장음표시 사용
31쪽
probatur quarto de validissim ξ ex hominis Iibertate quia indifferentia qua Anima se determittat modo ad hoc modo ad illud cogitandum,volendum, vel nolendii, item ex deliberatione praevia modo ad hoc, modo ad i. Iud decernendum , coneludendum e non
potest esse actus corporeus, qui semper est
ad unum determinatus, neque versatur eirca consequentias, divinationes abstractiones, multo mi in iis eirca ea quae sunt aeterna, aut supernaturalia. Hinc etiam ipse Plotinus antiquissimum Seholae Platonicae lumen Enneade a. 4. animam esse in eorpoream ac immortalem necessario concludit. Idem eonvincit Imperium absoluti inium quod anima, eum vult, in corpus ac potentias illius eorporeas exercet uti dum eontra naturalem appetentiam corporis compescit illius oblectationes fraenatiustum domat libidinem, mortem etiam naturae corporeae terribilissimam pio Deo, ae virtute ultr&appetit.
Quod sanῖ vim maximam contra , de ultra omnem corpoream vincere, agnoscit ipse Teelius, ct alii inter ethnicos Philosophos naturae exploratores accuratissimi. Idque in si lmili manifeste lucidatur: Quando contra decurrentis aquae torrentem navis propellitur, sine dubitatione concludimus non vi aquae defluentis,4 navigio resistentis, illius motum in partem adversam ulterius impelli, sed alia quadam virtute Validiori, sive remo trum, sive ventorum c. Quod in actibus illis humanis contra obluctantem corporis sensum ci appetentiam clari elucelcii ab alio scilicet principio incorpore actus illos pro manare. Hinc ipse qui diuinui dicitur Plato in Phaedone Anim in humanam primo rhetori, sive Deo,
propiorem ait, quia regit, rectorique primo
9- ς ne ad dismonstrandam hane animae immortalitatem hi pressius deductam, latiorisylo D r xcurreres, Cheroum Oratorumpi incipim, ex ipso naturae lumine, iris corum aculorum Philosophis, multa paucisco inplictentem hi breuiter subiicio, libro D
se sentio, eum tanta eleritas fit animarum
tanta memoria praeteritorum futuroriamque prudentia, tot artes, tot scientiae, tot inventa, non posse eam naturam quae res eas eontine
at esse intes ci cumque semper agitetur animus, nee principium motus habeat, quia se ipse movet, ne finem quidem habiturum es emotus, qui nunquam se ipse sit relicturus: cum simplex animi sit natura , neque habeat in se quidquam admixtum dispar sui atque dissimile, non posse eum dividi quod si non possit, non posse interire. Horum singula multo evadent clariora, si
latius expendas Intellectus humani Inventiones admirandas nulli naturae corporeae Commi nes, nullisque paene limitibus ei reumscriptas, circa tot vocum , de diomatum dissimillimorum institutiones tot scripturarum species,tot picturarum delineationes stibi illisimas, tot musicae organa vocumque inflexiones ordinati illimas, tot artium totque cientiam sublimissima tum aequisitiones in ast tologia arith metiea, Optica, geometria, aliaque tam multiplici rerum tam humanarum quam divinarum notitia quae omnia intellectus humani
capacitatem arguunt quodammodo illimitata Et quidem quod concernit solam hominis Memoriam, de Mitridate Rege Ponti ae Bithuniae tradit Plini vili 7. p. I . illum linguarum viginti duarum adco fuisse peritum , ut eum totidem Nationibus loqui, ac negotia quaevis tractare potuerit. Charmides Graecus memoriae statim astixos habebat libros omnes quos legendo pervolv bat uti tradit Gel ii lib. II cap. II. De Seneca constat, qliod duo millia nominum consequenter recitaverit eo ordine quo ipsi recitata fuerunt. Hoe ipse de seipla testatur in Declamationum lib. I. De quodam adolescente Paduae a se cognita de viso tradit Marcus Antonius Muretus, adeo admirandae suisse memoriae, ut triginti sex millia nominum eodem tempores decursu recitare potuerit, quae ipsi antea praedicta, aut praelecta fuerunt. Ita testatur ple Muretus e-
32쪽
nu Rex Persarum euius exercitus constabat sexcentis millibus hominum , noverat singulos milites proprio nomine ac cognomine compellare. Ita Plinius supra lib. . cap. 14. Lucius Scipis tantae fuit memoriae, ut singulos cives Romanos, qui prope innuineri fuerunt, proprio nomine eonia tutare potuerit: uti testatur idem Plinius de viris illustribus. io. Hine no immerito perspexit Doetor perspicacissimus . Augustinus Memoriam hominis esse instar Abyssi quae nullo limite, nullo
Neeminus eadem illimitata facultas animae nostrae perspicitur in illius intellecti ac Voluntate. Haec enim ita fertur in bona alia atque alia non tantum sentibus objecta sed etiam insupernaturalia, ac divina, ut nunquam in bonis eorporeis suum finem, aut quietem perfectam obtineat unde facit intelligitur Ani
mam nostram omnem naturam corpore im
longil simὸ transcenderes ae proinde innatum illius appetitum ae voluntatem non nil bono arterno ac infinito tanquam suo sine ultimo expleri. Idque omni aevo ab orbe condito non tantum Doctores, ae populi fidei lumine illustrati, iud etiam lumini Gentilium Philolbphi, Plato, Aristotelas, Socrates, aliique, ex ipsa naturae luce agnoverunt.
