장음표시 사용
71쪽
mvs maiestati regum ipsorum probatorum ordo St. III 14 Equis omni tempore vectantvr illis bella illis convivia, illis publica ac privata osticia obeunt. II 4 Vestis olim sui moris;
Medis perlucida ac fluida. At Iust. III 1 Uxores ODcedine variae libidinis singuli plures habent, nec ulla delicta adulteriis stravius vindicant.13, 1 Nihil autem neque publicae neque privatae rei nisi armati amni. 17, 1 locupletissimi veste distinisuntur, non fluitante,
sicut Sarmatae ac Parthi, ...t 7, 4: nam prope soli barbarorum in iis uxoribus contenti sunt ... 19, 2 Paucissima in tam numerosa stente adulteria, quorum Roma
l9, i Ereo saepta pudicitia amni, nullis spectaculorum inlecebris, nullis conviviorum irritationibus corrusetae. 20, 2 Dominum ac serviam nullis educationis deliciis μ
callida ... 24 4 ea est in re prava pervicacia ipsifidem
23, i sine apparatu, Sine blandimentis expellant mem; adversus sitim non eadem temperantia.
Quae de Hispania apud Iustinum XLIV, - IV praebentur Singula etsi ad comparandum minus sunt idonea, id tamen velim ObServes, quod ita eum hanc descriptionem instituisse cognoscitur, ut primum de terrae situ frugibus caelo. deinde de universorum incolarum Origine moribus IIII Quam ob rem feminis
non convivia tantum lactrum, veram etiam conspectum inter- dicunt.
ac liberos suo cura. . . Ocent.
At Iust. IIII Ingenia genti tumida, seditiosa, fraudulenta, procacia 10 Fides dicti promissique nulla, nisi quatenus expedit. III 10 in libidinem proiecti, in cibum arci.
72쪽
64 institutis, denique de singulis ispaniae gentibus, ut de Lusitanis, Gallaecis TarteSsis doceret. Iam vero quae de Gallis, gente finitima et propinqua, apud Diodorum V 24 sq. leguntur quatenu cum iiS, quae de Germanis audimus, liceat conferre videamus:
1, 3 Danuvius molli et clementer edito montis Abnobae iv ebvsvs pluris s-pulos adit, donec in Ponticum
mare sex meatibus rumat. 3, i Fuisse apud eos et Herculem memorant, Primumque omnium virorum fortium ituri in proelia canant. Sunt illis haec quoque carmina, Quoriam relatu, quem barduum vocant, accendunt animo ... nec tam vocis ille quam irtutis concentus videtur. 4, 2 vnde habitus quoque coryorum . . . idem Omnibus truces et caerulei oculi, rutilae comae, ama corpora et tantum ad impetum valida: - φυ co ξανθ os ... 34 5 laboris atque operum non καθήλου καρτεροπληγεὶς Irύρ- eadem patientia. χουσιν ατ, δε 'ai ἐν
73쪽
- 65 vel ipsorum vocabulo frameas gerunt an si et brevi ferro, sed ita acri et ad usum a
6, 2 pedites et missilia Spar unt, . . . nudi aut famio leveS. vlla cultus iactatio: scuta tantum lectissimis coloribus distinmani paucis
6 4 esque mixti proeliantur, apta et conpuente adequeStrem pumam velocitate peditum . . . 7, 2 ceterum neque animadvertere neque incire, everberare quidem nisi sacer dotibus permissum, non quaSi in poenam nec duci iussu, sed vela deo imperante, quem adesse bellantibus credunt. l0 1 Auspicia Sortesque ut qui maxime observant sortium consuetudo Sisyle ... 0, 3: et illud quidem etiam hic notum, avium voces volatusque interra re proprium tam τι Bentis equorum quoque Prae- Sama ac monitu experiri.
