장음표시 사용
151쪽
hoc tuum munus ac beneficium tueretur λ Quae porro praelatio tuae donationis mit Illa scilicet vetus atque
imperatoria p QUANDO TU QUIDEM IN PRAELIO, IN BELLO, IN nE MILITARI; cujuS ne mentio quidem, te praetore, ulla facta est : an illa λ QuANDOQUIDEM TU NULLA UM
QUAM MIHI IN CUPIDITATE AC TURPITUDINE DEFUIsxI; OMNIBUSQUE IN IISDEM FLAGITIIS MECUM ET IN LEGATIONE F, ET IN PRAETURA, ET HIC IN Si CILIA VERSATUS EA: OBII ASCE RES, QUONIAM TE LOCUPLETAVl ', HOC ANNULO
AUREO DONo. Vera haec suisset oratio : non enim iste annulus aureus abs te datus, istum virum sortem, sed hominem locupletem esse declarat. Ita eumdem annulum ab alio datum, testem virtutis duceremus:
abs te donatum, comitem pecuriise δ' judicamus. LXXXI. Dictum , judices, est de decumario Dumento; dictum de empto : extremum et reliquum est, de aestimato Quod quum magnitudine δ pecu-q dringentorum millium gallicae pecuniae 32,ooo is. . 24. Imperatoria. Id est qiram adhibere solent imperator , quum ob vintutem ornant aliquem donia militari-
x s. In legatione. Asiati ea.Vid. lib. I, P. 15. - Ιn Wintum. Urbana. Ibid. P. 4Ο. 6. Te Deu etiari. Tibi eensum equestrem dedi. me annuis. Id est, equestri Ioeo, cujus insigne mi annulua aureus. Doeere videtur hie loeus, qui annulo aureo donaretur, adeptum eum fuisse locum inter equites roma nos, et iam pro equite haberi solere, lueet a eens has nondum lectus esset. I . Utrumfortem. Hominem scili-eet virtute ita speetata insignem, ut militari hoe munere donetur.-Locu pletem. Cui per censum liceat annulum equestrem gestare.
aliud praeter Pecuniam, in eo respIesa quem Ornas illo munere. Distum sedises Trativi ad tertiam partem contentionis. de frumento aestimato, ad CRP. 97. a. De instimato. De quo haec habe. Dabat praetori provincia frumenti in
cellam, seu ad usus domesticos, eo tum modiorum numer Im, quorum ainguli quaternis aestertiis solvebantur aratoribus, ex senatusconsulto. Licebat praetori pro frumento pecunἰam, M Velleia aecipere, non illam solum ex senatus decreto constitutam, sed tantam quantam in singulos modios Ipse pro iure suo constituerat. Itaque in ea re, ut ait Aaeonius, pag. 9s, avarissimi quique praetores infinitam pecuniam eontrahebant, iniquum Pretium inesta imperando. De cella vid. lib. II, c. 2.3. Alii . tum magnitudine. I. V. L.