Ex admissa Dei ex sentia siti methodo domo iratur pro esses indiet in Attributa, ct ex hus ad reliq ria
'Ti ex commonstratis scientiaru in prin-eipiis, conclusiones quaedam obscurio. res facile elucescunt, ita ex demo istrata u. premi Numinis existentia , mirum quanta menti humana lux oboriatur, ut per solida rationis principia ad reliqua fidei mysteria fa-elli eompendio gradum promoveat, ac tandem ad solidi utinam iidei nostrae Analytim
I. T Ico igitur primo, Ex eo quod at
Deus rerum omnium prima causa χ-rigo, necessario i quitur illum ess e, Encase, hoc est a nulla causa dependens sed vi natui aeluae in se ab aeterno subsistens. Quia aperte impli eat illum esse rerum omnium primam ea usa m. simul existere aliquam causam natura priorem aqua ipse dependeat, sie enime si et eausa prima, de non prima. Dico Secundo, Ex eo quod Deus in existendo a nulla causa productiva dependeat. sequitur esse, Ens in sua essentia Sumine per sis divin. Quia limites perfectionis in re quavis oriuntur a voluntate aut naturali dispolitione eausae, quae non potest communieare effectui perfectionem ampliorem , quam ipsa in se contineat. Cum ergo Deus a nulla causa habeat quod existat, nihil omnino est quod ipsi persectionis suae limites circumscribat; ae proinde ultra omnem quae mente concipi potestentis creati speciem ae per lactionem sine fine protuberat. Praesertim eum ipse Deus manifeste revelaverit natae sibi perfectionem ne si se nihil autem enti a se nullius egenti, prodesse potest mendacium. Di eo Tettio , Ex hae Natura dirina Peris sectione i imitati, ac nullis ter ininis definitaeonficitur, alia quoque eius limbuta debere est e sine fine pei secta, ut sapientiam , potentiam justitiam e. Quia liae Proprietates deis
bent adaequari naturae a qua eas emanare eon
cipimus, quaecum fine careat, non potest proprietates ex se profluentes ullo fine eoa clare. Secundo, Cum hae Dei attributa non sint res aliqua plius naturae superaddita , sed ipsa Dei essentia eum ordine ad varias quas producere potest operationes a nobis eo siderati, non possunt singula attributa minus eontinere persectionis, quam ipsa Dei essentia, eum qua attributa illa re ipsa in unam, ac penitus indivisam entitatem coalescunt. 2. Dico Quarto. Ex Attributis Dei omni ex
33쪽
maevum sontem . oceanum, in quo bonitas universa quam in creaturis cognoscimus amamus infinitis gradibus emine latius, atque
Hi ne in Deo necessario agnosci miri eveneramur Summam Sapientiam, per quam in ejus
mente baeterno in aeterni: m inmensa cum claritate relucent, non tantum omnes creaturae quovis tempore cistentes, sed etiam aliare tum specit sine fine perfectiores, quas solo voluntatis nutu create potest. Nulla est veritas tam recondita, nulla in mente humana cogitatio aut macili natio tam abstrusa, qua pol sit omnia perscrutantem Dei cognitionem
Hui sapientiae ut et fictissima sit, resipo de di. in Omnipotentia, per quam in quantavis multitudine a perfectione produceret test quidquid veri in iis extra Deum mens humana aut angesica oncipere queat. Ex hac Dei potentia tanquam primaevo fonte prosuit omnis vigor virtus agendi in auiisereatis. Quidquid ingeni: virtutis miramur in astris, in terra in ri ari, in metallis, plantis, animalibus, tenuis quaedam atticipatio est illius potentiae, quam Dius in ab nullis limitibus termit alam complectitur. Haec est potesta, illa suprema, quae in homi res impios pes-oetu armala, illis se bennae paenas umquam terminandas in si pit haec eadem est ad cuius oraesidium quisquis cum fidite a recurrit, nihil
habet unde in praesenti avi sutura vita, omnes hominum daemon unaque inlidias pertimes.
