장음표시 사용
51쪽
IIane buxeis typis imitandam, & incidendam curavimus, parvo hoc schemate; sed ipsam autographam delineationem adeat eruditus ac pius Lector, ad quam mittimus. III. Is ordo ita erat necessarius, ut etiam' ii, qui de hac re aliquod confinxere observarunt; inter quos recensendus est ille, quisquis suerit, qui Pilati se
tentiam tanquam autographam exaravit, ut videre
est in Codice si6. manuscriptorum Stroetianae Bibliothecae, ubi ea legitur; etsi Auctor Linguarum Graecae, & Haebraicae ignarus , in Titulo Graeco , & Haebraico maximos in errores lapsus est.
Vrbis gaudium, re nova Nituli conlocatio.
I. A D quem Iocum , sequitur Insessura de Basili-LA ea Setariana, quasi tota Vrbs accessit; θ Pa pa Iunocentius post triduum vidit eam, iussitque permanere in dicta eapsula cum quadam lamina vitres super Altare in fesivitate dictae Ecclesiae; somnium aestimatione illa Tabula, quam Pilatus po- fuit in Cruce super eaput Salvatoris nostri Iesu Christi, posita ibi per Sanctam Helenam matrem Coia-santini, tempore quo fuit dicta Ecclesa fabricata. II. Mortuo Petro Cardinali Gundilalvo Ecclesiae
huius restauratori, successit Bernardinus Caravatat, natione Hispanus . Cardinalis Tituli S. Crucis in Hierusalem, qui& Ecclesiam ornavit Inscriptionem nostram assidue veneratus est; sepultus ibidem anno II 23.
52쪽
CAPUT XXI. Calvini calumnia res litur.
stram dimidiatam fuisse , nisi in eam calumniari coepisset Ioannes Calvinus. Verba eiusdem in Tract. de reliq: refert Honoratus a S. Maria in Animadversionibus in Regulas, & usum Critices, inquiens οῦ Cum Vrbs Tolosanu iactat, se illum habere, or Romani id negant, eundem in Ecclesia S. Crucis ostendentes , pugnantia invicem loquuntur. II. Meminit huius calumniae Honoratus Nicque tus Societatis Iesu in libro, qui inscribitur Titulus S. Crucis, nec non & Iacobus Greis erus his verbis: Et duplicatus quoque est Crucis Titulus sinquit Calvinus in nam ct Romae reperitur in Templo S. Crueis; er Tolosani gloriantur eundem se possidere. Sed calumniatur er hic, er alibi saepius in simili materia Calvinus: nam nemo Christianorum TF-tulum Crucis, quem unicum fuisse sciunt, duplicatum dieit. Quod autem in duobus Ioeis reperiri fertur. id ideo fortassis evenit, quia in duobus Iocis
para Tituli habetur. III. Et revera Tabulam Lupianam memoratam, aliasque simillimas apud Bosium, & Nicque tum, vix dimidium ostendere Tituli ab Insessura descripti perspicuum est . Sed , ut vera fatear, nonne prodesse debuerat Toletanis habuisse aliquando Archiepiscopum suae Ecclesiae Petrum Gundi salvum de Men- doeta, non solum de Hispaniarum Regno verum etiam de Sancta Romana Ecclesia bene merentem pNonne is suit, qui expugnationem Regni Grana-
53쪽
c Ve Is ARCHETYPO 43tens s promovit Z qui novi Orbis reperiendi instrumentum fecerat, commendatio praecipue Ferdinando, & Isabellae Regibus Christophoro Columbo Italo p si propriis sumptibus restaurare curaverat Romae Baiilicam Setarianam Titularem, ubi thesaurus repertus est; nonne & ipsi Ecclesiae pariter.& Ecelesiae sui Archiepiscopatus Toletani, ubi moriens cadaver suum sepeliri voluit, Titulum Crueis impertiri debebat pIV. Toletanae ergo Ecclesiae S. Mariae de MDorade impertitum fuisse auctor est Ioannes Severanus de septem Vrbis Ecclesiis, ubi de Titulo Sessoriano agit. Ecclesiam eandem Toleti nullum vetustius inventum, quam Titulo Romae, monumentum habere in Tabulariis de origine, tempore, Vel modo , quo Titulus ad eam delatus sit, ostendit Vir Cl. Honoratus a Sancta Maria. Integrum Toleti nequaquam esse subdit Bailletus. Quis igitur dubitabit , has partes non unum, eundemque Titulum conficere P
Ex literarum forma Triumphalis Tituli existentia firmatur.
