장음표시 사용
191쪽
, uum, a SCOR P IONVM C AND AS FLOR E, V AGI NV g Is, essem ne essi, Iesu C p. XXI. v se G. stati s sunt plantae, quae soribus, Vaginuli seminibus,& ra 3itibus animalium caudas imitantur, ut illorum virtutum compotesse
Esse ostendant, vel virulentis eorum letibus aduersari. Ex multis aliqua, iecensebimus, & primo a scorpionibus.
TRO VM plantaptim leones hala capiti commtines prasiae muri vis non particulares, Adstitui Aorpionis casia sibi ,eud carent imagines, primo heliotropi, Ammis forum spicaram retoriis apiciatis, setiundo I ruestrisitiministerius corni latis Paetistitis, tertio βορο bidi, siti kstis eas imirantibtis, in culceseorpionem ipset ius affireximus, ,tahctam similitudia dem ladicem habere videmuo, quae scorpionis caudam ranuleiitur, & ad eius morsu valere
192쪽
valere Iam traditum est. Est &allia herbula segetum alumna, quae ex cauliculis rectis, gracilibus,pedalibus, vel sesquipedalibus in summo producit incuruis mucronibus aduca cornacula, retro flexa scorpionum caudicellas, transuersis articulis imitata,ssores etialuteos, pusil' soliola in neruulis utrinq; ordine digesta tribuli, sed etilliora, inexpertis dotabus, sed ex tantis eandem possumus vim augurari. insunt heliotropij magni coliculorum summo elegantes florum series , fastigiahe racemosa, caudicellas scorpionia infledias imitatae; nutant nobis ad scorpionum puncturas magni esse experimenti, unde ab effectu scorpi octonos, vel scorpi intersector dici posset,ob id Dioscorides.Heliotropio maiora sos est efigie scorpionis caudae, unde scorpiuro ei nomen,ssos incuruus, ut scorpionis cauda, contra ictum scorpionum potum, & illitum prodest. Ocimastruoορπιποος, idest scorpii cauda a figura vocatur, inter nothas Dioscoridis nomectaturas, quod nom en aptius echio conuenit, quippe forum series in cauliculo digesta &in se. Σa, recisus scorpionum caudam imitatur, quod etiam & in anchuss visitur: vis earum Iontra serpentum virus, nec incredibile est etiam ad virulentos scorpionum ictus va-
re. Tragos, ex Theophrasto, in aculeatarum censu est, alis ex toto aculei sunt, ut scor- Pius, quae nullum, praeter aculeum, selium gerit. Dioscorides scorpionem tragum vocari dixit. Ab his Plinius. Spinosarum multae species, in totum spinosia tragus hanc 1 corpion vocant: maxima astringendi facultate praedita est, ob id fortasse venenis opItulari coniectamus, Et alibi. Ex argumento nomen accepit storpius herba,semen enim nati et ad similitudinem caudae scorpionis, folia pauca: valet & aduersus animal sui nominis. Est & alia eiusdem nominis, effectusq; sine soliis, asparagi caule, in cacumine aculeum habens, & inde nomen. Est quodam cumini sylvestris genus, quod corniculata producit semina, scorpionis caudae aemula, intermed)js consepta; quod potum serpentum morsibus remedio est; quod ad scorpionu etiam conijcio. Quum constet apud authores scorpionum, scolopendriarum, omniumq; animalium venenis eorum natura ad uersari . Cattha semen affert, cuius vaginulae scorpionum caudas imitantur; neu
terici eius veneno resstere dicunt Affert insuper caudas, vel brachia cancro simili ima, ob id a Fuchso, ct aliis herba cancri dicta. Sed ego herbam cancri dictam puto, quod carcinomati medeatur . Sunt enim scorpionum caudae, & cancrorum brachia similia, di cancrum cancris mederi docuit Dioscorides. Cancri in scorpiones mutant ut ob quandam sympathiam. Ouidius.
Concaua littor/o si rimas trachia cancro , catera supponas terrae, ae partesepulta.
