장음표시 사용
31쪽
temere scribebamur adhuc impolita atque in ipsis rudimentis haudquaquam, utpostea Dcta sium, decora , atque leui at nos ea, qua proprie de tragoedia duenda sunt, titulo propositi operis instantev , in alia tempora disseramus, ct de his Dbulis iam i
quamur, quas Terentius imitatus e 1. Fostquam δε- amnstrandae originis causa de utriusque generis in iis diximus; quod necesse est, iam disemus. Comoedia sere vetus , ut ina quoque olim tragoedia , simplex carmen, quemadmodum iam diximus , fuit: quod chorus circa aras sumantes, nunc spatiatus, nunc reuoluensu i , cum tibicine concinebat .sed primo mnapersonasubctituta est cantoribus: quae respondens
aeternis choro , locupletavit, variavitq. rem musiacam tum altera , tum tertia: ct ad postremum crescente numero, per auctorcs diuersos personae, pastae, cothurni occi, ct ceteri ornatus, atque insignia si vicorum reperta, ct ad hoc unicuique suus habitus rct ad ultimum, qui primarum partium , qui secundarum , ct tertiarum, qui quartarum, atque quinctarum actorci essent, distributa er diuisa quinque- partito tota in Ibbula. quae tamen in ipsis ortus sui velut quibusdam incunabulis, ct vipe dum incipiens, dicta s άρχεια; iccirco quia nobis parum cognitis initi nata est; aut quia inest in ea velut historicas ci verae narrationis, ct denominatio omnium,
de quibus Mere deseribebatur. etenim perpriscos poetas, non, ut hunc, penitus ficta argumenta, sed υτ gestae a cimbus,palam cum eorum saepe, Digesse-
32쪽
rant, nomine decantabantu . ideo ipsa μο tempore moribus multum pro iut riuitatis; cum vnusurique caueror culpa, ne stetiaculae ceteris essere, ct domes coprobro . sed cum poetae abuti licentiustis, o passim laedere ex libidine coepissentplures bonos , ne quisquam in alterum carmen i seme proponerer, lege lata diluere. est hinc deinde aliud genus Dbulae, id est D ra, sumpsit exordium: quae a satyris, quos illotos semper ac paulantes deos scimus esse, vocitata est .ersi alaunde nomen traxisse praue putant ali'. haec, quae Dura dicituri, eis odi fit, ut in ea, quamuis duro es veluti a resti mori, de uitiis ciuium, tamen sine ullo propri' nominis titulo carmen esset . quod item genus comoediae multis obsῖit poetis; cum in fumicionem potentibus ciuibus uenissent, illorum Ibi destriapsi se in peius t ac dest asse genus Ibis carminis. quod primo Lucilius nouo conscri8sit modo , ut poesiminae aceret, idest, unius carminis plureae libros. hoc igitur, qu upra diximus, modo coacti omittere sapram, aliud genus carminis, την ν&ν-, hoc est, nouam comoediam, reperere poetae; quae argumento communi magis , er generaliter ad omneου homiano , qui mediocribus fortunis agunt, pertineret, erm nus amaritudanis steritatoribus , δ' eadem opera multum delectationis a ferror, concinna argumento , consuetudine congrua , utilissentent3s,grata salibus, apta metro . Ut igitur superiorci illae suis quaeque ce- rantur aufforibus, ita haec Aεα rana1 δια cum mul torum ante, ac postea, tum praecipue armandra Terent q
33쪽
mentitar. ειε . de qua cum multa dice assit; sat eris iramen, velut admonendi lectoris causa, quod de arte comica veterum chartis continetur , exponere. Comoed a vetus ut ab initio chorus sit , paullatimq. F er sonarum numero in quinque actus processit ; ita pati
latim, velut attrito atque extenuato choro, adnouam icomoediam sic peruenit, ut in ea non modo non inricatur chorus,sedne locus quidem ullus iam relinq&atur horo . nam postquam otiose tempore fastidi Ar pectator effectus, tunc cum ad cantorci ab actoλ ibus mala transibat, consi ere, ct abire coepisset; admonuit poetas primo quidem choros praetermittere, locum eius relinquentes ;m Menander serit, hac de causa, non, ut aby σψhmant, alia. postremo ne lo- ωπι quidem reliquerunt: quod Latini fecerunt com ci: unde apud illos aerimere actus quino artitos difficile in . tum etiam Vraeciprologos non habent more nostrorum, quos Latini