장음표시 사용
462쪽
in morbis aeutis. Lib. III 41ri,M-ουδε τους ἐκ ρ v αμορραγέοντας, ὼ si ελασσον του καρῆ ρώι. Tους δε κωρους
463쪽
ia Hippocratis Coi de ratione victus
Sed et via breuis ad vas balnearium de hei . Tum t etiam vasis balnearii sit descensu, sicilis et ascensus. Quin etiam eum, qui balneo utitur, modestum esse decet, beneque compos
tum et constitutum a natura, et taciturnum':
turn etiam ipsum omnino seriari': sed ministroraquam affundere et detergere. Praeterea, in promptu habere oportet temperationis varieta tem ' Tum autem sine intermissione persum dendum corpus 3 praeterea spongiis utendum pro strigili: praeterea nec valde siccum corpus oleo illinendum. At vero caput omni studio re- siccandum est, postquam spongia deterseris: Et cum soli capiti mador fit noxius, frigus non m
nus a caeteris partibus arcendum. Itaque ne caput frigoris appulsum recipiat, neque extimae partes, nee adeo uniuersus corporis habitus. Adde, quod nec potu, nec cibo saturatum corpus lauare est aequum Nec vero sorbendum nee
hibendum statim a balneo L Enimuero illud imprimis maximi faciendum, si per sanitatem is, qui aegrotat, balnei esset cupidus, eique diu
naultumque assueuerit: huiusmodi hominum naturae sunt maxime balnei appetentes, atque plus adiumenti percipiunt, quam caeteri, contraquodamnis augentur, si non lavantur. Caeterum magis accommodatum est balneum peripneum0njae quam febribus ardentibus. Etenim dolo rem costarum et pectoris ' et sterni et dorsi sedandi quoque vim habet ' , M tum etiam male riam morbificam concoquit atque educit pro Ptereaque facit, ut excludatur ex facili sputum, quibus Omnibus opus est Praeterea balneum Partes recreat lassitudine fractas etenim arti culos emollit, ipsamque adeo superiorem cutim tum Vrinas ciet, et capitis grauitatem sanat, ς
464쪽
in morbis acutis. Lib. III 413
nares humectat. Sunt igitur balnei commodit
tes et opportunitates ad bene medendum. Sed tamen si praeparationis vita desideretur ratio, vel etiam plures ' ; verendum sane tum, ne nihil opis afferat, sed contra maximis damnis augeat. Etenim eorum, quae ad balneum rite administrandum praescripta sunt, si unumquodque non benest paratum a ministris, Ut decet, maxima secum affert incommoda. Qui per morbos plus aequo liquidiore sunt aluo aut quibus supra modum adstricta 7 est, j) illi balneo committi non debent ut neque ii . quibus infirmae sunt vires, aut qui fastidio ciborum, aut vomitione tenentur, aut qui biliosa eructant, aut quibus sanguis e naribus erumpit, nisi minus, quam occasio postulat, seratur. Nec ignorare debes occasiones: Etenim si pro occasione parcius fluat, quam par sit, lauandus est aeger, siue totum corpus , siue caput tantum ita iuuari videatur. Ergo si singula commode sunt comparata ; si aeger citra noxam lauacrum subire potest, quotidie lauandus est, Quod si praeterea balneo delectatur, eum si quotidie his laueris, non laedes. Satius vero est illos balneo uti, qui integram piis-
sanam quam qui solum eius cremorem asim
inunt; etsi aliquando his etiam usui est. Qui autem potu tantum utuntur balneum non sub- eant, quamquam horum aliqui ab ipso arcendi non sint Coniicere itaque oportet ex his, quae supra ostendimus, quibus balneum, et in qua Victus ratione opitulari possit, necne: si enim quidpiam eorum, quae ad balnei praestantiam attinent, deest; quamuis aliquid commodi
ex balneo speraueris, lauari tamen non oportet.
od si nihil horum deest, videaturque eX ii. quibusdam utile fore, tum lauari praestat.
465쪽
4u Hippocratis Coi de ratione victu
s C Η Ο L I A. i) Ne repentina aeris mutatione offendatur. α) Qi ita, si facile iocorum fluctuet aestit, et sit teive rarius homo, reuocabitur foris intro calor, quod aduersum est naturae. Sit taciturnus, quia si Vociseretur, et loqua tur diutius, accendentur pulmones, et augebitur cordis ea lor; sic ex usu erit duplo magis ducere spiritum, et attra hetur calor caliginosus balnei, quod nocet. 33 Ne motu laborantes mustuli, plus excrementi ab aliis partibus trahant, quam ab iis exudet humoris.