I. 'Ertum quippe est quod Calvini derisio eo
tetendit, ut epigraphes fidem apud Orthodoxos infirmaret. At magnum sane argumentum, ac firmissimum, ut sentio, est forma literarum Τituli , ex quibus ipsius Tituli veritas dignosci possit.
Ut vero singulas ex iis, quae supersunt, ad examen revocemus, ab Alpha exordium sumamus. Aliae forma sectam usitatam suisse ab antiquissimis utaque
54쪽
4ε Dd TITUL DOMINICAEque temporibus patet, ut solide Monisaueonius in Graeca Palaeographi, ostendit. Ac revera in nun mis illis, qui tempore Tiberii cusi videntur, A saepissime ita esst,rmatum visitur . ε vero rotandae huiusce figurae forma donatae , originem cognoscunt eruditi omnes initio Romani Imperii, quando nempe Romana res Augusto cessit. Non putandum quidem est eam usitatam fuisse temporibus Iulii Caesaris ; quamvis in aliquibus eiusdem Imperatoris nummis haec literae forma aspiciatur. Haec numismata enim sub Augusto cusa fuisse putandum est. In Graecis quidem marmoribus hoc quoque tempo re antiqua illa forma E reperitur; sed hoc veritati non obstat: credendum est enim Epigraphen nostram Romano more suisse exaratam, ut suo loco
ostendemus . De N nihil addam ; omnibus enim notum est esse antiquissimum. De P quoque nihil est quod admodum adnotare possimus; tantummodo observandam est saepissime Tiberio imperante Psemicirculum habere in medio lineae. II. Difficultas quidem in hoc versatur; etenim in omnibus fere inscriptionibus OT legitur: sed respondere possemus astuci aliquando in iis inscriptionibus, quae charactere , ut aiunt, cor suo exaratae
sunt. Qua de re cum putandum sit Titulum hune scriptum fuisse ignara manu, urgente tempore , ac tabulae angustia; credibile est, hac de caula nexum alioquin inlaetum ita fuisse formatum Verum enim vero Clarissimus Monis auconius Lih. 2. Palae O- graphiae duo a fieri Numismata Volusiani, nec non alia Elagabali , & Alexandri Severi, in quibus Omnibus diphtongum ου tachi graphice, ut ita dicam ,
e Pressum visitur, ac L. arolus Schia egerus Vir maximae eruditionis de Nummo loquens Ale Xandri Magni observat in Nummis ante laeculum se
55쪽
Cstv Cis ARCHETYPO 4seundum, hanc tachigrapham notam, seu nexuita, i coepide. III. Quod vero Z conversa forma aspiciatur, mysterium non esse puto , cum in vetustis quoque marmoribus non raro occurrat; ac proinde non rite ei convenire Ausonii descriptionem ;Zeta iacens, si Drgat erit nota quae legitur NDe literis Latinis nihil addo, cum omnes illae Augusti saeculo reperiantur.
C A P V T XXIII. Literarum forma varias Scriptoram
I. TH Daardus de Vitry S. I. in erudita illa Disserta-
a tione, qua Flavii Clementis Martyris tu. malum illustravit, ait coniectari se , literam ε sorma semicirculari, quam Syria primum , mox Aegyptus, atque Asia in nummis adhibuere, apud Graecos Europaeos, nonnisi circa Domitiani tempora; apud Latinos vero non consuevisse vuIgo scribi, nisi Iustini sere, aut Iustiniani Imperatoris aetate; saeculo nimirum sexto post Christum natum. Non dissimilem admodum regulam sequutus videtur Iaco-hus Sponius in Miscellan. Erudit. Antiquit. Sech. vIil. I l. Sed aliter nos docet Titulus noster. Antonius
Matia Lupi supra laudatus, in suis Animadversionibus ad Severae Epithaphium miratus est, quod Philologi quidam Sigmatis lunatam figuram antiqui nsmam este negent .' quasi vero non apud Euripidem in Theseo , Pastor legendi imperitus, eum cha racterem describens appellasset βοστ υκοννον, ciscinaum circumvolutum; ita namque περί-
56쪽
46 DE TITVLO DOMINICAEψριεζει rusticus homo tertiam notam, qua scriptum erat Thesei nomen: Τριτον δε λιτρυκὸς τὶς ως Tertius vero scharacter cirrus aliquis veluti
Quae sane descriptio, ait, non quadrat in sigma rectilineum, sive illud sic exprimatur Σ, sive etiam se C . quasi etiam non ante Domitianum , Romae sigma appellatus suisset a Graecae literae similitudine; &recepto a Graecis vocabulo, lectulus ille discubitorius perpetuus in hemicycli formam compactus; quem tum semirotundum suggestum appellavit Apuleius , tum stibadiam Plinius , atque Martialis in Lib. u. Ep. 87. hin titulus Stibadia, inquiens et
Accipe Iunata scriptum testudine Ama ;Octo capit, veniet quisquis amicus erit. Lunatum, quod scilicet totam sere mensam circumia daret , spatio in ea parte relicto, quo circulus deficiebat, ad inserenda fercula. Hoc genus mensae Eudoxi inventum facit Laertius.
