장음표시 사용
331쪽
et 8 dg RERUM VARIETATE, Mileetesseruentur, in muria feruente mergi debent, aut a. qua marma : post ut combiberim, triduo liccentur in Sole, inde suspendantur loco frigido : cum uti uolueris,dulci a qua pridie macerabis. Referant si gypsum pro quarta parate argillae addideris, triennio plantam, quae rc nutrita fuearit,candida grana emittere. Refert etiam unde sumantur femi ra,aut rum gemmae tie pangendae: in cucurbitis fem, nasuperiora longas admodum: in imo non adeo,in lateri bus crassiores, quo breuiores, in medio rotundas. Plinius longam, nox pedes tesse testat tur: crescunt hae, acua cum res in longum admo um, duplici ratione, vel subi dia ex propinquo aqua, ut per duos digitos duis intrudantur uasi. Ob id q&idam, nascentes cucumeres cannae,cuiusnodi sint perforati inferes, longissimi. nascentur: durunt magis cum robus mori trunco iunascuntur, uelut rubi, aut ferulae: nam in his exciso, quod supra terra est, exca ara medulla, fimois immisso, femana cucumeris progignGnt, plantam, quae in hyeme asperam perdurat. Carduos fine Cardui in spinis nascituros pollicentur, si cacumina seminum conseri ne spinis gantur. Id olim fabulosum existimabam, fed postquam nascantur. Lutetiae, o in Scotia carduos omnes ferme ne spinis e pecernebam, non dubitaui fieri hoc posse: uerum sunt multo aculeatis in pidiores, o iure nam ficcior pars,ac qua fulsa sublata est, ex qua etiam spina procreatur. Addunt etia, saporem ferraina in carduis ipfs, quem combiberint, irruitsi referre. Cerasa fine nucleis nasci generali ratione posse,dotuimus,proprie id ei conuenit, ut tenella planta praecidatur ad duos pedes, medulla deradatur diuisa ad ra)icem uis, patims uinculo stringatur superiori parti fimum adde,ne conuulnerata dupliciter intereat: deinde ubi coaluerit pssimum, alteri nouellae plantae cerasi, quae nunquam ρμη diumses
332쪽
L I B E R. V I. a 'diu is fecerit,inferatur. ct m nunquam huncfrustum uide, rim,exilitans, aut uix uiuere posse,tot uulnmbus acceptis,
Verum ut ad principale instituti reuertar, generalis Panis quae ratio seruandis exsiccatio. Siccata enim diutissime seris diu incorruuantur: adeo ut panis bifcociusper annis, quandos inte plus mane- gruseruetur,namop ut albas demonstrauimus ) omne quod at coficien- putrescit,propter humidi i aqueum putrescit subsidio ii di ratio. gitur hu ido aqueo,diu manet. Verum cum dis cilest humi rem aqueuum auferre, quin etiam pinguis humidi aliis quia absumatur, eo fit ut minus aliquando nutriat hic pactnis, quam communis: sed er in nauighs, humido aquae io
ius tum contrdit magna uero ex parte, etiam compua trescit, quamobrem o bis,i ter recoquere coguntur, aut conriptu edere. Referunt aute in Sava infula, quae CC millibus passi u a Moluchiis disiat, pane confici,qui per triendi mim perdurare soleat: non tamen constat qua ratione id fiat: sed si ad nostra principia res ipsa reducatur, generaviis quaedam ratio subduci poterit. tias a densum, o pinaguem esse oportet, ex lento igne tollum, immixtis aliqui,
bus, quae natura sua putredini maxime obsistunt ruerum forsan ad eam metam attingere non licebit, quoniam aer hic nostir aut tenuior 6S, aut humidior Indico illo, aut σου lia ex causa putredini inducendae aptior. Olivus uirides bicit b libeat parare, incidantur,a m ae oliuae ut cequa, in qua calx cium duplo cineris,per boras XXIII nan lenime co-tur tepere:phi,tepida quinquies laventur, inde aquasalsa. diantur. iae in uniuersum cuncta conseruant,funt mel, ole-,a. Quae apu- celsi, pi Di,frigere in fartagine, torrere in veru, utres ine tredine ser- fati,aqua,ardes, fumus,balsamum: quae uero imperfeEie, uatn.
