Cornelli Taciti annalium

51쪽

A. D. 54. L NE XIII. CAP. I - . taedium Sui moverat propalam tamen Omne in eam honores Cum Ulabantur, signumque more militiae petenti tribuno dedit optimae matris decreti et a Senatu duo lictores, flamonium Claudiale, simul Claudio censorium unus et mo con Secratio. 3. Dies sineris laudationem itus Irinceps exorSUM St, dum antiquitatem generis, OnSulatus ac triumphos maiorum enumerabat. intentus ipse et ceteri: liberalium quoque artium commemoratio et nihil regente eo triste rei publicae ab externis accidisse proni animis audita: postquam ad providentiam sapientiamque texit, mem Ο risui temperare, o quamquam oratio a Seneca CompoSita multum cultus praeferret, ut sui illi viro ingenium amoenum et temporis eius auribus adcommodatum adnotabant seniores, quibus otiosum eS Vetera et praesentia Contendere, primum ex iis qui rerum potiti essent Neronem alienae facundiae eguisse. nam dictator 5 Caesar summis oratoribus aemuluS; et Augusto prompta ac profluen quaeque deceret principem eloquentia iit Tiberius artem quoque callebat, qua Verba X penderet, tum ali duS msenSibu aut Consulto ambiguuS etiam Gai Caesaris turbata

mens vim dicendi non c6frupit nec in Claudio, quotiens o meditata dissereret, elegantiam requJreres Nero puerilibu statim annis vividum animum in alia detorsit: caelare Pingere. Cantu aut regimen ' equorum exercerer et ali quando carminibus pangendis inesse sibi elementa doctrinae

4. Ceterum peractis tristitiae imitamentis curiam ingressus et de auctoritate patrum et consensu militum praelatus, consilia sibi et exempla capessendi egregie imperii memoravit, neque iuventam armis civilibus aut domesticis discordiis inbutam; nulla odia, nullas iniurias nec cupidinem mitionis adferre. tum sormam suturi principatus praeScripSit, ea maxime declinans, quorum recen flagrabat invidia non enim e negotiorum omnium iudicem ore ut clausis unam intra domum

52쪽

accuSatoribus et rei paucorum potentia grassaretur nihil in penatibus Suis venale aut ambitioni pervium discretam domum et rem publicam teneret antiqua munia senatus con Sulum tribunalibus Italia et publicae provinciae adsisterent illi patrum 5 aditum praeberent, se mandatis Xercitibu consulturum. 5. Nec defuit fides, multaque a bivio senatus constituta sunt ne quis ad Caia Samirandam mercede aut donis emeretur, ne designatis quaestoribus edendi gladiatores necessitas SSet. quod quidem adversante Agrippina, tamquam acta Claudii 2I SUI,Verterentur obtinuere lati es, qui in Palatium ob id vocabantur, ut adstaret additis a tergo foribus velo discreta, quod visum arcet et auditus non adimeret quin et legati S 3 Armeniorum cauSam gentis apud Neronem orantibus Sce edere SuggeStum imperato iis et laesidere Simul parabat, nisi I ceteris pavores defixis Seneca admonuisset, venienti matri OCCurreret Ita specie pietatis obviam itum dedecori li6. Fine anni turbidis rumoribus prorupisse rursum Tarthos et rapi Armeniam adlatum est, pulso Radamisto, qui Saepe regni eius potitus, dein profugus, tum quoque bellum desea ruerat. igitur in urbe sermonum avida, quem ad modum a princeps ViX Septemdecim anno regreSSUM SUSCipere eam molem aut propulsare IoSset, quod subsidium in eo quia semina regeretur, num proelia quoque et obpugnatione Surbium et cetera belli per magistros administrari possent, et anquirebant. contra alii melius evenisse disserunt, quam sit invalidus senecta et ignavia claudius militiae ad labores vocaretur, ServilibutiusSi obtemperaturus. Burrum tamen et g Senecam multarum rerum experientia cognito ; et imperatori quantum ad robur deesSe, cum octavo decumo aetatis anno 3 Cn. Pompeius, non decumo Caesar Octavianus civilia bella 'sustinuerint i pleraque in summa ortuna auspiciis et consilii siquam telis et manibus geri daturum plane documentum, si hone Sti an Secus anaicis iure tyr, Si ducem amota invidia