habent. deinde θεου ἀπο μηχάνης , id ea deos argumentis narrandis machinatos, ceteri Latini instar Graecorum habent, Terentius no haber. ad hoc πιο τακτικάc κωίσωπα, id s, personas ex :tra argini um accersitas, non Ecile ceteri habent: quibus Terentius saepe utitur, ut per harum inductio noubcile pateat argumentum. Veteres ors Usi quo- . quem mesris neg Arus egerunt iambici versus dumtaxat in secundo est quarto loco, tame a Terentio vincuntur resolutione huius metri, quantum p. test comminati ad imaginem prorsae orationis . tum persona -- leges circa habιtum, aetatιm, sicuim, part
34쪽
agendi, hemo Ggentius Terentio custodiuit . quinctiamsolus ausus est in stilis argumentis , cum fidem
veritatis assequeretur,eitia contra praescripta com ca meretrices interdum non malin introducere , quiabus tamen, cur bonae sint, ct uoluptas per ipsum, ct causa non desit. haec cum artificiosissima Terentiis scerit , tum illud ε admirandum , quod ct moremet etinuit, ut comoediam scribere . temperauit asseritum, ne in tragoediam transilires. quod cum abys rebus minime obtentu est a Flauto , est ab Asianio, Attis,et multi re magnis comicis inuenimus. Illud quoque inter Teretianas uirtuteου mirabile, quod eius fibulae eo fiunt temperamento, ut neque extumescant ad tragicam celsitudinem, neque abusciantur ad hiastrionicam. adde, quod nihil abstrusium ab eo pon tur , aut quod ab hiaetoricis requirendum sit: quod aepim Flautusficit, ct eo est obscurior in pluribuου locis. adde , quod argumenti ac syli ita attente memor est, ut nusquam non cauerit, aut curauerit ea,
quae obessiepotuerunt: tum, quod messia primis a que po remis ita nexuit , ut nihil additum alteri, sed aptum ex se totum, ct uno corpore uideatur esse compositum . illud quoque mirabile in eo: primo, quod non ita missa persenas quattuor , ut obseura sit ea
rum Mincilio, item, quod nihil ad populum fa
cit actorem uelut ex tragoedia loqui . quod uitium inlaut equentis ument . illud etiam inter cetera eius laude dignum uidetur, quod locupletiora argumenta ex duplicibus negottis delegerit adseribendu .
35쪽
iam, excepta He ra, in quascribit Pamphili amorem, ceterae 'liisque binos arisescentulos habent. Illud uero tenentam si3 ,ps νέάν Latinos musta fabularum genera protulisse, ut Togatas ascenicis, atque 4Uumentis latinis; Praetextatas ab dignitate personarum , ct latina binoria; tella aea riuitate Capaniae,ubi antitatae sui plurimae; Rhyntonicas ab actoris nomine; Tabernarias ab humilitate argumenti, Millli; Mimos ab disturnη imitatione vilium rerum , ct leuium personarum, inter
ragoediam autem, ct comoeduam cum mult4, tum
in primis hoc distat, quod in comoedia mediocris fra unae hominum parui impetus, rericulaque, Letiqμο
sunt exitus iationum: at in tragoedia omnia contra ria, ingentopersonae, magni timoreue, exitus Iunsi habentur. ct istic turbulenta prima, tranquilla ultima, in tragoedia contraria orane res aguntur: tum
quod in trogoedia Agienda uita,in comoedia capessenda exprimitur:postremo quod omnis comoedia de sisistis eii argumetis, tragqetasaepe de historica fide petitur. Lutinae abulae primo a Liuio Andronico scriptae sunt ad cunctin res, etiam cum Tecentiassidem poetμ ct actor fabularum suarum fuisset. Comoediae autem μut motori fiunt, ausatoriae, aut mixtae, moistriae, turbulentae; statariae, quietiores; mixisse, ex utroque actu confluentes. Comoediae per
quattuor parto diuiditur, prologum , protola, epi rasis, catastrophen. FrρMus est uelut praesetis quaedam abu e, in quo seis' praeter argum tumia aliquid,
36쪽
quid ad popuIu ues ex poetae, uel ex ipsius 'bulae,
uel ex actoris commodo loqui. Prota sis primus ea actus , initiumq. dramat . Epitasis, incrementum, 'ocessemq. turbarum , ac totiud, ut ita dixerim, nodus erroris. Catastrophe, conuerso rerum est ad iucundos exitus, pate hi cunctis cognitionegenorum. moedia est Mula, diuersa instituta continens a se, Buum ciuilium, ac priuatarum rerum: qua disicitur, quid sit in uita utile, quid contra euitandum .han Graeci sic definiere: ἐών i UM που
