Hieronymi Cardani ... De rerum varietate, libri XVII

발행: 1581년

분량: 1095페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

361쪽

ranaxime in ovibus. Ex contrariis, conmiria. Adeo uero Hotii bias uentora ratio dominatur, ut uix ouem flante boarea, aractem austro generar: contingat. At infuibus eadem pl&rirnitim posJbnt, uerum iron uΞeo firma, a inciarrabilia, s soli PQ ut in cateris, qui multos pariat. Et cum aliquando soli pec

sit, uelut in Illyrio, Pacma regione, pleri s autem buJGlc-,neutrum tamen genus amrdatur in partu: quidemnarit plures, magis similis animalibus digitos habentibur: fed ne in illis,nam eas blent fatus clausis oculis,o impersescios .eὰere, ob illorum milititudinem: fus ureb ctἰm plures oedat,omnes tamen perfectos er absolutos parit. Itas caumsa una videtur Escrimen ur uno, ex quo coetera Omnra consfunduntur: clim enim plures pariat, o non habeat digitos, . . b ' perse ios parit. Et rtii fias. quia perfectos parit, ta plures, ' ani' ideo neque bifidum est, neque folipes. Solet enim natura uelut homnes,cum in uno uberrauerit, in plurιbus etiamr tu ' a solito detii*re. Sic illi talus est, a non est. - - Transferuntur e ii animalia,adeo procul a natura pro.

'δ -- pria, ut non fatis coli et de genere, uelut de bot naso Aristio , te es refert, que constat e e boum genere, ' tamen adeo diuerso, ut aliud quippiam uideatur: nec dubiunn est, quis ipsi. n uiderit Philosophus, postquam tam accurate eum Esdribit. Gignitur enim in Messapo P niue monte bos ea ius nossi sed cornua semper recurua, o crinis iubae equinae in collo hinnitis illi est. Stercoris iminensum molem spargit.

quo etiam in sequerrtes a se abigit, tum canes, tum ho est illo ctiam bonissa pariti: ra,circuin tanqua ualla aut rene

re se munit aduersus belluas si istut ὁ , aduersus homines

non sat scio : fertini tamen adurere, quae tetigerit: o eiacuelatum ruenatores ac canes fi tetigerit,obcaeare, neq; solum

362쪽

LIBER VII.

magi studo longe maior, quum nostris bobus ram se reui ri in coris unius exisso sedere possunt. Iure aut ἔ admiratur Aristot He cur ba c anmrali inutilia cornua natura fecetiri is quandoquide ira se recurua nat quod etia rn multis ali canimalibus, quasi proprii muneris oblita, qaod οἱ optima semper eligere, fecisse tardetur. Vteria in ceruis, csi ramosa Cila quaedailla moles ad pugnam ita mutili αἱ fuga uero grauis ira in animali- pedita,maxime in nemoribus. An uerosolsi in serfectissimo bus no optiei iam sapientis irae fotu se gessit, quasi in alijs minima con facta uitemnis, Non hercle, δει auis uel ad brucos focos animsi inten dentur. dat, aut ii quid uilius et , arte enim diligentia mariam undisiis perspiciet. Et ipse latus philosophus natura cuius ades Aristotelis mira irone tenetur, desiituit: nec tueri audet quod principiis aeetasatio. γῆ f hebntibus limiteretur, maligne csi eo animali innoax: O illa Megessisset si quod spircore posset fatis se tueri, confulto cornua circifexisset, ne ad pugna esset paratior. At quis non uidet nostra principia esse Delicis ima, quae dubiis sn bulabis naturae accusationefatis facere possunt. Cgen; a bornasus bos sit, e tri a principio ab hominibus domi,

rlis,qabd ferox esset S rrnagietur, cornua arte recurua hominicin . non natura accepisset ubi greget in Iberratem utiqua gentis uicina calam late se receperunt.filios i liter recuruis cornibus progenteo mi aiap ita ars m naturam n similibu , quae no rem decernunt, μὰ qualitath transit. Aut quia quemadmodu elephas csi dentibus nascitur, imo culm s ititis,ita forsan bomas s csi cornibus, quos uel ob diuturnitatem mora in utero uel bum Iris acresine contingit: ais itanes mul par os,ci foetus rectis comi b. pereat sagax natura, eornua infe retorsit. Vt enim ea magnitudine a stercorea natura illsi armaret,coacta ess ita effingere,ut no victi natis