53쪽

egregium, quam Si iecuniosum et gratia Iubnixum per lambitum deligeret. I T. Hae atque talia vulgantibus, Nero et iuventutem proxima per provincias quae suam supplendis Orientis legionibus admovere legionesque ipsas propius Armeniam collocari iubet, sduOSque Veteres aeges agrippam et Antiochum expedire copias, quis Parthoissim fines ultro intrarent, Simul pontes per amnem Euphraten iungi et minorem Armeniam Aristobulo, regionem Sophenen Sohaemo cum insignibus regiis mandat. exortusque in tempore aemulus Vologesi filius Vardanes et Ioabscessere Armenia Parthi, tamquam differrent bellum. S. Sed apud senatum omni, in maius celebrata Iunt i Sententiis ecu , qui Supplicationes et diebus supplicationum Ue Stem principi triumphalem, utque ovans urbem ciniret, si serraque eius pari magnitudiue a Martis Ultoris eodem 5 in templo cen Suere, praeter uetam adulationem laeti, quod Domitium corbulonem aetinendae Armeniae praeposuerat i ibi videbaturque locus virtutibus patefactus. copiae Orientis ita

dividuntur, ut pars auxiliarium cum duabus legionibus apud provinciam Suriam et legatum eius Quadratum Ummidium roremaneret, par civium ociorumque numerus Corbuloni esset, additis cohortibus alisque, quae in Cappadocia hiemabant. 3 Socii reges, prout bello Conduceret parere iussi sed studia i 4 eorum in Corbulonem promptiora aerant. qui ut instares famae, quae in novi coepti validi SSima est, itinere propere et 5 consecto apud Aegeas civitatem Ciliciae obvium Quadratum habuit, illuc progressum, ne, Si ad accipiendas copias Suriam intravisset Corbulo, omnium ora in Se verteret, corpore ingen S, verbis magnificis et super experientiam sapientiamque etiam specie inanium validus. 3 9. Ceterum Uterque ad VologeSen regem nuntii monebant, pacem quam bellum mallet datisque obsidibus solitam prioribu reverentiam in populum Romanum continuaret.

54쪽

CORNELII TACIT ANNALIUM A. U. C. O8. et Vologeses, quo bellum commodo par ret, an Ut 2 aemulation Suspecto per nomen Obsidiam alnoveret, tradicnobilissimos ex familia Arsacidarum. accepitque eo centuri 3 Insteius ab Ummidio missus, sorte prior ea de cauSa adito rege. quod OStquam Corbuloni cognitum aeSt, ire praefectum cohorti Arrium Varum et reciperare obsides iubet. hinc ortum inter praefectum et centurionem iurgium ne adiutius externi spectaculo isset, arbitrium rei, obsidibus

legatisque, qui eos ducebant, Iermissum atque illi peria recentem gloriam et inclinatione quadam itiam hostium Corbulonem praetulere. unde di Scordia inter duceS, querenti . Ummidio praerepta quae Sui consiliis patravisset, testante contra Corbulone non prius bnversum regem ad offerendos obsides quam ipse dux bello delectus Spes ejus ad metum 15 mutaret Nero quo componeret diversos, sic vulgari iussit Iob res a Quadrato et Corbulone prospere e Sta laurum lascibus imperatoriis addi quae in alios consules e fessa

1O. Eodem anno Caesar emgiem Cn. Domitio patri et

et consularia insignia Asconio Labeoni, quo tutore usu erat, petivit a senatu sibique Statua argent Vel auro OlidaS δἶ verSuSosserentes prohibuit et quamquam CenSutSSent patres, aut principium anni inciperet pense Decembri, quo Ortia erat L Nero, Veterem religionem kalendarum Ianuariarum inchoando et anno retinuit neque recepti sunt inter reos Carrinas Celer 3

Senator, SerVO ACCUSante, aut Iulius MenSus equester, cui ilsavor in Britannicum crimini dabatur. 11. Claudio Nerone L. Antistio consulibus cum in acta principum iurarent magistratus, in sua acta collegam Antistium 3 iurare prohibuit, magnis patrum laudibus, ut iuvenilis animus

levium quoque rerum gloria Sublatu maiore, continuaret.

secutaque lenitas in Plautium Lateranum, quem ob adulterium a Messalinae ordine de otum reddidit senatui, clementiam Suam

