Jo. Schilteri Institutiones juris canonici ad ecclesiae veteris et hodiernae statum accom[m]odatae

311쪽

3 6 Fi D VAREN. CO Μ Μ. Eugenius, qui in Martini defuncti locum suffectus fuerat,modis omnibus hunc coim j ventum dissolvere conabatur, nulla ratione decretorum Constantianorum habita, quia satis prospiciebat, nisi ea decreta de- . Ierentur omnino, & perpetuae oblivioni traderentur, fore ut paulatim coactis in o dinem Romanis pontificibuS, quorum erat jam invidiosa potestas, majorem sibi libertatem Ecclesia vindicaret. . Sed Basia Ieae congregati patres nequaquam ab is coepto desistunt, praeter paucos quosdam factiosos, qui ad conventum alium Eu

nil in Italia quo jure quάque injuria ab

ipso indictum, proficiscuntur. Nam caeteri quorum & numerus major erat, &auth ritas amplior, egregia constantia usi, E geritum ut contumacem & factiosum mimtificatu dejecerunt, multaque praeclare &utiliter decreuerunx in eo conVentu, quo-

tem conciliorum asserendam, partim administros Ecclesiae ordinandos, in ossicioque continendos, partim ad rem judici riam constituendam, & lites dirimendas spectant. Quare Gallorum rex Carolus VI . synodo per oratores suos id ab eo contendente, non invitus focit, ut ea decreta in regno suo tuenda susciperet: sed habito prius in Biturigum civitate procerum, antistitum, aliorumque eruditissimo

312쪽

DE SACR.ECCLES. MINIST. LIB.V. 3o rum hominum atque gravissimorum coimVentu, quorum auctoritate & eonsilio a ductus, ad ejus synodi decreta confirmanda nobilem illam constitutionem edidit, quae Sanctio pragmatica Vulgo appellatur. Quam foeda autem ac plane miserabilis facies Ecclesiae, quanta rerum omnium perturbatio atque indignitas tum fuerit, vel praescriptio ipsa prooemiumque constitutionis Carolinae satis indicat. Proinde nihil ea constitutione popularius inGallia, nihil majore bonorum omnium plausia. unquam exceptum fuit. Ante ejuS prin mulgationem infinesta emanabant ex aula pontificis Romani diplomata, quae ordinem ecclesiasticum & hierarchiam pertum babant omnino atque pervertebant. Antistitibus orsenandorum Ecclesiae ministrorum adimebatur, & e manibuS eπto

quebatur facultas. indignissimi quique passim ad munera ςcclesiastica sviris sanctitate & doctrina commendabilibuS praeteritis) promovebantur. Et quod longe

turpillimum, ac bonis moribus maxime contrarium est, non eorrum modo, qui evivis excesserant, sed superstitum etiam spirantiumque hominum sacerdotia b neficiaque in diem mortis eorum, cujuς captandae dabatur occasio, conserri solebant. Praeterea lites & controversice de

313쪽

ταῖ FR. D VAREN. COMMOptabantur, contra Veteres canones & alia quaedam hujusmodi quotidie designaban- tur, quae sigillatim hic recenseri non est necesse. Ex quibus omnibus maloruinatque incommodorum imas exoriqbatur.' Nam praeter neglectam religionem, culta

rumque disinum, quo nihil potest exitialius dici: exhauriebatur res nummaria pecuniis omnibus ad sacerdotiorum nundianas,id est, ad Romanam aulam exportatiS. Nisi forte quis credat,aut gratis fuisse coi cessa, aut parvo constitis. ea Romae, quae magna ex parte ad quaestum excogitata esse, nemo' est adeo rerum imperituS, non intelligat. Adhaec sitibus omnia fervebant, praesertim inter ecclesiasticas personas. Superiorem causam habens, l

ob dissicestatem itineris, & magnitudia i

nem sumptuum ut plurimum cedere ad versario, manus dare cogebatur: deserebantur civitates populo certatim Ro-

mam commigrante; & ut verbis Ulpiani.

summatim omnia complectar, viribus &t viris misere destituta erat Respubi. leg. 3. 'de iureneri ct honor. Proinde rex Christi '

nissimus Carolus cum universa Gai liae suae

Ecclesia facile adductus fuit, ut Eugenii cavillationibus valere jussis, tam necessa- ria eo tempore decreta, quasi caelitus ad sex demissa complecteretur, de sanctione sua confirmaret. Scite et*nim ac vere quid M

