장음표시 사용
41쪽
Addi potest & Tabula argentea ab Iosepho Martinio in Theatro Pisanae Basilicae memorata, quae exstat in Monasterio S. Matthaei Pisarum , ubi cernitur Christus quatuor clavis Cruci adfixus, cum
epigraphe REX IV DEORUM . Et revera D. Augustinus in Ps. s s. haec habet : Scriptus es quidam titulus in Dominica Pasone e c. Haebraice , Graece, ct Latine : Rex Iudaeorum. Et in Psa'. ST. In Titulo, tibi scriptum erat Rex Iudaeorum posito super Crueem ct . IV. At pulcherrimum exemplum Tituli aliquantum vero similis suppeditat Codex Lui. Plutei I.
Imperialis Bibliothecae Laurentianae , continens Evangelia characteribus Syriacis anno salutis s86. exarata : iam Augustissimi CAEsAstis Magni Ducis nostri iussu in lucem , curante V. C. Gorio prolata; quaeque rursum prodibunt, ut ex Catalogo V.C. Bibliothecarii Antonii Mariae Biscionii Imperialis Ecclesiae S. Laurentii Canonici discere poterimus. Inoo siquidem Codice picta est in Tab. xxiii. Crucifi-xio Domini nostri; in culmine vero Crucis, Syriaco tantum charactere Titulus est , Iesum Nazarenum Regem Iudaeorum referens , quamquam &nomen Longini inibi Graece scriptum legatur. Ibi, di eam obiter , Iesus Christus Conspicitur quatuor clavis confixus , & quod minus obviam . veste quadam talari coopertus , qualis idem depictus C . Osten-
42쪽
34 DE T l TVLO DOMINICAE ostenditur a Ciampinio de sacris Aedificiis , cuius Vestis originem affert Gregorius Turonensis de Gloria Martyrum Lib. I. V. Neque hic omittenda videtur Imago Crucifixi, a Petro Lambecio relata; quam exstare ait in Augustissimae Bibliothecae Caesareae Vindobonensis pervetusto Codice MS. membranaceo, ante an nos 778. exarato, cui Titulus appositus est: IH
NAZARENUS . REX . IUD EORVM o ubi quisitur aliquantulum caudatum, tr qualequale in Vergilio Mediceo- Laurentiano occurrit. Apposita item cernitur charactere Longobardico , ut aiunt, formula eadem Imagini Iesu Christi Crucifixi, alias Blanchi, saeculi decimi quarti , quae in Emporii Praepositura veneratur: denique Imaginis sculptae
IESU CHRISTI CRUCIFIXI, quae, ut traditur, S. ANDREAM CORSINIVM Episcopum Faesularum allocuta est, quaeque in Ecclesia Carmelitarum Florentiae adservatur, & colitur . En ipsum schema a me diligenter delineatum .
contracto. IN litteris pingendis , sculpendisque sensim , ut
barbaries defecit , Crucium imagines elegantiores fieri , & in earum Titulis constanter Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum scribi incoepi , sed literis dumtaxat I. N. R. I. Id an loci angustia , an ut mos saeculi servaretur , in quo multa nomina, Praesertim propria per solam primam literam exprimere
45쪽
usu venerat, nescio. Illud certum est, iis Sigiis Titulum scriptum me vidisse in vetustissimis valvis aeneis Basilicae Pisarum , in queis Salvator noster Cruci adfixus conspicitur , nec non in Tabella aptata Imagini Iesu pariter Cruci adfixi, quae in Abbatia S. Bartholomaei Faesularum colitur. II. Hinc ortum est , quod plerique arbitrati sunt, verum Crucis in morte Christi Titulum initialibus tantum literis constasse. Fratres Macri in Hierotexi co : Totius Hebraicae irrisonis in Chrisum Crucifixum fumma, Titulus erat inscriptus t HIC ESTI . N. R . I. Quemadmodum apud Graecos principe , vel initiali vocis litera , integra vox designabatur, ut apud Maximum Planudem Aesopus fingitur septem characteres marmoreae Columnae insculptos conspexisse; sic antiquitas harum Latinarum Sigiarum longe vero maior videretur, si non recens instaurata , dc completa nosceretur essetie, Iesu e Cruce pendentis, ex Nazareth , ut sertur,
Pisas circa saeculum X adducta , & in maiori elusedem Civitatis Basilica conlocata; de qua luculenter Martinius supradictus disserit. In ea siquidem imagine & radii, & titulus opus recentioris aevi visi sunt. Quare auctor eruditissimus, atque Doctissimus Dissertationis de Monograminate Sanetissimi Nominis Iesu, Romae in lucem superiori anno editae , sic divinatus est Sed in triumphati Titulo
Captii Domini nostri Iesu Christi superposito, o Cru
ei in o , Nomen sanctum per fetulas literas expressism fuisse non dubitamus, ut videlicet omnibus innotesceret, quis ille Rex Cruci per ignominiam, Iudibrium , ct infamiam de us exseret: neque eis vim Hebraice , Graece, er Latine Titulum seribere fuisset opus, quando Regis nomes per oncopen, sve nexum titterarum contraxissent. Isud egregie demonia
46쪽
Fraret ille i Iem Titulus vetustissimus; sed matam , nostroque damnσ ni fausta res est, non integrum ad huc perseverare in Basilica Seoriana , ubi pars tantummodo eiusdem iusigni veneratione colitur, is multis ab heinc saecolis fedulo cusoditur.