55쪽

obstringens crebris Miationibus. quac Seneca, testificandoli quam honesta praeciperet, vel iactandi ingenii, voce i incipis vulgabat.12. Ceterum infracta Taulatim potentia Matri delapso Nerone in amorem libertae, cui vocabulum Acte suit simul 5 adsumptis in conscientiam M. Othone et Claudio Senecione,

dulescentulis decoris, quorum Otho familia consulari SeneCio III liberi, Caesaris patre genitus ignara matre, dein diu Stra, P. nitente, Penitus inrepserat per luXum et ambigua Secreta, ne senioribus quidem principis amicis adversantibuS, aulicata Iocula nulla cuiusquam iniuria cupidines principis explente, quando uxore ab Octavia, nobili qui dei res probitatis Spectatae,

sit quodam, an quia praeValent in il Cita, abhorrebat, metuebaturque, ne in stupra seminarum inlu Strium prorumperet, si

illa libidine prohiberetur. IS 13. Sed Agrippina libertam aemulam, murum an Cisalualiaque eundem in modum muliebriter fremere neque paeni tentiam illi aut satietatem opperiri, quantoque foediora

exm Osravat, incipita Si accendere. donec vi amoris subactus eXueret obsequium in matrem Seque Senecae permitteret, o ex cuius familiaribus Annaeus Serenus Simulatione amori i,

adversus eandem libertam Trimas indulescentis cupidines Velaverat praebueratque momen, Ut quae si inceps sui Im mulierculae tribuebat, ille palam largiretur tum Agrippina versis artibus per blandimenta iuvenem a lgredi, suum potius 5 cubiculum ac sinum offerre Contegendis quae prima aetasM Summa ortuna expeterent quin et latebatur intempestivam Severitatem et suarum opum, quae haud procul imperatoriis aberant copias tradebat, Ut smia nuper coercendo lio, ita rursum in semperansier' lemissa. quae mutatio neque Neronem 3o fefellit, et proximi amicorum metuebant orabantque CaVere insidias mulieris semper at o Cis, tum et salsae sortes illis diebus Caesar inspecto ornatu, quo principum Coniuges ac

56쪽

c ORNELII TACIT ANNALIUM A. U. C. O8. parentes esstit serant. deligit vestem et gemmas misitque donum matri nulla parSimonia, cum praecipua et cupita aliis prior deserret sed Agrippina non his instrui cultus suos, sed Gceteris arceri proclamat et dividere silium, quae cuncta X ipsa haberet. 14. Nec desuere qui in deterius referrent et Nero insensus iis, quibus superbia muliebris innitebatur, demovet Pallantem Cura rerum, quisl a Claudio impositus velut arbitrium regni agebat: ferebaturque degrediente eo magna prosequentium

a multitudine non abSm de dixisse, ire Pallantem ut eiuraret. sane pepigerat Pallas ne cuius facti in praeteritum interro agaretur paresque ratione Cum re publica haberet praecep 3 posthac Agrippina ruere ad terrorem et minas, neque principi Sauribus abstinere. quo minii testaretur adultum iam esse 15 Britannicum, ve)am dignamque Stirpem Suscipiendo patri Simperio, quod si tu et adoptivus per iniurias matris Xer- Ceret non abnuere Se quin cuncta infelicis domus mala 4 patefierent. Suae in primis nuptiae, Suum veneficium id

solum dis et sibi provisum, quod viveret privignus tui amia cum illo in castra audiretur hinc Germanici filia, inde debilis

'rursus Burrus et exul Senecab trians Scilicet manu et proseS-

oria lingua generis humani regimen. X postulantes Simul o

' alendere manUS, aggerere probra, consecratum Claudium, infernos Silanorum manes invocare et tot in 16ta facinora.dis I5. Turbatus his Nero et propinquo die, quo quartum

de limum aetati annum Britannicus X plairit, Olutare secum modo matris violentiam , modo ipsius indolem, levi quidem eXperiment nuper Cognitam, quo tamen iaVOrem late quae Si visset sestis Saturno diebus inter alia aequalium ludi a regnum luSu Sortientium evenerat ea sors Neroni. igitur aiketeris lyersa ne rubore adlatura , ubi Britannico iussit

exsurgeret progresSUSque in medium cantum aliquem inciperet, inrisum ex eo speran pueri Sobrio quoque comitat , nedum