152쪽
niae 4, tum injuriae genere quemvis debet commovere; tum vero eo magis, quod ad hoc crimen non ingeniosa aliqua defensio, sed improbissima consessio comparatur. Nam quum ex senatusconsulto et ex legibus frumentum ei in cellam sumere liceret; idque frumentum senatus ita aestimasset, quaternis ΗΔ tritici modium; binis, hordei: iste, numerosi ad summam tritici adjecto, tritici modios singulos cum aratoribus denariis tertiis si aestimavit. Non est in hoc crimen. Hortensi; ne sorte ad hoc meditere, multos saepe viros bonos, et sortes, et innocentes cum aratoribus et cum civitatibus frumcntum, in cellam quod sumi oporteret, aestimasse, et pecuniam pro frumento ab tulisse. Scio, quid soleat fieri; scio. quid liceat: nihil, quod antea fuerat in consuetudine bonorum. nunc in istius facto reprehenditur. Hoc reprehendo. quod, quum in Sicilia ΗΔ ii tritici modius esset, ut istius epistola ad te missa declarat; summum ΗΔ ternis, id quod et testimoniis omnibus et tabulis aratorum planum factum antea est: tum iste pro tritici modiis singulis ternos ab aratoribus denarios exegit. Hoc crimen est; ut intelligas, non ex ' pestimatione
4. Quam Venea praedatus t hoe nomine. s. moem. Ad-q-n -lvis legibus imperare poterat, adjecto. 6. Doriariis ιernis. Quaternis Matertiis i Dae 8a cent. in modios singulos erat seruitus aratimatio; pro ea denarioa temos gall. x D. 46 eenti Verrea exegit ab arMoribus. . In hoc. Quod Pecuniam pro frumento acceperit. - Crimen. Accusatio mea. Multos Mae eis meat amo. quod reponendum est. 8. non ex oestimatione. Νon ex eo Verrem reprehendo. quod mentium
aestiniarit, quia id jam antea ab aliis
factum seio; neque ex eo maxime
quod ternos denarioa pro singulta modiis ac perit. potuit enim in caritate annonae modius tanto aestimari. Sed ex eo illum reprehendo, quod modi rum , qui dari debebant, numerum auxerit, et quod in vilitate anno emodiorum singulorum aestimationem ad ternos denarios produxerit. Hoc erimen est, atque adeo non avaritiam prae oris, aed ejus impudentiam, quod auia e uetione consuetudinem, Iege . et instituta violarit. accuso. PonD. annone . pro sitammito Praetoria --
153쪽
IN VERREM AC T. II, LIB. III. a 43
neque ex tertiis denariis pendere crimen, sed ex
auctione annonae 9, atque aestimationis.
LXXXII. Etenim haec aestimatio nata est, judices,
initio, non ex praetorum aut Consulum, sed ex aratorum atque civitatum commodo. - Nemo enim fuit
initio tam impudens, qui, quum frumentum deberetur , pecuniam PoSceret: certe hoc ab aratore primum est prosectum, aut ab ea Civitate, cui imper batur : quum aut frumentum vendidisset, aut servare vellet, aut in eum locum, quo imperabatur, portare
nollet; petivit in beneficii loco, et gratiae, ut sibi pro
frumento, quanti ' frumentum esset, daro licor pt. Ex
hujusmodi principio, atque ex liberalitate' atque ac
commodatione magistratuUm, consuetudo aestimationis introducta ost. Sequiati sunt avariores magistratus e qui tamen in avaritia sua non solum viam quaestus invenerunt, verum etiam exitum ac rationem defensionis. Instituerunt semper ad ultima ac difficillima ad portandum β loca frumentum imperare, ut, vecturae difficultate, ad quam vellent aestimationem pervenirent. In hoc genere facilior est existimatio quam reprehensio; ideo, quod eum, qui hoc tacit,
avarum possumus exi Stimarct, Crimen in eo constinuo sumitur hoe loco. Nam alias re rum oninium ad victum Pertinentium, sed maxime rei frumentariae Proventum annutim signifieat. s. Annonae. Annonam Veteres Prodea eoluerunt. Declarat inseriptio veis tua divae Annonae apud V s. in Ely-m l. et Annonae sanetae apud Griater. pag. 82. LXXXII. t. Cui impere, tur.A. qua munentum exigebatur. a. Quariti. Tantum pectiniae, qb-ti tune frumentum eonatam Iieeret. 3. Ex liberalitate. Ex nimia fataliis ate praetorum, qui ae ad illorum v luntatem accommoda erunt. 4. Ad ti tima. Ad extrema pro metae suae loea , et quo disseillimae erant vecturae. - Ad portandum. Ut ea ve-etineae dimenitate territos aratores ad eam, quam vellent, conditionem sive aestimationem addueerent e et tanti modios singvios . quanti vellent ipsi praetores, solverent et aestimam t. s. Alii habent. Meri adport---Ρ..im . I. V. L.