Cucumim ipsum quoq; qui magnificant, nasci in Arabia dicunt, mox Cyrenis, alii
in Arcadiam tradunt, similem heliotropio, cuius inter folia, &ramos prouenire ma gnitudine nucis iuglandis semen, esse autem ad speciem scorpionis cauda reflexa, sed candida Aliqui etiam ab eo scorpionium cucumim vocant: essicacissimu contra scor pionum ictus semine, & elaterio, ex Plinio- Sunt &quamplurime plantarum vaginulae, quarum loculas turgentia semina intersepta scorpionum caudam imitata mentiuntur, quae ad scorpionum, ct venenosorum morsus valent, ut raphani, napi, rapi, erui, lupini, eruca viciae, genistae, & aliarum, quae in antidotis ponuntur aduersus aspidas, di scorpionum venena.
193쪽
p eentum ab initio ordinem interturbemus, aliquas plantas memora bimus, qua animalium caudas ostendunt. Caudae piner homines, ac simias omnibus fere animalibus, nudar hirtis, ut apris, paruae vallosis, ut ursis, pr Iongis setois, ut equis, amputatae lacertis &1erpentibus renascuntur,boum caudis longissimus caulis, atq; in una parte hartus, -- I idem asinis longior, quam equis, leoni, infima parte, ut bubus, de lori ei, uuidibus & lupis villosus, ut ovibus, quibus procerior, lues retorquent, canum ecgene res sub aluum refiectunt..i ,uisis, o e vii caudarum s militudinem siba vendicantes, qua Omnia' ab is aliZnti e spectasti telim t horum exemplis, atia dia . i. ωetieantispersisteris. υγαν Grace, Latine pamnaca putas, minio interprete, sed Latinis pastinaca dic,
tur a caudε colore, & rotunditate pastinacar radici simili. Tithono in cauda radius id nascitur, quo nil in mari execrabilius nasci idem dixit, di Oppianus, cuius Voneno, di vi pernecabili cedunt Pasiarum venenata, nam etiam mortua seruat suas
194쪽
vires, quae non solum in animantes, sed etiam in saxa, herbasi arbores 4; exerit, illius enim conta stu exarescunt,&contabescunt. Hunc tradunt Circem Theligono dedisse, ut eo aduersus hostes uteretur. quo tamen incautus patrem necauit. Aelianus hunc radium periculossimum , infestissimum qi disit , ut non solum homines, & animalia, sed arbores interimat, quippe si ad masimam arborem, & vegetam, & summe virentem aculeum admoueas, non multo post amittit folia, quae postquam defluxerint, totus truncus similis est arboribus, Solis ardoribus exiccatis, quod idem confirmat Nicander. Pastinaca herba serpentum morsibus, ii EIbusue prodest, praesumentes nulla iniuria assici a serpentibus traditur, & Dioscorides ipse inquit, ei, qui pastinaca ma rina icitur, omnia, quae de viperarum morsbus diximus, smili modo conuenire. Celsus etiam erraticam pastinacam ad eiusmodi plagam prodesse scribit. Sed ad mutuas alias vires accedamus. Dioscorides pastinacam herbam partum ei cere appositam dixit :& pastinacae piscis radius adalligatus umbilico, faciles partus .facere, ut viventi ablatus iit, ipsaq: denuo in mari dimissa. Equisetum iuncea profert circa cauliculos solia, crebra , L eYilia, dependent eu eo comae multae, nigraeq; , in ambitu per intercapedines radiatim cingunt multiplices evilium soliorum, quali setae asperiuscuhe, prolixiores , equinam caudam satis ementientes: sanguinem e naribus erumpentem sistit, di semen illius ex aceto & lana ad omne prosuuium imponitur: sanguinem item sistit, ex equino capite pilorum cinis illitus. Alopecuros nec in acus, aut aristam exit. Sed horret spissa lanugine, & asperitate, plantaginis in modum spicatur, florem tamen noquemadmodum illa particulariter edit, sed per totam spicam frumenti modo spargitur, & utrinq; lanugineus prodit flosculus, ut Theophrastus depingit, inde nomen auspicatur, quod vulpium caudis smilis esistat. Plinius ab eo. Alopecuros spicam hahet mollem, &lanugine densam, non dissimilem vulpium caudis, unde ei nomen, nullis aceribus, aut aristis armata. Quia ex triticeis, vi triticum tumen tibus prodesse potest, quod non abhorret a viribus vulpis, quae medetur tussientibus. Peucedanum syl- uaticus cis Eum poninam vocat, quod radicis caput multis, ceu setis r geat, quod etiam in omnibus seseli generitius apparet. Urina verris, vel apri arefacta, ex aceto pota facit ad comitiales morbos, es Galeno, tesus suis ustus cephalalgiam dissoluit G Aetio, neruis vulneratis axungia cum terr lumbricis,prodest, ex Sereno,contra serpentes adeps cum melle, resinam, vel iecur, vel cerebrum ex vino Potum, ex Plinio, quae cim nia operatur peucedanum ex Dioscoride.