333쪽
2IO DE RERUM VARIETATE, esui apta, myrrha, ο aloes, quemadmodum cadauera: utarum non adeo firmiter, rit fal, sed cum et non liquant, ut i .psum: oportet igitur immiscere, non tamen multum: muLtum enim, corpora dissoluit Sed a urgentum uiuum talia non simit putrescere. 4iaecunque autem bic cata sunt, aium tuta a putredine, siccanda sunt ab humore, cum uirio abluendo, o Soli ac uentis frigissioribus exponenἱo. Dalem tamen breui, a non m i hyeme experiantur ita fret,ut rei quae seruauit,magnum odoris o saporis parrem deperodunt uas in dono, memini putrem mi umbolo oleo, a
que es perexiguo, per anni s ruasse: bd ut alius dixi)di. ligenter illus seligere conuolat. Conueniunt autem alia asljs: me acetim fal, inqua ardens, saporem excellentem addunt. Sal, o mel, odorem non addunt aqua ardens plus odoris adgit, quam acetum, o exurit substantium. Oleum in his, quae non nisi codia eduntur, parum affert incommordi, ut farciminibus ite n cum combibitur. si tenuiter ades, beatur, ut caseo, cui etiam non partιumgratrum addit. Dixriseiu con- odoris plurimum, saporis purum agi, Yt Pi es bicoptiaditum Prae- me seruabis: friges cum oleo mediocriter, non perfecit ima
stans. desule asperges tenui: b c ut aliti non mi, nec in pidi soli 3ss lauri, o myribi interpol tris, po i quam paululum ficaeati fuerint, in cis a colliocabis. Tosia non grιrant,m i aroamatibus conditar talia saporem, edi odorem, sed non iniuscundum addunt mori; odorem addit tetrum saporem ac liquantulum uitiat, expers enim saporis e S. Vires ossctarem uetustatis, quia odoremi ino immittunt, relinqttunt: hie parum abest a putredine, propterea non muli si conueniuunt, nsibi dura corticit θιιciis ut, uelut etiam malis punicis. lx quos, ta alumen, ac cinis, siccant potius, quam eo
ferum ilia sic letis faciendis apta: calx magis exurit. Cea
334쪽
ra veros quid aliud medicamentorum seruat, aerem enim prohibet, Ur humectat moderate. Constat Rhabarbarum non alia re melius seruari,etiam ad annos X X. Candida, a
Vt gallinae atque eiusmodi aves ab uvis abstineant, las Gallinae nebruscae acinos eaendos dato odem enim ferme eis contini uuas edant. git, quod hominibus, qui acerbos fruetus deuorauerint rob*ιpescunt enim denter. Si autem paleis tritis, spartos Granis o- tum argilla ,π amurca subadiis , pausementum areae aut mnibus sergranari, liraueris, nec curculis nocebit, necformicaesuri uandis.
ra facient, grana. ipsa firmiora, ex solidiora diutius sera
uabis. In uniuersum,olei murca ad omnia seruanda,anestiqui Romani, quorum rusticae rei maxima cura erat , mahil melius inuenere.&e myrteae bacca cum cauli dis, ra Cauliculis, muli ficulnei cum boliti s in fasciculos redacti, a masset folijs uiri- pulti,uiridesseruantur,sed uasgypso oblimere opor, dibus se tet: atque ita condiuntur, quacunque uandis
potius speclare,quam edear consuum
335쪽
NE DICI, DE RERUM UARIE- te. Liber VII.
De animalibus, S productis ab eis.
LIS RATIO, ET DIFFERENTI AE. C A P. XXVI. Animal Ium omnia sex proPra
voN AΜ animal omne, tu uoluntario ab aliis distinguitur: necesse enim est,ut sensus illi non sit frustra datus: cum uerb coagnoscat oportet, ut, qua D ascit, aut sepii possit, aut fugere:
ideo animalibus omnibus, tum sensus, tum motus, tum humor,
ex quosensus, uitatiss motus, tum solidior quaedam stibastantia, quae instri enim esset motus: os qttos ut electio fieret cibi quandoquidem, o planta etiam eligere uideanatur alimentum, Cy id in quo recipitur cibus necesibaria sunt. Verum cum fensus his quidem clurius, bis obscurius datus sit,ideb oe motus in his talis fuit, adeo ut nonnulla an imaalia, prosus motu carere uisa sit, uelut Urrea, Cyspongiq aecum magna ex parte locum non mutent, attamen πρ contrahunt, ac extendunt,aperiunt,constringunt, at pis motus ipsis est. aedam enim maxime necessario fessuta tum praedita sunt hic autem tae iurgustus uero,iactur periet
336쪽
L I B E R VII. a 3 species quaedam est. Ob id igitur bis motus iuxta naturam sensus datus est: os igitur o uentriculus, o humor:o uinaculum quoddam, ex sensus ac motus,omnibus animilibus propria sunt. Etenim omnibus ipsis, a nullis alηs cona
Disserunt autem animalia inter fespecie, ais alijsspeaeies autem unicuis propria est,ac disserentia annexa.Proapter quid autem differunt,multiplices causae sunt: ad quinaeque tamen reducuntur. Alia enim operationibus an ae,adilia forma corporis, alia principiis generati ovis, alia genea ratione,alia aemum his, quae eis adueniunt Sunt enim avia malia, quae aerem trahunt, ut aues, a quadrupeda:quaeda aquam, ret pisces:qugdam utruns,in celacra:quadam neurrum, ut uermes pleris. Similiter quadam degunt in aere, quaedam in terra, aut in aqua, aut sub terra, aut in lapidiabus inis: quaedam ,incertam habent sedem:quadam etiam in igne,aut inter iuves. Mores uerb animi,ta formae multi, plices: mansueta ,sera , gregalia , folinaria, ars eiusmodi.