IT, cetera intecti totos dies iuxta focum atque inem
74쪽
nec virBines festinantur: eassem iuventa, similis proceritaS.2l, 2 Convictibus et hospitiis non alia gens e rasius in t et quemcumque mortalium arcere tecto nefas habetur pro fortuna visque apparatis epulis excipit . . . nec interest pari humanitate accipiuntur notum imotumque quantum ad ius hospitis nemo discernit abeunti, si quid
poposcerit, concedere morisI ... 22, 2 Crebrae, ut inter Mnolentes, rixae raro conviciis, Saepius caede et vlneribus transistuntur. 22 4 gens non Stata nec
callida aperit adhuc in conviviis secreta pectoris licentia loci: 23, 1 Potui humor ex ho deo aut frumento, in quandam similitudinem in corruptus:
proximi ripae et vinum me cantur cibi Si lice . . . adversus Sitim non eadem temperantia si indulseris ebrietati sumerendo quantum concu
εχουσιν. 34, 1 de Celtiberis):
75쪽
vitiis quam armis incentur. 26 l: Bri pro numero cuia torvm ab universis vicis Occia pantur, quo mox inter se secundum stimationem part
iantur . . . arva Per annos mutant.
honos et antiqvae societatis insime nam nec tributis contemnuntur nec publican atterit.
genti corpora, Stricti artus, minax vultus et maior animi Plor multum, ut inter Gemmanos, rationis ac Sollertiae. praeponere electos, audire sera OSuOS ... quodque rarissimum nec nisi Romanae disciplinae conceSSum, iuS reponere in duce quam in exercitu. 30, 3 alios ad proelium ire vi as, Chattos ad bellum . . . equestrium sane virium id proprium, cito parere ictor, iam cito cedere.
38 4 de Suebis3 insigne entis ἰδιον τι obliqvare
crinem nodoque subtrivere sic Suebi a ceteris Germanis, sic Sueborum monui a servis Separantur . . . apud Suebos usque ad canitiem horrentem
76쪽
capillum retorquent ac Saepe in ipso vertice relidant principes et ornatiorem habent. 43, 3 ceterum Harii super Pirra, quibus enumeratos paulo
28, i ταὶς ὰλ , otiat o Dia ονον ἐκ φυσε υς ξανθοί, λλὰ antepopulos antecedunt, truces an διὰ τῆς κατασκευLὶς πέinsitae feritati arte ac tempore lenocinantur.
τῆς χρόας ἰδιότητα. Plura licet exhibere, sed sufficiunt haec ad demonstrandum non rationem modo describendi similem apud Posidonium et apud Tacitum deprehendi, sed singula quoque ab utroque exposita eiusdem artis et con Suetudini prae Se ferre notam, ita ut nonnulla ab uno eodemque viro dicta esse putes. Id unum etiam commemorabo, Posidonii de argento quod incendio silvarum detectum ab Iberis in pretio non habetur V 35, 3 scribentis memoriam nobi afferre ea, quae de sucini origine apud Tacitum praebentur 45, 2. Quibus perpensis et comparati mihi concedes similitudinem locorum tantam esse, ut caSu fieri nequeat. Quomodo igitur artam hanc propinquitatem effectam esse dicemus Atque Suspiceris fortasse Posidonium de Germania excursu ab historiis facto ScripSiSSe ipsumque hunc excursum Tacitum adhibuisse. Prima quidem Specie haec Oniectura maxime placet, praesertim cum illum in tricesimo libro de Germanorum victu monuisse testis Sit Athenaeus
IV c. 39 et Strabo C. 290 c. 4 2 sq. de Cimbris aliisque Germaniae gentibus auctore Posidonio referat. Sed praeterquam quod discrepant nonnulla inter Strabonem et Tacitum, si accuratius quae a POSidoni Servata Sunt inspexeri S breviSSime hunc de Germania exposuisse facile intelleges. Quare cum falsam eSSe illam Suspicionem appareat, artam quam cognovimu neceSSitudinem explicare non possumus nisi statuimus Tacitum in Germania componenda rationem illam et artem, quam primus Posidonius videtur adhibuisse, non minus ac Sallustium et Pompeium Trogum ita Servavisse, ut singula de variis gentibus a variis Scrip-
77쪽