154쪽
tuere non tam facile possumus; qilini videtur concedendum magistratibus nostris esso, rit iis, quo loco velint, frumentum accipere liceat. Itaque' hoc est. quod multi fortasse secerunt : et 7 ita multi, ut ii, quos iunocentissimos meminimus, aut audivimus, Don secerint. XXIII. Quaero nunc a te, Hortensi, cum utris tandem istius factum collatiirus es cum iis, Credo,
qui, benignitate adducti, per beneficium et gratiam
civitatibus concesserunt, Hi nummos pro frumento darent. Ita credo, petiisse ab isto aratores, Ut, quum Η-S ternis tritici modium vendere non posSent, pro
singulis modiis ternos denarios dare liceret. An, qu Diam hoc non audes dicere . illuc coufugies, vectum dissicultate adductos, ternos denarios dare maluisse pCujus vecturae λ quo ex loco, in quem locum ne pomtarent 3 Philomolione Ephesum λ Video', quid inter annonam interesse soleat; video, quot dierum via sit: video Philomoliensibus expedire, quanti Ephesi sit frumentum, tantum dare potius in Phrygia, quam Ephesum portaro, aut ad emendum frumentum Eph sum pecuniam et legatos mittere. In Sicilia vero quid ejusmodi p Enna mediterranea est maxime: Coge, ut
ad aquam ' tibi, id quod summi juris est, frumentum
6. Itaque hoc est. Itaque hoe multi fortasse seueriant; sed ita tamen, ut ii, quoa viros bonoa novimus non egerint. . Neliua sed, ut iam vidit Manut. I. V. L.
LXXXIII. r. Philomelione se eis εtim' An a Philomelio verbi gratiati e Phrygiae ultra montes posita. Ephesum usque portandum erat -- mentum p Quod iter passuum duceri orum triginta millium , gall. 92 limes. di melle vecturix saeiunt ansmetua diversi. variique nexus Maeandri. a. Video. Seio frumenti pretium non idem esse omnibus in locia; potest enim pluria esse Ephesi, quam Philomelii. 3. Ad aquam. Ad aliquem portum. - Quod summi oris e t. Id fiat. ulte
rius ad portandum frumentum imperare non potuisti, quia pro incia tua non Patet ulterius.
155쪽
Ennenses metiantur : vel Phintiam, vel Halesam, vol latinam, loca inter se maxime diversa, eodem die quo jusseris, deportabunt. Tametsi ne vectura ε quidem opus est. Nam totus quaestus 7 hic, iudiees, aestimationis , ex annonae natus est Varietate. Hoc enim
magistratus in provincia assequi potest, ut ibi accipiat, ubi est carissimum. Ideo Valet. ista ratio aestimationis in Asia; valet in Hispania; valet in his pro
vinciis, in quibus unum pretium frumento esse non solet. In Sicilia vero quid cujusquam intererat, quo loco daret neque enim portandum erat; et, quo quisque vehere jussus esset, ibi tantidem frumentum emeret, quanti domi vendidisset. Quamobrem si quid Hortensi, docere vis, aliquid' ab istos simile in aesti
matione, atque a ceteris, OSSe factum; doceas oportet,
aliquo in loco Siciliae, praetore Verre, ternis denariis tritici modium fuisse. LXXXIV. Vide, quam tibi defensionem patefece
rim; quam iniquam in Socios, quam remotam ab utilitate reipublicae, quam seiunctam a Voluntate atque sententia legis. Tu, quum tibi ego frumentum in meis agris, atque in mea civitate, denique quum in iis locis, in quibus es, Versari S , rem geris, provinciam
4. Loea inter se. Sunt enim in iam
gulis Stelliae lateribus Posiis. S. Eodem die. Non omnino. loca enim haec distant ab Enna amplius quinquaginta minibus passuum gall. mo lienes , .u vix duobus diebus Possunt emetiri. Sed haee oratorie di-
6. Ne vectum. Emet arator Ibi tantum frumenti, quod magistratui det,
quantum domo exportare debuisset. . ratus quoestus. Quaestus quem nonnulli magistratus seeerunt ex seu menti aestimatione, natus est ex varie. II. Ge. pora securi . late pretii annonae. Magistratu enim
Imperat, ut ibi frumentum sibi detur, ubi est earissimum. Inde nascitur quamstuosior aestimatio. Ideo hac uintitur ratione praetores in Asia, et in his provinciis . In quihus frumentum non utiti stellia erat certa lege aestimatum. R. Lambinus edissit, quamobrem simis, Hortensi, docere aliqMido Garatoruuero aliquid delere maluit. I. V. L. s. Aliquid ais isto. Pete, si . . . eere vis. I. V. L. LXXXIV. r. Tu quum tibi. Hae dicuntur ex persona stratoris
156쪽
administras, paratus sim dare; angulum mihi aliquem eligas provinciae reconditum ac derelictum λ jubeas ibi me metiri, quo portare non expediat'ὸ ubi emere non possim 3 Improbii intactuus, judices, non serendum , nemini lege co0cessum, sed fortasse adhuc in millo etiam vindicatum : tameti ego hoc, quod serri nego posse, Vprri, judices, concedo et largior. Si ullo in loco ejus provinciae frumentum tanti suit.
