장음표시 사용
231쪽
magnum humoris modum emittere. Et cum in hyeme, pisplures dies, aut etiam septimanas, non sudeimus, qualituri
quaeso deberent illi sollieuli glandulosi extendi ' quanturi humor inspissarii Sed neutrum fit. Ad haec in iunioribui
ea laueribus bis adeo repleuisse arterias memini , ut in ali quot locis, materia etiam .colorata, per poros cutis, exiret, forma sere sudorIs. Tamen in his, utut diligenter qilaesi. uerim, follieulos materia plenos, poris subiectos, inuenit non potui. Vt vero materia iniecta per poros dilatato, exiit, sie etiam sanguis ipse. Pectilinus Lib. I. Obi 3 feminam vidit Lugduni Batauorum, cui per capiti, pures, sudor sanguinolentus erumpebat, et haec semina videtur eadem fuisse, quam niemorat Boerhaaue Prael. Vol. III. p. 568. In pede viri vidit Binnitiger Lib. V. Obs uet. pluti exempla collegit Mare. Donatus de Hist. mirab. Lib. I. e. a. ac, nisi fidem superat, certe mirabilis est historia viri, san. guinem sudantis, in coitu, apud Paullinum Obs. 46. Cent. III.
Saepius hoc malum infantibus accidere testatur Binninter Lib. Iu I. Obs. 32. et idem noui, ante aliquot annos, in pria. eipe quodam, viatim annum circiter nato, obseruatum fuisse.
E navibus it.) Nares, etiam sanissimi hominis, diuersos humores emittunt, ex variae magnitudinis poris, aieryptas pertinentibus, dictis Ill. Hallero. ad Boerhav. prael. Vol. IIII. p. 49. R. Frequentissimos poros inuenio in asi tro, quod est inter cauum narium et ostium externum, a lἰ-tere septi anterius, non in hoc ipso. Plures insignis uir gnitudinis sunt, vi et rotunda corpuscula elare videri possint, fere ut in intestinorum glandulis congregatis. EX Rς
diae magnitudinis poris pili prominent. Sed hi non sonit veri inuet narium sint, sed illius maxime, qui digito in pὴ res immis , eximi solet. Qiii illum niveum secerniipti quem emungimus, illi maximam partem in septo conspiri untur, partim vere arteriosi, partim adeo aperti, Vi p euliares venosi ductus esse videantur. Ibi tamen et dijρ Video, cryptas potius quam poros dieendos, et inter hq Vnum maiorem sinunt a dextris, in quo perquam multi p*eonspiciuntur. In siilibus frontalibus, sphenoideis, vir ii laribus etiam mucum secerni, doeet niueus magna copi. ix post mortem inuentus. Sed membfana in his, maxime frR 'talibu , perquam tenuis est, etsi numerosissimis vaseulis in 'x' eia. Qitae igitur utilitas spongiosae substantiae, quae vi ς rilembranam Schneiderianam, praeeipue in septo, sος
232쪽
An olfactum potius iiivat, quam muci secretionem φ Certe in septo maxima neruorii in vis, cum contra in cellulis eth- moidalibus membrana aeqse tenuis, quam in sinubus. Sed in his quaeritur, an duplex membrana sit, quartim nempe altera periostii munere fungatur Hactenus simplieem inouenio. Et potest cum periostitiin esse, tum quoque humorem secernere. Perlustium est membrana ossibus obdiusta, vi vasa ossi det, necessarium non est. sunt hic ossa teneriora, et habent ab externis. Sed multis hominibus altera ex narium cauitatibus sere sicca et obstructa est, utplurimum ob septum ita inclinatum ivt altera cauitas in medio sere elausa sit. Est autem semper, si pueros exeipias, versus
alterutrum latus inclinatum. L . ,
s) Cutis quasisalpa H. , Recte auitem Hippocrates ad
odores saporemque excretorum humorum respicere iubet,
