장음표시 사용
171쪽
non paullo potior fortuna fuit, amae admodum tenuesque ad O Peroenerunt reliquiae. Genuinas quidem; nam utilium glossematum immania ubique Uta est Eanum cum primiseenseas Victorini Ahetoris Commentari, in libro Rhetoricos M. Tullii: librum bonarum
rerum Anum et judicio conscrinium probo. Editus est ille Commentarius in collectione Rhetorum antiquorum T lithoei p. 79-2sq. ubi
hanc habet inscriptionem Marii Victorini Rhe-shoris Urbi, Romae Expositio in libros Rhetorico Ciceronis et, seorsim quoques ipsum typis exaraverunt Anton. Varotus mediol. 1674. Ascensius axis 15o8. et inob. Stephanus Paris. 1557. De aetate, qua vixerit hujus Expositionis auctor, non facile est quidquam certi pronuntiare , quum ejusdem nominis complures fuerint adeo
quidem, .ut perquam dissicile sit ite discernere ea, quae de illis singulis apud varios auctores exstant, testimonia. Non inutilem itaque operam secisse videtur Launotus, qui teste Fabricio in Bibl. at T. III. . 461. singularem Onscaei. psit Dissertationem de Victorinis, quae exstatio ipsius per II. l. I. l. 656. Nos, ubi quaerimus, quis de quatuor VictorInis, qui passim memorantur, auctor fuerit hujus Expositionis, videmur nobis certissimam rationem sequi, Si probe teneamus quae ex libri titulo do
cemur. Hic enim auctor vocatur Marius Victorinus et fuisse dicitur Rhetor Urbis Romae. Jam ver si haec Quo tenemus , quis dubitet,
172쪽
qui hic idem Victorinus sit, cujus mentionem iacit Hieronym in rooem Comment in pist. Pauli ad Galatas T. IV. p. 22. ubi ait e non ignorare , alium Marium Victorinum, quo Romine puero Rhetoricam docuit, edidisse Commentarios in Apostolum ' Atqui, si hoc testimonium pertinet ad Victorinum hujus x- .
Positionis auctorem, ad eundem perlinere necesse sit ejusdem Hieronymi testimonium in libro
de Ilustr. ecl. Script e. hox ubi ad a. 56O. haec habet is Victorinus, natione Afer, Romae sub Constantino Principe Rhetoricam docuit et in extrema enectute, Christi a fradens fidei . scripsit adversus Arium libros, more laticlico patae obscuros, qui ab rud tis modo intelliguntur et Commentario in Apostolum.' Sequitur porro quod idem sit illo Victorinus, qui apud Augustin. Confess. L. VIII. c. a. dicitur e , quondam Rhetor urbis Romae -- quosdam libros Platonicorum in tali
nam linguam transtuliδε ' defunctus esses Christianus, senex doctisaimus, usques a illam aetatem Generator i Drum, qui non
erubuerit esse Puer Christi.' Neque igitur quemquam alium Victorinum, praeterquam il-Ιum , spectare potest illa laudatio Augustini quae in eod. Confess. c. . reperitur, ubi Victo-
liboralium doctrinarum peritissimus , quisus Philosishorum tam multa legerat et istud α-μerat. doctor uot mobilium Senatorum, sui
173쪽
eliam ob insigne pr-elari magisterii, quod cive hujus mundi eximium putant, atatuam in Romano Oro meruerat et acceperat.' Et de statua eonsentit Hieronym in Chronico ad a. 555. ubi ait se Victorinus Rhetor et Donatus Grammaticus meus. Oma insigne habentur, e quibus Victorinus etiam atatuam in foro Tra ni meruit.'
Quodsi itaque hae Hieronymi et Augustini
testimonia in Victorinum, Rhetoricae xpositionis auctorem, cadant, non dubia res erit de ipsius patria et religione Patria quidem certe fuit Africa, sed non dubium est, quin postea Romam migra erit, ibique juvenes, vel potissimum nobilissimos, Rhetoricam docuerit. Praeter T-gumenta, quae hac in Periam excitata sunt, valet etiam testimonium Simpliciani, qui apud Augustin. Consess. L. VIII. . . testatur, Se , Omas
eum esset, familiarissime Victorinum noseiose. Quod ad religionem attinet, ex Augustino Samiis aperte docemur, ipsum fuisse aganum gentilisque superstitionis sectatorem, et in Senectute demum ad veram fidem conversum Christianae religioni dedisse nomen Faceta ipsius eonsessio et familiaris hac de re confabulatio exponitur apud Augustin. Consess. L. VIII. e. 2. Ggebat Victorinus, sicut at Si licianus,
Banctam Scripturam, Omnesque Christiana litem inMestigabat studiosissime et Perεcrufabatur 3 et dicebat Simpliciano non Patram aedaecretius et familiarius Q peria ne jam assChristianum V et respondebat iam in Non C dam
174쪽
dam, nec GPutabo te inter Christianos, nisi in Ecclesia Christi te oldero. autem irridebat, dicensis , Ergo parietes faciunt Chriseianos' Et hoc avs dicebat, jam ct sactChristianum, e Simplicianus ita saepe respondebat, et a me ab tam Parietum irrisiormetebatur.