) Vt scilicet a calido ad egelidum, ab egelido ad Diti. diorem fiat egressus: Sunt enim quatuor balnei partes; ae aqua calida, aqua frigida, sudoris detersio. s) Immersione utimur in securitate letpothymiae; si me. tus adsit teipothymiae, affusione eontinenter facta solum
6) Ne cruda materia ex aluo in venas rapiatur: Tamen hectieis praescribitur lac asininum ad uncias quatuo antequam destendant in balneum: Duretus hoc non probat, priusqu/miae eodium in ventriculo fuerit. J Q ita excitato calore partium solidarum et totius habitus vis rapiendi praeripit occasionem et causam mitificandi et eoquendi. 8 Nomen peripneumoniae hoc loco sumitur pro omni dolore thoracis, quia peripneumonia est expers dolorum,
quos recenset Hippocrates. Inflammatione membranae per mammariam venam affluente sanguine. ro) Ex sanguinis affluxu per venas thoracicas. Ii Materiae acrimoniam infringendo, digerendo, et iiii mutatum partis habitum restituendo. ia) Naturam excitando, materiam praeparando, me tus expediendo.
13 Ad tollendos et sedandos dolores pulmonum et tho
1 ) Μateriam digerendo, calorem fovendo. Ib) Vt in aqua, in vase balneario, in solio, in cibo ex via, et aliis supradictis.16 Ex ventriculi imbecillitate, et alui cruditate. i Quia his tepidum balneum reseratis poris et ei Oc 'to ad cutim seroso humore, ephidrosim mouere posset,
sie aluum sicciorem reddere. 18b Ne maioribus incommodis augeantur.
466쪽
s) ςonstitutis, partes nobiles imbeeillaesus, humoribus obruerentur viresque magis prosterneis
Σο) Ex alui impuritate, nam eiusmodi prius repurgari debent, quam balneo mergantur; ne excrementa balneo Iiquata, priores Venas magis obstruant.11, Ne tepido balnei calore sanguis extrorsum magis
22 Hoc est, in uniuersum ad tutiorem balnei usum, si tria a corporibus absint, nimirum aerium humorum copia, partium, praesertim nobilium, imbecillitas, et ciborum vel humorum cruditas, ex Galeno Lib. X. Method. meae Cap. ro. 133 Quia ex Galens Lib. de Ptissana, ad corporis robur et nutritionem magis conducit piissana. 1 3 Qui scilieet infirmiore sunt ventriculo. as) Hi praesertim, quibus cremor ptissanae facilius eo-quitur, promptiusque distribuitur, quam piistina integra.
NOTAE.ς λκόμενον κοσμιον. κοσμιον Foesius admodum concinne vertit, moderate se componat. Dureti tamen versio aeque bona, modo deleretur, a natura.
b) Κα denotat aquam ealidam et frigidam, qua in utramque partem temperatio facile fieri potest. e) αρμοζa n. Secundum Dureti versionem deberet peripneumonia a febre ardente prorsus distincta esse. Sed
omisit τὸ λπίκαν. Vertendum igitur: Balneum vero peris pneumoniae magis, quam febribus ardentibus in uniuersum,ateommodatum est.' Breuius vertas cum Foesio: Sputum maturat, edulit et facilem spirationem reddit, et lassitudines tollit. e) αγαθὰ μάν L.) Malim vertere: Tot igitur commoda balneum affert, quibus omnibus opus est. Verba: ἔν Duretus transposuit, et quasi sequerentur post: quod antecedit, interpretatus est. D Inserendum ex graeco: Neque prius soluta. ἔλασσον. Nisi minus, quam opportunum sit,
b) λεαν-τ .ὶ Non dubitaui hune loeum ita, ut sal est, emendare, quod sere convenit eum Mercurialisl 't Lindenii lectione, et omnibus versionibus respondet, Otsi 'od praeeipuum, sensus manifeste postulat.
467쪽
4 6 Hippocratis Magni Sectio prima
sEGusIANO ARGUMENTUMAcinstitutis seu Sectis prima, qua scilicet temporum a Z tmpestatum vires, morborumque, qui ab iis principia causasque ducunt, species, magnitudo, atque motur confimi tur in uniuersum.