ubi medentes scire velint , euiusmbdi morbos futuros ipsi significent. Nam a qualitate humBrum, eorumque naturali indole corrupta, plurimi morbi proueniunt, . qui in intemnis sedibus coiisistunt. - , humorum vitia omnia ad acrimoniam aliquam, seu salimnii principium, acidum, alcatis numue, aut salsum inclinant, siue maiori copia eiusmodicibus aut potus sumtus, siue illa salia ventrieuli et intestini, aliarumque partium vitio, quae ad assumta, in similem corpori substantiam, mutanda, plurimum faciunt, in corpore Procreata sint. i inae humorum qualitates, de se ipsae, per excreta, significati em saeuuat, adestque vel Hippoςrate teste, ex horum odore, saporeque optime diiudieantur: simulque vocis αλ αυρος viς intelligitur, quae Tatium .ivexin ve gessiera comprehendit. Cur autem haee salia se in primis eo humore, qui in cute exhalat, et sputo , et narium meo, lacrymisque manifestent, scilicet, quos quatuor :humores Hippocrates examinandos proponit, eum ex partum fabriest, in quibus a sanguine secedunt, tum ex ipsa humorum indole, omnibus patere debet, neque adeo expontione eget. Obseruarunt autem sudorem salsum lixivum Ol. Borrichius Act. Hala. Vol. IIII. ss. in podWieo, aesdum in hydropicis Idem ibid. 69. item acidum a eissis Bennei Theatr. Tabid. Exere. Sulphureum etsi non sudorem, tamen perspirantem humorem memorat Cardanus in Vita stia. C. H. et Alex. rassonus Medit. Lib. V. Qii. 36. Noui seminam, in qua duos utplurimum dies, ante mensium fluxunt, tam acidi se' dores copiosi profluunt, ut lintea, tanquam ab aqua sorti, eor-rudantur. Dantum ad saliuam es. Ili. Hosmanni Diff. de Μ 3 ne.
233쪽
neeessaria saliuae inspectione ad conseritandam et restautitidam sanitatem, et duae. Henningeri Diff. de Saliua. si, An ipsa naturae. Videntur haec Verba et ita vetii posse: an signa, quae spem vel periculum ostenduit persecte inter se similia suerint.
Utque haec singulorum humorum qualitutem inprimis indicant, sic de uniuersa corporis natura ac temperamento, mentisque integritate, per alia signa, constat. Inter quae maxime in .mnia sunt. Nam horum utique magna vis est: videndumque potissimum, qualia aeger insomnia videat, et quo ipsa tempore contingant: deinde quid aeger in somno iaciat, iaceatne tranquillui, an corpus iactet. Neque etiam parum nosse refert , an aeger acute audiat, et ita animo compa ratus sit, ut rationes admittat, et obsequatur, o quo constare possit, quomodo cerebrum affectum , numque mens integra sit. Fere autem omnibus scire praestat, an ea, quae salutem pol licentur, et utilia sunt, et numero plura sint, ς fortiora iis, quae contrarium indica it.') Fere uutem. sic verti hune loeum, non, quod ompi no imitandum Foesium esse exin abam, sed quod, pr0p Plures dubitationes, quomodo recte vertendus sit, igii 'bam. Multa sunt, quae suadent, haee verba μέμ Dέρων ad illa: reserre, sed ex ipsi tuti nunc taeent, nullus commodus senstis elici potost que ego video, quomodo emendari queant. Q904 si separentlir a praecedentibus, totu, loeu, ita interpunctM
234쪽
satur: ἐν τῆ λογισμῆ -- - - τλλέρων, sic sane verti potest: Inter se autem collatis hissignis, videndum est, an ea, quorum magna efficacia est, licet pauciora, pluribus, sed minoris momenti, praestent, atque an iis, quae commode eueniunt, plus fidendum sit, quam illis, quae prae eaeteris salutaria sunt. Posset fortassis et se legi: ιν τῆ λογα σμῆ-' ικυρουρα. etc. ete. quod tamen vix alium sensum esseeret. Et praeter haee certissimum est, sive hoe . sve illo modo haee verba interpungantur, alieno loeo posita esse, etsi, ubi exciderint, nondum video.
