Sabaudiæ Respublica et historia

201쪽

182 H I s T O R I A ejus ipsius negotii caussa venerant in misere. Accurrerant quoque a Felice pontifice podem missi, Ludovicus Allem nus Artesii cardinalis.& Praepositu Mo-niovensis. Post variaLugduni habita colloquia, negotioque in mensem usq; Novembrem extracto, placet tandem ut Ge- nevam omnes se conserant: quo coram cum Felice collocuti, ejusque ex ipsomet mente intellecta , certi quid statuere deinceps possent. Illis ad profectione hanc se parantibus, advenere oportitne adio duin Dunoisii comes a Gallo missus rege, legatique aliquot Angli, qui una Eum reliquis, & Archiepiscopo Embrunensi, Malicorneoque regulo , ω Massiliensi praesule Siculi regis legato, Genevam Omnes abeunt. Caeterum cum eorum quae Genevae convenerant, Nicolaus pontifex pacis avidissimus factus certior, missbs a

regibus principibusq; ad se legatos, cardi-1xiliumq; collegium ad deliberatione as hibuisset: &rem, Galli praesertim filiiq; cui ante caeteros res ea cordi erat in re principum reliquorum vehementissimis i motus inductusque precibus , plura iniὶ- dem multo quam constituerat, advers, lxio Felix concessisset, pristinam protianus,lenebris in O cum mortalium

mnium gaudio pulsis, tranquillitatis mciem Ecclesia recepit. Felix quippe qui l

202쪽

invitus pontificatum susceperat, BOlomerii, hominis animo persisi & subdo- ili,avaritiam ac libidinem occultantis, Δ cardinalium quorundam, quibus cardinvitu se abdicare durum videbatur erat inter hos Panormitantis Abbas rejectis rationibus, quibus turpe illi futurum d monstrare conabantur, si nulla quaesitum 'ambitione, sed ultro absenti a concilii patribus delatum pontificatum , quem totos jam annos novem possedicit, deponeret ; regum se principumque qu rum legati idem ab eo quod a Nicolao pontifice, contendebant) voluntati permisit: & quia ante omnes pristinam ecclesiae faciem tranquillitatemque restitui

cupiebat, concilio Basiliensi quod Di

Io ante, veniente cum magna militum in ' .eas Oras manu Ludovico Delphino Vic-nensi, Caroli Galliarum regis filio , dilabentibus prae metu patribus, fuerat solutum) authoritatem omnem abrogat, eoque Lausannam translato,postquam co- ventum unum s sessionem appellant)celebrasset, pontificatui tandem in pleno cardinalium procerumque reliquorum consessu publice palamque, omnibus qui aderant vehementer admirantibus, re

nuntiat, & jus omne quod ad eum hactenus habuerat, in Nicolaum quintum. PQatificem, cum singulari admiranda. M 4 que

203쪽

et 8 UIs TORI Aque abjectione animique submissione transfert. Quam in tanto principe, tot regum procerumque amnitatibus praefulgente , admirati singularem modestiam , concilii illius Lauamnensis pra sules, publico cum elogio prosequendum celebrandumque decrevere. Quod in haec conceptum verba: Sacrosancta Lauῖannensis Onodus ih spiritu sancto legitime congregata , reverendissimo in caris imo Alio madeo, pridem Felici Papa quinto , salutem O omnipotentis Dei benedictionem. Tam maxime de venerabili ecclesia meritus es, ut praesentes habeant uberrimam tuarum Dudum memoriam , futuris quoque ruinominiinlissempiternaque recordario relinquatur. Tu ad ecclesia subsutum eυο- catus quanta unqwam fuit persecutione vexatae veni fi. Tu isti profusa liberalitare , summa industria , exacta diligentia,

dedita opera opitulatus es.Tu tandem tra-

quiliam populo Chrissiano concordiam xeddidisi pariter ω pacem. Leguntur qua multi qui bellipacisque tempore inservi

vunt ecclesia, commemorandis per omne

jaculum obsequiis: sedpersona caussa, rerum temporisque dissaritas supereminen

iam meritorum coarguunt. Novit orbis

Mniversus sanguinis tui regiam claritarem e vidit O audivit quam eontinuas

204쪽

sill eitudines indesne rue certamen , proauthoritate sacrorum generalium conciliorum , e veritate catholica sustinendis o nobiscum inisti, opulenta q iste abjecta retrorsum. Nunc autem iam per tua humilitatu excelsum medium pax in omnes ChriHianos dissunditur ; quo te nominens et elatorem concordia , pacisque authorem appellent 8 ctum ob res congratu-- lationibus , promeritisque honoribus persenam tuam prosequi cupiens haec sacrosancta in spiritu sancto legitime congregata synodus, universalem ecclesiam repraesentans, edi inter catera con siderans, quod re ipsum parvi facere volui si ut pacata. quietaque exaltaretκr ecclesia; Te Sabin sem episcopum, sancta Romana ecclesia cardinalem, sedis apostolicae in terris

