장음표시 사용
111쪽
V GERI Us primae notae Medicus Tolosae natus est patre quidem professione Chirurgo, sed more veterum utramque Medicinae partem exercente: cuius ductu & studio mature institutus,patriae ciuibusque luis ab adolescentia totum se dedit. Vigebat in eo flagrantissimum doctrinae studium, neque modo Medicinam, sed eius etiam adiutrices Mathematicas disciplinas tenebat omnium perfectissime: quodque ad leuandos aegros non mediocriter conducit, hilaritatem quandam δc festiuitatem in vultu,in sermonibus,in omni actione praeferebat. His facultatibus eminens commendante Ioanne Bertrando Iuris praesecto, qui sacram postea pupuram adeptus est, Catharinae Regum matri medicas operas aliquandiu praebuit, Romamque mox in ciusdem Cardinalis comitatu prosectus, quam in Gallia famam & libris editis assidito medicinae faciendae labore quaesierat, latissime in Italia propagauit: ac inde Tolosae suae redditus est. Ibi postquam ad septuaginta quinque annos integerrima valetudine vixisset, atrocibus demum ac diuturnis intestinorum torminibus, paulo ante quam Regina ipsa decederet, sublatus est evira, dum seueriore Bodini censura notatus prouocatusque,suscaptam aduersus eum de Republi ca disputationem adornarCt.
Vid memorem Auratum patrem, plenisma cuius Copia Pierias undique fundis opes p
uratum a quo uno vatum, ceu fonte per nni, Gallorum Aoma labra rigantur aqua ti
Libet enim illa versus attexere, quibus iampridem a nobis dictus est idem illac cinu nui .c Elobum ordimur, Ioannes
112쪽
Auratus vatum in Gallia coryphaeus, ex infelici Lemovicum . solo velut Hesiodus alter e Boeotia natus. Qui veteres poemtas omnes tanta deXteritate iuuentuti explicabat, ut ex eius Musaeo, tanquam ex Helicone quodam, innumeri nostrae aetate vates prodierint. Canebat autem ipse versus Sc Grae cos 3c Latinos, dum per aetatem licuit, omnium scitissime: neque solum in Lyricis Horatium aemulabatur, sed etiam ad Pindari numeros Latinas Odas inusitata venustate effingebat. Quae res illi maximam apud omnes nationes nominis celebritatem peperit: eoque maiorem, quod summa cruditione M acerrima coniectitra praestans optimi quoque
Critici laudem quotidie mereretur. Sed cum factus e Doctore Poeta Regius profitendi prouinciam Gulonio genero Graecae linguae doctillimo transcripsisset, nec utique iam senior ascribendo sibi temperaret, certe nonnihil de pristino vigore ac diligentia visus cst remisisse. Nullus cnim nouus liber in lucem exibat , quin sibi commendatricem Aurati Musam pro Mercurio itineris duce dc auspice deposceret. Nullus in tota Gallia paulo nobilior e vivis excedebat, quin ab Aurati lugubribus Camoenis, tanquam praeficis solemnes funeri questus Sc lachrymae sufficerentur. Quo fiebat, ut in tanta similium argumentorum multitudine, beata illa quondam uberioris ingenij vena non aresceret quidem, sed fundo propior languidius negligentiusque flueret ac se traheret.
Ad extremum ducta reccns uxore undeviginti annorum puella,cum intempestiuis amoribus licentiam poeticam ioco se praetexeret, octogenarius senex emisit animam, qua tempestate Henricus tertius afflictae Galliae consulens, publicos' regni conuentus apud Blaesios iterum agebat.
RATVM ad superos deinigrantem non longitteruallo secutus es: eius olim studiorum comes sub Tusano condiscipulus , quanquam aliquanto Butengerus Trecensis vir Graece de Latine cum
113쪽
primis eruditus , qui si celebriore loco docuisset, poterat inter clarissimos huius aetatis professores locum mereri. Sed quod fuit hominis moderati minimeque ambitiosi ingenium, Iulioduni sorte sua contentus, in ciuium liberis erudiendis tacite consenuit. Similique modestia cum Hiscoriam de rebus Gallicis partim ex Bernardi Girardi Halliani Franciae Historici opere Gallico traductam, partim suo labore Mindustiola concinnatam a primis regni exordiis ad haec fere tempora Latina ubertate perscripsisset, hanc lucubrationem sane egregiam exemplo suo latere maluit. Quae siquando a studiosis eius filiis, ac praesertim a Iuli o Caesare Ecclesiaste regio praestantis doctrinae viro in lucem proferatur, non dubium est, quin hunc auctori suo locum iure debcti liquidis- sine sit probatura.