Expedit autem et sensus reliquos intueri, an integri, et singuli ita constituti sint, ut, quaecunque oblata fuerint, recte pleneque percipiant,
atque ferre omnia, sine mentis corporisque commotione, queant. Talia vero cuiuscunque naturae odores sunt, sermones etiam, ab adstantihus inuicem mixti, vestitus varii, et variae ob
si Expedit autem Cum ea, quae praecedunt, ad sensus internos pertineant, malui haec ab ipsis separare, simul que eum his ea coniungere, quae, secundum Duretum, in sequente paragrapho, leguntur usque ad verba: ειματα, dic μετα. Certe haec ab illis separare non licet. st Talia vero euiuscunque naturae odores sunt. Vt iii multis aliis rebus obseruandis, quae in morbis contingunt, se in his quoque, quae Hippocrates hoc loco recenset, Veteriim Medicorum diligentiam et aeeurationem nos quidem miramur, et laudamus, neque vero imitamur. Attamen in ilis affectibus, in quibus etiam mens patitur, summae Vt litatis est, ea omnia remouere, quae vel oculos, Vel aure pvςl nares, vel tactum grauius serire, et ita afficere valent, ut animus inde eommoueatur, et morbus asperior fiat. ΙΠ
235쪽
qua re obseruanda, et Veterum quorumcunque, et maxime retieentiorum, diligentiam Iongissime superauit eae Graecis Arestaeus, ex Latinis Caelius Aurelianus. Non autem rara sunt eorum exempla , quos variarum i rerum Odores laeserunt.
Horum plura collegit Boyleus de mira subtilitate essiuuio. rum etc. et Theod. Zwmgerus Diff. de Antipathia humana, item Boeelerus in Diff. de poris, effluuiis et odoribus. Si hetiam nobilis quidam a vespertilione, et miles sortissimii, a te male affecti apud Vallisnieri T. I. Opp. p.83. Hue etiam pertinet siue vomitus, siue purgatio, selo odore purgantium medicinarum, c*ncitata. Memorabile est exemplum psellii, Medici Lipsiensis, apud Salmuthum Cent III. Obs. 8. Is, ubi purgante medicina uti volitit, pharmacopolia ingressita est, quando electuaria purgantia parabantur. Alius, ex odore floriim tunicarum purgati, meminit paullini cent. IIII. insas. Plura vide apud Binningerum loco eitato. p. a. H. Vt lvero per olfactus organum multi . sic per visum; auditum, etc. non pauciores laedi, frequenti Obseruatione competitum est, quod Medicus ignorare non debet, ne, si in aegro tale quid observet, vere naturale, pro malo fgno habeat.
Scire etiam permultum interest, num, qu ζ, ubi sponte ac praeter opinionem apparent, Vtil sunt, facile aegri ferant, et quando tot et tali' ligna crisin asserant. In qua re sane ad qualit/'tem eorum, quae excernuntur, ut fiatuum Vrinae, aliorumque, tum etiam ad quantitato'
et tempus, quo fiunt, respiciendum est. N M1 si persecta iudicatio est, tamen naturae impetVialiquando iuuari debet: Similiterque contrar
236쪽
perpendi necesse est, et, quantum ab iis periculi
immineat, ut constet Medico, quomodo cum iis pugnandum sit, Vt quacunque ratione auertantur, humoreSque Vel deriventur ad propinqua loca, ves plane reuellantur.
rd autem perpetuum est, ut, ' quae Ioea
vicida assectis sunt, yel cum iis per neruos aut vasa communicant , similisue etiam substantiae sunt, primum, maximeque. damno assiciantur: Quocirca vel ex his etiam intelligi potest, in qua potissimum parte morbus consita, et qualis humorum corruptio sitis j lora vicissi Hare duo inprimis eonsideranda sunt, ubi et morbos, eorimique symptomata dignosci opor tet, et reuellendose vel declinando ipsis mederi. Adeo probe diiudieandum est, an dolor sitie alia affectio, in pro. piliqua parte, ae nexu per membranas, proueniat, et parulia periculi ostendat, an potius a decumbente ad ea, per vasa, copiosiore humore, eiusque per neritis inrectum iumulum, eoncitatiore assiuxu, procedat, quod semperi est multo magis metuendum. Sed quod remotioribus partibus cum aliqua ex affectis communio est, id vel a diametro, directioneque aequali vasorum utriusque partis, eoriindemque mutuo limgressi ανασομωσιν vocant,) vel humoris, viroque ibeo sece dentis, siniti indole, vel denique ae neruorum consensit, peti, det. Hisce modis celebiti illa. et phinceps quasi, inter marimas, Heruinque communio perfieitur, saliuae intesinorumque glandulae simul assieiuntur , utero laborante, r. iratio laeditur, ventriculo male af ho, eaput dolet,
et contra hoe laborante, ventriculus agitatur. Q iarum 637gularum eommunionum peeuliarem eaussam quando in
donte perfecte cognouerunt, possunt sane illis affectibus 'pia propriaque medicina, quam Deillime occurrere , et
m0rbum declinare, nisi ipsis aliquid insit, quod aegro se-Μ s lutem
237쪽
lutem polliceatur. Nam ille dolor, e. gr. qui post iudiei. tam pleuritidem, circa clauiculas.oritur, certissimum imor. hi si perati indicium praebet, neque medicinam admittit. De hoe consensu singularis libellus est Bausneri, et alla, Cl. Regae de Sympathia, cuius libri nouam editionem etispectamus. cf. quoque Ill. Ho anni differt. de Consensu lpartium praecipuo pathologiae et praxeos mediete sun . mento. Hal. 1TI7.
