Hippocratis Coi De humoribus purgandis liber : et De diaeta acutorum libri tres -- cum commentariis integris Ludovici Dureti Segusiani : accessit Constitutio prima libri secundi Epidemion -- cum ejusdem auctoris interpretatione ; Petrus Girardetus...

471쪽

4eto Hippocratis Magni Sectio prima

Autumno potissimum serini morbi gignuntur atque dolor cordis et stomachi Asca rides vesperi similiter huic et illi tunc infestant in die plerumque non solum ideo, quod

magis affigunt, se 1 etiam ipsi per se ipsos

ad occasum vergiliarum.

zo) Q iamuis haec affectio sit mimis calamitosa, quod propria sit autumno. 21 Vermes sunt tenues et teretes, quibus fere sedes iarecto intestino et sphinctere musculo. 22) Qito tempore magis vexant astarides; quibus origo

est a cruda materia, et crapula.

23) 4iadruplex feritas est, prima lumbricorum; secun da feritas destillationis; tertia maniae; quarta cancri et ele phantiaseos, vid. Galenus in Comm. in Sent. 1 . Lib. VI, NOTAE.6 -Horum verborum optima interpretatio est Poesii, qui vermium omne genus indicatum ab Hippocrate esse docet, quod intus in visceribus generari soleat; quod ipsa δκλγία, a loeorum propinquitate orta, confirmat, cui ali ter inter hiat ignos morbos, locus, isque primus, dstri nQg potuisset. Sed cur subiicit Hippocrates; α νι μοι ς υπω, si ad animalcula pertinet, quae in iη testiuis nascuntur An peeuliare vermium seim in

dieat l

472쪽

didati qliod autumno se maxime manifestet, et oris ventri euli dolorem faciat, ut astarides eundem affectum vesperti

tio tempore excitent.

bi Καν τοι, ἀυτἡ. Etsi hie dolor), dum ille morbus viget, minus infestus est. Haec verba a Dureto omissa sunt. sed non satis eonstat, de quo morbo Hippocrates loquatur, an de animalculis ipsis, an de oris ventriculi dolore. Si illud, videtur Foesio accedendum esse, qui legit. Si hoe, η subintelligendum est. Sensus autem hic est. Dolor oris ventriculi, ubi vermibus aecedit, id est, symptoma est, minus malignus est, quam si per se ipse morbus est. Et hoc sane Hippocratem voluisse crediderim, nisi obstarent

e) - ασκαρίλs. Haec quam optime ita vertas: Ascarides vesperi, seu, quando dies inclinat, adeoque simili autumno tempore, tanquam anni vespere, infestant. Eaque animalcula hae in primis diei parte, turbas excitant, non solum, quod tum magis afflicta corpora dolor excipit, verum etiam, quia ipsa sua sponte scilicet fame stimula ta)seruntur ad intestina inuadendum.

προς αλληλοις, οταν τι νεωτεροποιηθη εν ανω- , αλλης ταυροτοι καταςά ς Autumno acutissimi morbi et funestissimi in uniuersum simile ut vesperi recrudescant, Vt quod annus habeat circuitum uniuersalem morborum, ut quisque dies morbi priuati; et quale est idipsum vesperi recrudescere, eiuSmodi

473쪽

42et Hippocratis Magni Sectio prima

sere est morbi cuiusque, aut omnium tempestatum inter se conditio ; praesertim si nihil nouatum fuerit, exacta praeteritorum temporum historia*7; sin minus, alterius temporis tempest tem consequitur.

