장음표시 사용
351쪽
ab Insitutiones Philosophseaenes gentes manavit; ergo &c. . . . . Respondeo totum illud argumentum ambiguitate laborare . Dum revelationis necessitas demonstratur, illa quidem, necessitas se tenet ex parte creaturae, non autem e X Parte Dei. Quod vero immediata revelatione genues plurimae caruerint , respondendum est cum S. Augustino ; Dei judicia occul-ra junt multa, injucta nutu . de Civ. Dei lib. 18, cap. 18, Et quidem iam demonstravimus estissima esse divinae Providentiae arcana & finitis mentibus . longe impervia r revelationis necessitatem ex parte nominis demonstrasse satis sit. Haec objectio coniuncta est cum Theologica quaestione 2 Utrum Deus auxilia ad salutem fineistntia i iselibus eo erat : verum hanc disputationem Philosophis attingere non licet ; breviter tantum observabimus varias a Theologis huic objectioni responsiones adhiberi. Alii respondent nullam in Deo esse injustitiam, Quod infidelibus non conserat saltem immediatam revelationis gratiam ; injustitiam enim locum duntaxat habere dicunt in iis qui digni sunt, non autem in indignis; at infideles omnes tum propter peccatum Originale , tum propter peccata ac ualia in digni sunt gratia , qua ad fidem venire possint . Illi autem Theologi utuntur ratio. cinatione & auctoritate S. Augustini in epist. ad Sixtum Pelagianos refellentis : Parum attendunt , inquit S. Doctor , quod debita reddatur poena damnato , indebita gratia liberato ; ut nec ille se indigηumque tur , nec dignum so iste glsrietur: atque ibi potius fieri acceptionem pers arum,
352쪽
tibi una eademque massa damnationιs offensionis inυο it ; ut liberatus de nou
um conυeniret, nisi gratia subυeniret . Reia pondent Theologi alii cum S. Thom. art. lx, quaest. I , de Veritate : si aliqtiis taliter nutritus in Divis ductum rationis narit Aralis sequeretur in appetitu boni s fuga mali, certissime es tenendum quod ei Deus via per internam inspirationem revelaret ea, qu e sunt ad credendum necessaria; υel aliquem fidei praedicatorem ad eum dirigeret , scis mi Fu merum ad Cornelium . . . . tiamυis non si in nostrapotesate cognoseeore ea, quae junx fidei ex nobis ipsis ; tamen si fecerimus quod in nobis es, ut fet-Heet ductum naturalis rationis sequamur , Deus non deficiet nobis ab eo quod nobis
es necessarium . Haec pauca dicta sint , ex quibus patet non deede Theologicas rati)nes , quae propositae objectioni satisfaciant ;verum quia bic Philosophos non Theologos agere debemus, satis erit advertere objectionem hanc eandem omnino esse cuin
vulgari argumento , quod ex mali moralis permissione ad impugnandam divinam Providentiam desumere solent religionis hostes . Igitur ne actum agamuῖ , leganturquet jam explicata sunt de Providentia divina.
Quod spectat revelationis antiquitatem, eandem cum ipso Mundo aetatem habet , ita ut nullo tempore defuerit cognitio verae illius religionis, quam Deus pro remporum varietate & convenientia homini-
353쪽
' Institutiones Philosophie velationis veritatem non solum in lege M0saica pique Evangelica , sed etiam in lege Maturae demonstrant. Tbeologi , at Philosophis demonstrare saxis sit revelationis nςcessitatem e uberior responsio repeti debet ex sacra Theologia divina ο in
icientia. Inst. a. Ad definiendum aliquem cultum externum & ad credenda religionis mysteria necessariam esse revelationis auctoritatem demonstratum quidem est . At cultus exterhus indisterens omnino vid tur, cum enim Deus perspectas intime habeat hominum mentes, de cultu ex temo , de modo colendi parum curat , dummadoculatur atque adoretur iv spiritu veritate Tandem necessario credenda esse re .l gionis mysteria constare non potest nisi revelationis auctoritate , ac proinde id porinitur , qψοd est in quae done, & demonstratio in hac parte est niani sest4 petitia principii . Sic ergo argumentari licet. ReVela tionis necessitas non demonstratur , nisi ipsa quoque demonstretur objecti revelati necessitas , atqui externi cultus & mysteriorum necessitas non demonstratur . Ergo .... Resp. C. M. N, M. Et primo quisdem necessarium esse cultum etiam exte
num a m demonstravimus variis rationibus, quibus hae aliae adjungi possunt. Cum omisnes actiones ad nostram aliorumque perfectionem dirigere teneamur, pietatis & res ligionis exempla aliis praebe e debemus ἰhaec autem exempla per cultum externum
manifestari possunt, cultus mera internuε satis non essent ad religionem .pietatemque
354쪽
Metap s. Pars II. Secti. n. C. II. 3ῖν in plurimis hominibus excitandam . Singulis praesertimque rudioribus hominibus aequaliter datum non est cognoscere quid