Miri omnipotentiam eo mitatur thesaurias
I mram in omni gentre emis infinitus se ut nunc uam desit copia inexhausta caelestium doliorum , qua possit ac velit m nanes suos' sertim cultores, larga manu perpetia dis-uensare. Quidquid cogitatur in crearirtis amabile inanis est larva, aut te ornus umbra , eui purissimo bonorum omnium fonte . lio uidissima ejiri volup Me conferat axhioea seoliis modi vir bonitatis ille miro proveriunt omnia illa naturae, gratiae dona quia OG Rausus bus Homo ad beatum finem adiuvatur. Hac bonitate sibi innat adactus, ereavit Deus ad
hominisi uni ingentes eaelorum orbes eosque varia astrorum luce ad stuporem adornavit Totius terrae , oceanique commoda , ac divitias, iustentandae hominum vitae destin vit Qitos non tantum ad necessitatem sed etiam uique ad delicias adamavit. dum tanta voluerum, pii ciuinismetiri ina, florum, metallo
rum gemmatum, omniumque rerum varietate
totum hune orbem hominis ausa locupletavit. A demum in tot amoris irritamentis hoc unum sibi ab aeterno propositum habuit, ho- in inem ad sit agnitionem euliumque addueere, eumque suo in caelis complexu in perpetuum beare.
His ita constitutis, Dico ulterius quinto, Ut sapientia Dei persectissima hominem
ad hunc ultimum, beatissimumque finem per eongrua media dirigeret necesse fuit Deum eum hominibus Commercium habere, uocutione quadam externa aliqua mentis suae eonissilia illis eommunicare. Flustra enim foret hominem condere rationis lumine donatum,nil eo fine ut conditori tuo cultum idoneumptriolveret. Ut vero noverit homo quemas cultum conditor deposcat, cum nequeat per se divinae mentis arcana intueri necesse
erat per medium aliquod sensibile Deum hominibus loqui mentis suae consilia manifestare. Ne vero ho Commercium errori obnoxium foret, necessatium insupererat,
disinae locutioni signa quare a Deo propria adiut)gi, ex quibus ecule ac prudenter colligi possit, illam 1 solo Deo provenire. Hune cum homini biis loquendi modum instituit Deus ab initio per oracula Moysis, aliorumque Prophetarum quae caelestibus prodigiis, ac lignis tam admirandis illustravit ut
non potuerint homines prudenter dubitare
quin doctrina iis oraculis expressa, a Deo in pirata fueri .
Secundo, Mentem suam , Legemque pro palavit
34쪽
palavit per monumenta Scripturarum quas ipse Seriptoribus sacris dictava tanquam publi- ea initiumenta . in quibus volui conlilia tua
ae decreta hominibus conii 'nata remanere.
Tettio, in progressu saeculor uua, Fidein suam doctrina inq; manifestavit per Christum ejusque Alesiam , quam non tantulum plius Christi miraculis led etiam des o ceps omni aevo tot testimoniis , ac prodigiis luam elle
comprobavit, ut in eam cum ibi loquentem totus paene orbis agnoicere non dubitaverit. I. 3.
Dico Sexto , His standamentis hactenus
stabili iis innititur ora Fidei divinae e. riias certain inconcussa Praestat enita fidei nostiae certitudinem fallii eiciam revelatio divina , qua Deus hominibus menti, suae lenta manifestat. Nititur autem ipsi revelatio Dei revelantis Sapientiae inlinitae, quae non potest falli eum nullius rei veritas eam possit latere,
ac simul Bonitati voluntatis divitiae, jamne ininem potest fallere, de ultro in errorem inducere: hoc enim lummam Dei bonitatem
dedecere facile agnoscimus, quod ab homine probo tine crimine fieri non potest. Ad haec igitur firmissiimai: incipia, omnia fidei nostrae mysteria reducuntur , ex his in singulis quos praeditamus articulis , ultima credendi latiopeii debet, quod jam in praxi demonstrabitur.
