Speculum ecclesiasticum hierarchici ordinis. Necessitatem, dignitatem ac primarias Ecclesiae primatum, virtutes proponens. In quo ea ferè omnia quae ad illius rationem, & integritatem pertinent, iuxtà Sanctorum Patrum, & ecclesiae Doctorum decreta co

231쪽

& conficiatur, altera vero est, quan- do ut par est Dei prouidentiae, quae linmutabilis,in sui dispositione nunquam fallitur , omnem no stram pu- ranci ac sollicitudinem non committimus, nec eius voluntati appetitum nostrum voluntatem confor-

.mamus lamc enim fit, ut si quid praeterquam quod cogitemus, aut velimus , secus eueniat , illico perturbemur Itaque sicut longo usu, & experientia relatis militaribus, forensibus, aut etiam rusticanis assueti,non semper victoriam , vel si eam non taminincruentam , celicem negotiorum xitum , aut expectatum fructum asia se Iuuntur, ac praecipiunt, nec ob id

grauius commouentur, aut ab incoepto 'roposito desistunt, ita plane

qui animaruna culturam exercenr,mul ra eos incommoda, opprobria perpeti, ac sustinere oportet, variasae innumeras infla Prothei cuius --dam,pro modo ac stratu subditorum,

232쪽

e Hom. II1. de his

formas assumere, ut sic facilius liciantur exemplo mus, , qui glori batur omnisin omnia fictus sum ut omne facere saluos Ni ut scribit sanctus Antiochus ' Pastor omniu defectus, ac morbos pro modulo rationis di secat ferre,quasi Athletexubi eWim fatiga onis maior moles occurrit, ibi maior etiamnum quaelius:qui si minus dicito audietes atque intractabilesfuerint, ad ossicium obedientia amabili leuitate ergasios usus reuo care studeat no enim vulnus Uno eo demque curatur emplastro, curandi veniunt Par ximi crebra infusion e

humidoru, quae tamen,si adlaibit morali diligentia dc prudeliano succedunt, Deo in cuiusnanibus sestes nostrae sunt relinquendum, iran idui vi sicut fuerit voluntas in coelo

sic fiat,potiusqua,his passionum stumuli periculose agitari, quae non a d magnam qu*ndam indςcen .riam, tam in priuatis quam publi

233쪽

cis actionibus, sed perni clam etiam animae 4oifori afferunt. Nam ut imprimis testatur D. Chrisostomus .fl4 Ga , t nihil ita puritatem , aciem mentis obtundit , ut iracundia thordinata, quae fieri solet concitatione vehementi, sicut in nocturno quodam praelio, obscuratus mentis oculus,

non potest socios ab hostibus dis

cernere, nec ab honoratis ignobiles, sed omnibus uno modo utitur , quaecumque mala perpetienda sunt, sine retractatione perpetitur;tantum Vt voluptas expleatur furoris haec enim inquit, voluptas ut quaedam animi indignantis accesto, cunctam eius sanitatem, atq; constantiam ex omni parte coturbans, tam in superbiam,quam ad inimicitias irrationabiles, Lodiu importunum assiduosque casus, facile impellit , multi quo deformia,tam agere quam dice. re cogit: cum penitus passio talis

234쪽

, Ι Specti sierarch. ord. quam deforme sit ac periculosum, luculente ostendit D.Basilius fgQ in

μυδες caput inquit ut membrum aliquod dolent, medico morbum aperiun atqui egrotat inuidia , cui dixerit, angunt me proximi bona, nam veri ras est haec,attamen verba fateri erubescit: quid quaeso te affligit , pr

prium malum an alienum bonum certe malum tulim,incurabile canes . enim nutriendo mansuetos reddi-- mus, inuidum vero, malignum beneficiis nostris deuinciendo lotia epeiorem reddimus non enim g 1u

de iis qua recipit bonis, sed tua tri statur Laelicitate quod facultas tibi sit , eius usui subuenied . Huius vero mali authorem , omnes Diabolum costituunt qui iidem subiicit,pomquam a Deo summo Imperatore, ac omnium conditore, per superbiam defecit, ubi vidit hominem ad ipsus imaginem factum , cum non posset in authorem ipsum, quem ante Om-