363쪽

: O DE RERUM UARIETATE,

Animalia cur noce biritum fuerit eadem in se esse recurua, non igitur pilosa cur natura hoc vel illo modo deliqtiit. Caeterum pilosi omnia sibi similes animalia sibi bimile generunt, quoniam perfecta sunt: at pseuerant. ob id necessario Aehementer calida. χι ecump alitem ansa multa fetis caudam habent psaeditam, minore sunt capite, mandibulis maioribus, ut equi ais a mi. Constat autem rationes has non conuerti: delphines enim primum ac baalenae, mile animal gencrant. non tamen pilabsunt. Videatur ergo id non esse causam uelut si quis dicat bipedem sentire, non autem quia bipes est, sed quoniam sub animali bis pes continetur: animal per se sentit. De fetis autem forsan

alia rctio est, num fetae tutelae causa sunt, ut moles iam mus scarum abigant. His ergo corpus oblongius,collum . Longiori collo paruum caput debetur, ire deforme Uimal sit. Noverant autem animalia non solum membrorum propriori ,sedc aliarum usum rerum ais utilitatem. Refert Arifoteles , refudinem cum rvipera pugnantem thyma bram, mustellam autem rutam deuorare. Recitat Avicenana, uidisse ossifragam cum vipera pugnantem , ta ex pugna ad herbam se recipientem, quae foncho binarias erat: quam cum quidam experiendi causa subtraxisset, rediens

auis, nee herbam inueniens, statim periit. Vrsos euiam se, runt, ubi primum e latebra exierint, deuorare arum,ut contracta ob medium intestina distentatur. Testudines etiam Iutariae aedita oua scrobe effossa condunt , redsunt f post xx X dies, ac foetus aditos ad aquam ducunt: Amiae usque agminatim pugnant, ut lamiam quandoquesupearent, qwanquam longe disparibtis uiribus ae corporum magnitudine. Silari etiam,masculi praesertim,aedita a cone iuge oua, quinquaginta diebus adeo intente custodiunt. ut ne ova deferant, a piscatoribus capiantur. Porro in uanimalium

364쪽

L I B E R V II. at in imalum constructione mirum in modi solicita etiam Naturae dilinatura fuit, ut imgulis ossibusfuam membranam circumae gentia in a- duceret, ne os bismido carnis impleretur, ipsum uer 'o cari nimaliumnem uicistim laederet. Vnde ea membrana corrupta tam os, constructio quam caro corrumpi folet. Vocatur, is morbus ab aliti ne . quibus 1 Id ratio. Sed cur animalia eornutas Dicunt, a fensionis causa ut non dentibus meliusse tueri poterant noigitur dentibus superioribus earent, quia cornuta sed ob id Animalix cornuta, quia superioribus dentibus carerent, atque cum comata cur quadruplici uentre. Carere autem oportuit dentibus illis, facta. ut herbis uescerentur. Nam haberent,non se tuerentur astio, quam dentibus: sanguine φ degustato aspernarentur

herbasiae folia. Horum cum sit maxima copia,sic animas

da quaedam constituere oportuit, ut se dentibus tueri non possent. Indicio sunt equi urbi fes , qui cita dentes anteariores habeant, herbiss uescantur, equi quidem calcibus potius, quam dentibus se tuentur,msi eiacti Sueshuctibusta animalibus uescuntur potius,quam herbis. Vrsim feriae nos mores facile degenerant,nec facile herbis uescuntur. Atas si dentibus carent, eornua habenimam cornibus se vi. sciscentes ,fanguinis dulcedinem non sentiunt: ob id etiam

ceruis cornua arma licet non sint,adsunt tamen'. dentibus eanim illis carent, non igitur quia cornua habeant, dentibus carent: neque enim frus causa, illis cornua sunt. minoriabus uerὰ addita uelocitas: quorsiam eornua inuruilia forent,

ut leporibus, cuniculis, sciuris. Palam est igi tur, quod aliter fingi non

poterant.