VNT &plantarum partes, quae postremas an Imalium partes, scilicet pedes ostendant. Solidas habent vugulas, qua non sunt cornigera, nec talos habent eadem, at quae bisulca sunt, habe lynx simile quid, dam talo habet,leo etiamnum tortuosus, talus autem rectus est in articulo pedis, ventre eminens. Aulum aliae digitatae, alia palmipe
des , aliae interutrunq; , diuisis digitis adfecita latitudine. Sed omni hus quaterni digiti, tres in priore parte, unus a calce 'Aulum quisbusdam grauioribus, in cruribus additi radii
p=o ruris tu aginem, mox hederam, paulo post e etiam marinum sue qua-nctim , ct ostremo cum addoimus, ac animalia, qtiorem pedes eona rivi, in conspectusint, num prima equina γnguia, secunda Ma riniscolopendia multiplicesperi tertia aquatica re a stam, siue anserumlostremo coris
195쪽
Dicunt λεοντο διον, quas leoninum pedem , propter uillosam soliorum , non forum egigiem, crus pedi annexum aliquantum reserentem. Sunt & in floribus quaedam for
ire inula impressa, quasi leonis vestigium, vel soleam imitata: Dioscorides ad amatoria valete ditiit, &ad tubercula: Magi promittunt apud Plinium,perunctos leonum adipe, faciliorem gratiam apud Reges, populosue obtinere; idemq; ad hemorrhoidas, & tonsita λωτ ονἐταλον dicunt, ac si aliquam in soliis cum leone, vel leonis pedibus similitudinem habeat, & si authores non esprimanta habet enimGrascae sosum,diuisum papaueris sorma. Dioscorides didit in vino potant serpentum ictibus auxiliari,nec alia re dolorem citius finiri. Facultas leoninae inest carni , ab omnibus besti, tutum homine reddi. Lagopum Apuleius leporino pedi similem dicit, & somen ei a similitudine leporini pedis inditum: nam in pilosa spica glumas, villulas '.quasi aristas, &mollicellas habet, leporini pedis colorem & hirsutiem aemulantes profluuio laborantibas praesidium pristat, cauis ulceribus prouentum carnis, & cicatricem accelerat , ex Hippocrate, tumoribus inguinis,& laxis hero ijs cohibendis peioptima: Leporis coagulum alui profluaticvalet, dysentericis,& coeliacis fimum,& sanguis, tu sum cum melle enterocelis illinitur,& fimum rupta intestina sanare potest,ea Plinio. Lycopoda Graeci nominant herbam, Itipi pedi assimilem: quod folium ad lupi pedis modu edictu diisectum habeat, mariti bio sylvestri par, grati odoris, caule anguloso, ge iculato, fungosa intus medulla,radice frequenti capillamento fibrat audita tusa praesentaneo sutiae remedio stomacho dissoluto, nunc caritaram nota in amuso quod ca diae sic enim veteres ventriculi os nun
196쪽
cupabant )lmposita medeat ei laudat Avicentia leporis carnes stomacho frigido, humido, & debili. Lupti robusti stomachi est,Vorax,& concoquit omnia: & stomaclao valet. Tuis lago, vel vigesue fissi is recentioribuq diecta, quod folia ab imo promat rotum da, lateribus senis, septenistae, angulis acutis claudentibus, Arim g - eingianotibus,Vnde nomen, Dioscorides arida iussita ita vi stimus per infundibulum hianti Ore accipiatur, hos sanat, qui sicca tuis laborant, atq; orthopnoicos, di potu mortuos saltus eijcit. Equinae ungvia sussi tu mortui partus ei, civ ntur, saliua equi triduo pota, tui sim sanat,&equum ori tradit Plinius, ungulare ortuos partus ei cit. Alleari apes a fetiam dicitur in Pandectario , fortasse qdoda tussi asinis forma solij non multum ab- sui, tussientibus prodesse dici tur,quod idem praestat pulmo asini tritus s bibatur,ex Hali. Veterum acanthum embraniam sva Italiae, di Gallis vocata,quod hirsutie visna quodammodo referat manum urs, vel quod extremis ramulis ternis digitorum pedis figuram: Dioscorides ambustis prodesse disit, & vrs adeps ex Plinio ambustis prodest.