Huc itaque redit nostra de huius Rhetoricae Expositionis auctore sententia L Commentarii induo. Ciceroni. libros de Inventiones Rhetorica
scripti sunt a. Mario Victorino, artis Rhetoricae peritissimo doctore, homineiagano natione'. o. qui alta demum senectute Christianam religionem professus est ita ut ab hoc probe discerni debeant Victorinus litabionensis Episcopus, memoram tu Hieronymo de Illustr. ccl. Scripti c. 74. Et Victorinus , rhetormassiliensis, inemoratus Gennadio dedit. ccl. Sor. c. 6o et Victorinus , tione aquitanicus, memoratus eidem Gennadio do Ιll. ccl. Scr. e. 88.
Expositi Victorini, quae duobus libris absoI-
vitur, conscripta est, quod ad sormam attinet, eadem ratione, qua sconii Commentarii l. e. quemadmodum Asconii Commentarii explicationem continent singularum fere sententiarum quae in rationibus occurrunt, ita Victorini Expositi interpretatur singulas sententias ex libris de Inventione Rhetorica non est igitur oratio integra , sed auctor quasi ad margiuem notavit iaceronis Verba quae explicaturus esset et his suam
deinceps explicationem subjunxit. Sed ut Asc nu et Victorini opera non multum disserant sor-
175쪽
ma, qua utriusque conscripta sunt, Perquam in signiter disserunt et dictione et doctrina. In Asconii scriptis oratio ubique aurea est Vel aureae proxima dictio Victorini est Prosunda ubique et duxa, et Saepe , Pro aevi ingenio, obscura. Si doctrinam Ρectas, Victorinus Prodit quidem diligentem Ciceronis lectionem, sed saepius Vagatur extra orbitam , admiscetque res, quae ad Io- eum ubi notantur, minus essent necessariae iudicio valet admodum, Pr aetate scilicet qua vixit. Caeteriun non dubito, quin, qui ipsius Expositionem evolvit diligenterque legit, doctior interdum ab ipsius Iectione recedat. Videturque eam saltem sibi laudem vindicare , quod satis diligenter studuerit ut inter doctos Ciceronis interpretes referretur. Superest quaestio ut inquiramus, an Victorinus, Taeter Superstitem Expositionem in libros do Iuventione Scripserit quoque in alios Ciceronis libros Expositiones , quae perierint. Desideramus quidem ipsius Victoriri testimonium, quum nusquam in libris superstitibus ulla huius ei faciat mentionem Sed sunt externa argumenta, i. e. aliorum scriptorum testimonia, quae hanc rem certo certius probant. Ut appareat igitur Victorinum quoque interpretatum esse Topicorum libellum, exhibeamus ad hunc locum Boethii testimonium ex L. I. Comment. in Topie Ciceron. P. I. ubi ait se In M. Tu iii Topica Victorinus rhetor Plurimae in dia-
aerendi arte notitiae, commenta conscriPsit.
176쪽
COn8criptis eorum primo in declarandis tantum libri principiis occupatum addit etiam, δι qua in eodem olumine praedicenda fuisse emendit ut ab exordio oluminis Uicorum, resa est,majores nos res scribere ingressos , Trebati , usque ad eum locum, qui est in fine c. 1. JSed jam tempus est ad id quod instituimus, accedere, primi voluminis Victorini ex ositio temminetur. Secundo olumine de judicandi a que Moeniendi Dialecticae partibus et de locorum atque argumenti de sinitione Pertractata ut ab eo loco Topicorum, qui est c. I J Cum omnis ratio diligens disserendi duas habeat partes, unam inveniendi , alteram iudicandi, usques ad eum locum, qui est Din medio c. u. J taque licet definire locum, esse argumenti Sedem. ΑΓgumentum autem rationem quae rei dubiae lacia sidem , secundi libri Commenlariorum Explanalis Subsistat Tertius ero atques quartus, discretionem locorum inter e eorumquctexe la multi rmiter persequuntur: ita ut tertius qui m Tulliana sibi de iure pro Onae exe lae quartus ero eosdem locos Per alias rursus similitudines monstret, ex Virgilio et Terentio poetis oratoribus, Cicerone et Catone ut quod PraecePlis ostenditur, Xe lis collucescat, neque ab eo loco qui est in Topiacis Diti medio c. u. J Sed ex his locis , in quibus argumenta inclusa sunt, vosilio Pro- ΚΓεδδα, eum transcendi locum, qui est ad
sine c. 6. J Valeat aequitas, quae paxibus in eausis paria iura desiderat. Quanta vero Pars
177쪽
reliqua Uicorum ait, Psius voluminis magenitudo demonstrat, quam Victorinus neque attingit, neque attingere Pottaisset, ita rebus minimis immoratus, nisi Uua multa librorum pluralitate distenderet. ' Haec autem quatuor Commentariorum Volumina, in quibus nedum Topieorum libellus ad dimidiam partem absolutus fuit, Boethii aetate superfuisse videntur, sed nunc plane temporum injuria exierunt. Boethii testimonium, etsi aliorum hac in re desint, alis aperte Probare videtur, Victorinum quoque aliquando Commentarios scripsisse in Topica Ciceronis eique propterea eo potius fidem habemus, quod Boetbius eos non obiter tantumeitaverit, sed plenissime explicuerit quid singulis ibris expositum esset. Non igitur hoc fama ac-eepit, sed procul dubio hosce Commentarios ipse Iegit Boethius, eundem Topicorum libellum explicaturus. Sunt autem qui putent, Victorinum quoqne praeterea Commentarios scripsisse in Ciceronem de Republica Hoc vero non ita facile probatur. Unicum exstat hac in re testimonium apud Ilieronum contra Rufin L. I. P. 567. ubi memorantur
motorini Commaentarii ad Dialogo Ciceronis.