III. Sed utinam & haberi nunc prae oculis ponset pars Inscriptionis Toletanae qualis qualis sit ; facile esset ibidem alias observationes facere , vel circa orthographiam Sanctissimi Nominis, quod Stephanus Insessura Latine scripsit HIESUS : Bosius IESUS, Severanus HIESUS: vel in Infessurae, ac Petronii Titulo eliminare e verbo IUDAEORVM figuram AE, tanquam in antiquitate Vel ignotam, vel rarissime usurpatam, & literas ΑΕ leparatim substituere. Sic Sanctes Pagninus in Libr. Nomin.
Haebraic. qui Romae multis annis commoratus est , in nominibus Haebraicis opportune fecerat, ut infra dicemus, inquiens praesertim scriptum esse Iesuab, idest Ssilus, non tibinuab , Salvator.
57쪽
Ι. in hae voce mirantur Catholici Honoratus Nicque tus ait Haeretici vero hinc eaiasillandi, Titulumque Romae asservatum velut sup postum traducendi, occasionem fumunt . Vnum es quod Naζαρήνος dicendum fuisset per Η ,'non per E ;deinde esto hic ε locum habuisset, at Ditem nan erat haec vox proferenda in cus accusandi , ct quidem numeri pluralis, ut videtur esse NAZAPEN8 C. quod Grammaticae leges nullo modo permittunt. Satisfecit Gre erus, mutatum H in E veteri more .ut in multis aliis vocibus, rase Platone in Craolo papud Goliatum in nummis Zzνων, pro Ζήνων legiror , ct Aθενα, pro Λ ηνα et apud Gruterum in antiquis Infriptionibus Λυρελιος , Αυρηλιος ; μητρὶ ,
pro μητρὶ . Videri possunt alia multa similia apud authores, Caeterum NAZΛPENSC nominativi casus es, ct positum pro NAZAPENOC : antiqui enim ου usurparunt pro O, patetque ex illo celebri Ausonii disichor
a fuit quondam , qua respondere Lacones Littera, ct irato Regi placuere negantes. Haec autem litera es O, quam ut ου , quod δεη cat non , pronuntiabant. Vir Cl. supra laudatus Antonius Franciscus Gorius in Inscript. Antiquar. Etr. Par. I. pag. 73. O priscis inqnit oriebat OT , ut in Columna Herodis Attici Ionieis veteribus litteris insculpta. Hine Lacedaemones ingenti Epipolae A
58쪽
uxandri Magni, responderunt unica litera G, id eso I , non . Apud Atheneum OT, pro simplici Omi
Cron occurrit. Sed ad Nicquetum regrediamur.
Praetera in Traismacbi Sepulchro inscriptum erae Disichon , ubi pro Θρασυμακος dieitur Θρασυμακους. Plura videri possunt apud eundem Gret serum Lib. I.
