Scaeuolae et Abelii Sammarthanorum patris et filii Opera latina et gallica, tum ea, quae soluta oratione, tum ea, quae versu scripta sunt. Quibus accessit Scaeuolae ipsius tumulus Scaeuolae Sammarthani Gallorum doctrina illustrium, qui nostra patrumq

발행: 1633년

분량: 179페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

LIBER IV.

IO' Ptomanus clarissimum quoque Iuris prudeistiae sidus apud Ba sileain occidisset.

cursu, intima Iuris δc antiquitatis penetralia, quorum aditus penes illum erant , iuuentuti aperiret ac resolueret. Docuit

enim pluribus in locis, ac praesertim apud Biturigas, ubi maximo illius urbis omamento longissime commoratus est. Inuidente nequicquam Thesosa,ingrata patria,quq ad exorientem alumni lucem caligans, eum postii lato Cathedrae hono- . re turpissime repulerat. Quanti porro haec studia faceret, exco potissimum apparebat, quod cum rarae dc insolentis doctri na merito facultas inaugusto Senatu sedendi a Principe data esset, hac dignitatis accessione sane amplissima lubens abstinuit, ne adulci otio alio catus, iuuentuti, quam semel informandam & a barbarorum nligis reuocandam suceperat, ullo temporis momento deesse videretur. Huic enim unice stude- bat, adeo magis adolescentes ingenuos a nebulonum consuetudine averteret, cuin illis interdum conuiuari,& ad ludicrae descendere non grauaretur. Hunc quoque fructum ex ea

animi remissione colligens, quod alacrior inde se referebat ad ea, quae in posteritatis usum quotidie concinnabat ingenij sui monumenta. O beatam, si sua nouisset bona, Biturigum urbem l At illa cum tam excellens & nobile depositum omni. cura diligentiaque asseruare ac tueri deberet , indignissime F ipsa pene proiecit ac perdidit, oborto seditiosorum tumultu, qui dum praestantem illum virum de certa in Principem fide suspectum habent, non semel eum interimere conati sun ita vi septuaginarius senex tot malorum perissus,anno supra

122쪽

Do. ELOGIORVM

sesquimillesimum nonagesimo , ineunte inense Octobri ad Superos demigraret. Mortui vitam-inores PapiriusMassonus, qua solet styli elegantia munditiaque, posteritati mandauit. Ex multis autem coenotaphiis unum utpote cultissimum M a clarissimo viro conscriptum hic placuit apponere. Solue comas Biturix, oescinde Tolosa cupidos, Impiasi potis hic tangere corda dolor.

MagniM Obit nostri lumen Culacιus Ille a quo potuit discere iura Themis. Mens legum , recti vita aeque cultor ut ore, Par laude meritu, Papiniane, tιbi. tqui debuerat producere longius annos, Debuerat tantis superesse malis. Vt nostrorum animos desueta pace feroces Ad pacem egregiae flecteret arita ope.

Extincta legum sed lucem luce pers 1, Vir pius haud ultra vivere Iustinuit.

Vixit , quam longo villuerunt tempore leges, Legibus oppresiu kebutit ille mori. .

IA C. CVIACIO V. C. DOCTORI DE SE OPTIME MERITO I. A. THUA. M. P. FRANCISCUS HOTOMANUS.τ ille quidem auspicatus& selix annus, quom inmorabilem de rebelli exercitu vi-

in agris Euriensibus Christianissimo Regi cessere; sed longe futurus felicior, nisi duo illima Iuris prudentiae lumina Culacium Asere aequalem Hotomanum nobis idem eri- inquanto tamen dispari nostrorum ciuium Osde

123쪽

rio, nempe quod illius incomparabili cruditione Mindustria

quotidie Gallia,magno suo commodo,frueretur, hunc ut e Silesia oriundum dc in Germanicis Academiis maxima celebritate diu proselliina, ipsa sibi Germania pene totum arrogaret.