Hoc autem nomine quinam Ciceronis libri intellia gendi sint dubia fere res est Andreas Scholius Nod Cicer L. ΙΙΙ. c. 5. opinatur significari libros de Republica, qui potissimum κατ εξο chi Dialogras nominentur, quod nulla disFutatio major sis contentione ac te Ore habita aut inter plures. Ad
178쪽
Addit, similiter quoque hos libros vocatos esse Dialogum a Rufino dometris, Diomede et a plerisque omnibus Scholio adsentitur Patricius in rae ad Cic. fragm. de Rep. et A. Maius in Sehesio ante L. IV. de Rep. - Nos u non aegre concedimus, libros de Republica, ob eois Tum praecipuam dignitatem , mereri qui ἐξοχην Dialogus appellentur, Praeter Hieronymum, alia testimonia requirimus quae plenius probent Victorinum scripsisse Commentarios m. Ciceronis de Republica Iibros g. 4.
Aurelii Macrobii Commentarii, quos scripsit in Ciceronis omnium Scipionis, etsi potissimam Partem versentur in quaestionibus Astronomicis
'non seribendis his ossisque designabatur. Qua nominibus non constans usus te est Macrobii nomen. es Gothosredus ad odi Nam quod Ariantis in E Theodos L. VI. . . scri pistola, quam Fabulis su
ΜAeRomus a Proprium ei bitrio suo id fecere ' Caelicet cujusque nomen per tuum in odie aliquo MSta haec te ora id erat, quod a Barthio Adv. P. I reper. Postremum collocabatur, quo tum est Macroia nomini ad uno videlicet, cum laria ditum nomata riniscensis δώ- Munere placeret, unus qua soce aut Patriam aut
179쪽
Bendit, illi ad altitudinemPhilosoFhiae rationalia ascendit. ' omnem autem illam Philosophiam tam egregie in iis commentariis interpretatus est Masobius, ut etiamsi praeterea nihil mripsisset, Procul dubio, si gloria est vita post
inlitis onimeritiem res risuis diariis Bq. Sommoramae exseriptorem Barthius eis judex ideo quia ostendi seruatimat. In alio Codie voea dijudieae, qua Somnia intis Onocrisias ata . non ivem et θυαε Miquid deris illud inta res ad marginem nent, et quae non. Codicis haec notavit , Ono
180쪽
--t- - e homine suo apud posteritatem Levi
Potuisset.. n aerobii doetrinae Iaudem consentiunt aequalium et posterorum testimonia Hamus Ariamus in Praef. ad F Has ita ad ipsum sexibiti Quia tecum M omtione, uia de Poemaectisqueretur quum in utroque Merarum geriere et Attico Graeca emousione averes, et Lato nitore Romanos. ' Sed testimonium Aviani, qui fere fuit ipsius amasis, quemque iuvenen, Μacrobius inducit Ioguentem in Satureia L. I. e. 6. L. R. c. 7. et L. VII. e. s. videri possit Manditiis henividentiam colligere voluisse Auis dlatu Utur testimonium Iohannis Sarisberiensis, qui est scriptor e seculo XII. Philosophus et grammaticus Sarisberiensis L. VUL Poli
erat. c. o. tale iudicium Proserit , merobius conspicuus est in sententum, in verbis soridas, et tanta rerum oenustate redundans, e fiinstitutione cons Dii et divensation Socrari. eam videatur Mosdinem ProFinare. 'o Lavrentio Vasa in L. I. leganti c. 13. aeratus vocatur curioaisaimu in sequendo et reconditissimae acientiae. Vixit autem acrobius iis temporibus, quibus lingua Latina iamiam senescere e Perat aetas quidem ipsa non certe definiri potest incidit vero fortasse in finem saeeuli IV. non valde extremum.
Nam quemadmodum e Codice heodosiano L. n. t. 8. apparet, aer ius est aeri ubiodi Praepositus sub Honorio et Theodosio Iuniore. Regnavit quidem Theodosius in Oriente