Carbunculi ' Cranone ' aestiui ' suppi gras
sabantur; rapidis cum summo aestu conti nenter aquis pluebat, idque tempestate ma gis austrina 's C II o L I A. ta buntuli, hoe est, uleera quaedam eriistosa cum p/x eium Vicinarum inflammatione, pleis modo candente, ςη pulsi et renixu atque dolore eoniuncta. Carbunculo Wmateria duplex, una sanguis exustus, qui in atram bilςyydegenerat, et est crusta einerteiai altera, sanguis est quid gelu modi crassiis, sed eum ichore quodam venenato conix' diu . Carbunculus tres ob eausas dieitur; tum quod ς
468쪽
stim ambustis similem habeat, tum quod instar earbonis de. fiagret, tum quod exurat.1ὶ In urbe illa Thessaliae, in convallibus Teimpes, sita, quae ventis perflatur austrinis. 33 Id est, qui tempestatis illius naturam sequebantur, teneratione scilicet noui humoris, non familiaris cuiusque naturae suppressione. Qtiae cerebro, neruis, et integritati humorum bellum indixit. N o T A. a) de his earbunculis vide sis, quae disputata sunt in. ier Cl. Viros Werihofium et Hahnium de Variolarum Antiquitatibus.
conclusi cum incalescerent pruritum excitabant ; indeque pustulae, ambustis consimiles ', erumpebant, tanto sub cute ardoris sensu, ut exuri videretur.
s C Η o L I A. s Serosi humoris maligna qualitate praediti, omnisque pepasmi expertes. Qiud ichor, et quomodo sumetidus sit hoc loco, Galenus declarat in Comm. inpari. 3δ. Se 1. a. Lib. VI.sedem. 69 Exitumque non habebant, effoeta naturae vi. Et in atram bilem conuerterentur. 8 Ae si ferro eandente excitatae fuissenti. Vbicunqueisi biliosi et venenati copia est, generatio perennis, atquς-ppressio; ibi earbuneulorum magnus fit prouentus.
469쪽
. 478 Hippocratis Magni Sectio prima
τροπον. Cum aestu coelum incanduit atque fuit sudum omnino, febres exitiunt, maXimam pamtem sudoris expertes Sed in his tamen sit vel stiriis pluerit exiguis, sudoribus illae febres abundant initio ; atque haec sunt sinistri magis iudicii quam si aliter contingeret: sed minus
si non ab austrinis pluuiis sudorem profundant, lsed peculiari ipsius morbi natura l
S C H o L 1 A. is Ab exhausto humoris, qui sudoris materia est, quamuis in promptu sit causa effectrix. io Ardoris vi, humorem excrementitium soras euoean iis, et leui opera exhaurientis. Cum coelum rapidis im pluit imber aquis, nimbus dicitur: ομψος dieitur quid medium inter nimbum et dicitur tenuis et mollis pluuia, et cum pluit stiriis mollibus. ii) Cum scilicet ad bilis procreatae et suppressae cu'piam , vi ardoris noua accedit putredinis causa.
G ταυτα δυσκριτοτερα.) Verba η αλλο s et ει μη υτος , Videntur interpretibus maximas molestias ereasse. '
Puto Hippocratem velle, febres, sub squalidis aestibus orta νs ab initio morbi sudores expresserint, di mellius iudie rixquam si alio tempore aeger sudauerit. Minus tamen dissi vulter iudi ari, si per naturam morbi, eum prima Dbxς sudox φ
470쪽
sidor prodeat , quam s propter tempestatent. Transposi
iis verborum, δη τηs νοσκ τρο-ον, et illorum εἰ μνη μηα,υτοι non parum obscurare hunc locum videntur. Pleii ite interpretes τὸ δυσκριτο τερα putant verba: πυρετοὶ ἀνιδρῶπις
respicerς, neque neV, hanc expositionem admitti posse. sed sudor, qui ab initio fluit, eo, quod humidum e pori detrahit, crisin morbi dissiciliorem facit, quam si nulliij ρrodierit. Et, si illam expositionem admittimus, quid fiet
Febres ardentes aestiuis temporibus et tempestatibus magis fiunt quam aliis anni tempo- . fibus q; sed tamen illae '' ingrauescunt et exacer-hantur magis aestates ἡ Η o L 1 A.
i Sine intermissione eum linguae scabritie, et inex-ρlebili siti coniunctae. is) Seri biliosi generatione, nec non in venulas arefastas attractione. i6ὶ Hoe est, febres ardentes sunt aestuanti coelo conseneres, et eaedem non solum essicientis causae, sed suseipientis naturam sequuntur. 17 Cum coelum aestu in eanduit. 18) παροξυνονται' legendum est, non ξηραίνοντοιν , ut in fraeco codice. NOTA.πι μαλλον γίνοντα . An non primo loeo tollen- qitin est Hippocratis enim haec sententia est: Febres arden ις et aestate, et alio anni tempore fiunt, aestate tamen, obhxcitatem, magis ardentes fiunt, et Mysi extorrent. Legeu-qhm enim sine dubio, ἐπιξηραινοντα1. Nam καροξυνοντο 1 , si odicibus inuenitur, e margine, tanquam flossema τῶl 'ρ - ντε, in textum reeeptum est.