Licet enim Lutetiae natus esset pacie Senatore, cred*rcturque in togatam illam dignitatem, quae est inter Gallicas nobi

lilliina, suo tempore successurus: cum tamen, ut adolescentem nouitatis cupidum, vel ipsius artatis aestus, vcl occulta

quaedam fati vis alio abripuit, longumque in Helvetia, Germania, Allobrogibus perpetuo studiorum labore florentem detinuit: donec a Principibus Regiae stirpis in Galliam reuocatus, obitaque mox ad Caesarem Sc Germanicos proceres legatione, patriae denuo redditus, quam exteris docendi operam praebuerat, eandem dc sitis tum Valentiae tum Avarici ad aliquot annos impendit. Iamque pertaesus alieni coeli cogita bat in Gallia sedem ponete, certumque sibi larem aliquando tandem constituere, cum inopinata M improuisa Collignij

nece, tanquam exorta repente procella, turbatus Sc reiectus

proripuit se iterum ad Allobrogas, indEque interiectis aliquot annis ad illas Germaniar gentes, erga literatos egregie

semper animatas, velut in optatum aliquem dc tranquillum portum se recepit. Fato functus cst Basilea: Rauracorum ex morbo intercute, anno vitae sexagesimo sexto,cum paucis ante annis libellum edidisset plane aureum , quo impendentem apud Gallos inter patruum Sc fratris filium de Regiae succeiasonis iure controuersiam, non minus vere quam erudite ingratiam Henrici legitimi successoris explicauit. Erat omnino ille vir habili εc fecundo ingenio, variaque eruditione, ac potissimum exinua quadam in Romanorum iure illustrando facundia conspicuus .Quod Aposteris plurima eius opera spic-didissime scripta magis ac magis indicabunt. Reliquit plures liberos, & in iis Ioannem natu maximum paternis vestigiis feliciter insistentem, qui non modo aliquot legationibustum liberis, tum ex Regum auctoritate susceptis , praeclarum ingeni, doctrinaeque suae specimen iamdudum priebuit, Verum etiam edita de ipso Legati ossicio percleganti commentatione genero iuuentuti viam & aditum ad veram laudem aperuit. Sed & alterum eius familiae decus Antonium Fran-

124쪽

ni ELOGIORVM

icisci fratrem silentio praeterire ferat Z Hic enim ille est,qui su-rente Lutetia, cum ad ipsirm Advocati Regij munus ab Henoticis esset evectiis, in ea functione sic se gessit, ut clusis factiosorum inanibus consiliis, in supremo Senatu legitimam Regis potestatem de Salicae legis auctoritatem, nec sine vitae

periculo tueretur ac defenderet; non minori certe merito,

quam si Regias partes ab initio secutus esset.

Ic ille est,qui unus fere hoc seculo,uel in media

ferri licentia, posse militarc virum integre modesteque viuere nouo prorsus exemplo demo strauit. Enitebat enim in eo rarissimus omnium Virtutum concursus, morumq; praecipue sum ina castitas δί singularis in omni vitae actione moderatio. Cumque nemo esset, ubicunque res id posceret, ad pugnain

Sc arma cienda promptior es ferocior, sibi tamen sic temperabat, ut victoria demum potitus ab hostium sanguine , vel frementibus sociis, humanissime semper abstineret. Supra quae nobilis excelsiq; plane animi argumenta, & maximas, quibus item vigebat eminentis ingenii vires, non vulgarem quoque Natura δί sormae honestatem, ic corporis ad omnia dexteritatem ei contulerat, ut equitandi peritia, caeterisque militaribus muniis nemo aequalium antecelleret, nemo, quoties adludicra conuertebatur, maiori se agilitate ad omne palestrae gemis exerceret. Sed ex plumbeae glandis ictu ad Fontentium oppidum altero mutilatus brachio,haec otij deinceps oblectamenta coactus est omittere, veteraque reuocare studia, &quod relinquebatur a bellico labore vacui teporis, in molli δίquieto Musarum contubernio consumere. Fuerat enim puer in his studiis educatus, quae ad corporis Sc ingenij cultum caeaequo incnt.Vnde declarissimus bello Imperator euasit,&plurimis de ciuili militarique disciplina Disputationibus populari sermone conscriptis, optimo quoque iure meruit eruditorum hic numero censeri. Posuerat militiae rudimenta tam

125쪽

ab Henrici secundi temporibus apud Insubres; indeque Principi Condaeo caeterisque Borboniae stirpis Heroibus fidissime

adhaerens iniquas alternantis Fortunae vices incredibili animi aequitate constantiaque superauit. Bis enim eodem anno

deletis insigni Henrici fratris Regij felicitate Borbonicarum

partium copiis, ipse utraque clade oppressiis captusque est. Mox vero libertate recuperata instauratoque in Santonum re Pictonum finibus mira celeritate suoruni exercitu, militibus nostris Oc numero pluribus Sc recenti rerum successu elaris ea loci opportunitate ad Luscionium illius tractus oppidum occurrit, ut fusos omnes ac dissipatos late sterneret, ip sumque agminis ducem Pogallardium magna virtutis opinione celebrem 3c veteranum apertam in filgam conuerteret.