I. Uemadmo dum suo loco notare poterimus in Sacra Tabula, quam proseremus, defectum inter voces tum punctorum, tum spatii; ita & hiet animadvertere oportet, quod artificum negligentia in multis picturis sculpturisque Sigiarum sensus I. N. R. I. immutatus defectu punctorum in unicam vocem INRI, quae nihil significare videtur ; quod frequentissimum esse in priscorum Graecorum, Latinorumque lapidibus manifeste constat. Ea potissi- in una de caussa Heracliti scripta a quolibet neglecta olim atque contempta protulit Aristoteles Rhe- tor. lib. 3. cap. s. quod nempe omni distinctionum genere destituta, tum legentium oculos defatigarent , tum ipsiusmet auctoris sententiam perturba rent; eaque pariter de causa multum ab eruditis disputatum est pro restitutione nonnullorum Scriptorum ; unde merito Diomedes Lib. 2. cap. 4. docet lectioni posituras accedere, vel distinctiones opor
II Idipsum, sed non sine aliqua notabili significatione, evenisse putarunt nonnulli in quibusdam acrosticis, qui sub Sibyllae Erythraeae nomine cir
47쪽
emnserebantur, quorum primae litterae ad significandum, Iησας Xριστος Θε9 υιὸς σωτήρ , simul unitae sine punctis, constituebant idest piscis quam vocem ita eGrmatam, minime Graeci praesertim respuerunt, cum optime agnoscerent Christia in nos omnes hoc ipso vocabulo perbolle e Xprimi, quandoquidem Tertullianus Lib. de Bapti l m. eos ita appellat .
I. TN picturis, aut sculpturis verum Crucis trilinis 1 guem Titulum imitari a saeculis vetustioribus usque adhuc non est datum , abscondito per multa saecula exemplo, cuius nun inventionis Historiam in Sessoriana Basilica ex Ct Ioanne Ciampinio referre oportet. Sic enim in Synopsi Historica de Sacris Aedi-sciis cap. 3. Vivebat tunc bonae memoriae Petrus Guu in alvus de Mendoeta Presister Cordinalis Tituli eius dem Ecclesiae S. Crucis in Hierusalem quι cum illam vetusiate iam fatiscentem videret, ut tu primaevum splendorem restitueret, eiusdem muros προ- , Ur tenui calce obduxit, ct dealbavit; nec nouinterrasile laquearium picturis , aureisque exornavit tineis. Dum autem haec a fabris murariis peragerentur, in summitate maioris arcus , sive triumpha- Iis disiecto cuiusdam parvae senestrae muro . ibidem Sacrosanctae Crucis Titulus repertus fuit. Tota facti series a Stephano Incesura, quem penes me is meo librorum MSS.Cimelio aservo, rerum fui tem
48쪽
po, is diligenti Scriptore, rudi quidem Hlo enarratur.