Dico septimo intellectu noster his fundamentis siue motivis instructus, facile pertingit ad 11 1sim adci, qua oliritium aristiculorum, quos redit rationem ultimam ac solidissima in reddere valeat.
De quovis enim Articulo fidei, ut ad solida principia educatur, quaeri potes hoc modo: Cur eredis fide di. in v. g. Deum ellia rinum in pei sonis ' Ideo hoc ered,quia Deus hominibus revelavit, se in personis tinu in I se Scio autem Deum non posse alli, cum si praeditu lumma lapicntia, neque velle hu- TOTIUS FIDEI. in ines fallere eum sit infinite bonus. Sed quomodo eonstat Tibi Deu in revelasse se triniit ni esse in personis .cum nunquam Dei quentas uocem audiveris Audivi lane, dum Ecclesia in pereepi Dei nomio e affirmant eni, Deum esse
trinum in ptrsonis. At unde nosti Ecclesia mnon errare dia: assirmat te Dei nomine do- cere Trinitate in petibnaium Non errare mihi certum vi ex eo , ito ipse Deus Ecclesiam ho a Timantem ais: iat nolis ae signis soli Deo propriis, quibus testatur illam suo
nomine, ibauctore id hominibus annuntiare quod aliud ton est , quam plium Deum per Ecclesiam hominibus loqui, de re quam
illa proponit in titem uam manifestare. Deus autem si .e per se sive per alium l. que iis errare non potest. Unde patet, singula fidei nostrae mysteii non niti testimonio tantum hu- mano, sed in pia Dei loquentis alictoritate fundari, ad eam per hanc claram facilemque fide analytim revocandam elle.
. Si quet ras, Qtiae: am sint ligna, quibus Deus
Ecclesiam suo nomine loqui de es arato Sunt illa in primis prodigia caelestia . vaticinia rerum uturarum Eccletiae docentis Unitas, e Sanctitas, Ae o iunis generis miracula vim, tutae penitus exsuperat uia, a Christo ab Ap stolis alidique Eeclesiae membris omni aevo exhibita ad comprobandam Ecclhliae Dei nomine loquentis auctoritatem de quibus tractat e erit dii P. Cornelius Hazar in Triumpho et Flandri cyedito. Si veto Ecclesia Dei noti ine loquens, de tot no is soli Deo propriis insignita , esset errori obnoxia , hoci plo adimeret Deus omnem libi auctoritatem de lacultatem holminibus loquendi , sive per lx terna sisna mentem illis suam sine et rotis luspicione propalandi. Si enim licear niihi suspicari hanc Dei locutionem adiunctasque illi
notas tam multas, tamque admirandas non esse
se a Deo, sed ab alia quapiam causa prosectas, idem licebit pariter mihi suspicari de quavis alia ipsius locutione quibussibet notis ac pro digiis in lignita. Cum ergo ad Dei perfectione in pertineat, si posse hominibus loqui ut
certi sint ipsum de qui loquitur, eique cneantur
35쪽
antur fidem adhibere, spectat quoque ad necessariam ipsus providentiam , ne permittatinis suo nomine proponi doctrinam talibus notis insignitam, tu peream velit suam mentem palam indicare. Ex quibus demum aperte eoncluditur, tantam es e certitudinem ac firmitatem Fidei divinae per veram ejus Eceseliam propositae, ut si illa vacillaret, necesse foret in agendo cum ereaturis ipsam Dei potentiam, bonitatem, ac sapientiam deficere: In quo autem Caetu hominum inveniatur illa Ecclesia per quam Deus mentem suam, fidemque ad salutem necessariam mundo manifestare decrevit, deinceps accurate investigandum' u scipimus.