314쪽

eruditionis nomine ubique terrarum ΠΟ- tuS ac nobilis, cum quo mihi satis diuina

gna fuit familiaritas & consuetudo, de

hac sanctione loquens, Palladium nancta ea VOCare consuevit.. Ut enim Palladis

illud simulachrum in urbe Trojana e caelo quondam cecidisse fertur, ita & haec sacratissima constitutio ad fovendas Palladis

artes, & viros eruditione insignes honori- .bus & beneficiis ornandos divino quodam favore Gallis concessa videtur: Ac sicut praedictum fuit ab Apolline ejus civitatis futurum exitium, si id simulachrum extra moenia portaretur: sic illa sanctio sine ma- ximo nostro incommodo e Republ. tolli omnino non potuit. Et tamen adeo in- . .visa fuit Romanis pontificibus, ob eam de qua jam diXimus, causam: ut eX anna- Iuni scriptoribus constet, nunquam eos quiescere potuiste, donec ea si non penitus - convulsa & abrogata, at certe mirum in modum labefactata imminutaque esset. Non enim obscurum est, quibus machinis Pius II. Sixtus IV. Innoςen. VIII. Alexander VI. Julilis II. Leo X. eam oppugnaverint. Sed nemo acrius Pio eam aggressus est, si nostris annalibus fides h I beatur: a quotarinen ipso clim adhuc pria .vatus esset, & AEneas Sylvius Vocaretur, Synodus Basiliensis strenue contra Euge-

nium defensa fuerat. Atque hinc facile

315쪽

o FR. DuΑREN. CΟΜΜ. paret, simul cum nomine mutatum hominem, & velut quodam Circeo poculo in aliam naturam repente conversum fuisse. Quod α plerisque aliis principatu pontusicio exornatis adversus omnium eXpecta- . tionem accidisse ferunt. Hoc enim est axioma certissimum inter id genus homunes Sijus violandum est, regnandi causa vio- . landum L aliis rebus pietatem colas. Pius igia tur pontifex a Ludovico undecimo Gau liarum rege inductus miris technis ediactum exprestit de hujus constitutionis abrogatione. , Et fama est, in ea coitione

Pontificum Ioanne Ballua Gallo homine, M apud regem gratioso, qui ad purpu-

ram tunc aspirabat, sequestro & interprete usium fuisse. Certe constat Balluam in t igno cum impetu, & gladiatorio, ut ita dia icam, animo mandata regis ad curiam cei tunariam detulisse, ut ea judicio sito de

more inprobaret: & eo nomine Coa , .lentionem ei fuisse non mediocrem cum regio cognitore, singularis integritatis, onstantiaeque viro, qui a fano Romani cognon nabatur. Is enim tam iniquae po

stulationi quanquam sub principe impe

riosissimo adeo viriliter obstitit, interceia sitque, ut negotium confici non potuerit. Hunc etiam conatum graviter admodum ac prudenter curia ipsa repressit. Ac cim cunfertur etiam nunc libellus ejusdem cibi

styt

ttet

316쪽

DE SACR. ECCLES. MINIsT. LIB.V. Prixiae, quo Ludovico regi persuadere nititur, nihil exitialius Reipubl. Gallicae posse contingere, quam si pontificis Romani ea in re desiderio aut cupiditati potiust obsequatur. Religiosior enim hic vide- , batur esse rex, apud quem fortassis nulla non in re,ut plerunque fit,facrosancta pota

tificis authoritas habebatur. Idque cum considςro, in mentem mihi venit quod Livius de Bacchanalibus loquens scribit in haec verba: Nihil est in speciem seu lacius quam prava religio, cum deorum numen praetenditur sceleribus. Subit enim animos timor, ne fraudibus humanis vindicandis divini juris aliquid immixtum Violemus. Itaque totus fere liber Ludovico oblatus eo spectat, ut is omni religiono exolutus, pontificis authorita

rem in eo negotio non magnifaciat, neetaim quid impotentes homines flagitent, expendat & consideret; quam quid utilitas regni, atque adeo Ecclesiae, cujus pro- C., pugnator est, exigat. Erant enim eo tempore, nec hodie tales plerique desulas, qui

adversiis Basiliensem conventum, Carolu

si sucum eos fecisse mirum non sit. Sed

317쪽

a ' FR. D VAREN. C o Μ M. . phanticae, nihilo masis eruditos ac pios

homines movere possunt, quam philoso-

phi nescio cujus argumen , quΙ nivem, qua nihil est candidius, atram ene hominibus perissiadere conabatur. . Et horum calumnias ac sophisinata acute refellit, edito nominatim hac de re libello, clari inter Jureconsultos nominis Panormit nus archiepiscopus, qui & ipse conventui