jurisdictionibin dile torum ecclesia fili

rum , nobilium virorum duc ι Sabaudia diprincipis Pedemontium, ac inoniissem rati, o Saluciarum marchionum, in comitatuis territorio , Lfensi, nec non inprovincia Lugdunensicitra Sagonam,atque Augustensi, Laurianensi, Bassiensi, Ventinens , Constantiens, Curiens Sedunens civitatibin, O dioecesibus i gatum vicariumque perpetuum facit, ' creat O nominat. Tibique in sancta Dei ecclesia primum post Romanum pontis rem locum pro impore constituis .con

205쪽

18ς HISTORIAgnat,se decernit quidem tibi adsisam praesentiam accedenti assurget, duntaxas oris osculum exhibendo. tque ut altissimi in terris honoru,quem se a dilecitione universatis pacis contempsisti, multa mani-fectaque in tua persona signa remanean tibi ut habitum,ct insignia papalia, demptis delatione corporis Christi, annulo piscatoris , eruce in pedibus, ac umbraculo, deferre, ac insignit, ac potestate legati uti,

quoties te extra terminos tuae legationu gredi contigerit, valeas. Nec non ut in curia Romana vel generali concilio personaliter comparere minime tenearis, concedit, ct indulget per praesentes. Datum Lau- manna, e c.septimo calendas Maii,anno anativitate Somini M cccc XL I X. Prae

clarum, hercule,& tali dignum principe.

cujus actiones omnes cum pietate modestiaque, & boni publici cura semperfuere conjunctae) elogium . schismate omni ea cessione sublato, pristinaque Ecclesiae tranquillitate restituta, Ripablios ad pristinum vitae genus Amadeus rediit: ubi divinis piisque meditationibus actionibusque totus intentus, ciculi tandem ejus anno i ut plerique opinaim tur in quinquagesimo secundo salii enim, quinquagesimo demum nono obiisse scribunt mense Ianuario,non sine comparatae sanctitatis opinione decessit, se

206쪽

S A B A V D t AE. ISI pultusque sui c. Felix inquit Pius secundus Pontifex, cujus sub AEneae Sylvii nomine paulo ante meminimus) princeps, si senium suum ecclesiasticis titulis non Scribit Amadeum hunc Bodinus, cum de marchionatu Saluciarum cum Delphino contenderet, & sua se volusitate ad Galliae senatum uterque comtulisset,victum fuisse: ac rursus alio i dicio anno M cccc. stactum, dc Omnem caussam restituere damnatum. Ab Am deo hoc statutorum Sabindicorum, am

no saeculi illius tricesimo , mensis Iunii die xvii. libri quinque publici facti

sunt, quibus hic praefixus titulus : Nos Amadeus dux Sabaudiae , Chablaisii, dc Augustae princeps, marchio in Italia,c mes Pedemontium, Gebennesium, V lentinesis,&Diensis,dominusque civit iis Niciae, dc Vercellarum. Author est Paulus Iovius , Philippum Mediolani principem, priorem uxorem securi percussisse, ut Amadet hujus filiam eventu sterilem duceret: non sine dote modo conseistis nuptiis ; verum, ut inceri s cietatem promereret, citro traditis Ve

207쪽

T ovicus Sabaudite dux alter, Anah dei ducis primi filius, Genevae existens comes, oc Pedemonii princeps , e vecto ad pontificatum patrs amao post

natum Dominum M Cccc XXXIX. su

cedit, paternarum virtutum, & pietatis insignis aemulator, dc cui Dei metus morque rebus .caeteris omnibus caricri

semper fuit. Quibus impulsus,patri , sua

partim sponte , partim ut eorum hominum quorum rumore arguebatur in ambitionem flexiste, animis eam eximeret opinione, in eam rem satis alioqui ph

penso, sed 'liliorum consiliis plus aequo tribuenti, abdicandi pontilicatus, Galli

regis ad eam rem usus opera,author cutiostedimus validissimus filii. Cui sanctissimo ejus proposito cum vehementer Bolomerius Sabaudiae Cancellarius, homo omni flagitiorum scplerumque co- scientia mersus qui ut erat avaritiae e tremae, per fis nefasque ingentes cum multorum injuriis cHacurvarat opes) sui quaestus caussa fuisset adversatus , d biumque non esset quin longe ante pontificatui Felix, validus semper spernendis honoribus,suisset renuntiaturus, ni ejusumus obstitissent consilia, gravi succensua