lenditur quem libit, etiam Christianum, non o se tu sua Fide Se Bisalmari. ARTICULU PRIMUS
ponum Irr. . i. ra Ost Libertinos ante omnes expugnani di est octa in diis rentium, quorum errores mirua quantum hoc aevo invales eunt. Postquam hi alia iis supra rationibus adducti Religionis erga Deum , ac porto fidei Christianae recessitatem agnovere , nihil sibi ulterius investigandum rati, in qualibet Secta,
quam illis ves locus, vel tempus, vel quaestus accommodat, securi conquiescunt. His an Evalido docentis horia uia forti eleboro opus est ut ei balis iste veternus excutiatur in liuia vi'. et erroris barathrum duo potissimum hominum genera absorbentur. Primo, homines plebaei qui ibi Religionis nomine eontenti, tam facile Fidem, quam domicilium
commutant, eamque sibi Sicham arripiunt, quam domi natamis petiunt. Alterum genus
INDIFFERE TESest hominum politicis simulandi artibus a
prime imbutum, quos non tam Error abdueit,
quam propria Cupiditas excaecat his mollior vita, investigandi labor, fallax securitas, spes
honoris, favoris umbra, omnem Religionis uerae, falsaeque differentiam obliterat, non minus paratis, si res erat, aliam Sectam, quam novam vestem assumere. r. Vt vero in foveam adeo latam plures praecipitentur,post Serranum, de plures praesertim in Hollandia, Germania, non dubitavit nuper in Anglia Them Ηοnsius in Elementi, Philosophicis, ad hune errorem temerario ausu habenas laxare. Contra hos, atque alios hujus temeritatis auctores.
Dico primo, Non potest quivis qui se Christianum profitetur , in qualibet horum temporum Secta salvari. Probatur primo a everitas, auctoritate Sacrarum litterarum, quas pro eertissimo Dei verbo Sectarii omnes admittunt. Sie autem loquitur Apostolus ad Ephesios cap. q. Vnus Dominus, una Fides, unum Baptisma: de ad Nebros car. is. Doctrinis variis te tegri nisi
lite abduci. Ex quibus verbis hoe formabis argumentum. In Ecclesia Christi sicut unus est Dominus, ita unica est Fides, a qua prohibem ut abduci. Sed diversarum Sectatumron una est Fides, nunquam enim agnoscet Lutheranus se habere eandem penitus fidem cum Caluin ista eommunem. Ergo non omnes
illae Sectae lint in Eccles Christi. Sed in eo n- festo est, extra Eceleuam Christi non posse
obtineri salutem. Ergo non possunt omnes in sua fide, aut Secta salvari. Declaratur Secundo evidenti Ratione. Qui enim asserit quemlibet credentem in Christum posse in sua fide salvari, admittit etiam Haereti eos olim a primitiva Ecclesia damnatos potuisse in sua fide ad salutem pervenire. Nam ex illis pleriq, agno ieebant Christum Filium Dei, mundi Redemptorem , dc alia ad ejus personam spectantia Salvari itaque poterunt in sua secta Pelagiani primaeva celasia reprobati, quia negabant peccatum originale Anecessitatem gratiae internae Chi istum vero
36쪽
εlusque divinitatim semper admiserunt. Neque . salute excludi poterunt Nestoriani , qui
Christum ut Deum in hominem in salvat rem eolebant, sed duas in Ilo personas constituebant. Neque damuandi sunt Macedoniani , qui in Christum per omnia tredebant, sed Spiritum Sanctum Filio minorem esse volebant. Neque reprobandi erunt Novatiani, qui de Christo lenserunt, sed tantum lapsos ad poenitentiam admittendos pernUabant. Hoc autem admittere aliud non foret, quam veram de primaevam Christi Ecclesiam, ae totius antiquitatis consensum erroris arguere. Si enim illi in sua fide salvari potuerunt,
cur tanto molimine contra eos ongregati
sunt ex toto orbe Patres, de Concilia I Cur toties anathemate a Christia eclesia separatia Cur maluerunt omni aevo Christiani potius exilia, tormenta, de ipsam morte tolerare, qua eorum doctrinam, aut Sectam profiteri Statuamus etiam hoc tempore , aliquem ex iis qui in Christum credunt, negare infernum damnatis omnibus csse constitutum , aut asserere daemones aliquando ad coelum perventuros. Neminem credo reperies, qui admittet talem Sectarium ad salutem posse pervenire. Quantumvis profiteatur se alia Chrisiana Fidei dogmata retinere.
Dico secundo, Non sussicit etiam a s lutem admittere fidei articulos in Symbolo Apostolorum comprehensos, nisi paratus sis
recipere reliqua a Deo revelata , dum legitime proponuntur.