365쪽

RERUM UARIETATE,

VR exungiιιa animalia genita sint, ratis fuit ornatus quidam uniuersi: uestit etiam in bomne pili,c unguuι fiamsa,excrea Ddu, necessitatis causa. fadrut

. aut ei minima ut m animalo. Vis vero So,

li, ualida, ne eratio deficeret,cu facita esset, ex q acus materia neces brio provnuit,cum aqueu η hvinissu ab sinpt ι pisigur maiaeme foret. Ob hoc m calidis regi Omb οι tale magis, talia generantur. acus igitur perfectam coctione a principium absolutu, secllta sunt sanguinea,

ex haec cu corde: quae aute non, exanguia uocantus: qua amia uisci rib. carre, corde iecore,rem bus,pulmon. e spto,

at φ uesica, timi te1libus: deficit enim ut iam suppo ita est, id ex quo debent procreari. Nes isse est exangue esse,s ex

putredine gigni: mures enirnsanguinem habent, oe ex pxtri materia creari possunt. Et r sus, multa non ex patredine genita, sanguine carent,ut astuci, o polypi,acs piae. Sunt autem quae sam cismutilitate euidenti humam generis, ut E er c bombices: quadamno,ut scorpii ac musca 'ux ant, nec obsunt bombyces: obsunt , nec irtuaniscorpj : culices nec mirant, nec Ut ni, Niloci a canorae, quae sub terra latent, quas vocamus gyiliot: iuuant ac nocent. ut apes Otiermer. Horurn uatem causas ex principia, in libris de Ara iris aeterni/atis locupleti tr explicauimur. Nunc autem duplicem differentiam, in bis configerare Sicanguium expediti alteram in substantia, quoniam e Xangui sar ut Asprima duo ristoteles refert duo principalia genera sunt, sectum, atatori n. que crusta intadium: quibus omnibus commaRe es os, una ater,

366쪽

LIBER. v I I.

ter. testinu, a locu per

que excrementa rei ciunt:

quae quidem in sanguineis: exanguibus in una li,n sinit, sed ira turbinatis alip polypo , linea illa in flectitur: ais eo fit, ut a nus it ori proximus, in his ut in reliquis maxime di. pas, uelut m Mura vides. . Uensen

oSum tamen qui rimu ano carere credant, eo a*um is, quod me cibo septe diebus uituat, nus cum eo. Animal est faedu uisu κald , capite parus,uentre magno, duro φ,Has seli magmitudine: colore cineris, sed quasi fauo comixti,canibus proprium ais infestu. Alia membra quaeda habent, quaedam non, uelut caput .crurased omnia cordi quippiain proportione respondens cu nullum tale tuerim cor baseat, vis ideb etiam pulmonibus uacet. Id quos quod in corde proportione respondet, concoctu est, oe succus es funguinis timi habens, in testaceis mutis seu papaver uocatar, quod ob id suavisi imagusin estimescio qu)d sit pars optima, Cr Exangui semper m medio post a dextri ais Distri, m animalibus, sid Pro eo t- quae moventur, in immobilibus autem oris o ani. Et ob id de possi- etiam in his uenter permeat papauer, quoniams a latere ef ἀe ant fet,ob testam distendi nequiret: intesimo timem in his atra. ment m annex , Er utruns a latere: ob id, in excreme, tiam, quam procul distaret a principe parte. Est autem ob id etia papauer, siue otium in latere, no m medio testtaceis ommnibus, ut commodius intestinu deduceretur, quod in omnέbus exanguibus segulare est, aut modice,id est, semet,aut

b is tantum replicatum: ob id etiam, quoniam principi

367쪽

a 4 DE RERUM VAMITATE, non in medio est, quae papauer habent, qua inlatas in uentur: motus enim sentis tui principh, principium au. Eehini cur tem motus in corde. Echini igitur cum ex natura pectinum quinq; oua m ex ostr rum, ouum habent in latere, quo fit, ut cum habeant. cotinuum habere nequeunt, ob causam dictam, a fati iit, ut rationem imparitatis o obliquitatis feruent, quin s oua necessario habuerunt: quod imparem numerum ut ostenisum est )feruari necesse sit: nes unum, nisi continuum, susscere poterat: at coni mulιm non licuit esse, neque triasu ciebant, in tam amplo spatio mec septem, quoniam niamis angustum locum relinquerent: quinque igitur 6be oportuit. 4iamobrem a totidem uentres, ut demonstratrum est: totidem quoque dentes, qui uentribus inseruirsint. Sunt igitur quo quincuplex animat: nam in exanguibus, quaesdam in altiplex potestate principium habent: uelut tulis,