quanti iste aestimavit, hoc crimen in istum reum valere oportere non arbitror. Verum enimvero quum
osset ΗΔ binis, aut etiam ternis, quibusvis in locis Provinciae, duodenos sestertios si exegisti. Si mihi tecum' neque de annona, noque de aestimatione tua potest esse controversia, quid sedes λ quid exspectas Θquid defendes 3 Utrum tibi z pecuni sed conciliatae videntur adversum leges, adversum rempublicam, cum maxima sociorum injuria; an vero id recte, ordine e re publica, sine cujusquam injuria iactum esse de- sotides λ Quum tibi. senatus ex aerario pecuniam prompsisset , et singulos tibi denarios adnumerasset, quos tu pro singulis modiis aratoribus solveres; quid facere
debuisti λ Si, quods L. Piso ille Frugi, qui legem de
a. Non expediat. Proeter vecturae dimentis te nas. Ubi en . Propter istius anguli miseriam. 4. Alii , Possiam. I. V. L.
denarios, quod idem eat; nam den rius quatuor respondet sestertiis.
6. Si mihi tecum. Tollitur coni inversia quum id probatur, quod objLeitur. Ego nihil obiicio quod uoti pro
bem ἔ ergo mihi tecum non potest esse controversia, neque de annona, i. e. quanti apud Siculos constiterit triti- eam, quod sacile Probatur εestert. binis aut ternis fuisse; neque de aestam tione . id est, de ternia denariis. . Utrum tibi. Utrum fateria pem nina istas. duod-- inquam sestertiosa incita vi, et eum injuria ereptis fuisse ρ Nam eoneiliare hie est capere. Utrumque verbum coriunmtur sup cap. Io, quibus fitatim subjicitur explicandi eausa, vi atque imperio gere invitos. 8. Lambin. addit coaeter. I. V. L.
s. Si quod. Si fecisses quod seeit L. Piso. quum Stelliae praeesset ex Praetura, anno Urbis conditae fit 4 et tulit legem anno Urbis conditae 6 4.
157쪽
IN VERREM AC T. II, LIB. III. I 47
pecuniis repetundis primus tulit; quum emisses δ', quanti esset, quod Superaret pecuniete, retulisses et si, ut ambitiosi homines, aut benigni; quum pluris Senatus aestimasset, quam quanti esset annona, ex Se natus aestimatione, non ex annonae ratione, Solvisses: Sin, ut plerique in iaciunt, in quo etiam erat aliquis quaestus, sed is honeStus, atque ConceSSus
frumentum, quoniam Vilius erat ' De emisSes; Sum
psisses id nummorum, quod tibi senatus, cellae no
LXXXV. Hoc vero quid est λ quam habet ratio-Dem , non quaero sequitatis, sed ipsius improbitatis atque impudentiae λ Neque enim est sere quidquam, quod homines palam sacere audeant in magistratu, quamvis improbi, quin ejus secti, si non bonam, at
aliquam rationem afferre soleant. Hoc quid est Venit praetor : Frumentum', inquit, me abs te emere oportet. -optime . Odium denario.-Benigne, ac
Io. Quam emisses. Subaudi tot mindios quot erant emendi, et pro ii, Pr sum Persolvisses, non quanti senat aestimasset, sed quanti esset annona in
Provincia. - Retulisses. In aerarium.
11. Si, ut. Si seeisses quod iaciuntii homines, qui gratiam et benivolentiam provincialium ambiunt. - Misnigni. Minime avari. - Quanti esset. In provincia.