24 Synaptoniati ni vehementia. 23) Hoe est, cacoethia, venenata humoris qualitate, inflammatione , impedimento partium, quarum ossicio vita carere nequit, curandi difficultate, quod cum biliosi humorisca cochymia coniumsta sit cruditas, tum propter ipsius temporis inaequalitatem. 26) Id est, commune omnium morborum autumnalium.

a 4 Ac si diceret, existunt tempora, in quibus Vis maior suppressionis, quam generationis. NΟΤΑ. a) 'Εν φλνιουο ριν.) Mihi sane totus hic locus, a Dureto versus, obscurior esse videtur, quam vi inde fere commodus quidam sensus elici queat. Et quamuis etiam graeca minus plana et intellectu faeilia sint, satis tamen apposte

ita verti possitiat: Autumnus in uniuersum actitissimos morbos, maximeque exitiales gignit, similiter ut vespere morbi exacerbantur et grauiores fiunt. Nam inter annum et diem ea similitudo intercedit, quod sicut ille omnium morborum circuitum, et autumnali tempore eorum nouas accessiones habet, ita dies singulorum morborum, qui vespere eXacer hantur. Haec autem contingunt, si morbi et anni constitutio inter se similes fuerint, nisi, aeris natura mutata, et in hac aliquid mutatum fuerit. Tum enim mor ,i in aliud anni tempus incident, et orientur; quyre et ipse annus eius que partes ita procedere , ae se initicem habere debent. Cund enim constantia suique similia anni tempora sunt, ςt singulortim mutatio ordine et tempestiue fit, bene mora ti cetr. παροξυνεδα non placet, masim το, ut rς spondeat ομοι , et denotet, vespertinas accessiones acuti autumni morbis similes esse. Ad hune vero loeum et se quentia conserri merentur plura, quae in Lib. de Humori

Pari. III. in hunc sensum dicta sunt.

474쪽

μαγων, η,ιύξεων. Quae cum ita sint, potest perspici, annum ad se redire, id est, anni partes ita se habere, definitis septem anni temporibus atque partibu , ac tempestive '' representantibus tempestates partium singularum proprias bene morati fiunt morbi et secundi iudicii ; incertis vero et inconstantibus , sinistri iudicii ut Perinthi. contigisse vidimus, cum deest aut redundat quidpiam ventorum , aut tranquillitatis, aut pluuiarum, aut siccitatis, aut aestus aut frigoris.s C Η Ο L I A. ets) Id est, loco et conuenienter. 29 Vt ventos, tranquillitates, pluuias, et caetera. go) Qtii ad salutem iudicantur , sua quisque propria, erisi, sine ullo periculi aut recidivae metu. 3I) Cum nec tempestates propriae, nec tempori coori

untur.

32) Magnitudine causae, symptomatum vehementia, et naturae infirmitate.

475쪽

424 Hippocratis Magni Sectio prima

Ver autem saluberrimum est, minimeque su-nestum.

τ ι περιοδοισι.Patefacta morborum genesi, atque idea, initio attente considerare et animo complecti oportet, ociusne an tardius florescant morbi id autem perspicuum sit incremento ipsas autem accessiones symptomatum periodis Vt circuitibus

tueris. 3 3 Id est, celerius aut tardius ad vigorem perueniant, vi scilicet ex breuis aut diuturnae historiae perspicientia ad eam legem diaetam instituas, qua naturae vires ad confirman. dum et triumphandum instituantur, hon opprimantur. 33) Ob mutationem et vehementiam irritata natura, et inchoata coctione. 36) Tum uniuersalibus, tum particularibus. Epidosis est Meestio symptomatum. Endosis remissio. NOTA. a) Τας δὸ ἔπιδόσιας Vertendum sine dubio est: ipsa ait tem incrementa ex circuitibus cogitoscuntur. Atque ex his, pariter atque ex accessionibus, quae in periodis fiunt, erises innotescunt. Videndum autem est, an illae accessiones celerius aut tardius fiant, an diutius durent, nec ne, tuncquo vehementiores sint, an minus.