di eser poseidonischen erwachsen ist. Neque dubium est, qui Tacitus ratione Posidoniana prorsu Servata excursu ab historiarum argumento de Germanis docere consilium inierit') rerum vero materia et copia uberrima videtur SSe commotuS, ut OnSili mutat expositionem re Scentem non interponere historiis se praemittere animum induceret. Quod eo facilius facere potuit, quia Seneci , nescio an idem a Posidonii exemplum Se applicans, de Aegypto et India libellos ediderat
3 De historiarum digres Sionibu S. Ad historias venio, quae Germaniam Secutae Sunt. De quibus quid existimandum sit ut videamus, primum eo qui in hominum moribus describendis versantur XcurSu con- Sideremus Paucis enim locis de vir insigni mentione facta non ea Olum, quae ad narrationem illustrandam neceSSaria vel idonea sunt, exhibet, sed imaginem eius viri luculent modo expressam nobis proponit. Cuius rei duo Servata sunt exempla I 10 Licinius Mucianus, cuius militeSad bellum nondum consurrexerunt, qua non Solum auctoritate apud milites usus Sit comperimus, Sed etiam qua reSgeSSerit, quibus virtutibus et vitiis eminuerit. Et IV 5 de Helvidii Prisci in senatu libere locuti origine vita, probitate
constantia disserit sic veniam praefatuS: Res poscere videtur, quoniam iterum in mentionem incidimus viri saepius memorandi, ut vitam studiaque eius, et quali fortuna sit usuS, Raucis repetam. Quibus verbis aperte revocamur ad SalluS-
78쪽
quoniam nos tanti viri res admonuit, idoneum visum est de natura cultuque eius paucis aicere. Quare praemissis illis verbis certam imitationis notam prae se ferentibus nixus non temere conicias Tacitum aemulatum esse Sallustium, quippe
quem et in Catilina et in Iugurtha et in historiis simili modo
virorum insignium vitam et mores adumbrasse viderimus.
Confirmatur haec suspicio eo loco, quo II S, P 6 Vespasianus et Mucianus, duces ut bellandi virtute egregii ita ingenio et moribus dispares inter se componuntur, ita quidem ut imago Vespasiani expressa Mucian praeponatur. Eodem enim modo Sallustium in historiis I l6-118 Sertorii naturam ingenium artem bellicam cum Metello composuisse constat supra pag. M. O maximi est momenti. Nam cum Tacitus illa quae Catonis et Caesaris comparationi adhibita est ratione neglecta eam, quae historii inserta est comparatio, imitari voluerit' conicias necesse est in historiarum morum descriptionibus instituendis Tacitum non tam Catilinam et Iugurtham quam historias ' Sallustianas respexisse.
y Animadvertas velim, quantopere verba quibus Vespasiani et Muciani comparatio concluditur haec egregium principatus temperamentum, si demptis utriusque vitiis solae virtutes miscerentur monuit de hoc lo F. Leo Tacitus, or Goen. a. 1896 pag. 5 concinant cum iis, quibus Posidonius Fabii et Marcelli συγκρισιν absolvit Plut Fab.
momenti. Nam cum Sallustium comparationes suas Posidonii exemplo instituisse effecerimus pag. 16), quid veri similius quam ex Sallustio imitatione illum locum expreSSum SSe.' Cui coniecturae egregie concinere puto, quod Tacitus historiarum prooemium ex Sallustii historiis imitatione expressit. Hic enim incipiens ita Res populi Romani Μ. Lepido Q. Catulo consulibus acaeinde militiae et domi gestas composui fr. 1 . . . cum priore Scriptores aut paucis omnia absolvissent fr. 4 aut in deterius composuissent fr. 5), se tamen diversam partem in civilibus armis non mOViSSe a vero affirmat. Conferas velim Tacitum, qui exorsus ab his verbis: Initium mihi operis Servius Gama iterum Titus Vinius consules erunt ... cum post pugnam Actiacam Scriptores ab ea quam liberae rei publicae ingenia prae se tulerint veritate ac libertate longe deerraSSent, Se tamen neque amore et sine Stadi narraturum eSse asseverat.