II. Henricus Spondanus , ac Iacobus Bosius Inseia surae Civi Romano adiiciunt Laelium Petronium , dc Paulum de Magistris, tanquam una cum Insessura, Romani Chronici , seu Ephemeridis Scriptores. Ceterum Insessurae Codex manuscriptus anno I 67o. exstabat in Bibliotheca Fulvii Archangeli Balneore-giensis, ut Bosius testatur . Exstat nunc & Florentiae in Bibliotheca pubi. Magi labechiana. Demum paucis ab hinc annis publici iuris factus est a Georgio Ehardo , etsi multis lacunis, & erroribus scatens, teste eruditissimo Viro Rodulphino Venuto Patricio Cortonens in Numismatibus praestantioribus Romanorum Pontificum. III. Sed ad narrationem veniamus. Die prima mensis Februarii anno i pr. venerunt nova de partibus Africanis , dictumque fuit qualiter Rex Hispaniae habuerit victoriam de Granata , ipsamque cepit, dominatus est; ct eam fuisse captam pactis omnibus, ct foederibus. Nam iamdiu ante oppresserat eam ; quibus autem pactionibus , non bene scitur apud nos. Eadem die mira Ium in Vrbe fuit. Nam cum D. Petrus Gundifalvus de Mendoeta put dicitur ,sua impensa faceret incrustare, dealbare Ecclesiam praedictam, quando operarii tetigerunt summitatem ariacus, existentis in medio Ecclesiae juxta tectum, ubi adbuc funt duae parvae columnae , senserunt ibi certum vacuum , cumque aperuissent, invenerunt unam
parvam fenestram, in qua erat una capsula plumbea duorum palmorum bene clausa , ct super eam erat Iastis quidam quadrangularis marmoreus, ubi erane fculptae istae literae , videlicet: Hic est Titulus verae Crucis. In qua capsula reperta fuit quaedam Tabula parva longitudinis unius palmi , quae ab uno latere erat comesa, ct vetustate corrosa, ibique erant ca-
49쪽
GRue Is ARCHETYpo 3 svatae, ἐν deinde colore rubeo tinctae infra scriptae
literae, sive verba: HIESUS NAZARENUS REX IUDAEORUM ; sed illud Iudaeorum , non erat perfectum, quia illud RVM nonnisi ad R inclusio remanserat, ἐπ illud VM ceciderat, ut dixi; quia
erat Tabula ab ea parte corrosa, vetustate des- cir : er primus verses erat hoc scriptum literis Latinis ; fecundus vero literis Graecis, ct tertius literis Haebraicis. IV. Placet & Laelii Petronii in veteri Ephemeride verba hic referre. Kalendis Februarii anni I 492. instaurante hoe templum Gund aluo Men- doeta Cardinali S. Crucis, deprehenderunt operarii in summitate aIlioris testudinis armariolum, continens plumbeam arculam bene elassam, supra quam racebat sexum quadratum, in quo Iculpta legebantur haec verba: Hic est Titulus verae Crucis. In arcu-D , quae erat bipalmaris , includebatur Tabella habens Iongitudinis palmum cum dimidio, quae referebat sculpta, ct colore rubro tincta haec verba: IESUS
NAZARENUS REX IUDAEORUM. C A P U T XIX. Stephani Infessurae errores confutautar.
I. En quid mirum , neminem in picturis , Caelatuo risque verum Titulum imitasse , quum Stephanum Insessuram, qui eum vidit, & descripsir, valde errasse comprehendimus, dum scribit. Primus versus erat hoc scriptum literis Latinis ; fecundus titeris Graecis, tertius Uteris Haebraicis. Ecquis non videt πρότερον , & quod cum ipse indicet Primum versum Latinum vidisse, secundum Grae-
50쪽
qo DE T i T v L O DOMi Nic AE cum, tertium Haebraicum , sursum deorsunt Tabellam conspexisse ξ & eo magis, quod ordo iste non concordat cum verbis Ioannis diligentissimi, certi simique, ut diximus, Scriptoris,& testis; verum nec
cum his Lucae : Erat autem er supraseriptio scripta suρer eum cum literis Graecis, er Latinis , ct Hae-
II. Clarius etiam sphalma Insessurae evincitur ex eo quod non observavit characteres inverso ordine, nempe a dextera ad sinistram esse scriptos Hae-breorum more, quemadmodum constantissime con .spicitur in veri Tituli exemplaribus aere insculptis annis Is 82. I 6 Io. 16 7. I 67o. & IT 34. quorum ultimum incidi curavit doctissimus Antonius Maria Lupius Societatis Ielu Sacerdos, amicorum meOTum dum vi vehat suavissimus , qui id inseruit in sua Dissertatione in Severae Martyris Epitaphium Tabula XVIII. pag. Iso. Altitudine aequat Romani Ped S unc. viii. latitudine vero sere Xiii. accurate aereae Tabulae ita incisum.
IIuie epigraphen hane subieeit: Imaeo TRIVMPHALIS TITULI Viviscae Crucis D. N. IESU
CHRISTI prout hodie, consumptis reIiquis, con- Dicitur Romae in Basilica Seoriana, ex antiqua Imagine neri insculpta anno MDLXXXII. Hanc