Deo debeant, quem cultum etiam internum debeant exercere ; eos ergo aliorum hominum exemplo erudiri oportuit . Eadem vero argumenta, quae cultus externLneciessitatem ostendunt, probant quoque cultum aliquem divina revelatione acceptum
suisse . Etenim si uniuscuiusque arbitrio permissus fuisset divinus cultus , illa cultus indifferentia non solum discordiam confusionemque maximam, &supersitionem induceret variaque pareret errorum monstra ,
quibus infectas suisse. demonstravimus cultissimas etiam gentes revelationis lumine destitutas. Ecquis autem crediderit Deum optimum , qui Filimruorum quoque animalculorum actiones providentia sua gubernat, in re maximi momenti ge us humanum neglexisse . divinumque cultum uniuscujusque levitati & inconstantiae reliquisse Tanderi quod spectat ultimam objectionis partem , iam demonstravimus Deum , pro hominum ossicio . coli non posse si divina ignoremus beneficia ; si ne, sciamus quid sperandum, quid timendum ;s alia multa ignoremus dogmata , quae sine divinae revelationis beneficio cognosci non possunt. Porro sola ratione hic conistra incredulos pugnamuς ; cum autem fidei, dogma sit, fidem ac proinde & revelationem esse necessaririn ad salutem , quar stio tota statim per ip a in revelationem dirimi potuisset; sed maxime inculcandum
est Ecclesiasticis viris & iis prae ertim qui- P a bus
355쪽
bus fidem tueri atque propagare incumbit
ex vitae ratione & instituto , ut nullis utantur argumentis nisi ab adversariis vel sponte vel probationum vi fuerint con-
Antequam hane disputationem absolvam, a Theologia naturali alienum non est genuinos saltem praecipuos revelationis characteres exponere . I Quamvis revelatio plurima contineat mysteria ,quae supra rR-rionem longe eminent , nihil tamen contra rationem potest continere. Hujus characteris abusus est non satis deplorandus apud superbos impiosque homines , qui sibi facile persuadent rationi id esse contrarium , quod ipsi non intelligunt . Itaque
ad reprimendam iii geniorum proterviam ipsa revelationis auctoritate constare omni
no debuit supremus & infallibilis iudex salioquin perpetuae forent controversiae nulla auctoritate finiendae , ac proinde nulla esset revelationis utilitas. Hanc autem auctoritatem ad Ecclesiam pertinere in Theologia demonstratur .... a Licet revelatio veritatibus necessariis quarum falsitas contradictionem involvit , repugnare non possit; contraria tamen esse potest veritatibus contingentibus , quae non sunt absolute necessariae. Exempli causa divina revelatio docet Virginem eoncepisse sine commercio cum viro. Haec veritas contradi-Hionem involveret, nisi apponeretur conditio , quod nempe conceptio non fiat naturaliter . Porro divina revelatio docet hanc conceptionem supernaturaliter seu per miraculum iactam esse, ac proinde contra-
356쪽
dictio est tantummodo apparens. EL p cedenti ratiocinatione evidens est iudicium de veritatum necessitate & contingentia ad nullam auctoritatem privatam pertinere ... 3 Revelatio nihil continere debet Theologiae naturali contrarium. Etenim in Theologia naturali tractatur de divinis attriburis , quae sunt veritates aeternae & necessariae, quibus proinde repugnare non potest revelatio. Praeterea Theologia naturalis ge neratim demonstrat officia hominis erga Deum , erea seipsum Sc proximi, in . Cum autem officia illa ex infinita Dei perse-Gone , ex illius infinita b mitate atque ex supremo Dei in creaturas dominio profluere demonstrentur, patet revelationem nihil docere nosse, quod sit his officiis contrarium . Tandem cum officia hominis, erga Deum praecipi ni ut singulas actiones
ad persectionem dirigamus, revelatio nihil potest praecipere , quod morum sanctitati
atque perseritoni adversetur ; imo eum ex legis naturalis in hominum mentibus corruptione demonstrata sit revelationis necessitas, Iegis naturalis lumen in nobis acincendere debuit revelatio, corruptos homines ad castam morum doctrinam revocare, generi humano suam originem demonstrare , ultimumque finem , supremum nempe Bonum ostendere .... 4 Revelatio divina sibi ipsi contradicere non potest, hoc est , modo aliquid tanquam verum docere non potest, modo tanquam falsum rejicere , id enim divinae veracitati repugnat . Quamvis autem revelatio divina sibi ipsi contradicere non possit, obscura inmen re
357쪽
a a In litutiones Philosophieae .ve lationis dogmata nondum definita E es ae auctoritate illustrari possunt & definiri , nunquam vero immutari . Nec tamen perpetua: revelatioois veracitati contrarium est, quod Deus pro temporum &cvrcumstantiarum varietate leges abrogare, aliasque substituere possit k talis enim v riatio ad aeconomιam duntaxat pro varici hominum statu pertinet . Ita lex vetas
fuit bona r Lex quidem sancta manda. sum Ductum m iustum bonum , inquit