235쪽

ne laedere cupit in eius imaginem suam exercuit malignitatem; veluti si quis homo,quando Regem inimi Cum attingere non Valens,eius simulachrum cederet ridque confirmat Pardalus similitudines, quae cum homini inimicissima , ut eius furor deludatur,sie in stadio ex charta hominis imago obiicitur, illam statim furibunda coscerpit atque dilacerat, hoc argumento satis ostendens,quata sit eius aduersus hominem inimicitia; sic Diabolus in Dei imagine, hominem apparentem insectatur quando Deum ipsum attingere nequit Quidquid sit, inuidia species quaedam videtur esse blasphemiae, qua Deo, id quod illi maximὰ competit detrahitur, lumen videlicet esse indeficiens, fontem inexhaustum omnium bonorum, ex quo singulis sine diminutione haurire licet cum

tamen inuidus, quod commune omnium bonum est, proprium sibi ac

pecu

236쪽

peculiare esse velit c sine ulla communicatione, contra tamen ipsa n turam boni, quod sui ipsius,teste. D. br. . Dionisi, diffusiuum est, Icharitas autem non quaerit quae tua sunt.Peo cati huius virus,maxime inter aequales,& eius de codicionis homines se pir,eosque adurit;tantis grauius, quis bonu, quod alteri inuidetur nobilius

est:Cuiusmodi sunt dona gratiae, &spiritalia bona,qus Deus praeter gra tia habitualem S iustificantem, certis hominibus ad aedificationem Ecclesiae oferre solet,quae venerari potius ac suspicere, quam maligi,

i iis exosa reddere debemus: propterea, inuidentia diuinae ratiae, in proximo, merito inter peccata, irremissibilia recensetur non quod

omnino, sed quod difficillime ad. modum, propter specialem qualiatam indignitatem ingratitudi' ne remitti soleat. Deus D enini se inquit

237쪽

inquit Hieronymus . gratiae suae Dominus est eamque cui vult, S: quomodo 'uli , confori ac largitur JRidiculum vero est, ne dicam in-oignum, ut qui Christianus maxime ver Cnristianis inhositus

est , cui omnia aduersa debent esse praeuis in patientiae telo incau C s. si te feriatur, nam ut praeclare Saluia- et inus: INerno moueatur in tribulatubne,ipsi enim suinus qui in hoc po- . siti sumus, Mideo cum in hoc nos esse positos Apostolus dicat , ut

aerumnas miserias,ut tristitias per feramus,quid mirum si mala cuia perferimus, qui ad tolleranda Vni- Η m. xi uella militamus ideo sanctus An Vtiochus is qui tentationum inquit iacula a se depellei quidem Vulsi nec fulcit se armi Ocationi S&Ῥa tientiae, adeo a se non profligat eas, ut etiam perplexius inuoluatur.Jpro pterea Apolloius monet , patient

238쪽

γοbi nece saria voluntatem Dei autem incalumnia perserenda maxime locum habet nast docet Chri M., .lnia se mu . , qui iure arguitur,potest M 3 patienter quia non est aliqui conscientia amarior accusat0r, qui vero nullius est sibi conscius,cuca su non extantibus increpatur, cito irascituris animo facilius fatigatur, si non fuerit prius meditatus insipientiam multorum feII e patienter Neque enim facile inuenire poteris

eum qui non mentem ei turbari,i aduersus tan-

tam inscitiam commoueri. I. idquid sit tribus de causis qui patienter fert, ac sustinet, aggredienti pre- ferendus videtur primo quia pati

'unistam scmper habet aliqua temporis diuturnitatem,deinde cum porentiori contendit, denique quoi iam in praesenti periculo versatur:

qive in alio locum non habent i,

enim

239쪽

enim citori ex animi impetu, imbeciliorem se aggreditur, futuroque tantum periculo se exponit, itaque duo praesia patientia, primo ne magnitudine, di ficultate periculorum

animus frangatur, deinde ne diuturna eorum perpessione, ac tolerantia fatigatus desistatiquod oritur ex perseuerantiae dono Tanti igitur,& merito facit D. Cyprianus, patientia o de bono Virtutem, ut eam nobis cum Deo communem esse, dicat, D qui Vt inquit,cum crebris,imo continuis exacerbetur offensis,indignationem sua temperar, praestitutam semel retributionis diem expectat, cumque habeat in potestate vindictam, mavult diu retinere patientiam , ut si fieri potest,multum protracta malitia aliquando mutetur . homo in erro-.rum scelerum contagione Volutatus, et seris ad Dominum conuertatur qua qui caret patientia, necesse est eu omni solatiocinter huius vitae

240쪽

vitae aerumnas, .miserias priuari, Ex importunam, quae ex ea proxime oritur tristitiam continuo experiri:

cuius perniciem his verbis, copio- Ηρm.3s se explicauit sanctus Antiochus p t quod quis intempestiuo conncitur moerore, ab ipse nostra salutis arm lora emone proficiscitur, in hoc Gnim instillat cordi importunam tristitiam, Ut mentem a propositore uocet, ac proinde hominem ipsum infrugi, inutilem reddat Tristitia est animi moerentis deiectio , Vermiscordis, suammet exedens matrem, moerore intabescens;similis est ei qui aestuanti febre laborat victor passionum vieto utique est tristitiae; quem vincit voluptas,is non facile emigerit tristitiae vincula similis,est

ei qui aegrescit quidem, sed simul

tione ementitur habere se sanitatem quemadmodiri vel colore quis se prodit in bo si premitur cita cum

perturbatione animi quispiam agi

tatur