Basiliensii interfuit. Μerito igitur Pii non satis piae voluntati; & postulatis injustissi

mis uehementer ab omnibus xeclamatum est: ideoque re insecta ejus nuncii atque interpretes abire coacti sum. Quod cum animadverteret Sixtus, non ita multo post constitutionem annuentς Ludovico, sed mitiorem paulo, ac pacis cujusdam foede- trisque titulum prae se ferentem,edidit. Uerum ea quoque, bonorum omnium consensu, quibus Romanae artes non incognititae erant, confestim explosa rejectaquς est. capit. I. de trere. 'o pace. in extraret. coxum. Ad extremum Leo decimus telam pertri Xere cupiens, qu in Julius paulb ante exorsus fuerat, post varias coitiones, quae in vulgus tandem innotuerunt, non sine per- petuo quorundam nostratium probro, constitutionem promulgavit, qui Pr maticae sanctioni multum derogatum cst, quamvis ea omnino antiquata abrog . .

eaque non sit, idque prius inescato mirabia

318쪽

DE SAcK. ECCLES. MINIs T. LIBI. liter Francisco rege factum est, ut novis assentiretur decretiS, quae ob eam causam conventorum nomen postea semper retinue- runt. Maluit enim rex scenae & tempori

a servire, cum aliquo suo commodo, quod R ipse fatetur : ac de jure publico aliquid Q y l remittere, quam pro hac Helena toties

cum Roman. pontificibus dimicare, cum

a nere sibi intelligeret. Ac tametsi schola d-l sticus Lutetiae conventus hoc, sit ita di cam, Palladium sibi ereptum aegre ferens, a pontificis 'decreto ad sacrum Ecclesiae conventum provocasset, obtinuit nihilo minui Leo, ut ejus prOVocationiS ratione non habita, decretum strum regia authoria late subnixum curia centenaria reciperet: utque ex ejus praescripto in omnibus summis imisque tribunalibus imposterum jus redderetur. Nec dubitat quisquam paulum inodo Versatus in foro, quin' hac constitutione Leonina, tanquam certo j re in rebus judicandis hodie utamur.'

CAP. XII.

ominatione regia in ordinandis antistitia

lita.

319쪽

candidatos esse opo

OnVentis regiis, ac .pontificiis, aut, si maviS, constitutione Leonina, cujus supra meminimus, honores ecclesiastici Ionge gliter quam canonibus statutum sit in Francia deserantur: ita ut nec electioni, nec postulationi ullus hodie sit locus relictus. Itaque duplex hosce honores coi ferendi genus apud no* ussitatum est, per nominationem scilicet regiam & scholasticam, de quibus sigillatim hic tractabimuS. No- . Uinatio autem verbuua est maxime huic rςi accommodatum & appositum, quo & ve- teres Latinos authores in re non adeo disia simili usos fuisse comperimus. Plinius lib. 2. epistolar. Sic illa die, qua Saeerdotesselent nominare, quos dignissimos face dotio judicant, me semper nominabant.

Idem lib. l. Mihi vero etiam illud grat

latione dignum videtur, quo Frontino principi viro, qui me nominationis die per hos continuos annos inter sacerdotes nominabat, tanquam in locum suum Cooptaret, quod nunc eVentuS ita comprobavit, ut non .rtuitum videretur. Brutus ad Ciceronem, Is Pansae locum petere constituit, eam nominationem a te petimus, neque conjunctiori dare beneficium, quam nox; tibi sumus, neque digniorem nomi-

320쪽

DE SACR.ECCLEs. MINIST.LIs.V. 3Isnare potest, quam Bibulum. Graeci autem nominationem hujusmodi appellant. Quo Verbo etiam usus est aliquando Gregorius. Quamobrem ut a regia nominatione incipiamus, caput unum est constitutionis Leoninae, ad eam nominationem pertinens, quo haec fere continet tur. Vacante Eccle ita cathedrali vel Metropolitana, episcopus a collegio canoniucorum non eligatur, sed rex intrasX menses viruim gravem atque idoneum Romano pontifici offerat ac nominet. Ut autem idoneus habeatur, praetor ea de quibus lib. . disseruimus, annos ut minimum se ptem & viginti natum eum esse oportet,

quanuis Veteres cano S majorem aetatem requirant. Praeterea necesse est eum

in schola aliqua celebri solennibus gradiabus ac titulis praeditum esse: nempe The logiae aut Iuris civilis vel pontificii magisterio sive doctura, qui apex est honorum scholasticornm, aut certe huic proximo

gradu, quem Vulgo Iicentiam Vocant. Nos aliquanto eruditius, Vel prodocturam, vel μελολδο καλώ POsismus appellare. Romanus Vero pontifeX principis candidato; in quo nihil horum desideretur, vacantis Ecclesiae gubern*tionem committere debet. Quod si idoneus non fuerit is qui proditus ac nominatus est, principis partes sunt, alium quemvis intra spatium

trium