'ο , hae pes corvinus, aut cornicis,vulgo dicitiur sena Eadfostin est crassis pinguibus, hirsutis, utrinq; fissis, &laciniatis corvinos ungues preseferentibus, unde suam sceneratur nomenclaturam. Alii coronopoda vocant, idest cornicis pedem, coronopodiona Tarentino dicitur ad inescationem piscium Dioscorides cretiaci 'prodesse dixit: Ad idem conferre post coriacis finium, quum clysenterijs iuuet. Pes in iluinus a Colum eula dicitur eadem methhrba, ct si nullis delineamentis designa it,cum extremum solii inaui culla, aut milui pedem articuletur, & cruda edatur in acetariis, ct cocta cum acet , di sale.Nec edendi quoq; nobis ratio exoleuit, nam portulacae modo condita, seruatur.
Fico suntsolia laciniosa, di cruciformia Theophrasto nisi quis magis legendum puterinam fico Hippocrates donat folia cornicis pedibus similia: Fidus siccae valent ex Dioscoride ijs, quos longa valetudo decolorauit, & cornicis carnes esse in longissimis morbis vinissimum putat Plinius. Atriplex vias opes a rei us dicitur,quod insat anserini pedis laciniata sint folia;syliaestris a triplicis species est: ad omnia,qua anserinus aclem ualeti igni sacro medetur, ubera, ct quaecunq; emolliri opus est, efficacissime anserino adipe curantur,es Plinior valet ad vulvae υitia,& mollitorijs Vteri medicamentis crebro Nippocrates admiscet, & Medicorum aliqui axungia a3 podagras uti tu bent, semisto anseris adipe. Sed atriplicem Hipp crates vulvae viiijs infundouhet,du fitias omnes vel decoeto, vel crudo illini putat, ignem sacrum cum melle, & aceto, ni-ttoq; Asmiliter L podagras. Anselinum etiam pedem refert eryngium, contra serpem
testes venenata omnia nascens omnibus vero contra toxica & aconita efficariorem Heraclid es Medicus in iure anseris decoctam arbitratur ex plinio, qui etiam visas serpen- res dicit pedibus anserinis quae eadem operatur anser. Capnos duplex, alia hortensi, iustua a inpia gasii irarum vocant, in parietinis, &sepibus nascens, teste Plinio, nam gallinaeei pedis similitudinem habeti galli neces fel aqua dilutum, luminum aciem conia fortat, & leucomata tollit, ex Marcellor veterum gallorum ius expertus est Galenus v trem soluere: herbae succus oculis claritatem facit, & aluum soluit es Mesue. Inter thla speas nomenclaturas etiam pes gallinaceus legitur ob simulacru frondium cum illius pedibus. Ius gallinaceum si aestate cum viris i maturis decoquatur, bilem utrinq; eκ. tinguiteti Nicolao Masa, debilioso febricitanti iuueni propinatur capo a Mundella. iblaspi potum acetabuli mensura, bilem utrinq; extrahit ex Dioscoride. Ischoemonem Thracia inuenit, qua ferunt sanguinem ssti, non aperta modo vena, sed etiam praecisa: Serpit e testa milio similios, Foli,s asperis;& lanuginosis;farcitur in nares, qua nasci tur in Italia, & sanguinem eadem ad alligara sidit, edi Plinio. Esiguum est gramen apud nos, surgens calamulis ste niculatis, surreetis, singulis in quinas, ternasue exiles florum spicatas eaudicetIas,ergitatim sparsis, sapore astringenti, di exiccante, unde novana coniectura Plinianum i lch monem possumus existimare, vulgo idie dicitur,
quod in summo frutice trifariam gallinacei pedis imitationem habet: ius gallinacei e
197쪽
sentericis medetur, sed veteris vehementius ex Plini et ad membranarum cerebrisei, dii ossuuium prodesse dicut sanguinem galli, Galeno: ad sanguinis retos nex se ruri, il Valere assa oua suadent Medici. Hedera suis radiculis scolopendrae ansmal initim arborem scandit imitatur, millepeda dicta, scolopendra ad psilothrum valet eYDioscoride, idem hedera praestans. Consolidam regalem, siue alterum cumini stiri est is oenus, recentioribus prandico hero vocatum, sess melius gallinaeeorum