Rursum autem in Belgica, tum ordinum foederatorum auspiciis fortiter δc strenue militat, ab Hispanis interceptus longissima superbae gentis vincula pertulit, molesta illa quidem Mgrauia, sed prosecto' oxiosa; quando Philippus, qui tot annos captiuum insolenter detinuit, vel hinc aperte ostendebat quanto opere sibi timeret a summa tanti Ducis fortitudine summaque vigilantia Quam scilicet abunde cum ex aliis praeclarae famae operibus, tum maxime ex Montij Hannonicae urbis acerrima multoriun mensium defensione perspectam probe habebat de cognitam. Quare vix tandem intercedente

Lotharingiorum Duce facultas exeundi concessa his legibus ut a Belgico bello in posterum abstineret, nec aduersus Lotharingicae domus dignitatem hostiliter unquam se gereret. Seruauit pacti raligionem vir fidei tenacissimus, donec detecta coitione Regem ipsum peti, omniaque diuina& humana iura violari sentiens, iudicauit esse impium, dc ab officio boni

ciuis alienum, cessare, nec suam incommune operam ad opprimenda coniuratorum arma conferre. Itaque iunctis ad Sit

uanectum agri Parisiensis urbem cum Longouilleo Regh

exercitus ductore opibus, amborum eximia virtute non Vrbs

modo ipsa, quae de propinqua deditione iam agebat, obsidione liberata est, sed de illi ipsi qui oppugnabant memorabili pranio victi S profligati omnem rei deinceps bene gerendae

spem facile amiserunt. Erat in citeriore Britannia Prorex

Henricus Borbonius Regij sanguinis adolescens Dumbarum

126쪽

ELOGIORUM

Princeps , qui omnes egregij ductoris partes in illa iam aetate gnavistime impleret. Huius ad generosos conatus inpropulto mittendum censuit. Eo namque ViX appulerat, cum in Lembalae urbis oppugnatione, dum ex edito loco muri situm explorat, sciopo deiectus, collisoque cerebro lethaliter saucius,intra paucos dies ereptus est.Nempe ut quae regio tam illustris Equitis natalibus intumescebat hinc siquidem ortus erat genere pernobili eadem & extincti cineres iure suo pos aideret. Periit sexagenarius anno redemptionis humana: CID. II XCI. Nec omnino perhi, superstite Odeto filio pra stantissima virtute viro, cuius in omni vita Mimoribus expressam ad viuum intuemur bellicosi pariter & eruditi parentis imaginem.

to praedio,quod possedit in Ausciis, Bartas, cognomen tulit ) sublimis animi scriptorem, nobili in Vasconia loco patre Quaestore genitum praeterire nec possum nec debeo : postquam eius Gallicum poema .de Mundi primordiis,

tur. Quanquam, ut varia sunt hominum iudicia , dum simplici narratione contentus hoc enim argumenti ratio postulabat) historicum potius videtur agere quam poetam, fuere qui aliquanto longius eum abesse contenderent a recta illa scribendi norma δc ratione, quae quo seuerius in veterum imitatione consistit, eo propius ad veram in eo genere laudem accedere ex cruditorum sententia iudicatur. Sed quis cum eo non praeclare actiam putet, qui vivus vidensque celeberri ae suae gloriae interfuerit, Musaeque lenociniis ex- Armoricae nobilitatis consensu , sed consilio parum auspica Hebdomadis nomine inscriptum, quanta non alius in Gallia liber cum admiratione 3c applausu legitur passim dc celebra-