Apostolus ad Rom. 7. Le T autem novae non differt a veteri quantum' in finem
ultimum, sed tantum quoad modum . . vi. s Recensios revelationix charactores n-
gatisos appellare licet a at positi'um de luculentissimum divinae revelationix test monium praebent miracula & prophetiae , de quibus eum antea iam plura dictae fae in rint, superest ut Varia , quae in his itasti ἀtutionibus dispersa leguntur ad demone pandam relῖgionem argumenta hic brevissime colligam , & sub uno veluti aspectu exhibeam. Absurdissimum est ex sortuitae partium
congerie tumuItuarioque conflicha pulcherrimum hunc Mundam , universumque rerum ordinem prodiisse . Rerum omnium auctorem esse demonstratur Eng a se , infinite persectum, infinita intelligentiae pra ditumia Ecquis autem sibi persuadere poterir , Ens illud sapientissunum , quod ereaturas e nihiI eduxit, it Iax deinde eae- eo salo relinquere , illax nihil curare , &omnia ad ultimum finem non dirigere
gitne supremus rerum omnium A. -
358쪽
Metapos Pars II. Sect. II. C. II. 3 3 res omnes sapientissime regit atque guber
. Nemo sane nisi sensui in rimo renuntia' verit sibi in animum poterit inducere errroneam & fallacem esse pFopriae libertatis conscientiam , nos esse pura putaque a tomata sine ulla potestate. Quis sibi persuadebit , bona vel inlita actione perpetrata , se non polgi σε hane cominfitere , illam ominere t Igitur homo liber est . Nemo nisi barbarus erediderit infer morales hominum actiones nultum esse diseriamen , sed actiones omnes este indifferen
tes, ita ut amico nobis benefico vel cru deli manu mortem intentare , mei gratum animum significare aequa laus reputari de-bstat . Sunt igitur actiones morales intrin-
Dce bonae, iusta, honestae , ac prolialexistit lex naturalis . Repugnae autem p e stetissimi C reatoris bonitati & justitia: ut
bonum sine praemio , malum antem sine poena maneat. Absurdum ergo est cogitare hominem a Deo in hac vita ad breve tempus fuisse constitutum tanquam fortu.nae casusque ludibrium sine ulla spe , sinst timore ullo . Igitur altera vita bonis speranda , malis autem Dertii nescenda . Hissere gradibus ad religionem naturalem perdueendi sunt increduli homines , qui dum magnum & singulare ingenium ostentare volunt, suam imbecillitatem atque impietatem demonstrant. Jam ad religionem revelatam gradum faciemus. Lege naturali tanquam basi landata est teligio revelata. Per diversas revelationes
359쪽
minime tamen sibi contrarias Deus voluntatem suam hominibus manifestavit , ipsumque proprium Filium humanae salutis reparatorem & religionis lap/rim angula-νem constituit. Haec dogmata continentur in libris, quorum veritas non solum testimoniis fide dignis, sed etiam splendidioribus miraculis fuit confirmara
Quis sanae mentis sibi persuadebit Iudaeos, quibus. commissum fuit divi rum : proinmissionum depositum , dolis fraudibusque fuisse seductos, atque in eam inductos sal sam opinionem se nempe liberatos fuisso ax Kgypto in manu forti s brachio ex Mnso ; insensissimos illorum hostes JEgyptios variis flagellis suisse oppressos; Chananaeos fuisse exterminatos ut Iudaei possiderent terram suentem lae s mel, atque in t to hoc tempore Deum populo Hebraeo suae praesentiae & protectionis illastria atque perpetua argumenta dedisse Quis eradide-xit Iudaeos haec omnia sinε ullo iundamento facile credidisse cultumque onerosum sine ulla ratione sibi imposuisse λDivinum certe opus. esse necessum est Iongam Prophetiarum seriem , quae nouinterrupto muItorum saeculorum citari u xitum habuere . Oracula illa eventus h manae cognitioni longe impervios praenum
tiabant , Messiam clare designabant , iuraristo adimpIeta fuere , Christo conveniebant omnes Prophetiarum cisaracteres , suam salestem 'missionem fructis in omniabus sere naturae partibus miraculis co
Probavit : quae nec ab ipsis crudelissimis hostibus negari potuere. Nulla certe fra
360쪽
Metaph . pars II. Sos. II. C. II. dis suspicio esse potest. Ecquis crediderit statim. oppositos fuisse falsos testes qui supplicia mortemque ipsam pro mendaciis subire non dubitaverint ρ Nemo sibi persuadebit humanam esse religionem ab imperistis hominibus omni humano auxilio destiis tutis propagatam, a potentissimis regibus impugnatam, humanis inordinatisque affectibus contrariam , brevi tamen temporis intervallo longe lateque constitutam . Ita pedetentim aci religionis revelatae doctrinam progrediendum est , atque tandem ad infallibilem revelationis interpretem sanctam Catholicam Apostolicam Romanam Ecclesiam , extra quam nulla salus esse potest, Deo dante, incredulos adducere non
erit difficile . Sed alia dogmata tractare ad Theologos pertinet; brevem doctrinae seriem ex ordine exposuisse satis sit.