calcar uod ab altera floris parte cornicula sursum spectandita promat, instar galli, Vocetur Oalli calcat Dioscotides potum serpentum morsibus praesidio ene dixit,& calcu losis auxiliarii ius e gallinaceis potum preclare medetur serpentum morsibus,ex Plinio, sic Ad lapilli,qui in gallinaceorum ventre reperiri solent. καμ tu pes gallinaceus,vel pes pulli Romanis dicitur inter Dioscoridis nothas nomenclaturas, quod nomen Ruellio adnotatur, nimirum quod extremum folium in galli I pedem conformetur: nam folia quae prope imum scapum sunt, apium quadan tenus esegianti Dioscorides urinam mouere dicit, Nicander aduersus venenata in theriacis admittit. Calli ius contra veneiana diximus ex Dioscoride, quippe venenorum acrimonias hebetat, & contra serpe tum morsus,ex Plinio , praeterea ad calculos deturbandos validam affert opem, quod praestat & caucalis,multaq; alia communia habent. Cimsularia solio tenus anguloso,hederaceo, in muris nascens,l his nonnihil habens, flosculo calatiformi,ex purpureo ad coeruleum inclinante, radice alba dulci, ut sylvestri rapulo congener videatur: creditur oculis utilis. Foliorum species per aetatem mutatur,ex rotundiori in longu : sed qua vero parte pedem gallinaceum referat, non facile discrim, nisi sorte mucrones illi, in quos diuiditur calix, qui sorem substinet, eum repraesentare dicantur, praesertim cum sos deciderit, aut aruerit, tunc enim in diuersa tensi, rigente'; magis apparent. Diximus gallum ad oculorum aciem valere. Portulaca Macro pes pulli dicitur, item&SyLDatico. teus in curatione cephaleae, carnes galli laudat contra serpentes, dysentericos, ad oculorum remedia,& stomachum;quar omnia praestat portulaca,ex Dioscoride. Sesamoides minor coronion dicitur inter spuria nomina , quod a cornicibus mutuatur, quum huius folia coronopodi, idest corvino pedi herbae adaequentur, quippe fi lia meamenta perpendantur, folia incisura,& ortu coronopi sunt Plinius. Sesamoides minus panos discutit,&cornicis simus alphos. Lychnis sylvestris hieracopodion dicitur, idest pes aecipitris, nimirum a figura folij inter Dioscoridis nothas nomenclaturas,&lychnis sylvestris a nostris arei iriniaspra dicitur, & contra scorpiones valere pronunclauit, & recremen tum accipitris contra morsus stellionis. Potest etiam accipiter, quae miluus,cuius iecur, vel corgestarum aduersus serpentum morsus prophilacticon est, ex Plinio. Inter lychnidis coronariae nomina apud Dioscoride,geranopodion legere memini, diximus ex Dioscoride valere ad serpentum ictus,idum grus contra animalia ve ne nosa nam qui sibi nOictu metuunt dormientes a venenotis animalibus, nutriant se. eum grues; docet Avicenna &Rhases. Paa ET VIX O LIAE ARBORIS RATIO CY M A MIM A Iuas. cap. XXIIII. IXIM V s deplantarum partibus, quae animalium membra demonia stabant, nunc de earundem actionibus agemus, quae animalium actiones imitantur, easq; in plures partes diuidemus, scilicet de modo vivendi, coeundi,generandi, superscetandi, ambulandiq;, S primo de iis,quae sine cibo hyeme viuunt, ut perpetuis liae. In uestigabimus rei ratione mox Pi sognomoniam. Sunt enim arbores,itutices, cremia, ct herbae, quibus folia non decidunt, ex Graecis, Latinisque aliquas commemorabimu4,ut salma, olea oleaster, myrius,pinus inaste picea, abies,
198쪽