quam centipedam trocamus, qaae X LIIII tamen,non cena

tum pedes habet haec autem diuisa per transuersum, o vi, Insecta cur uit, mouetur hoc iteros erius diximus. Vt ergo ad rem nutosa. redeam, quae crusta integuntur alia quidem tenui, ut locuestae alia valida ut ostrea Sed de aquaticis animalibus,seranto in aliud tempus differatur: nunc autem uideamus, cur

infecta pleruns sint anulosa. Conpiat enim principium motus in aliqua parte esse oportere: quae si tota durast, moaueri non potessi, nict pedibus, ut cancri: δε tota mollis,mul, to minus, quoniam non est, quod firmum fit: oportet igi,ttir, ut alternatim partes durae eum mollibus commisceanatur, quasi per annios. Et rursus cum his unimal fest colli, ait in unum, ae laxat, ais loricae instar, twm cositarum a Apes, denari laedentibusse tuetur, duris partibus molles texentibus. Id sex dentes uero ratione contingit: nam haec animalia cisim parua Dea

quana

368쪽

LIBER UI 1. 18, Aristoteles adeo diligenrfueris, ut in apibus,ta muscis dentes deprehenderii : quod dis cilius etiam est in muscis . ctam promuscida habeant, qua humidum colligui. Ex humidi igitur liquidiore parte. mollis substantia: ex ter Insecta erarena, anuli generantur. Cum uerb calor admodumst de, inest efficibili sud humidum potius cogit, quamconcoquat: ideo, len ant ut serita illa materia conficitur, ex qua erucae cortic araneae rea cum . .

lam,apes ceram, bombyces fericum,talias ei cemodi fa,ciunt ob id etiam pauca emittunt excrementa, o diu abs que cibo uiuunt. Edere non posset ni ob molliciem: eras eiae Insecta everent,non possunt concoquere, ob caloris inbecillitatem: ea diu ab Raedum i concoquunt, quae magna funi, ut polyptibi enim cibo uiuis. maximi inter exanguia, Cy tamen magis exfurunt cirris , quam Ore edant. Plus tamen lynge crescit, quam pro uitae ratione: ferunt enim non plus biennio uiuere. Haec tamen Animalia bcavsa est,q dgenita e putri materia non grandestant. at putri mateaque eo magis, quJd colligi tanta materia casu non potest: ita genita unde initia exigua, o quae sequ&ntur inermenta,initiis e paru correspondent. In calidis tamen regionibus maiora,virusariora, robustiora. Secund- diui onis genu exsuperios ribus repetere oportet. Didium enim est, quoniam quae gesnerantur. aut tot ex animale an al, aut ex ouo, aut putres

dine generantur. Aues o quadrupeda, oua persedita efficiuunt: pisces er exanguia, perfecta, er quae exterius suscia piant incrementum, de quibus solis hic agendi est. Sic γquae exputregine gignuru . alia uermes, qui non immutantur alia uermes prius, inde ina animal sui generis transeunt:

alia no sine feritu animalis primo sic grynsitur, uelat apes. Constat igitur, vermium pruna, facillima esse generationem sed de his satis. .e igitur ortu habet a vermibtis, ut Papill6as papiliones,one tali riplicem orta Omma habet prun b, generatio.