79쪽
eiusmodi elogiis Titus Vinius et Piso I G), Galba I 49ὶ, Otho II 503. Fabius Valens II 623 Sabinus Flavius III 53, Vitellius III 86). Quae elogia ita fere sunt instituta, ut
origine commemorata, ut quisque plurimum valuit aut minime in narratione versatus St, ita vita eius et res in primis notatu dignae diligentissime describantur. Dixerit fortasse aliquis profectos esse hos excursu ab eadem illa consuetudine, quam ab annalium scriptorum traditam Livius tenuit. Prima quidem specie haec maxime placent, praeSertim cum
Tacitus, id quod Livius solitus St, non modo quot quisque annos sive vitae expleverit Piso, Titus Vinius Galba Otho, Vitellius), sive in re publica versatus sit Sabinus Flavius)adnotet se cliversa quoque vitae tempora cli Stinguat. Tameni maxime inter elogia Liviana ad Taciti excursu interest, quod ille quanti vita viri peracta aestimanda sit docere satis habet, hic de natura ingenio moribus viri quid existimandum sit modo breviter modo copiose ostendit Argument igitur minus quam loco quo de viris his docetur elogia a morum descriptionibus Taciti differunt. Quid igitur Nempe verisimillimum est Tacitum inseruisse ea more institutoque Sallustii, quippe quem in historiis de virorum insignium mortuorum vita vitiis virtutibus quamvis rarius, tamen Similem in modum disseruisse ex Senecae verbis et historiarum reliquiis effecerimus supra pag. 6). Iam postquam in describendis hominum moribus Sallustii historias Tacitum respexisse vidimus, ad easdem in narrandi Squoque rebu eum sese applicuisse licet exspectare. Atque primum quidem Sallustius, quod quidem ex fragmeniis
possit colligi, quae quoque anno geSta Sunt, ea exordinenarravit neque quaestiones movere aut Sententiam suam proferre solitus est. Eadem ratione Tacitus utitur, nisi
quod duobus locis res inter se cohaerentes non in Singulos libros distribuit, sed sub uno conspectu ponit neque tamen Sine gravi causa solitas leges neglexit; nam et I l, ubi causas initiaque motus Vitelliani, et IV 2, ubi primordia
80쪽
- TZ belli Germanici componit, nihil agit nisi ui res narratas magis perSpicuas reddat. Et adnotationem illam, qua II 3T, Scriptore quosdam refutat, qui Othonis milites contenderant
ab armis civilibus cogitasse recedere, non dubito quin magis subiecerit, ut expositioni subsequenti locum et materiam daret, quam ut nimis a fide haec esse aliena demonSiraret.
Sed de hoc loco infra plura mihi erunt dicenda pag. 3). Sallustium Posidonii vestigiis insistentem ut virorum
ita locorum quorundam insignium vitae exitum prosecutum
esse ex simili Trogi Pompei consuetudine collegimuS Supra pag. 7). Idem facit Tacitus III 34, ubi Cremona, oppidum clarissimum a Romanis tunc deletum, a quibus conditum et quali fortuna usum sit exponit, et III 2 9, ubi Capitolium a Romanis ipsis incensum quomodo ortum
et ornatum et postea refectum sit docet. In aperto Si expositiones has quibus clarorum locorum finem Tacitus pro Sequitur illis, quibu Virorum mortuorum vitam respicit, ex altera parte convenire; quin etiam arto necessitudinis vinculo utriusque generis elogia inter se cohaerere, id vel inde elucet, quod ab iisdem fere verbis eorum initium capere voluit. Conferas velim III 34 Hic exitus Cremonae anno ducentesimo octokesimo Sexto a rimordis Sia . . . et I 49 7 Hunc exitum habuit Servius Galba, tribus et Septuakinta annis quinque principes emensus . . . et III 5: Hic exitus viri haud sane spernendi δ). - Porro conferaSIII 2 9 Stetit dum pro patria bellavimus. Overat . . . et I 48, 5 Titus Vinius quinquakinta septem anno variis moribus Bit Pater illi . . . Quae cum ita Sint postquam illius generis elogia ad Sallustii auctoritatem revocavimuS, locorum clarorum interitum pauci persequendi con Suetudinem ab eodem Sallustio ascivisse Tacitum eo iure Statuemus, quo Livius non dubitamus quin et virorum mortuorum vitam et regni Macedonici deleti historiam
eorundem annalium Scriptorum more Subiecerit.