=' o autem propria morborum natura adique indoles, exitusque cognoscatur, intueri im primis ea fas est, quae principio morbi incide. rint, qualia nempe sint, tum quae et in uniuersum, per cuncta corporis loca, et sigillatim, per vias urinae, elidantur, siue subsidant in lotio, si,ue innatent ; porro qualis totius corporis habitus collapsus et extenuatio sit, colorisque, pra sertim in facie, mutatio, et spiritus imminutio, accipiendive. eum dissicultas, et alia.
sol outem propria. Ex hoe Ioeo aptum sensum
Hicere velle, ordine verborum non mutato, impossibil est. Puto autem ita eonstituendum esse; καταίλειν ν ii τῶν πρώτων Ἀχομένων, ὁκο- ἄν- ε, σι αν Hκρίνητα , i v ν, OM' η συμ---. Sie omnia plana erunt, ut ς
paraphrasi apparebit. ss Amissu mutatio. Raro aliquis aegrotat, vel i 'tum ineipit aegrotare, quin externus eorporis habitu , cutis color, mutationem patiantur. Neque vero hic do β' uo icterieorum colore, aut rubieundo peripneumonico Min facie, loquor, verum de illo, qui ex alio quocunquς s uiore m0rbo oritur. Qui, eum a pluribus eaussis prosi iiq
238쪽
queat, videtur tamen inprimis a cordis arteriarumque viribus fractis, quae, cum rubrum sanguinem et vitalem succum quasi excoquere, tum per minima vaseula eum diffundere nequeunt, efficiunt, Vt omnis vigor pereat, et cum collapsa contractaque cute, pallidus eiusdem luridusque coloreoniunctus sit. Hine magna coloris mutatio, a principio facta, grauissimi morbi signum est. Solet autem hoc λgivim ex iaciei potius, quam aliarum partium, cute desu. mi, neque sine ratione. Cons. Stahlii Differt. de Facie moriborum indiee. Praeterquam enim, quod permulta docent, singuinis ad uniuersum caput, quasi expeditiorem, quam ad alias partes, viam esse, permulta inprimis neruorum, quinti septimique paris, fila, per omnia cutis faeiei loca, dum et directa inueniuntur, quae, cum a propinquo cerebro proueniant, et cum aliis plerisque, etiam ad vitalia organ pertinentibus, multiplici ratione iuncta atque unita sint, debent ipsa potissimum roboris debilitatisve vitalium, o ganorum indicium facere. De . hae re elegantissimus Iocus est apud Quinctilianum Deciam. VIII. - Iga. Edit. Buxi'. Nullum natura Wpr rum genus solis 'isceribus abstondita et quicquid caussas valetudinis de vitalibus trahit, in corpus emanat. . Inde pallor, inde macies, quod ad interiorem dolorum superposita con*ntiunt.