3. Probatur, ex aperto primaevae celesiae testimonio, eui nulla potest Sicha te fragati. Sic
aut iri pronunciat S. Augustinus contra Faustum lib. D .cap., Qui in Evangelio quod vul- iis rediiis quod vultis non creditis vobis potius quam Evangelio creditis Consentit S athanasius in suo Symbolo : Quicumque inquit vult salvus esse , ante omnia opus est ut teneat Catholicam fidem , quam nisi quisque Integram inviolatamque servaverit, absque dubio in aeternum peribit. Atqui symbolum fidei quod recitat Athanasius, ac Evangelium cui inteόre credendum asserit Augusti
nus, praeter fidem In Christum i'urimoseontinet alios fidei articulos ad salutem necessarios: Ergo qui credit in Christum, alia fidei mysteria repellit, absque ulla dubitatione aeternae salutis iacturam incurrit.
4. Et vel si solis Symboli articulis fidei Chiustianae limites circumscribuntur 'quorsum Apostolus Gentium propter fidem Circumeisionis tam acerba sententia Galatas pereellit. a salute per Christum obtinenda penitus excludit Nullum illi Symboli apicem res eabant, totam Christi fidem, legemque prono assensu iuste perunt. Hoeunum illis obstabat. quod in lupercrederent, eum fide Christi it eum eisionem sibi ad salutem esse necessariam.
Et tamen illis divino spiritu Paulus testatur ad Galatas primo. et iam si tuamιitimini Christus,obis nihil raderit. Ergo admissa Symboli
doctrina, unicus error circa alios fidei arti-
losa Christo penitus rese indit minitae modie fermenti, ut ibidem loquitur Apost
ius . totam fidei massam corrumpit. Huius ratio euivis consideranti manifesta. hae est. Ideo admittis necessariu in esse ad I lutem credere in Christum, aut ea quae in Symbolo Apostolico eontinentur quia illa sunt a Deo hominibus revelata Divina enim authoritas de revelatio uni eum fidei landamentum est. Sed alia quae in Scripturis eontianentur sunt etiam a Deo hominibus revo lata, utpote in verbo Dei hominibus propo sita. Ergo necessarium est ad saluten credere etiam alia quae in Scripturis saetis continen-
tur, cum illa aeque sint a Deo asserta , ejusque aut horitate infallibili nitantur sicut enim ille qui legem aliquam a Prinei pe latam negli
sit , aut contemnit, hoc ipso spernit autho ritatem legissatoris se qui libet negat aut rejicit unum articulum a Deo revelatum, hoc ipso violat primam a supremam Dei revelan
s. Quam vero faeilis fallendi prauextus ea plari possit ex ipso Symbolo privatis sectae alie uis jus sensibus accommodato , manifestE docet solidissimum illud Ecclesiae oraeuluae S. Augustinvi lib. . contra Donatist se cap. q.
37쪽
TR CAP. z. CONTAM IFieri potest ut aliquis p rarasus integraunevi verba Symboli, o tamen non rectὶ credasfr ipsa Trinitare, ire de Resu utilionei c. Idemque sedulo monet de Fidein Symbola
cap. I. tom: . Sub ipsis ego paucis in Symbolo constitutis, plera que Narcii ci venera sua occul ι .conari sint. Unde mani teste patet hane quam praetendum Adveclari in Articulis Fidei determinandis normam , devium esse tramitem a recta et edeedorum fide, ac salute aeterna fallaciter abducentem.
quo ulterius deducitur illum qui existumat sibi istis eis tali modo in Christumer dere nequidem credere in Christum dedi. vina enim Christi personam reciperet ex motivo revelationis, ct authoritatis divinae, admitteret etiam alios urticulos, qui sub eodem motivo in Dei verbo d Eceleia rite proponuntur. Hos autem qui non admittit, neque vera o de Christo adhaeret, neque divinae aut horitati acquiescit sed tuae voluntati, aelubentiae, per quam fidei articulos sibi cudit, ae recudit formatae resormat eamque Sectam eligit, quam ii senii, a commodo magis conformem esse deprehendit. 6. Dices , Christus Patrem caelestem sic al-I uritur Joan. 7. v. s. es vita terna , ut cognoscant resolam Decim trum; quem mihi iresiam Distum. Ergo si haec duo agnoicas. mihi ad vitam aeternam refert, eui porro doctrinae aut sectae adhaereas. Relponilem, ex illo argumento sequi, nequidem esse necessarium ad alitiem, ut eredas in Spiritum Sanctum, eum in allegata sententia tantum Patris ci Filii mentio habeatur. Unde satis ostenditur alia ad salutem requiri, quam quae ibi explieite memorantur. De -- ero, methodum generalem respondendi ad alias hujus hac di Scripturas in hae . sequentibus controversis, vide infra cap. 9. me'