II. Ex senatus. Totam pecuniam quam ac peras a senatu, dedisses aratoribus. et ex senatus restimatione sol-
νιsses, nulla habita ratione pretii minoris, quo annona esset in Provi Cia. 33. Sin, ut pleriqrte. Si facere volnisses quod pleriquo saciunt, frumen
tum , quoniam vilius erat senatus ae timatione, non emisses, id est, non Petisses ab aratoribu , et a quaestore
sumpsisses tibi id uummorum pretium. XXV. I. me vere. Illud autem quod Deisti an consentit, non dico cum aequitate, sed eum ipsa improbitate 3 ipsa enim suis etiam consiliis regi vult improbitas. a. me quid est ρ Sed hoc tuum s
ctum qua ratione defendes. 3. Frumentum. Dialogismus praeto rem inter et aratorem. 4. Optime . inquit arator. - misatum , ait praetor , emam denario, seu quatuor sestertiis. - benigne, ait ara istor. -- Mendere. Subaud. hic in provincia. -- nihi. Verba praetolis. Nam, pro sed. - Me ad denarios. Ne pecuniam pro frumento a cePlt mm. Necesse est. Ut ego dem Pecuniam. - Video esse. Verba Verris. - Qtiidergo. Verba aratoris. -- Dederis. Quos possis retinere, et quum frumetitum sit vilius. 3Ο
158쪽
liberaliter: nam ego tribus II S non possum Vendere. Mihi frumento non opus est: nummos Volo.-Nam speraveram, inquit arator, me ad denarios perventurum; sed, si ita necesse est, quanti frumentum sit, consi-
dera. Video esse binis Π-S. Quid ergo a me tibi nummorum dari potest, quum senatus tibi quaternos ΗΔ dederit 3 Quid poscat β, attendite; et VOS, quaeso, Simul , judices, aequitatem praetoris attendite.-Quatem nos Η-S, quos mihi senatus decrevit, et ex aerario dedit, ego habebo, et in cistam transferam ex fisco.
uid postea λ-Quid λ pro singulis modiis, quos tibi
impero, tu mihi octonos ΗΣ' dato.-Quar ratione p- Quid quaeris' rationem 3 non tantam rationem res habet, quantam utilitatem atque Praedam. -Dic, dic, inquit ille, planius. Senatus te voluit mihi nummos
dare; me tibi frumentum moliri. Tu eos nummos,
quos mihi senatus dari voluit R, ipse habebis; a me, cui singulos denarios dari oportuit, binos aufers p et huic praedae ac direptioni, cellae nomen imponis pΗ:ec deerat injuria , et haec calamitas aratoribus, te praetoro, qua reliquis fortunis omnibus overterentur:
riam quid esse reliqui poterat ei, qui per hanc inju
riam non modo frumentum omne amittere, sed etiain omne instrumentum vendere cogoretur λ Quo cnim se verteret, non habebat. Ex quo fructu nummos, quos
nari , qui ad singulos denarios quoa pro singulis modiis dat senatus, adjecti , ternos efficient denarios in singulos modi a. I. Qua ratione. Verba aratoria. 8. Quid quaeris p Verba sorte Missunt Ciceronia Inserta dialogismo.-Inquit sese. Id eat, arator. s. Dari et Ouit. Hot Om. et Manut. Sed eodiees habent dure. Sie Deriard. Io. Cellae. Et hoe vocas dare tibi mentum in cellam. . me deerat injurior. I. V. L. - Lee deerat injuria. Huens lire dialogiamus. Iam loquitur Ca
159쪽
IN VERREM ACΤ. II, LIB. III. 349
tibi daret, inveniret Θ Decumarum nomine tantum erat ablatum, quantum voluntas tulerat Apronii; pro zitteris decumis, emptoque frumento, aut nihil datum aut tantum datum, quantum reliqui scriba
secerat, aut ultro etiam, id quod didicistis, ablatum. Cogantur etiam nil mi ab aratore 3 quomodo λ quo jure λ quo exemplo Θ
LXXXVI. Nam, quum fructus diripiebantur aratorum, atque omni lacerabantur injuria; videbatur id perdere arator, quod aratro ipse quaesisset, in quo elaborasset, quod agri segetesque extulissent. Quibus injuriis gravissimis tamen illud erat miserum sola
