiti quoὰ absurdissimum esse demonstratu in superioribus abun- de fuit:ergo huiusmodi indieatio tribuitur magnitudini determinatae: ho vero is alia non est,quam in nitudo morbi, aut incipientis,aut imminentis,aut praesen- , , tis a sanguinis plenitudine,vel motu Repeto magnitudinem sumi duo Sus mo- - dis, uno pro quantitate, quae speciatim ad unumquemque morbum lecundum propria essentia 'ectat,quae no indicat vetiet sectione, nisi conueniat in altera: altero aute pro qualitate, quae proprie vehemetia dicitur. Quando dicimus magni
tudine morbi venae sectionem indicare secundum intelligimus, ut saepe diximus. Quare dico hac indicare, ut magnitudo est, atq; ita omne magnitudine indicare, Omnem nempe vehementiam. Cum ergo Aduertarius tanquam absurdum deducit,crgo omnis magnitudo indicabit venae sectioncm s magnitudinem in communi etiam ad altera intelligit, laborat aequivocatione sut aiunt manifesta, neq; alterius indiget refutationis. Si vero de altera tantum magnitudine loquitur,cam vetum est, quam quod verissimum Nam, ut dicebat Gai. ore tribus mittendi sanguinis scopis unus cst qui indicat,morbi vehementia: reliqui aute aut consent iunt, aut prohibent vires sinquam 2 dc aetas. Quarto loco in exemplo a me proposito, tanquam maximum absurdum deducit,ut cum redundat bilis, sanguis sit vacuandus. Iam docui non ratione bilis,sed ratione communis euacuationis optime conuenire, ut in morbo, & corpore bilioso vena incidatur,ratione generalis indicationis. Et vanum est, quod obiicit, indicationem csse, ut bilis segregetur a sanguine. Namque sepenumero segregari non potest, nisi totius corporis euacuatio praecedat per venae lactionem. Dixi autem saepenumero, quia non equidem is sum, qui negem bilis redundentiam purgatione vacuari, ac sani sola interdum. Illud certe contendo plerumque euenire, uti plabilis squod uerri de caeteris humoribus intelligendum est)Cec purgatione excerni, nec a sanguine segregari,nec alia ratione cnacuam pol sit, nisi venae sectio praecedat,quae reliquas, dc alterationes , & vacuationes faciliores, tutioresque reddat. Quae Aduersarius deinde opponit de attractione ad venas,aut ad partes principes, iam satis confutata sunt: nam vel nulla talis fit attractio , vel si fit, commode eius noxae consulitur, facta eiusdem humoris euacuatione per iteratam sanguinis missionem, quemadmodum Galenus docuit. Verum quid eadem toties repeto De argumento sumpto ex Galeno A. de Tuen. Val. cap. . ubi ille videtui secandae venae indicationem accipere ab humoris natura, quae a sanguine recedit, vel non recedit, praeter ea quae abunde a me dicta sunt
in priore Disputat. de Scopis Mittendi Sanguinem , & in praesente Apologia lib. 8. Disput. 8 ad cap. . & 8. hic illud tantummodo mihi libet addidit te; Galenum docentem pro varietate humorum venam secandam, vel non secandamtae, non aliud quam vires ipsas animaduertisse. Quod quidem satis ex eo constet
499쪽
confirmatur 'uoniam si humores paululum recedunt a natura sanguinis, in vir uis partem v crgant, audacter inquit venae sectione utendum este : si magis recedant πιέον ὰπ ωm,utendum quidem adhuc,sed cautius:si vero plurimum, ne omnino quidem esse utendum. Etenim si ex sola narum humoris indicatio 1umitur,. quid est,cum humores maiorem, atque e statu dignam habent a natura sanguinis
mutationem , ut sanguinem mittere non vereamur , arque in lis tantum a venae sectione abstineamus,qui maximum a natura sanguinis recessum habent 3 cum in iis mittendi sanguinis indicatio nulla si , s Aduersario credimus. Porro facile cst vidcre, humorum naturam, a sanguine quantumui S alienam, prohibendae v nae lactionis vim non habere, nisi talis, ac tanta sit, qua cum vircs consistere non possint. Nam quod ait, etiam in purgatione vires requiri validas, nihil ad remptaricia telo facit, satisque a nobis antea declaratum est. Postremo tandem hoc nostiatum Disputationum loco non contemnendus,
videtiit morbus,qui nobis impendet, Erysipelas : in cuius curatione Galenus, Ut Aduersarius inquit damnat venae sectionem, medicamenta purgantia solum commendat i Quo loco ille magnopere laborat, ut probet, si quando venae sectionis usus soret, non potu ille , nec debuisse Galenum illam praetermittere. Sed vellem in eo quoque laborasset, ut ostenderet Paulum se male gesIillic,qui in Erysipelate capitis venam lacandam iussit,cum potius purgationem indicere debuisset: male etiam plerosque omnes medicinam exercentes in magnis , S praestan-riorem aliquam parrem occupantibus Erysipelatis, statini ad venae suetione incontagere: quam si quis praetermiserit, vix ignauiae, atque imperiti T crimen vitare possi. Sed responsio ex his quae cumulate a nobis dicta sunt, facilis est. Gai num rcspicere praesertim humiarem peccantem; supponere autem generalia praecepta alias tradita, ut si morbus sit magnus, vel quia secundum propriam citcntiam Erysipelas magnum fit vel quia nobilem partem inuadat,vel malignitatem prae se serat, nec venae lactio praeterinittatur. Quod fortasse ex ipsis Galcni verbis colligi potest: qui non illud uniuerse dixit venatri non esse secandam, sed hoc