476쪽

dicis, sit celerius accedant, aut non; tum diutius protrahantur, aut non, et vehementius infestarint, aut non ; quin omnium febrium continuarum aut intermittentium acutarum et diuturnarum Vrinae aut deiectiones aut sputa, et tromatum ipsorum et phymatum inflammationes, Vel quaecunque post apparere dicuntur, fortasse et aliarum rerum communium quo celerius fiunt et apparent, breuiores sore morbos, ostendunt, contra, quod tardius, tardiores.s C H Ο L I A. 3 iae irritatae naturae hocti is et exeretionis sunt consequentes. Cum humor impetum facit et sicque natura irritatur, crisis fieri potest, etiam incocta materia, ut in Metone apparuit Lib. I Epid. Ager. VII. Crisis fit etiam

eoncoctione, ut cum materia excocta est, salutariter excernitur, idque opus . est fieri in fixis humoribus. Vbicunque irritatur natura, eoncoctio fit celeris, et putredo adest celeris, crisis quoque est celeris; unde in quartana febre putredo tarda, concoctio tarda, et tarde irritatur natura; itaque tarda crisis. u) Crudae, coctae, aut prauae. 39ὶ Quae celeriter cadunt in morbos et eommuniter. NOTAE.a Η διαλαποντων) Recte Lindenius : λαλωκοντων η χρο- cetr. Cum enim de febribus hie praecipue sermo sit, δαλειποντιον non intermittentium vertendum est , sed remittentium, aut quae sic desinunt, ut tantum minuatur aliquaΠtum ex febre, non autem ex toto sequatur integritas.

477쪽

gasi Hippocratis Magni Sectio prima

P -τρωμάτων Ille loeus non uno nomine pro dissi eillimo haberi debet. Verba ; 'M οσα ἄλλα indicant, Hippocratem de iis dicere, quae pro symptomatibus των συνεχων κρονίων haberi possunt. Apparet quoque in verbis, τρωματων etc. horum aliqua certissime proponi. Cum in his verbis φλεγμοναρ unicus nominatiuus sit, credi posset τρωμάτων cetr. huc referri debere. Et ab hac sententia alienus non essem, nisi parum intelligerem, quid sit φλεγμ ονὴ πτυε- λων αδυνωδέων. Foesius vult singula vocabula, nempe των cetr. per se stare, et totidem symptomata indicare. Ve riim nonne abhorret a loquendi ratione, genitivos pro non inatiuis ponere t Quod si vero et non abhorreret, seeundum Foesii expositionem, haee non tam symptomata essent, quam erises, de quibus tamen non videtur hic sermo esse. Omnibus accurate perpensis, eo inclino, ut τρωμάτων cetri ad φλεγμιονα referenda putem. Per vulnus, per φυμ α tuberculum, abscessum intelligo. Haec si adsuerunt ante, quam alique'i morbus occupauit, videndum, an in morbo ipsis inflammatio accedat. Sed quid faciendum cum κτυελων-An accipiendum pro parte, ex qua proditi nempe, ut ponatur homo, ante morbum tussi humida cum aliquo dolore laborasse, quo pectus aflictum fuit, quod nune etiam inflammatio occupat. Forte autem vitium est in vo-ee πτυέλ ν Caeterum quod Diaretus de urina et deiectioni-hus adiecit, in reliquis Editionibus non inuenio. Sed iam ante vidimus, Duretum aliqua modo addere, modo omittere. Et hoc ipsum probabile reddit, vel Codice quodam usim fuisse, de quo parum constat, vel memoriae nimis confisum, conuersionem sine graeco textu consecisse.

Sed tamen ita periodicarum febrium compa rata est ratio, Vt morbus non recipiat celerio tem

478쪽

Lib. II. Ridemion. 627

rem accessionem, cum aliorum symptomaturiaecessione Etenim eorum, qui celerius opinione intereunt celeriores sunt cristes quod celeriter et continenter et vehementer laborum summa sint omnia.

i) Ad mortem repentinae mutationes. NOTA. a) απολοῦ υ κέ νθ Hoe verbum interpretes de aegris aecipiunt, ac vertunt, intereunt. Sed cum toto hoe loco de morbis dictum sit, non de aegris, interpretari non dubito: interficiunt.