57쪽

55. LIBER XIII. P. I 3-I6. temulento ignorantis, ille onstantei exorsiis est carmen, quo

eVolutum eum Sede patria rebuSque limini Significabatur. unde orta miselatio manifestior, quia dissimulationem nocet

claSCivia Xemeiat. P Nero intellecta invidia odium intendit; uiguentibu Sque Aglippinae minis, quia nullum Crimen neque

iubere caedem si atris palam audebat, occulta molitur pararique Venenum iubet, ministro Pollione Iulio praetoriae cohortis tribuno, Cuius cura attinebatur damnata venescit nomine Locusta multa scelerum fama. nam ut proximus quiSque Britannico neque fas neque fidem pensi haberet, olim pro IOB Vi Sum erat primum Venenum ab PSi SN qu Catoribu accepit, tramisitque ex Soluta alvo parum alidum, sive temperamentum inerat, ne Statim saeviret sed Nero lenti sceleri inpatiens minitari tribuno, iubere Supplicium veneficae, quod, dum rumorem respiciunt. dum parant defensiones, Securitatem 58 morarentur promittentibus dein tam praecipitem necem quam Si erro urgueretur, cubiculum Caesaris iuxta decoquitur virus cogniti antea Veneni rapidum.16. Mos habebatur principum liberos cum ceteris idem aetatis nobilibus sedentes vesci in aspectu propinquorum OBPro x et parcire menSa. illic epulante Britannico, quia cibos potusque eius delectus e ministris guStu Xplorabat, ne omitteretur institutum aut utriusque morte proderetur Celia S, talis dolus repertus est in noXia adhuc ac praecalida et libata gustu potio traditur Britannico dein, postquam fervore saspernabatur, frigida in aqua adstanditur venenum, quod ita cuncto eius artus pervaSit, ut o paritelo et Spiritu rape rentur trepidatur a circumsedentibus, diffugiunt inprudentes: at quibus altior intellectus, resistunt defixi et Neronem in- tuentes ille ut erat reclinis et nescio similis, solitum ita ait os per Comiti ni m mor tuo, iam prima ab insantia adflictaretur Britannicus, et redituro paulatim visu Sensusque at Agrippinae is Pavor, ea conSternati mentis, quamvi vultu pre-

58쪽

CORNELII TACIT ANNALIUM A. U. c. o8. meretur ensicuit, ut perinde ignaram suisse alti Octaviam Sol orem Blitainnici cohstiterit: uippe sibi Supremum auxilium ereptum et parricidii exemplum intellegebat Octa ia quoque, quamvis rudibus annis, dolorem, caritatem, Omni adsectUS absconderes didiceiat ita post ire u Silentium repetita

convivii laetitia. '

17. Nox ea lena necem Britannici et rogum conjuniat,

proviso ante funesti paratu, qui is ineus uit in campo alanten Martis sepultus est adeo turbidis imbribus, ut vulgusto iram deum portendi crediderit adversus acinus, cui plerique etiam hominum ignoscebant, antiquas fratrum discordias et inSociabile aegnum aestimanteS tradunt plerique eorum 3 temporum Scriptore S, crebris ante exitium diebus illisuam isse

pueritiae Britannici Neronem, ut iam non praematura nequei 5 Saeva Or Videri queat, quamVii inter sacra mensae, ne tempore quidem ad compleXum Sororum dato, ante oculos

inimici properata sit in illum supremum claudiorum Sanguinem stupi o 'prius quam veneno pollutum se Stinationem 4 exsequiarum edicto Caesar defendit, ita maioribus institutuma referonS, Subtrahere culis acerba sinera neque laudationibus aut i mpi detinere. ceterum et Sibi amisso si atris auxiliora reliquas spes in re publica sitas, et tanto magi fovendum Patribu Populoque irincipem, qui unus Superesset e familia Summum ad astigiuiti henita. ita IS. Exim l largitione lotissimos amicorum RUXit DOCl desuere tit arguerent viros gravitatem adSex eranteS quod domos villas id semporis quasi praedam diviSi SSent. alii 2

necessitatem adhibitam credebant in principe, Sceleris sibi ConScio et Veniam Sperante. Si largitionibus validisSirnum3 quemque ObStrinXiSSet at matri ira nullami incentia laniri'. 3Sed amplectit OctaViam, Crebra Cum amicis Secreta habere, i Super ingenitam avaritiam undique pecunia quasi in subSidium corripiens, tribuno et centurione comiter X ci L e,