Ad extremum hujus infausti dogmatis Architectos, atque asseelas paucis interrogo: Si cuivis scctae sub Christiano nomine militanti pateat eommunis ad salutem via , quor-Diu intra ipsis Sectulorum castra tanta exar-
deuunt Religionis dissidia . ac cruenta certa, mina' Ut alia taceam externa, cur in Ansli Puritani damnant Protestantes, ut hos invadunt Inde pendentes L Cura paucis anni pro sua utrimque religione armati, legitimi
Principis nece, ae mutuo languine , velut Cadmaei fratres, sua tela eruet, tarunt Pot rant , te arbitro, . Sectae illae sua quaeque semita ad eandem alutis metam pertingere et quid igitur tanta animorum , alque armorum con tentione ad aliam eredendi normam adigendae
fuerunt An non vides Adiaphori stan Seetas ipsas quas tueri praetendis, suo tibi facto
ae judicio adversali teque causam tam in tae-lieem luscepisse , ut neminem ex omnibus
habeas attonnm , qui cupis singulis patrocinari' Verum in libe dogmate fabricando, de aliis
patum te solicitum existimo, tua te intus caulain consitientia remordet, qui dum ad veri is, e commodo tuo non esse , Sectam eui adhaeres in meliorem commutare, hoc demum agis, ut potius ubi eclcham, quam te Ecclefiae accommodes, eamque ad tua vota ultra suos limites se in immensum extendas, ut si non intra veram , saltem non extra imaginariam Ecclesiam te constitutum credas: at ea
ve quaeso ne imaginaria quam fingis Ecclesia,
te ad Gehennam veram,aternamque abducat.
Ocurritur nomo emori Sectariorum, max
me Protesantium, dividentium artiaculos dei inus enirabs, ct Accideniales ad ut m non necessarios.
7. mi Sectati his argumentis ad angustias redigimiur, ex quibus nulla patet elabendi via, ut rimam sibi aliquam aperiant novum finguli discrime inter Articulos fide divina eredendos, ut alii sint qui substantiam fidei eon siluant, alii vero sint ateidentales sive levioris momenti quos liberum fit admittere, vel repudiare salva fidei integritate.
Hanc autem distinctionem moliuntur eo consilio
38쪽
.onsilio persuadeant dissidia incia variassem Protestam tum . ali Oiumque Navat tum . non ollere necessaria in unitatem verae Eeesesiae . nee eonsistere in si ei fundam rivis quae cuilibet ad alutem sussiciant. Hune labyrinthum ingressus est eum pleritque lectari. ii reeentioribus Antonius de Dominis Ap stata lib. . de repub Ecelesiastica cap. . . to euius hodie vestigiis sermLiniistit in Anglia Stillio fletus, in ollandia passim moderni Novatores Hos ut ex suis latibulis, inelaram veritatis lucem educamus.
Die primo , Haec distinctio cirea articulos fidei, nulla ueritatis specie delendi potest. Probatur. Quia . Omnia quae Deus loqui.
turin hominibus proponi sunt aequaliter vera de eerta Quia infinita Dei revelantis aut horitate nituntur. Atqui omnes arti euli nostrae fidei, quos voeas accidentales, Dei loquentis aut horitate proponuntur hoc enim ii neges iam frustra supponis illos inter articulos fidei ullo modo numerari. Ergo articuli quos
vocas accidentales aequalem eum fundamen italibu veritatem , eertitudinem , ac Dei reve llantis aut horitatem sortiuntur. Ergo sine ullo ldogmatum diserimine Deo revelanti injurius, ct aeternae damnationi obnoxius este convine itur, qui vel unum articulum, quem cognoscit a Deo revelatum admittere reeunt. Nec lminus erit Deo, bellis qui animas a Purgatorii paenis, quam qui Sanctos a caelesti gloria
ex eluserit, l8. Qui de ulterius assero. Prorsus impossibile esse ut Deus velit aut possit nos eximere ab obligatione . firmissima fide redendi quemvis articulum, quantumvis exiguum , quem eonstat ab illo nobis fuisse propositumae revelatum. Haec enim duo apert repugnanti Deum homini aliquid asserere, de hominem sine graui injuri em a Deo assertam rejicere a repudiare, En quo deducit utilis illa me himerica distinctio qua volunt Novatores omnium sectatum colluviem in unam Christi Eeclesiam aggregare.