abies, cedrus, iuniperus, ceratia, phillyrea, suber. taxus, myrica, buxus, ilex, aqui soliucelastrum, alaternus, paliurus, spina acuta , rachne, arbutus, terebinthus, hedera, rosmarinus, lentiscus,&caeterae. Theophrastus omnes angusti lias pingues, δ: Odoratas dicit. Sed perennis comae rationem scrutemur, quod arduum iudicamus, quum variae & multiplices sint nostrorum malo tum siti tentiae. Theophrastus ait, quod arbores,quae perpetua coma frondentitum germen, tumJructus sero proserunt, scilicet spissitatis,o siccitatis causa, paulatim enim in his prosilit alimentum, quod folijs quoq; venit, & s e genere semper virentium aliqua germine, fructuq; praeueniant, ut hedera, di rhamnus,vel ratione perpetuae caliditatis, humiditatisq; , vel omnibus his de causis euenire. Et historiarum libro dicit, quod in agro Elephantino, Memphiq; proueniem tes plantae folia nunquam dimittunt, di in insula Delta, parumq; intercipit temporis, quin perpetuo vireant plantae. In Creta insula platanum stare, quae nunquam folia deperdat, & quercum in agro Thurio, quum regio, solumq; madidum plurimum ad perdurandum prcstent, nam quae in siccis di tenuibus locis,prius foliorum iacturam faciat,
di veteres prius, quam nouae. Plutarchus rationem reddens immortalitatis hederae comae, ait non caliditatis, frigorisve ex hoc argumentum nancisci, quum myrtus,quae in frigidi orum classem asseritur, perpetuo vireat. Empedocles spiraculorum, meatuurniquandam mediocritatem causari, quae nutrimentum aequaliter eliciant, & humidi i cturam resarciant. Plinius quorundam opiniones referendo ait. Quae non decidant esse callo crassa re angusta sed falsa dissinitio est; no decidere his, quibus succus pinguior si Quis enim potest in ilice intelligereὸ Decidere Timaus Mathematicus sole scorpionem transeunte, syderis vi quodam veneno aeris, putat. Cur ergo non eadem causa aduersum omnes polleat iure miremur. Aristoteles in Problematibus causam afferes,
cur sues hyeme pilum amittere non solent, ait, quod omnes calidi sunt,& pili parti calenti adhaerent nam pingue calidum necesse est esse.Ecce apparet ratio quod in calidi di pinguibus non cadunt frondes. Aphrodiseus aliam affert rationem, cur pars prima capitis calvescat, posterior minus Θ an quod anterior pars capitis mollis, &laxa sit, &cum pilus alimento vacat,ut qui non ita solide parti innitatur priori, facile defluit, postera vero siccior, & spissior est ob id etiam densis, spissisq; plantis frondes non cadunt. Quaerit item Aristoteles in Ploblematis, cur alia animalia mutantur,alia non utiq;ὸ an quorum natura vincere, perdominareque humorem non potest, haec incommutabilia sunt. Et alibi Theophrastus assignans causam,cur aliquibus locis ficus, & vitis frondes non amittant, dicit, quia nunquam his nutrimentum, quantum sussicit, deest, &aliae plantae propter suam naturam, aliae propter locum id sortiantur. Sed Aristoteles, &Theophrassus, aut ex pluribus, aut ex omnibus rationibus euenire posse dixerunt, ut propriam causam ignorantes. Meam prosera opinionem. Dico succum esse in causam,
qui suo lentore facit, vi planta sibi ipsi sussiciat, quemadmodum animalia, quae sine cubo hyeme viuunt, sic etiam in ipsis arboribus aeterna coma virentibus intelligendum, latius retin ere hyeme sodes, propterea quidem ad eas multum alimenti,& satis habς suo calore, & lentore seruare succum in pediculis, quo minus aboleatur. Et Natura, ut saepius diximus, elicit ex necessitate commodum e nam plantas,quae aquilonaribus locis ,& frigidis nascuntur, Oportebat esse densas, & spissas, nec comis orbari , quae enim egregio robore valent, plus frigoribus resistere possunt, minusq; vim frigoris admittunt, vi agrestes sunt arbores. Alia suppetit ratio, quod omnes hae plantae non germinent frigoris superuentu, nec solia deperdant. Sed sciscitemur quid secretarum virium o hac Physiognomonia nancisci poterimus. Plantae; quae hyeme comis non Οrhantur , demonstrant animalia illa, quae sine cibo hyeme viuunt in cauerniS, eΣ eorum substantia uiuentia, ut serpentes,glires, herinacei,hystrices,testudines, lacerti,crocodi
ii, di hirundines, mutuoq; alopeciis, strangurijs, purulentis auribus,& creationibus,
199쪽
oculorum claritati, sordidis ulceribus mederi, & obstare ne pili renaseantur, M.