tantum nora esse nec effarium, vi vcna:n si cemus. Nouimus autem ex logica has
duas propositiones simul coli stere,ac veritatem obtinere posse. Non necestarium est est e, & possibilo est tale.. Quare quamuis non sit necessarium venam secare, tamen sicli etiam potest , ut aliquando venam lucare debeamus : neque haec sibi nitituo aduersantur:veluti neque id nobis aduersatur, quod purgandum esse docuerit : quia, etsi venae sectio piae mittatur, pro totius corporis euacuasione, pro reuulsione, non tamen altera pcrat indicatio, ut biliosus humor expurgetur. Atque hic & praesentis Dil putationis, & v nauci se Ap logiae ad Disputati ncm nostram, de Scopis Mittendi sanguinein, finis esto. In qua non me laici futuros cile complures, qui non pauca desiderent, plurima etiam obticiant: quos atram, atque etiam rogetia os volo,ut occasonis, ut personae,ut tempoI IS,Vt occupa Monum nostrarum rationem habeant:& qui fortasse putant, debuissenos ab hoc dalput di, altercandique studio cauere,cons derent & secum ipsi reputent,quam impium, quam iniqua, ac pene impiu facinus fui siet, si veritatis in re maxima,s dignitatis,& existimationis. meae patrocinium deseruissem. Si quis vcro multa obiiciat, aut fusius disputata, aut cepius repetita, quod quanquam enixe vitare studui, non tamen omnino cauere potui, is quaeso relegat , ac secum ipse te colar, quae ab Aduersario suut tortes implicata, repetita, inculcata, ut sap1u S
500쪽
LIBER XI. DI sp VTATIO XI. 1 is
animum, calamumque respondentis trahere ad te potuerint. Erunt fortasse qui nonnulla pressus tractata existimabunt, quam rerum disse ultas, & magnitudo postulet:quos quidem aequum est animaduertere, non sollim quid in hoc public, docendi munere, alis sque plurimis occupationibus tam breui temporis spatio scribere potuerim , sed etiam quid Apologetica haec scribendi ratio requirat: in qua si quis velit omnia ad examinis diligentiam reuocare, vix finem aliquem orationi sit impositurus. Nec demum forte aliquis deerit, qui me eo quoque nomine inculet, quod nan dubitauerim hultisce Apologiae scriptionem, editio-nίmquc tanta cum sestinatione praecipitare , ut pauciores in ea menses conlutu-pserim,quam annos Aduersarius in sitis Disputationibus: utpote quibus scribendis annorum qui que spatium habuerit, edendis vero qui aluor: ut hoc toto nouerint j curriculo probabile sit illum maximopere sudaste, & in nonum annum prelIas,summa tandem manu auctas, atque cxpolitas esse voluit se:cum tamen responsio nostra ab earum Disputationii in editione nou plus sex mensibus sit prorogata. Vetuta ea est vis veritatis, ut semel recte percepta maximam quoquc dicendi facilitatem, simul & claritatem secum afferat; ca dignitas, ut diutius sup- 'primit, & sophistarum iniuriis exponi non mercatur. Equidem credo Aduersarium dc magnum aliquod opus mouere de purgandi ratione, quod studiosis traditurum se pollicetur. Illud uos auide,atque ea quidem mente expectamus, ut siquid tanto dignum serat hic promissor hiatu, atque ad Hippocraticatu, Galenicamque doctrinam aliquod momentum asserat, illi & subscribere, de gratias
aῖere debeamus ac polliceamur: ut si contra eueniat,pro vetere doctrina, pro vero dogmate pugnare nec vercinur, nec recus ainus. Hunc totius praesentis nostrae Disputationis, de contentionis finem imposueram quum venit in mentem ut iis satisfacerem,qui nostra haec audientes,& cum Galenica.& Hippocratica doctrina consercntes, mirati sunt,& ex me quaesierunt
aliquando, cum decretum de tribus principibus scopis mittendi sanguinis a magno Hippocrate gloriosissime inuentum, a Galeno praeclarillime corroboratum, S confirmatum, a doctissimis viris luculenter expositum, Bd illustratum , nullam propemodum dissicultatem amplius videatur continere, qui fiat, ut pictiqtie omnes hoc tempore, illud non solum non recipiant, sed etiam inimice insecten-xur,impugnent. abhorreant. Cui dubitationi responsio ex ip tb Gal. petenda est: sura. Dα cuius in res mili haec verba sunt apud me nonnulli clam confessi sunt manifesto se quidem cernere contendendi aduersus Hippocratem cupiditat m, eorum qui Vexistimant, nihil csse in succis ad sanitatem aut morborum ustis aut detrimenti:
pudore tamen affici, si post quinquaginta aetatis annos ad Hippocratem deficiat 'Sic enim videbi inur dicebant non solum discipulis, sed etiam iis, qui praeterito 'toto temporc nobis usi sunt,obfuisse. Quinetiam se in honore quoque apud vul- Ρgus hominum esse aiebant, tanquam vera sequi dogmata crederentur. Quod si & 'itaec falla esse fatore utur, ipsos habitum iri caeteris indoctiores, neque quenquam, 'qui ipsis antea usus esset, in posterum esse usurum. Pariter enim nonnullos ego
quoque noxii, qui medicis illis longe simillimi libere confessi sunt sese intelligero quanto praestantius, tutius, dc ad veritatem magis accommodatum sit , Hippocratem, & Galenum sequi, prisca ab optimis omnibus recepta dogmata amplexari, quam notus istis, & paradoxis positionibus inhaerere; non polle tamen se in prouecta iam de senili aetate constitutos palinodian canere, & veluti desectionem