59쪽

A. D. 35. LIBER XLII. P. I 6-2o. nomina et virtutes nobilium, qui etiam tum supererant, in honore habere, quaSi quaereret ducem et partes cognitum

id Neroni, excui tuasque militares, quae ut coniugi imperatoris i

olim, tum ut matri Servabantur, et Germano nuper eundem in honorem custodes additos degredi iubet. ac ne coetura salutantium requentaretur, Separat domum matremque tr)nβ-ser in earn quae Antoniae fuerat, quotiens ipse illuc vetititaret, saeptus turba centurionum et post breve Osculum digrediens. o19. Nihil rerum mortalium tam in bile ac lux una est quam lisama potentiae non Sua vi nixae. Statim relictum Agrippinae Ioli me nemo solari, memo adire praeter pauca. seminas, amore an odio incerta S. ex quibus erat Iunia Silana, quam

matrimonio C. Sili a Messalina depulsam supra rettuli, insignis genere irma lascivia, et Agrippinae diu percara, OX occultis inter eas n Sionibus. quia Sextium fricanum 5 nobilem iuvenem a nuptiis Silanae deterruerat Agrippina, inpudicam et vergentem annis dictitans, non ut Africanum sibi seponeret, sed ne opibus et orbitates Silanae maritus 3 poteretur illa spe ultionis oblata larat accusatores AEX clientibus suis, Iturium et Calvisium, non vetera et Saepius Oiam auditi deserens, quod Britannici mortem lugeret aut Octaviae iniurias evulgaret, sed destinavisse eam Rubellium Plautum, per masernam originem par ac Nero gradu a divo Augusto, ad res novas eX toller c niugioque eius et iama imperio aem publicam rursus inva e haec Iturius it 5 Calvisius Atimeto, Domitiae Neronis amitae liberto, aperiunt.

qui laetus oblatis quippe inter Agrippinam et Domitiam

ii istas aernis alio exercebatur Paridem histrionem, libertum et ipsum Domitiae, impulit ire propere crimenque atrociter

20. Provecta nocerat et Neroni per vinolentiam trahebatur, cum ingreditur Paris, solitus alioquin id temporis luxus principis intendere, sed tunc compoSi tu ad maestitiam, XPOSi-

60쪽

toque indicii ordine ita audientem exteiret, ut non tantum matrem Plautumque interficere, sed Burium etiam demovere praefectura deStinaret tamquam Agrippinae gratia provectit ae vicem reddentem Fabius RuSticu auctor St. Scripto 25 esse ad Caecinam Tuscum coclic istos, mandata ei praetoriatum cohortium cura, sed ope Senecae dignationem Burro retentam

Plinius et Cluvius nihil dubitatum de fide praesecti reserunt a

sane Fabius inclinat ad laudes Senecae, cuius amicitia floruit. no Consensum auctorum secuturi, Si qui diversa prodiderint, a sub nominibus ipsorum trademus. Nero trepidus et inter 5ficiendae matris di idus non prius differri potuit, quam

Burru necem eius promitteret, Si acinori coargueretur Sed Cuicumque, nedum parenti desen Sionem tribuendam nec ACCUSalore adeSSe, Sed Vocem unius ex inimica domo adserri: reputaret tenebras et vigilatam convivio nocte ni omniaque

temeritati et in Scitiae propiora. 21. Sic lenito principis metu et luce orta itur ad Agrippinam, ut nosceret obiecta di S Solveretque vel Poena lueret. Burrus iis mandatis Seneca coram ungebatur aderant et X et libertis arbitri sermonis deinde a Burro, postquam Crimina et auctore expoSuit, I njuacita a lilassis l Agrippina serociae ali memor non miror' inquit 'Silanam, numquam edito partu, matrum ad se tui ignotos habere neque enim proinde a parentibus liberi quam ab inpudica adulteri mutantur nec Si get Iturius et Calvisius adesis omnibus ortunis novissimam SuS-ylcipiendae accusationi operam anui rependunt ideo aut mihi infamia parricidii aut Caesari conscientiae Subeunda eSt. nam GDomitiae inimicitiis gratias agerem, si bene 'plentia mecum in

Neronem meum certaret nunc per 5ncubinum Atimetuma et histrionem laridem quasi scaenae Tabulas componit. Baiarum Suarum piscina extollebat, cum mei consiliis adoptio se proconsulare ius et de Signatio consulatus et cetera apiscendo imperi Praepararentur aut eXSi Stat qui cohortes in urbe