Corporis autem membris, at pisi tegi nentis uariantur, oratice, pluma, pilo ,clit 1 quan is, corio, crusta, ac talibur. Sed est masculina sunt ac a mna, o quae sexu carensitarquae ummop habent. Alia ergo carent flexu, ut pleras ex concbarum genere: alii s sexus laesus est, obsedi mem :sed baec speciei communia sunt. inod ad generationem attianet, animalia quadam ex amnialibus similibus, aut aesti. milibus, aut putredinesola, aut materia quadam ac quasi femine generantur: generant tir uero quaedam perfecta A, mul,ut quae ex piloso genere ac celareis, alia ovi specie pri mύm, educunm s alia quidam extra, ut lacertis , e auia bus,alia initis ut uiperatalia uermis formae,atis ex bis quia
Animalium quinq; HGferentiae get
337쪽
DE RERUM UARIETATE, duae anima Indicium unitatis speciei, est misito ad prolem utili Ita sint eius quaecuns enim animalia eiusdem sum speciei, nisi magma de speciei tudo obliet, iunguntur simul, ac generant noli sectis ac bos inter se. mme anates s Indicae cum nostris licet duplo nisi odiret sint. Sed quoniam non flatim sequitur ubi grnerent, erius em illa ebbe speciei, uelut in equis ason: s: uidendum
est, an κα generuntur oblaesa sint, ut muli: talia enim ex diuersis generant nr. inae uero rus rex nerant, ex nullabus generantur, ut ex uulpe, cane p. intarendue etiam sunt propriae operationes, uelut canas, maxime ergs hominem afficitur,equus binnit, pauo caudam in orbem erigit, homo solus ratione praeditus est. Tum bi quod membrorum ne, cessariorum in ultero debit, aut ab iandet: nam nes cane . qui duplicem ordinem dentium habent,nec arietes, qui ruor cornua, alterius sisnt generis a caeteri ρ: quoniam gen, ter, a cornva non sunt membra necessaria, a quae simul
nobiscum nascimtur. Ergo si uarient, di berentiam speciei ostendunt. Malatiore- QMa igitur eiu em speciei sunt, tundem ad naturampi onum an regionis conuertuntur, uelut anates laticae ad nos tram tinninialibus tae,tandem minores euadimi, quoniam a coni:nente sensiim, quid faciat ac cibis permutantur. inae uerbnoria sunt, alita quidem statim moriuntnr, ut monocerotes iri Germania: alia non generant, ut elephantes: alia generant, agre tamen ,ut te anes, ac tigrides, quor stirpes temporisfitccessu, tandem interire necesse st: alia proueniunt lata, quae etiam propalgantur: quoniam nihil est, quod natura eorum repugnet, nes eae aere, nes eae cibis. Eadem quos ratio piscii ,3μi 4 aut ex fumine in mare, aut ex mari in fumen permuta tur: quoru maclura est mutatio, i praecipvh quae ex fumi αmbus in marest:aut si ex sumine in flumen, aut ex mari in
338쪽
mare aliud, aut ex eodem in idem,sed longm pio tractu, praesertim iuxta orbis ipsius latitudinem
QNaedam tamen ad hoc natae sit uidentur, ut intera, Cur qua Mes grues, atque hirundines: inter pisces, clupeae, monedus drup edano lae, thurim, limaria, ammae: quadrupedum nullum in his reae mutant re
gionibus quo sis iam ob incommodum forsan, in calidio, giones ribui defertis animal aliquod eiusmodi uelox, inueniri non est omnino inpossibile. Sed causa huius clara est: maues ob uolutus celeritatem, regionem mutare possunt, est
transitus tempus portio morae nima. Pisces quos ob Dacilitatem elementi, in quo uehuntur hanc mutationem perdiferre possunt: nam tam aues, quam piscesseruntur, quadrupeda ferunt se. Ob i auibus ventus fecundus utilis est, contrarius tarditate assert. Idem qει os in mari evenare,credendules T. Omnia aium alia, quae regione ex ordine naturae mustant, gregalia sunt, quoniam aliter tuta ab m filiis non essent: non tamen Omma gregalia mutant, ut apes, a formiscae. inaedum quibusdam solus temporibus, ut riparia aessii uis imbribus. Sunt autem animalia, uaria forma, discriti Animaliamine. multiplici, magis, quam plantae, q&Oniam functis, cur magis tres habent plures: functis ura b instrumentum requirit, diuersa μrtis lut ferram, qui secat. Plantarum unum uidetur esses, ima, qu-pus,: iuere ob id planta omnes quot uno modo sunt. Mul, plantae. tum tamen coloribus flor uarrantur, quoniam humi, dum in illis tenue est, atque in exiguo, perspicuo corpo are. Hribent etiam alia di si rimina m truncis ac Diss, qua Otainia propter causae genus illud eueniunt , de quo in ii, bris de Arcanis, Si diuv. s. Porro magnitudo o paruitur, ob muteria quantitatem prouenit. Unde iuxta regionum