de Cruce e. 29. ct in Commentariolo de pronuntiatione Linguae Graecae Cap. 6. Nescio ausis an coniectura nostra hic locum habere possit , quam au- tequam profero, unum praemitto; Romanos olim,
pronuntiasse vocalem U , ut OV , quemadmodum videre est apud Lipsum Antiquar. Letition. Lib. 3. p. q. ubi refert fragmentum antiquissimi lapidis in foro Romanin eruti, quem ipse existimat e . partem Co- Iumnae Duilio positae; tegitur vero ibi Navebous , pro Navebus , seu Navibus; er notus est ille iocus Menaechmi apud Plautum: Tu isthic, inquam , Viae afferri noctuam , quae TU, Tr usque dicat tibi pnam nos iam defessi lanius. Aet. 3. sc. q. Certum es vocem noctuae non esse TT, nis Tu pronuntietur ut TO U. Cum ergo qui Titulum Graecae scripsit, Latinam vocem Nazarenus, ut Nazarenous pronuntiari audiret a Romanis, forte ipse Hebraeus, banc eundem sonum in Graeca voce exprimere voluit. II. Reliquum ne quis miretur, quod Titulus noster usus sit Graech voee NAZAPENου C Latina, pro NAZΩPΑIOC; nam temporibus Apostolorum
Voces plurimae ex Romana in Graecam Linguam transierant. Pontifex supra nominatus Nicolaus I. de Latina Lingua ait: Si iam saepe nominatam Linguam ideo barbaram nuncupatis , quoniam a transla- roribus in Graecam dictionem mutata barbarismos generat, non Linguae Latinae, f d culpa est, ut ost; namur , Interpretum ', qui, quum necesse es , non sen-fμm e sensu, ses violenter verbum edere conantur σ
59쪽
III. Quod vero attinet ad characterem S , hoc est - diphthongum ΟΤ nexu expressum, Opinio destruitur penitus Scaligeri, qui antiquius , ut putaverat, ieius exemplum referebat ad Marci Aurelii Antonini tempora , qui anno Chr. I 6 r. hoc est tertio,& vigesimo post Hadriani Caesaris mortem, im i Tium obtinuir, ut ad Chron. Euseb. Pag. I. T.
CAPUT XXV. Ex Tiosi verbis coniectura.
. I. Lingua B. Ioannes Apostolus scripserit Evangelium , an Graeca, vel Hebraica, ad- huc contentio est inter doctos; nec litem dirimere Codex Florentinus potest, ut nostri veteres Scriptor res somniarunt, opinantes eum autographum, esse. S. Ioannis . Litteratissimus Vir Ioannes Lamius ita. de Codice hoc narrat: Reipublieae Litterariae im- . pus it Bocchius , ubi. in Labro de Florentiae pulcri- . rudiae ostrodere non est veritus, Evangelii Ioannis Ἀτrcheopam inter Sacra Mediceae Gazae Cimelia Ho--rentiae adfervari; quare ob hoc ipsum at Cinellio
vapulati ipse quidem Clinissimi, ac Supremi Ga-zopblacis , Vincentii Mariae Riceariai, Senatoris permissu, quum mibi volumen illud inspicere, ἐπ tractare, er evolvere licui isti, persipiese intellexi, ct quidem primore a pectu, Codicem esse M. fesx saeculo exarorum p nec. Ioannis integrum Evangetium continere', sed Evangeliorum ex quatuor Evangelistis περικοπας, 'quae per anui ' cursum in Ecclesia Graeca legi solebant. II. Certum quidem est, quod Graece a Ioanne Evangelium scriptum fuisse, tota consentit antiqui-
60쪽
tas. Salmasius e contra Hebraica potius Lingua eontendit . Rationibus eiusdem quis forsan coniecturam huiusmodi adiiciet. Tituli Graeci, quod superest, habet N AZAPEN8C B. Textus Graecus D. Ioannis, qui Titulum ipsum vidit, & ut erat scriptus evulgavit, ha
set Ioannes non Hebraice, Tabulae Evangelium Graecum responderet. E contra in Tabulae literarum Hebraicarum residuo verba verbis paria respondent, cum asserat Samstes Pagninus Romae Titulum legisse, ac observasse verbum Noeteri Naizarὸ conscr i-ptum esse non per zasin, sed tzade, ut in Hebraico textu, qui circumsertur. Ergo probabilius videtur Ioannem Hebraice scripsisse , quam Graece . III. Hoc quidem notasse lassiciat, & sapientiori-hus examinandum reliquisse ; plura enim contra afferri possent, nempe mentis alteratio prae nimio dolore in Ioanne Titulum conspiciente; oblivionem eiusdem post multos annos ; lapsus calami librariorum Evangelium transcribentium , & similia . Quo vero tendat id quod scribit Honoratus a S. Maria in Animadversionibus in Regulas Critices, quod literae insculptae in Titulo S. Crucis in Hierusalem optime respondere videntur dictis Evangelistarum, nescio ; ni sorte ordinem Linguarum respiciat.
C A P V Τ XXVI. Tituli Scriptio a qua nam manu exarata fuerit.
I. Tr Idetur quidem primo aspectu Pilatum pro V pria manu Titulum scripsisse, eo quod di-