tium , quod id perdere videbatur, quod alio praetore,
eodem ex agro reparare posset. Nummos vero ut det arator, quos non' aratro ac manu quaerit, boves, et aratrum ipsum, et omne instrumentum Vendat, necesse est. Non enim debetis hoc cogitare: habet ' idem in nummis; habet idem in urbanis praediis. Nam quum aratori onus aliquod imponitur, non hominis , si quae sunt praeterea, facultates, sed arationis ipsius vis ac ratio β consideranda est, quid ea sustinere, quid pati,
quid efficere possit ac debeat. Quamquam illi' quo
ra. Aut nihil datum. Aut nulla ρο- 3. ΗMet idem. Devitate an num- Cunia soluta est. ruis, sive in scenore positis, sive in arcar 3. Quantum reliqui. Ablatis illis reconditia. Idem habet viluas et praedia. hinis quinquagesimis, cap. 78, quod Porro urbanaPraedia iurisconsulti apia reliquum fuit pecuniae, id datum ara. pellant, inquit Hotomannus, omniatoribus est, pro alteris decumis; aut aedistinia, quamvis in villa sint. etiam d reliqui titim, id est, nulla 4. Sic, teste Camerario, editio Ve. Causa, nullo nomine, sed pro Verris neta, et eodem dueuut regii e iees, ipsius libidine, ablatum est. in quibus scribitur, non homines. Edi
x 4. Cogantur etiam. Et Post tot nest. eum vulgat. non omnes. I. V. L.
dἰreptiones, tu eoges etiam nummos s. Uis ac ratio. Non reliquae homudare aratorem p Epiphonema. nia sunt attendendae fortunae,sed quum LXXXVI. I. Det. Alii, daret. de aratione agatur, videudum quid . I. V. L. ut arator, Possit pati. . Cod. Nann. quos non exarat. 6. Quamquam ilii. Qui habebant in Audacius. I. V. L. nummis et praediis.
160쪽
liae sunt homines ab isto omni ratione exinaniti ac perditi; tamen hoc vobis est statuendum, quid aratorem ipsum arationis nomine muneris in re publica sungi 7 ac sustinere velitis. Imponitis decumas': patiuntur; alteras 9 : temporibus vostris Serviendum Pu tant ; dent emptum pra)terea : dabunt, si Voletis.
Illaec quam sint gravia, et quid, his rebus detractis, possit ad dominos puri ac reliqui pervenire, credo
vos ex vestris robus rusticis conjectura assequi posse. Addito nunc eodem M istius edicta, instituta, injurias; addite Apronii Veneriorumque servorum in agro de- Cumano regna ac rapinas. Quamquam haec omitto: de cella Joquor Placetno vobis, in collam magistra
tibus nostris frunientum Siculos gratis dare Z Quid hoc indignius - λ quid iniquius p Atqui hoc scitote, aratoribus, hoc priuiore, optandum β ac petendum
LXXXVII. Sositenus est Entellinus, homo cum primis prudens, et domi nobilis : cujus verba audistis; qui ad hoc judicium legatus publice cum Artemone et Menisco, primariis viris, missus est. Is quum in Senatu Entellino multa mecum de istius injuriis ageret, hoc dixit: si hoc de cella atque hac aestimatione
. Fiavi. Iungitur accusativo , Terentinuo more. 8. Dedictimas Eas quae non emebantur.
9. AIteras. Em , eluae emebantur II-S ternia in modi s aingulos. 1 . Dent e tum. Imperatum , CLvitatibus aequaliter distributum I x. Eodem. Est adverbium iaci. Id est . hia tot orierihu . quae vos arat tibias utiponitis, addite rapinas, quas erres edictis suis iniquia secit.
Clio. qua fit transitus ad ulteram am-idificatiotifim. II. De sella loquor. De frumento quod in annonam praetori datur.
orator hanc iudicibus responsionem , mi statim subjicit atqtii hoc sc te. x s. ista tim. Ut his verbia, quae sunt inopinata, miserrimatu affatomine ditionem mire demonstrati Exspectabatur enim ut diceret simpliciter hoe factum fuisse; sed contra e P etalionem subjicit optandum. I XXXVII. I. Lambinus scripxi Sosithetis. I. V. L.