SAMMARTHANI.E tamen videar quod ille ait alienos agros col re, proprium negligere, liceat hic postremo celebrare duo Sammarthanae gentis honestamenta Carolum & Iacobum patruos meos, quorum alter Iutis prudentiam, alter Medecinam coluit, Vterque Graecam linguam, Philosophiam, dc ingenuas omnes arteS non leuiter aut perfunctorie, sed serio diligenterque amplexus est. Diuerso tamen ino e , nec eodem studiorum instituto. Carolus enim aurae populatis allidior, perutiles de re sepulchrali commentarios, itemque pios in Dauidis carmina commentarios ,3c multa varij generis poematia tum Latina tum Gallica publicauit. Iacobus autem, licet Romani sermonis facultate perfecti stimus, tamen, quod homo esset inanis gloriae nusquam appetens, totum istud scribendi studium facile neglexit , uberrimas illas multiplicis cruditionis opes eodem quo se ipsum tumulo conditurus , nisi haeredes earum reliquisset filios clegantiora studia cum exercitatione forensi doctissime adaequantes. Hic Scaeuolae patris vestigia secutus
114쪽
Lodoicae M Leonorae Borbonijs coenobij Fontebraidas Principibus illustrissimis,ad extremam usque senectutem non modo in arte medica, sed etiam in consilijs & omnibus magni momenti rebus fidelem nauauit operam. Ille Margaretae Na- Marrae auspiciis causarum capitalium apud Alenconios praesecturam adeptus,patronam fato functam luculentissima laudatione consecrauit. Nec ita multo post integro adlaucaeuo nimia vi 8c copia sanguinis oppressiis emisit animam ; cum san-mis ipse ruptis vasis magno se impetu circum praecordia diffundens natiuum repente calorem suffocasset.
115쪽
EREOR equidem ne piis modestissimi viri
Manibus temere dicar obstrepere,dum importunus laudator eum ego hic celebrare instituo, qui suis ipse scriptis aetern ς posteritatis memoriae mandari maXime omnium potuit, nec VO-luit. Roaldelius enim quo nemo unquam diligentius in assidua doctrinae pervestigatione versatus est) contumaci quodam gloriae contemptu, honestum illum S optabilem studiorum fiuctum, qui ex dulcissima immortalitatis spe percipi solet ,eto usque reiecit ac repudiauit, ut Socratis exemplo sola docendi opera contentus, nihil fere in vita scriptum reliquerit , quo se posteris aliquando vixisse testaretur. Id mo testabuntur omnes eius aequales Iurisconsulti, qui De tenter Schonorifice suis in libris tam rari de prςstantis viri nomen usurpaucre. Duoque ante alios huius displinae antistites Cuiacius& Hotomanus, quorum uterq, Roaldesium tanti fecit,ut eum exorta inter ipsos de Iuris interpretatione controuersia, iudi- dicem scire non recusaret. Omnjum cnim optime nouerant
116쪽
in exactissima totius antiquitatis Romanique Iuris cognitione nullum esse hoc homine maiorem aut superiorem. Qui natus apud Ruthenos, pia sacrificuli cuiusdam cura primis literis imbutus, continuoque Tholosam perductus, cum adolescens sophiae studiis, dc curiosa rerum Naturae contempla tione ad aliquot annos animum oblectasset, processit inde ad Iutis prudentiam, acceptaque apud Augusto ritum a Roberto Irtando Antecessore sui temporis clarissimo laurea, profitendi mox laborem aggressus est. Quo in munere per omnem deinceps aetatem raras admirabilis doctrinae diuitias in variis Galliae gymnasiis iuuentuti studiosae liberaliter expedivit. In id, credo iam tum a Deo immortali reseruatus, cum in cunis tenellus adhuc infans utroque parente peste sublato, infectisque caeli vitio totis aedibus, ipse unus praeter omnium expectationem euasit incolumis. Fuit autem ultima
studiorum sedes Tholosa ipsa, ubi post lachymabilem Duranti Praesidis, quem unice colebat, aliorumque bonorum ciuium caedem accedente ad moerorem dysenteria, septuagenario prouectior c vivis CXcessit.