Cicero ait, imitationem uitae, Jeculum conssetudianis, imaginem ueritatis.Comoe ae autem a more antiquo aectae, quia in uicis talusimodi carmina initio agebantur apud Vraecos, ut in Italia compitalicus luduris admixto pronunciationis modulo : quo, dum actus commutantur , populus detinebatur: aut απὸ των κωμων, hoc est, ab actu uitae hominum, qui in uici, habitabant ob mediscritatem sortunarum, non in aulis regi , ut tpersanae tragicae. Comoedia uero, quia poemasub imitatione uitae atque similituῶ- ne compositum est , in gestu ct pronunciatione con sistit. Comoediam quia Graecos dubium est quis inuenerit primus: apud Latinos, certum est , ct como aeam togatam, Gr tragoediam primo Liuium e-dronicum reperisse: aic qui ait, comoediam esse quom tidianae vitae Jeculu: nec iniuria. nam ut int entili eculo , veritatis lineamenta'cile per imaginta colligi
37쪽
tussini'. non aegerrime animis duertimus. huius autem originis ratio ab exteris ciuitatibus , morom. prouemt. Atheniensis namque, tticam custodiente elegantiam, cum uellent male uiuentes notare , in vicos or compita ex omnibus locis laeti, alacresq. ueniebant, ibiq. cum nominibvisingulorum vitam publicabant , unde nomen compositum ut comoedia uocaretur. haec autem carmina primitus in pratis mollibus agebantur. nec deerant praemia,quibus adsicribendum doctorum prouocarentur ingenia. sed ct actoribus muηera offerebantur , quo libentius iucundo vocismo ad dulcedinem commerationis uterAur. caper namque pro dono his dabatur, quia uisibin noxium animal habebatur, a quo etiam tragoediae namen exortum est . TVonnulli autem ex amurca, olei
faece, quae est humor aquatilis, tragoediam dici, uocariq. maluerunt. qui ludi cum per arti ει in honorem Liberi patris agerentum, eriam Usi comoediarm tragoediarumq.sicriptorω huius dei velut praesens numen colere uene ri'. coeperunt cuim rei probabilis
ratio exstitit. ita enim carmina inchoata praefrebatur, ut per eo laudeου eius, ct sacta glorio se celebrari, prostr q. coninarer, tum paullatim fama huius artis increbuit. Ne sis autem primus haecscripta in ρmnium notitiam protulit. postea esurius secutus. exemplum publicauit. de quibus ita Horatius in Arte poetica loquitur. Ignotum tragicae genus inuenisse camoenae
sicitur, or plaustris uexisse poemata The sis,
38쪽
Dure canerent , agerentq. perunItifaecibus ora . Pon hunc persenae, pallaeq. repertor honestae Aeschrius 2 modicis instrauispulpita tignis, Et docuit magnums'. loqui, nitiq. cothurno. Successit uetus his comoedia , non sine multa , , Laude ista in uitium libertas excidit, ct uim Dignam lege regi . lex est accepta, chorusque , Turpiter obticuit , sublato iure nocendi. i lintentatum nostri liquere poetae Nec minimum meruere decus , uestigiagraeca
Ausi deserere , ct celebrare domestica' ta,
mel qui praetextas , uel qui docuere togatas . Fabulagenerale nomen ea. eius duae primae partes sunt, tragoedia, ct comoedia . si Latina argumentatiosit , praetextata dicitur. Comoedia autem multa species habu . aut enim Palliata est , aut Togata, aut Tabernaria, aut e stellana, aut Mimus,aut Rhyntonica , aut Planipedia . Planipedia autem dim ob humilitatem argumenti eius , ac uilitatem actorum epito ,sed plano pede e uel ideo , quod non ea negotia qui non cothurno, aut ficco utuntur in scena aut pulscontineo, quaepersonarum in turribus aut in cenacuis habitantium sunt ,sed in plano ct humili loco ι
Persenatiprimi egisse dicuntur comoediam Cincius, est Faliscus: tragoediam Minucius, ct Prothonius. Omnium autem comoediarumscripta ex quattuor relus omnino sumuntur, nomine, loco, 'IIo , euentur nomine, ut Fhormio, Hecyra, Curculis, Epid, cus', loco, . Ut Andria, Leucadia, Trundisina; ἡ-
39쪽
cto ut Eunuchus, ε sinaria, Captiuis euentu, ut
Commorientdis, Crimen, Heautontimorumenos.