nifestis qualitatibas excalefacere, reficere, diger e, desinulta, quae Pusq; parum di. Iigens inquisitor ex se poterit conhcere. rLANTAE, ISAE ANIMALIUM CONCEPTUS IMI
VNC plantas', quae animalium conceptus imitantur, prosequamur. Theophrassus notabile in aparine euenire dixit. Nascitur enim scis in eo ipso hirsuto, Saspero, non exiens, neq; euidens, sed intus m turescens, & semen patiens, ut illis simile sit, quod in galeis, & viperis euenit: illa enim,ubi intra se Oua peperere,mox animalia gignunt,
G u &haec sorem in se continens, concoquensq; , fructum deinde parit.
Hippocrates philistion, & philetierion appellat, quod, ut Galenus putat, non euidens, sed occultus in ea flos maturescat, & intra se germinet semen, velut animalia, quae iust pariunt, ut viperae. Philantropos etiam dieta, quia velut amici solent, commeantiu laciniis obhaereat. Sed haec de grandiori lappa audiri debent, quae etiam semine vestibus adhaerescit,&in ipsassos nascitur non euidens, sed intus occultus, & intra se, quod in ea lappa notabile inuenitur, concipit, non autem aparine Dioscoridis, in qua sos albus emicat, exiens non conditus, semen umbilici serina protuberat canaliculatum, S omnibus conspicuum,huius frondis tenacitas vestibus adhaerescit,illius lapparum tatum, non soliorum tenacitas. Aristoteles animalium libro de vipera haec habet. Viperae serpentibus animal aedit, quum intra se primum oua pepererit, ouum hoc molli cute
contectum,ut piscium est, scelus superne gignitur, nec duro cortice continetur, parit paruas viperulas, membranis obuolutas, quae tertia die rumpuntur, euenit interdum, ut qui in utero sunt, abrosis membranis prorumpant.Ad viperarum morsum valere primo demonstrat Natura: sed Dioscorides suae aparina succus potus, Solia contra viperarum,&phalangiorum morsus valere dixit, auri u dolori,& strumis: medetur & auriudoloribus ipsa anguis senecta in vino decocta, & inisse, vipera strumis, & suo ipsius veneno,quod Dioscoridis culpa euenisse reor,quum aparinem Theophrasti ignorauerit. Ali ud soris genus est, quod in Parthis nasci tradit Apollodorus, philadelphum appellatum ex argumento, quod rami eius ex interuallo sponte coeant, ceu animantes, post digrediantur, concipiant, di pariant. πώε'ANIMALI VM SV P T IF OETATIO N ES os T IN
ST &in plantis superstetatio, ut in animalibus, inter animalia lepus,& cuniculus superficetant,inter plantas citrius, pinus, ficus indica, siliqua,& multae aliae .Citrium fert poma omnibus horis, alijs decidenti bus,alijs subnascentibus, alijs maturescetibus, ex Theophrasto, a quo Plinius.Arbor citria omnibus horis pomifera est,alijs cadentibus, alijs maturescentibus, alijs subnascentibus.Dasypodes,inquit Plinius,om mn em se pariunt,& superstetant,sicut lepores , a partu statim implenturi concipiunt quamuis ubera siccantes et v. Et alibLLepus solus prceter dasypodem superstetat,alium educans, alium in utero pilis vestitum, altu inchoatum gerens pariteri sic Herodotus, Xenophon Aelianus & Philes.Leporis capitiS cinis, adiecto nardo, graveolentiam oris mulcet, ex Plinio, cerebrum contra venena valere do cui t Plati na, in Theriaci, Nicam det leporem contra venena extollit serpentum , scorpionum, & araneorum murtu, &
200쪽