Vs Is auspice Ronsardo ex Italia in Galliam traductis, primus nostrorum Iodelius acerrimi vir ingenij Tragicum poema exprimere agg ressus est ; paulo tamen adhuc duriore stylo, minusque dilucido: sed qui vel ipsa operis nouitate sic placuit, ut cum in Henrici II. aula magnifico veteris scenae apparatu Cleopatrae fabulam dedisset, incredibilem de tota repente Gallia famam accenderet. Successit ei Perusius poeta sane tersior dc politior, adeoque, nisi mors immaturior obfuisset, Gallicus Euripides eruditorum iudicio
euasurus. Vtrumque autem sine controuersa superauit Ga nerius noster Coenomano ex agro, Senecae quidem ille potius quam Graecorum aemulator, sed δί rebus δc personis ita semper accommodatus, tam creber sententiis, tanta Verbo
117쪽
rum ubertate locuples, ut veterum cuilibet comparari posse merito censeatur. Extant cius Tragoediae nouem, quas in deliciis habent Galli omnes hanc ingenij facilitatem admirati, cuius beneficio potuerit inter seuera togae Madia in pangendis carminibus,& quidem in eo genere, quo difficilius 3c operosus nullum est, talia diligenter assidueque versari. Quaesitoris enim in patria dignitatem diu tenuit: indeque iam prouectior in Magnum aulae Senatum a Principe allectus est, nec vl- dum vitae tempus a Republica vacuum exegit. Qui vero sole--bat in scena tristes aliorum casus &querelas effingere, parum abfuit, quin ipse funestissimae Tragoediae non leue argUmcntum daret, insigni domesticorum perfidia dc audacia : qui domus expilandae cupidi, Garnerium ipsum & eius uxorem, cum tota familia,veneno tollere constituerant,pestis contagionem saeuissime tum grassantem tot cumulatis funeribus obtensuri: nisi nefaris conatus &consilij tota vis haesisset in una uxore, quae statim hausto poculo manifesta veneni signa prodidit. Nec enim passa est Nemesis integerrimi sui mystae sacros penates a tam flagitiosis A perditis hominibus impune violari. Peruenit ad annum vitae duntaxat quinquagesimum sextum, fatoque stinctus cs: Coenomani, Miuxta coniugis carissianae cineres Franciscana in aede tumulatus.
ARTHOLOMAE Vs Fatus Lugdunensis familia natus cum primis honesta, plurimisque Amaximis cognationibus illustri, sed ab ingenij cultu longe clarior, sola doctrinae virtiuisque commendatione in Senatum assumptus cst, Praesidisque demum ossicio sungi promeruit. Habebat is VXorem ex nobili Violarum stirpe spectatae probitatis matronam, unde filium inter alios tulit hunc Iacobum, qui, ut erat vivido&'acri ingenio, memoriaque plane mirabili praeditus, ad eam treui tempore peruenit cruditionis exuperantiam, ut vel adhuc adolescens de imberbis in Senatorium quoque ordinem
118쪽
ex patris Oiuratione cooptaretur, nec ita multo post Legatus in Sarmatiam de rebus grauissimis una cum N. Angenaeo Rembolieto praecipuae nobilitatis 3c virtutis Equite propinquo suo mitteretur. Ac eius quidem legationis praemium fuit Libellorum in praetorio praefectura, qua vix ulla est aptQ nos inter togatas illustrior: sed ea mox repudiata, lectus in supremo Senatu fisci Patronus, tum demum in illo celeberrimo totius Orbis terrae consessu totum sese, quantus erat,explicauit. Nemo enim ampliores multiplicis doctrinae copias, nemo anperis temporibus maiorem inuicti animi constantiam ad graue dc honestum illud munus pro dignitate obeundum attulit. Cuius eximiae virtutis cum saepe alias, tum vero sub ipsa Ibe-licae factionis exordia, magnum 3c memorabit e dedit specimen, detectis non semel, S: in Henrici III. Resis optimi conspectu magnifice repulsis eorum artibus, qui per speciem pietatis proposita sacri Concilij promulgatione, revera hoc agebant, ut Ecclesiae Gallicanae libertatem, ac per eius latus ipsam Principis auctoritatem inuaderent, paulatimque labe' factarent. Secutus est funestissimus toti Galliae tumultus, Rege per insignem lurore Parisiis expulso,Senatiisq; ob tam no-υum Mindignum tacinus ad T tirones translato. Cumque omnes
illius amplissimi ordinis Pr sides partita ea tempestate disiecti
ac dissipati, partim a coniuratis intercepti procul ab aula tunc abessent, occurrit statim Regi Spessaeus, qui tam arduum tantaeque molis magistratum pro sua singulari virtute sustineret. Is igitur abdicata Triumuirali auctoritate & suffecto suum in locum Ludovico Seruino praecellentis eruditionis es expeditae facundiae, fidissimique erg Regem animi viro, factus Praeses,non modo inter tot seditionii fluctus x procellas permansit ipse inconcussus in ossicio Sc fide, sed multorum etiam labantes erexit animos atque firmauit, acerrimumq; Redij nominis vindicem &assertorem se praebuit. Vixit autem in eastinctione paucos menses. Obsessa enim iterum Lutetia, cum sese rapidis Iulij mensis caloribus in castra contulisset, nec a militaribus muniis abstineret,lethalem accersivit febrem, qua