Τοι δε κρίνοντα ἐπι το βελτιον, - ἀυτι- XII.

Quae vero secundum aegri salutem, iudicandi vim habent, ne statim appareants C II O L I V M. 43 Id est, eritieae causae, editis pepasini signis: Nam quo tempore nanira morbificis causis opprimitur, estque humorum cruditas, non potest quidquam excerni salutariter.

Τοι κριπιριοι l 1 κρινοντα, τοι laev λινοι - XIII. λα, ταδεδυσκριτα. Quae iudicandi vim habent, vel iudicatoria, signa et causae ac signa diei critici non iudicantia' alia quidem funesta sunt Τ; alia vero sinistri iudiciis C Η Ο L I A. 44 Et eriseos ipsius, eausae item eriticae per abscessum, vel excretionem. s) Id est, indieandi et iudieandi saeuitate carentia, quae frustra sunt et frustra apparent.

479쪽

ψ28 Hippocratis Magni Sectio prima

46 3 Id est, si eum iis sint coniuncta symptomata, omni no funesta, partibus ipsis, Vnde manant, et quo feruntur, calamitosa; crisiina, sunt signa; crisima, causae; crisima, dies eritiei; erisima signa ad tempus crisis, ut urina cocta quarto die, se; alia ad speciem eriseos apparent, ut rubor genarum, venae micantes, distentio hypochndriorum, et similia. 4 ) iniae morbi motu, iton vi naturae fiunt, si modo sine symptomatis senestis maneat humoris morbifici cruditas.

Quinetiam, quae ante diem iudicantur si cum cruditate iudicium habuerint, recidivae accidunt, sin minus, sinistrae aut nullae omnino cris es. a) Existunt etiam huiusmodi funesta, quae non sunt eκiguas C Η Ο L I A. 8 Symplomatum vehementia et causae magnitudine, ut in Metone, et ictero sexti diei, Lib. Epid. I. Ager. HIL G) Superstite morbi foco. so) Vt cum abscesssus fit, aut excretio naturae potens. N o T A. a) Melius vertisse videtur Foesius: Perniciosae quoque evadunt, si modum excedant.

480쪽

Quaecunque iudicatoria signa specie sunt, si

eam vim indicandi aut iudicandi non habeant, sunt a) sinistri iudicii; contraria vero toto genere et naturae infesta malum prae se ferunt, non solum, si eo, unde manavit, recurrat, sed quae contra pristinae suae naturae Conditionem, cursum huc aut illuc inflectunt, Vt et ex malis toto genere signis quaecunque contraria incidunts C Η Ο L 1 A. 313 Verum eninmero abscessuum Istinctionem an convenienter et secundum morbi naturam, tum vero fiantne σατ 2ξιν. Tanta enim vis eius, quod dicitur κατ Θν, visi omnia see indum naturam fiant, et hoc unum desidereis tur, bene tamen cum aegro non agatur.

N Ο Τ Α.αὶ Malim vertere; difficilem iudicationem faeiunt, et se etiam paullo ante.

πω, καταρροπω. Animo icomplecti oportet colores , venas colIapias tumores hypochondriorum b) su sum deorsumue inclinantiUm.

S C H Ο L I A. sz Contra naturam i qui in oeconomiae naturalis vitio iacum habent perennetu. 33) Id est, quarum pulsus non cernitur, aut quae non conquiescunt. Micatio arteriarum apparens sine tactu,sgnum symptomaticum est plenitudinis; quamquam fieri possit in his, qui laborant foedis coloribus , ut a resolutione melancholici succi, flatus sequatur, qui palpitationem cordis

et arteriarum micationem generet.

5 ) Aut contra eorundem hypochondriorum aequalitates. NOTAE.a γ χνωμάτων Omnes sere Codiees βρα, κατων habent, quod maxime cibi potusque quantitatem, adeoquς