οτι ομοια αλληλοι Π. Praeter haec omnia, quae ad viistus ratiornem 'pertinent, considerari oportet, maXim: βψζ, Rn ea, quae excernuntur, atque abscedunt,
i S respondeant. scilicet, quae per deiecti Q. ememuntur, aut cum urina emu , Vhi
239쪽
in mulieribus, ex utero proueniunt, sputa; item, quae ex naribus fluunt, porro laerymae., et alii, circa oculos secreti, humores, deinde sudo xes, et illi humores, qui in tumoribus colluguntur, et consistunt, atque eXi ruptis prodeuiis item, quos in vulneribus oscula vasorum stillant; vel qui in cute efflorescunt, variaque pustularum genera formant. Quorum omnium ita haben da ratio est, vi ad ulcera sponte vel arte Iacta pariter respiciatur.
sis) 'aerist 'hae 3 Et hie ab omnibus Interpretibus rei
qui verbis; τί- τα διαι ἡ, ιτα ad praecedentia Heferunt, a missius separo. Nolo negare, posse aliquo quasi iure ad 'mecedentia referri. Sed quis συ vir ωσιν, ad διαιτηριατα retulerit V aut quis crediderit,
Η γpocratem, breintatis adeo aman , scripsisse, is
s Porro lacomae. Sed cur Hippocrates non posuit Probabile est , duplieehi humorem cognitum hubuisse, qui in oculis secernitur, lacrymas puta, et sebum, quod glandulae Melaomianae dant. Sed hoc assirm re no io, fuisse Hippocrati eius quoque sontes 'eognitos uos, ut nunquam lain regulariter dispositos mento , ae picti fust Morgagno, se et nunquam tam visse dispositos, ae iunt in figura Cl. Valeri,Miseell.Berolin. Cont.ΙIImihi eanalieuli sunt, in quos plures, a latere positae lacunae, minutae, non star' aulae, patent, et humorem emittunt. In inseriore pM Pebra, sere ampliores Invenio, et aliquot ex illis ex duobRhςt tribus etiam , vanaliculis unitis natos.ss)-in tumoribus colliguntur.) Iloe quidem conssa' tis obseruationis est, si aeger vel easu vulneratus sit, abscessum, aut vleus, habeat, arte vel alio morbo pro ' sibim, quamcunque in his subito, et praeter rationem, ly ctam mutationem, iri omni morbo perieulum, in pleri=ν mortem ostendere. Qiiod Hippocrates in coaeis Pr φημ' P confirmat, dum ait: U και ξηρὰ κ ρον γενομβνον, θανάσιμον , quae verba celsus ita laxip
reddidit Lib. It Cai, VI. Vbi vleua, quod aut ante, δη ''ipso morbo, natum est, aridum, et laut pallidum
240쪽
liuidum factum est, mors denunciatur. Cons. etiam Hippo-erates de Capitis Vulner. pag. 9II. et alibi. Et quamuis eum eorporis structura eongruat, debere in eiusmodi parte aliquam mutationem fleri, quando morbus increscit ac peior fit, plane ut in aliis locis, ubi aliquis humor sederiatitur: tamen illis prae his id peculiare, adeoque attentione
dignum est, quod nunquam non proposito metu, Medicum terreant, ac mortem denuncient. Videtur autem id a viis tali virtute prouenire. Qitae, etsi ad omnes secretiones perficiendas plurimum , nec tamen aeque multum facit, sed ad unam alteramque, et praecipue ad nutritionem, quasi in- tegra requiritur. Ad vulnus vero recenti carne imple dum, aut in alia parte pus laudabile sormandum, vim mari, rem, quam ad nutritionem ipsam, desiderari, vel eorum vulneratorum exempla testantur, in quibus ex veneris e. Dusu. etiam non immoderato , omnis suppuratio cohibita
fuit, mors, contra omnem medicinarum vim, accelerata. Atque debet vitalis facultas eo certius, nouo aliquo morbo superueniente, concidere, quo magis ipsa vulnere, alioue
priore morbo, debilitata suit. Quare ex his signis colligimus, si in morbo aliquo, vel vulnus alteretur, vel in abscessu suppuratio cohibeatur, et utraque pars detumescat, et arida fiat, ipsam vim vitae a nrorbo superari, et mortem propinquam esse. Conf. Ill. Platneri Dissert. de Noxi, ex cohibita silppuratione.
Sed inaxime, an similia inter se omnia sint, quae iudicandi vim habent, quaeque auXilio
praesidioque sunt, nec non quae nocent, Vel morbum protrahendo, vel in grauiorem mUta V0, quaeque denique plane iugulant, et mo tem maturant. Et haec quidem MedicUs, tan