indesinenter aestuante, sex tantum 5c quadraginta natus annos, extremum vitae diem exegit, eo quidem tranquillius
Placidius, quod in Iacobi Augusti uani collegae & carissimi
119쪽
amici sinu piam & felicem exhaleret animam. Erat fronte mi naci & seuera, sed sermone comi facilique, nec a liberalibus facetiis abhorrente; magnus in eo candor, magna semper humanitas elucebat. Quodque fuit in viro tantae doctrinae sibi conscio valde mirum, tam longe aberat ab omni gloriae sumo, ut cum tradere posteris multa posset ingenij sui documenta, tamen post absolutissimas tot veterum lucubrationes publicare nouos libros non modo superuacaneum csse duce
ret, sed etiam ineptum. Nec e diuturnis citis vigiliis hodie quidquam legeremus, nisi dii flectis mi Senatores Iacobus Gillotus N Carolus Fatus, hic Spesi ei germanus frater, ille
fraterna cum Spessaeo beneuolentia iam a puero coniunctus amanter dc pie curassent, ut Gallicae saltem eius aliquot superessent orationes,eo quidem cons curtae stilo, quem Caesarianum vere possis dicere. Ita sunt in his omnia natiui cuiusdam candoris & eloquentiae nusquam assectatae plenis lima, qua: fenerosum eius animum testentur Nab omni fuco alienum. uneratus est Silvanecti magno Regis omnium bonorum luctu XIII. Cal. Octobr. anno supra mille A quingentos nonagesimo. Nec leuis ea sane felicitas fuit, quod Carolum fialium paternae laudis dc virtutis aemulum reliquit , dc successorem se dignum in Praesidis munere nactus est Ioannem For-getum summa aequitate, nec minore doctrina Senatorem.
V M Argentraeorum vetusta gens de nobilis, quae ab Argentraro citerioris Britanniae pago nomen accepit, ad quadringentos fere annos
continuata militarium virorum serie,inter eque
stres Britannici nominis familias honestum locum tenui siet, primus eorum Petrus togam armis praetulit, virtutisque merito Rhedonum Praetor, quem Senes challum vulgo vocant, a Rege Francisco magno appellatus est. Hunc patrem habuit Bertrandus, non paterni modo studij, sed mu- neris etiam haeres A successor. Cuius viri fama & existimatio
120쪽
ne sic Aremorici merito superbiunt, ut non secus ab eo, quam a Duarenis dc Baronibus aeternam sibi apud posteios. gloriam polliceantur. Scripsit enim in Ius patriae muni cipale doctissiinas annotationes, a Carolo Molinaeo summi
iudici; summaeque doctrinae viro tanta cum admiratione perlectas Sc probatas, ut ex eo Iurisconsultum in Gallia vix vllum praestantiorem agnosceret. Nec minus ei claritatis attulit eximium illud opus, quo totius Britanniae situm, inores, Urbes, nobilioresque familias, & quaecunque ad eius Historianupertinent, non suo ipsius impulsu, sed ex publico trium ordinum decreto , per legatos honorifice rogatus, Gallica facundia descripsit. Alia vero,quae adhuc premuntur, expectant studiosi omnes, & a clarissimo eius filio Inquisitionum in suprema Rhedonum Curia I aeside vehementer expetunt. Erat Bertrandus grandiuscula statura, vultu Senatoriae grauitatis dc senilis constantiae pleno, cauis oculis, sed admodum vegetis atque perspicacibus, colore subaquilo,barbaque de capillis etiam in senectute nigrantibus. Caeterum inter suos ciues nullus erat in supellectile mundior, nullus in omni vitae cultu. ciuilior aut splendidior, utpote qui omnes politioris ingendviros, aut aliqua virtutis opinione celebres,praesertim exte- .ros , ac ipsos etiam Prouinciae proceres, ut forte in urbem ventitabant, δί mensa dc hospitio frequens exciperet, lauteque cum primis & hilariter haberet. Nempe vir elegans, animoque a sordibus& auaritia multum abhorrente, his sere in rebus, & in praediis aedificandis, inque Musaeo, quod preciosissimum possidebat, magis ornandb, amplissinas opes uberrimosque patrimonioru redditus liberaliter impendebat; hoc summe admirabilis, quod inter liberioris vitae oblectamenta, totque insuper commentationum dc priuati studi pulcherrimos labores, nullus unquam dies enluxerit, quin Reipubl. ciuilibusque negotiis inseruiret. Peruenit ad annum LXXI. Viterius etiam progressii rus, ut erat valetudine firmissma, nisi ex infelici patriae statu, quam a bellis ciuilibus ha ctenus immunem noua demum factio turbauerat, grauissimum animi moe-xorcm collegisset, cuius acerbitate oppressiis Eid. Febr. anno CIq. XC. ex hac vita decessit, cum pridie Franciscus Ho-