Verum discrimen uidetur esse maximurn, in his, quae exossis
339쪽
DE RERUM UARIETATE, Lacertorii Ouis generamur, in lacertorum genere, cum apud nos uis tenus & ser palmum attingant . iuxta Pana ma, refert Petrus Cieeta octipentuin cur cidi je uiginti quin s cubitos longum : sunt qui affirmentadeb in ma ad cente imwm uis augeri: incre ibile ὀι Atu,sed tamen ut es
gnitudine cuns sit, uiat talia in immemsum augeri, et zmi tero uariet ira alii bus,mediocre in quadrupedibus ueluti in caurbus. πequis. De axibus plana est ratio, qu bd omnes parua sint, comparatione quadrupedum cr piscium, aliter uolare non possent: at parua, magnum excessem habere nequiunt. χια ni verὰ magna evadunt, etiam excessus magnos sortiuntur: pisces igitur ob elementi naturam, causas aelius alibi dictas i lacerti uerba tep serpentet, ob copiam palbuli, est quod natura minime in bis pondere proprio bibi
noceat, in immensum augentur: nam serpentes repGnt,la: certi, o i ι terram uerrunt : ob id cum multae cur L ntina quam desint magnitu imis, o paruitatis maxinrum dis rumen in talibus inuenitur. Porro calidae regiones maxim Psefficiunt, o maiores etiam circa paludes, i aquas . nant aenim eorum frigida Cy sicca, ab utroque contrario, quod uita amicum est, temperatur: unde etiam lacertos apud nos, hyeme latere videmus. Qusmo do Tria igitur cum bini, quae oriuntur ex animalibus, ante animali age mal ouum,uermissolus uermis, commvnrs eligeneratio, nerantur. ni, quae ob putredinem fit: nam eae putredine nihilgeneraeri unquam dixerim: quod erium Ari)toteles diaeit. E ueres bus ergo generantur, qu cunis ob puἱred nem generanatur: si uermes non simi sed uel pisces, uel quadrupeda, seu
serpetes, aut etia uolucres. Animal um enim crigo,per hoc tanquam per medium transiit: omnia ergo animalia lixae,nerari potuisse uidentur Artificis eium exemplo,statua pri
mita informis dedolatar, inde per singula membra deli ia
340쪽
guitur. Me enum calor ille naturali prirnum formam ueramis es Mit, inde ex illo animal quodcunφ. Sed erfatus perfectorum animalium, in utero ferme hae uia procedui Calor enim naturalis, cb actione nunquam cessat, donec perfecerit, quod primum intenderat,ns immodica scritasie praepeduatur. Vtrum erga parua animalia, quae tanquam cibus alio, Animaliumri sunt, illorum gratia genita Imi uidetur rationi condi ordo. sona,velut m membris nostri corporis: nam membra quae dam propter iecur,alia propter cerebri ,aut cor facta es,
se uidentur: non tamen omnia propter unum cor, Omnia
verbDi iniusgratia ritata' animalia pleras propter Maminem, delphinwm,aquilam. orswm autem aquilae,aut delphini propter hominem non uitiosed homo tamen coteris praestat,eas agnoscit, ut cor in homine, excerebrum, i iecur. Data igitur sunt membra ad defenfionem ammailibus,propter illa quorum gratia genita non sunt&bic uer quorwm gratia genita sunt: alia, quibus tutelam illorum
euertant: quo fit,ut haec terrori magno sint illis,natura dos cente Sic pleras quadrupeda uocem lenis horrent, aquialae aut delphini non timent: pisces autem,delphini,c y aues, aquilae uocem, Cr umbram reformadant. Sic Cr inter sera pentes. Iatuor enim sunt animalium discrimina, quae pasrum inter se conuemunt, aut pugnant: quadrupeda,coluabrer,pisces, Στ aues. Vnumquodφ genus autem suum ba
bet regem: quadrupedes leonem proculdubib, aues, a quialam, quamuis illarism plura sint genera, pisces delpbinum,
aut cetaceum genus, serpentes boa. Verum non sunt adeo perspecta nobis genera serpent tam , quod natura eorum a nostra multum abhorreat,uinant f in desertis Principium