pastinacae . Citrij grana Parthorum proceres incoquere esculentis solent,commendandi halitus gratia, potaq; uenenis resistunt, cuius historia apud Athenaeum. Pinus tres
fructus eodem tempore habet, si res recentes, seu stus iam maturos, & alios tabescentes, ex Plinio. In maxima admiratione pinus est, habet fructum maturescentem habet proximo anno ad maturitatem venturum, ac deinde tertio, nec ulla arborum auidiuste promittit, quo mense ex ea nux decerpitur, eodem maturescit alia, ct sic dispensatur, ut nullo non mense maturescant. Quae se in arbore ipsa diuisere, ramiae vocantur, lae duntq; caeteras, nisi detrahantur. Valent leporis testiculi ad coitum in viro, & conceptum in muliere promouendum eiusdem fimi cinis in vino vesperi potus, nocturnas tusses sanat, eY Plinio. Pinet nuclei Veneri, & conceptui prosunt, ut disimus & tussi,& tabia utilliantur, eet Dioscoride. Arbutus fructum integro anno maturescit, ut simul huc haberi, atq; alium florere propediem contingat,eti Theophrasto. Audiui ex soribus, &fructibus aquam extractam distillatione, comitialibus prodesse, quod idem leporis pulmones sale conditi, &per dies triginta dati pr stant, ex Plinio. Iuniperus, ct ilex anniserae habentur, nouus fructus in his cum annotino pendet. lim,quercus species,ad serpentum morsus simul cum iunipero valent, idemq; praestant cu niculus, & lepus, ut diximus. Seolymus foret sero, & diu, mirumque quod fine interuallo tota aestate, aliudiloret, aliud concipit, aliud parturit, & ad idem valere notum fecimus PLANTAE SUPER ALIωS UIUENT Xs, ANIMALIA
se per alia visentia demon frameae. Cap. XXVII
UNT & plantae super alias viventes,ut eadytes, viscus,dryopteris,silicu.la, fungi, hypocisthis, & eiusmodi talia, quae animalia refer ut super alia uiuentia, vi cochles pediculi,&caetera. Aristoteles animalia esse inquit, quae non nis in alijs animalibus, nec alibi, nec aliter oriantur, & ab eo Theophrastus Multis satum a Natura est, ut non nisi in alijs valeat prouenire, sicut Sanimalia quadam , non nisi in animalibus possunt creari, eeu qua in ζ nchis nascuntur, neq; in ea teris aptis praestare animalibus pabulum. Sunt& cancri, qui in alienis testis vivunt, ex Aristotele . Pediculi marini alij detiphinis, alii alijs piscibus inhaerent, ut abigi non possint, nec prius abscedunt, quam tabidum, & exuccum piscem reddiderint, reperiunturq; in mugilum, luporum, & saxatilium piscium corticibus affixi Valent pediculi instillati ex aceto auribus Et alibi. Emolliturq; rigor ceruicis cum marinis, qui pediculi vocantur, ex Plinio, valentq; ad ulcera vapitis manantia. Viscum emollit tubercula, caeterasq; collectiones ad maturitatem perducit, vetera ulcera, abscessusq; emollit.
L ANTAS illas in praesenti referemus, quae varias animalium actiones repraesentant Trifolium inhorrescit cόntra tempestates, ut vi tuli marini pellis. Adeps vituli marini miscetur intermortuae vulvae vitio, coagulum vero comitialibus Asphaltites trifolium &sceminarum quoque viti, Opportunum. Chama leon herba vocatura variatione fo- Iiria, mutatur enim cum terrae colore, hic viridia, illic albicantia, allui Erulea nonnunquam in Ueniuntur, ex Dioscoride. Sed chama leon non ex terrae variatione colores mutat, sed cum haeret alicui colorato, ob id non reiste impositum no