127쪽

LIBER IV. IIJ

teras etiam nationes 3c Principes ad sui amorem pellexerit tEum certe suscepta in Daniam, Angliam 5 Scotiam Legatio sene ad se aduentantem Iacobus Scotorum Rex augustisti nus quodque in tanto Principe rarum esto omni liberali doctrina ornatissimus dc perhonorifice accepit, de omni studio ac benignitate retinere, sibique totum vendicare conatus est. Ille tamen, ut honestae Regis voluntati morem gereret,nunquam potuit adduci, ne Henrico Borbonio Principi suo , cui non minus & literarum & armorum etiam nomine acceptu S erat, exterum Principem,quantumuis de se bene meritum,anteposuisie diceretur: ea maxime tempcstate, clim tot parti de hostibus triumphi Gallicos omnes poetas ad Regis inuicti lau-

deS certatim decantandas inuitarent atque attraherent. Hoc

enim ossicio Bariasius etiam egregie i unctus est, nec adeo multo post elatus,quam Euriensem victoriam, instar suauissimi oloris ad Garumnae sui fluenta, suprenio lyrae cantia celebrasset. Obiit sex M quadraginta natus annos patrio quidem in solo , sed inter arma dc tubas procul dulcibus Musarum otiis , dum sub Malignone Legato Regio Equitum alae praesectus, ab Apolline ad Martem pro temporis A rerum perturbatione deficeret.

. MICHAEL HUR ALTUS

Hos PIT ALIUS. IcΠΑELI Hospitalio togati Ordinis principi

fuit unica filia Magdalena Rorberto Huralto viro clarissimo nuptui data. Quo ex matrimonio sus- ---- ceptos nepotes amplissimus ille senex & omni posteritatis memoria dignissimus voluit, ne nulla familiae suae vestigia superessent, ascititio quoque nomine Hospitalios appelliari. Cumque hunc Michaulem inter caeteros, visibi cognominem dc ardentiore animo literarum studia capessentem unice diligeret, Bibliothecam ei suam testamento legauit. Itaque generosus puer hoc aut de se iudicio magis ac magis inflammatus ingenium, quod cxe habebat imprimis M

128쪽

06 ELOGIORVM

habile, omnibus bonis de liberalibus doctrinis probe ac diligenter expoliuit , indeque ad Senatum M Reipublicae ad mistrationem suo tempore progressi is est. Diuisa tum e rant Gallorum inter se studia , nequedum Rex Nauarrae Hemicus Borbonius publicae quietis vindex de instaurator, in auito Francorum Regum solio consederat. Huius tamen triumphos dc futuram de rebellibus populis victoriam noster hic Michael sagaci iam tum animo praesentiens ad eum duris temporibus in Aquitania belligerantem, paucorumque armis dc praesidio se tuentem contendit, eique relicta Regis aula totum se dedit. ' Nec fuit hac ingrata aut inanis apud magnanimum Principem tam fidelis dc propensi animi significatio. Factus enim breui tempore non modo consiliorum particeps, verum etiam sacri sigilli custos &magister, supremum inter eius Consiliarios honoris Sc gratiae locum adeptus est : nemo fere ut osset, cui potius publicae mandarentur procurationes Sc grauissima quaeque partium illarum negotia. Cuiusmodi fuit ea potissimum legatio, cum ad suppetias exposcendas in Batauiam 8c G maniam ire iussus perpetuam illi; gentibus, reliquit cruditionis A eloque tiae famam. Erupit in tempus eorum, qui partibus Hispanicis, fauebant infestissima Francico nomini coniuratio. Cuius opprimendae causa duo propinqui Reges cum ad Caesarodunum simultate omni deposita conuenissent, pepigere inter se inducias, missis utrinque legatis, qui res bellorum tempestate turbatas Sc confisas communi opera diligentiaque compone rent ac ordinarent. Atque hoc Michaeli quoque officium

Rex Nauarrae suo nomine gerendum commisit , cum Sc nos

eidem procurando Christianissimi Regis nomine praefecti cssemus. Qua in congressione de quotidiano conuictu licuit mihi propius hominis elegans ingenium eximiamque doctris Sosingularem inscribendo tum facilitatem tum libertatem admirari, dum ciuilis discordiae caυsas, nostrorumqueriincipum facta , consilia, conditiones, mores unius veristatis habito respectui exprimeret' , literisque in posteritatis gratiam consignaret. Verum audito de optimi Regis impia caede nuntio confestim collega meus ad nouum Regem salutandiim in castra se contulit ι ac delirum sanctioribus Regnico'siliis & arcanis admissus poterat , siauitis tantum vestigiis