Comoediarumst aesunt tres: Falliatae, Graecum habitum refrentes; quin non nulli tabernarias uocant: Togatae, iuxtafirmam persenarum habitum. togar - desiderantα . itellanae ,salibus 9 iocucompositae; quae in se non habent nisiuenustam elegatiam. Comoedia autem diuiditur in quattuor par. res , Trologum, Prota , Epita , Catastropben ἀ Prologus estprima dictio a curaecis dicta προλογος, - idvi antecedens ueram fabulae compositionem elocutio. elim specios quattuor sunt, συς ατικος, commendaticius; quo labula uelpoeta commendatur:
ρικου, relativus; quo aut aduersario maledicta, aut gratiae populo re eruntur: υποθετικις, argumentarinus, Ebulae argumentum exponens ζμικτος, mixtus,
omnia haec in se continens. Inter prologum, est prologium quidam hoc interesse uoluerunt: quia prol gus est ubi poeta excusetur , aut fabula commen datur I prologium autem est, cum tantum de argu mento dicitur. Protasis est primus atitus fabulae, quo pars argumenti explicatur, pars reticetur ad popu-b exspectitionem tenendam. Disasis inuolutio arguanenti, cuius elegantia connes litur. Catastrophe explicatio fabulae, per quam euentus eius approbatur. In plerisque abulis inarum nomina priora ponebantur , quam poetarum; in non nullis poetarum, quam sabularum . cuius moris diuersitatem antia fuitas probat. nam cum primum aliqui fabulas ed
40쪽
rent , ipsarum nomina pronunciabantur ante, quam poetae pronuntiarentur, ne aliqua in idia a scribendo deterreri possent . cum autem pereditionem mi Atarum poetae iam essa austoritas acquisita; rursus priora poetarum nomina prostrebantur, ut per ipserum uocabulasabulis attentio acquireretur . Eas
diuersis ludis mani Eum est inscribi. nam ludorum
quattuorsiuntspecies , quos curulis aediles munere pilablico curant e Megalenses, magnis drs consecrati,
quos Vraeci μεγάλους σιοῦν appellant ι Funebres, ad retinendum populum inItituti , dum pompa fineri decreta inhonorem patrici' uiri plene in struitur ι ebeis, qui pro salute plebis eduntur; pollinares, pollini consecrati. In scena duae araeponi μolebant, dextera Liberi, sin ira eius dei, cui ludi flebam. unis de Terentius in ndria ait , Ex ara hinc seme uerbenas. multa desint .
hinc et lysem palliatum semper inducunt e siue quoa
aliquando insaniam simulauit , quo tempore tentum se e se uoluit, ne agnitus cogeretur in bella prodire: seu obsingularemsapientiam , qua teritus , munitusq. plurimum seclys profuit . huius enim uirtutis erat, animi semper decipientis ingenium, non nulli stha cae incolas, sicut Locros ,palliatos fkisse commemorant. Achillis, cst 'optolemipersonae diademata
habent , quamuis regalia sceptra numquam tenue rint . cuius argumenti probatio talis inducitur, quo numquam cu retiqua Graeciae iuuentute ad gerendaeum Troiainis bella sacramenta coniurationis ιηie'