208쪽

s A 3 A V D I AS. tus ira Ludovicus, statim ut pacificatum fuit, honainem nefarium comprehendi, re eorum quorum accusabatur, palam Convictum, in vicinum lacum, ingenti collo ejus alligato saxo ridente gaudet teque nobilitate universia, cui semper ille fuerat adversatus in postquam ex vinculis

causiam dixisset,abiici jubet. Decedente sublios dies Philippo Maria Mediolani duce, qui Mariam Ludovici serorem

uxorem d erat, cum populus Mediolanensis Tyran idis omnisq; primorum civitatis imperii pertaesus, in libertatem se vindicare volens, duodecimviratum in urbe sua,arce fi lius eversa, dc Philippi ducis, quod avarius crudeliusquo. imperasset, stamento varie lacerato, timstituisset populi scilicet imperium juxta libertatem, paucorum dominationem regiς libidini propiorem esse ratus siupplexque a Frederico ejus nominis tertio inapeiatore, ingentis eum pretii aureo misto scyplao qualem singulis annis missurum se promittebat, ut nullius inposterum dominatui subiiceretur, petisset subjerat quippe reipublicae cura, frustra a Philippo translatae, si apud generum ejus relinqueretur in Veneti capta hinc

Occasione, cum maximis in Mediolane senὶ agrum reruunt copiis, oppidaque at . 'MO , intςr quae Placentia, Cremotu,

209쪽

1so Π P s T o R I A Laudum Pompeium, capiunt. Gorum exemplo cum &Fraciscus Ssortia Philidimi gener loca quoque aliquot in eodem itractu invasisset, Ludovicus hic in qu

que uti volens occasione, Valentiam, oportunam finitimamque sibi urbem aliasque nonnullas occupat. Caeterum

belli quod inter Carolum Galli ae regem eo nomine septimum , dc Ludovicum hunc anno faeculi ejus quinquagesimo

secundo exortum,& compressum paulo post,varis feruntur caussita Graviter m lesteque admodum Carolum rege tulisse

Hunt nonnulli filii sui DelphiniViennem sis a se discessum, qui quod ferocia aetatis , pravisque impulsoribus , Gallia relicta ad Philippum Burgundiae confugisset .

ducem, grave adversus Burgundum animo Gallus odium conceperat, eique jusiserat denuntiari , non o mehercule in vaticinio , quod vulpem in suo foveret sinu, qui ejus olim pullos esset comest rus. Ludovico quoque duci, quod filiam suam CarolamDelphino se haud conscio Rdespondisset, non minus sinquiunt in infestus , annos totos quinque matrimonium hoc variis artibus fuerat demor

tus : sed spe ac juventa properus, diutu niorisque impatiens morae Delphinus cum Burgundo agit , ad Sanudum mi teret,qui filiam ejus Carolam,legitimam

sibi

210쪽

' η A V D I Q. Is Iobis uti riebat) uxorem, ad se vel tandem mitti postularent. Missus in Sabaudiam Montaguius regulus, cum adVentus siti caussam Ludovico duci exposaisset, Carola ei quod rem aequissimam postularet Namurcum ad Delphinum sponsiim sau cum ingeti apparatu multoque comitatu traditur abducenda. Exceptam perhonorifice puellam, uxorem protinus eo in oppido Delphinus ducit. Torsit mirabiliter Carolum 'legem ea res, quod insui contemptum factum idia existimabat. Quem itaque Picardiae bellum illaturus conscriptum habebat mili- . tem , ut provinciae illius oppida aliquot ad sequanam, Peronam, & Fanu Quin- tini inter haec, quae ex pacificationis GDidensis legibus Burgundo parebant, per proditionem clam occuparet, eum ipsum postquam detectis insidiis, diligenter in omnem partem Burgundus providisset)adversiis Sabaudum convertere statuit. Nec alia tam intima illi caussa cur bellu 'hoc suscipereti quanquam ne temere, dc sine caussa siticeptum videretur, Valentiam Confluentiamque, & loca aliquot alia in Mediolanensi sita agro sua quem o ibi ducatum jus esse prae se ferebat quasi ad se pertinentia,faeciali in eam rem mis so,tradi sibi postularet. Ad bellum itaque res jam in Sabaudia cum spectarer, acci'