129쪽

insistere nitauisset, avstum, quoque sibi honorem aliquando polliceri. At prae nimio erga Regem M patriam stildio vir to gatus temere sese armatis admiscuit, nec in eo porro vitae genere parem animo suo sortitus est fortunam. Succubuit enim vel adhuc iuuenis in maritima Normaniae: orat Quilbo uium ad oppidum indignantis animi dolore oppressus, quod praefectura illius arcis , cuius δc opportunitatem obseruati xat pene primus 3c locum incredibili diligentia munierat, ce dere in alterius gratiam iuberetur. Sed in Cancellari) Navita rae dignitatem successor ei conxigi , quo nullus poterat opta bilior contingere Sol redus ille Caligno vir clarissimus, omnique virtutis atque doctrinae ornamento cumulatifunus.

ADEM Brisscinio quae Andreae Tiraquello patria fuit Fonteitatum in Pictonibus habilium

ingeniorum ferax. Is patre usus honesto & diui- to illius oppidi Propraetore, hoc assecutus est, ut prospero studiorum cursu ad sumnaam Sc inusitatam multiplicis doctrinae laudem breuiteinpore peruueniret. Quae non quidem in otiosis Musarum umbraculis , sed in publica hominum luco clarissiim: omnium emicuit. 'Vix cliinvadolescentiam egressus inceleberrimis aduocatorum subseli his apud sumitia Galliae Curiam singulare sui dedit, specimen reum genere dicetidi uteretur copioso quidem illo , neque ta- monassectato, seci perspicuo facilique S ini modum lenis1 mii amnis nitide . puriterque fluente . . Quo in. munere l-gius. progressus tantam sui nominis . famam cXcitauit , vet ab illo verae virtutis amatore Principe Henrico tertio primum ista Patronus , indeque sacri consistorij Assessor, de postren, o satirpsissimi ordinis Praeses: non longo interual , lo aenunciaretur. Equidem a Rege ipso. audiui com dice- iret nullum in orbe Christiano principem qui haberet, , quem l Brusonio. suo in literarum' gIorial oppo ret. Ita

P iij

130쪽

1is ELOGIOR V. M

α cum sita maiorumque cdicta, constitutionesque in unum colligere, Iurisque Gallici Codicem suo nomine inscribendum componere meditaretur, unum maxime inter togatos

idoneum iudicauiti, cui grauem istum laborem committeret: quam tamen intra paucos menses admirabili celeritate perfecit. Scripsit praeterea de verborum, quae ad Ius pertinent, significatione, ingens Sc eruditum opus, itemq; de Formulis de solemnibus populi Romani verbis alterum ; ac opuscula plurima,quorum optimam partem edidit, partem indigna morte praeuentus imperfectam reliquit. Cum enim aestuante nouis tumultibus Gallia, urbs ipsa Parisiorum a Rege defecisset,nec facinono si ex infima plebis faece homines, quorum in illa rerum perturbatione praecipua erat auctoritas, possent adduci Vt crederent tantum virum, iuris A legum antistitem grauislibanum , tam iniustae causae vere M ex animo fauere, illum furiali quodam l ausu abreptum M multa n equicquam deprekantem ipso in carcere, indicta causa, crudelissime oppressere. Quod immane scelus. 8c a multis seculis inauditum quidem factionis Principes4 lium, reliquere.

Vm poterat Amtoto, singulari doctrina viro Oloduni ad Sequanam honesta familia nato maius,

aut fortunatius contingere, quam e tot tantisque viris,quibus eruditum seculum affuebat, uni in as'

cin qui Regios liberos omnis Europaenobilissimos pueros, iam tum Imperio destinatos erudiret ξίCum enim ingrati animi vitium in generosas illas Sc excellas mentes cadere non posset, nunquam postea tanti offici j non memores ex-.titere. Nam ut quisque suo tempore ad regiumsolium me ictus est, praeceptorum benemeritum dc humanissime semper excepit,&lissimis sacerdotiis honestauit. Qui &ipse vicissim, ne ingratus haberetur,in hoc totus insibuit, ut scriptis suis, ac praesertim Plutar lio in sermonem allicum splendidissime transi io, vernaculam Principum suorum linguam,

SEARCH

MENU NAVIGATION