369쪽

286, DE RERVII VARIETATE, cum ex putri materia uermis gignitur: hic edit, quoniam cremento indiget, a ut humor ille colligatur, quo se uestire queati v ob id etiam excrementa re lyc it. Seciansb, putamune duro bibi ob tacto,nermas quasi in ovum transit nam nullum membrEm ei distinctu remanet, nedu ut comedat, aut excremAa reiiciat: . a robilis,sed tamen itangatur,se contrahit ais itinc chrysalis seu aurelia dicitur. Vltimb uero,

ex suo erAmpit nympha seu papilio, qui uolat, a frigit, stolia parit. Siquidem non hoc solum his animalibus pro, prium est, quae ex protredine gignuntur, sed etia eae bis, qlia

usi omodo ex uerme, ex suo genito, transmutantur ita a-uam forma, uelut bombycibus. Palam enim esti, bombyceroua parere βιb ae latis fine, quae in panno seruantur σφ adtier, loco no frigido. Et ex sis Soli expositis, uermes bonae bycii generantur. Queatlior uero nomina habere haec, haud obscurim est: tria, pro temporί ratione, ais cor nune ueabet in sericis erucis, quod nomen 6S an mali ab initio ueremis post bombyx, inde neca Lltis. Et in erucis,uermis,pb laurelia, ultimo nympha. Sed aerba philosophi aliquantu, Min peruersa sinat. Erlica ergo ais bombyx, an alisgenerale ac proprium nomen est. Di ferunt tamen ne tali a nymphis, Mia nes uolant,nes sagunt necγduli. Quaedam Mero ex nymphis, adeo suis absumuntur, ut sub autumno ferme tora in ea transeant, solus p cortex relinquatur, at et superfit. Eruciarum transmutatio haec pl. runis ter Ieptemtdiebus fit. Pereunt nymphae omnes sub autumno, fenio Aruia1λlia e incurvatae, a scp decidentibus: qia aedam etiam infecta, ut

putri male labini caecitate, V aqua intercute.

yia genita, Sunt aut mn multiformia animal a , quae ex putredine cur multi- gignuntur, quonia ex eadem materia uiunt, eae qua gignun formia. tur: materia alite ex qua gignAntur, ut alias diectu est, η,α

370쪽

LI B E R VII. agrnitarum ferme es specieru. Cum uero nutriri accommodὲ

degere oporteat Gingulum in suo loco, minivi a fit,pro,pria forma indiguit: quae uero uagantur, similia sunt, ut eum o muscae,formicae. Variant et Ia m ccuoribus,ob ccitaetem, ac tenuitare: splendet enim curis eoru deo a colorum mn imas suascans differetias ostendit, alias etiam gignit, Exanguis dis ob hanc causam densa cute sunt talia, quare: Us cur ab umptio nis ac pilis: bacenim foraminibus indigent. Erucae taes pilis & plumen, a uermes multi, pilo furit, sed raris pilis, quynia in, mis terualla foraminu magna, pro animalis ratisne, esse oporitet. In conis cedri , veretnis oritur fabae longitusine cupite vermis formicae, fed depresso, corpore rotundo duobus in anterio dat. re parte circulis, loricis duodec in a,ternis utrins, sed usaeta caput pedibus,m partim repat, partim gradiatur, iis mex

diris interirerme, formis a. Vide ovantu diligentia natui Insecta quis inmin mare collocavit: marent talia in loco ubi nascunae modo alannir, translata etia in i milibu plerati up in dulcibus. Nare tuo. rat Ioachimvs Fortius uidisse, Da: ex avellana, qua uerm contιnebat, brarrabant ferpentem magititudine, est forma educasse: nam nuce a s ad uermem diuisa, eo s il laeso, nuαcem in lacte condediant, alias Soli exponebant, sed ita ut vermi a Sole haud tangeretur. Ob id ea pcrrae,qua Sol madiabat, uas cotegebant, ita Arstitis diebus alebant. Post, lau addito rursus exponebant Solidi lac ante sui tun esse Oporier. Referunt etiam,verrni qai in ruthoe folijs inueniatur, ijsdem edaciaium, uiginti Epebris superuiuere. Genera autem exanguium, Oxnissis nunc marinis, tria Insecto Iam sunt: alia uotant, alia repunt,alia ambulant. Qua tiolant, genera, reqttaitior disserent ijs si 'ingvlintur: quan enim memoria differenti praestat, domos i bi eligentes,Vt opes: quaedam non, F e tuae a, ea dura, umcarasci, tu . cor byrceri os vocant:

SEARCH

MENU NAVIGATION