At inquies, integra foret fides Christiana, etsi multa levioris mometiri dogmata tu sacris
litteris revelata non se issent. Quἰd en m attis ne fide divina credere quis tuerit numer m Apostolorum, quod Martha fuerit foro mydalenae, Noli his similia in saetis ii telis ex lata Ergo nihil fidei praejudieat si quis pro arbitrio ejusmodi doctrinam rejietat, aut ad
At quaero abs te. quid attinet eredere. Christum pallam esse lub Ponito Pilato , quod tamen in Symbolo inter articulos fidei fundamentales admittis λRespondeo igitur, ineptam esse argumenti sequelam Quamvis enim tua fidei constaret integritas, etsi ista leviora non fuissent a Deo dictata postquam tamen constat illa in verbo Dei contineri, eaque nobis ab infinita Dei sapientia asseri tradi, proponi fieri non potest ut patiatur in gravi offensa ulli
penitus articulo a se revelato fidem denegari. HM enim tantundem est , ac si diceretur, Deum in rebus minoris momenti falli aut mentiri quamvis in rebus graviolibus nolit homines in errorem indueere. At non advertis tam immani errore totam fidei tabricam labefactaria Si enim vel in minimo liceat divisnam authoaitatem repellere , aut in dubium revocare iam nulla in eae; eris Deo des, nulla fidei nostrae firmitas aut constantia permane bit omnia enii a Deo nobis tradita eodem divinae revelationis fundamento nituntur. Atque ita dum articulos tantum fundamentales firmare satagis, totius Religionis fundamentum penitus evertis.
9. Dico ulterius Secundor Et si gratis admitteretur ista distinctio inter articulos fidei fundamentales de non fundamentales, impossibile adhue foret sectario discerneres, quinam artieuli diei deberent fundamentales, quorum assensus, caeteris exelusis, ad salutem sussiceret. Probatur primo , Quia quivis Sectarius . ut sit veri nominis Christianus habet hunc assensum, Credo omnibus qua Deus revelavit: ergo non potest ullum articulum quem constat in Scripturis contineria sua fide exeluderer alias profiteretur se omnia a Deo revelata amplecti , d simul aliquid a Deo in Scripturia
39쪽
2 ore velatum repudiaret. Haec autem est et fides fatui plane chimarti ea ; non minus quam si admitteret, omnes homines esse mortales,.simul se, aut alios designaret a moliendi
necessitate eximendos. io Seeundd, Ut sectarius articulos fundamentales a caeteris discernat, neces le est ut aliquam discernendi Regulam in promptu habe.at. Non Scripturam: quia et ii l. anoeenties volvas , a revolvas uspiam numeruin, aut noxae articulorum fundamentalium definitum
reperies. Non Ecclesiam hane enim cupis ex omnibus Sectis conflatam ritiae Dunquam hactenus in sensu scripturarum , 5 praecipuis fidei articulis convenere, ut latius intra ostendam. Superist igitur ut pro constituendo
domatum fundamentalium ea talogo ad cereis bri tui inanem conjecturam Phanaticorum more confugias aliam Rigulam erroris expertem pro illo quod lingis articulor uti dilcrimine non assequeris. I r. Hi ne mirum videri possit, hoe tempore in Angliaitan hallum, Si illingsseium qui
se prae caeteris lyne eos a bitrantur, adeo in suis scriptis halucinari , ut in hune errorem plus quam trabalem ultro impingant dum libere asserunt, Religionis suae articulos fundamentales a recessarios in quavis orbis Ecclesia etiam Romana comprobari. Unde manife-
se infero, Religionem Protestantium quam ipsi profitentur, in quantum Eeelisiae Romanae opponitur, c ab ea praecise diu inguitur, ii ullum habere fidei suae articulum fundamentalem ad salutem necessarium. Et hine ulterius cotis ei iur illam , per se consideratam, nomines essentia Ecclesiae penitus orbatam esse , cum illa prout a caeretis condistincta tantum profiteatur dogmata quaedam inferioris momenti, quam sint articuli fundamentales qui ad constituendam veram Eeclesiae essentiam requiruntur , Tales sunt articuli Protes antium purὸ negati vi Non est Missa, non est Purgatorium Sancti non sunt colen. di Maliae eiusdem farinae ali ertiones, extra
fidii substantiam constitutae , in quibus Pr usantium Resisto, Romanae fidei opponitur.
2. Itaque nunc viri pereruditi ex doctrina vestra manilest E concludo , Ibo testantium Coetui abaeelesia Romana caetetitque ejuncto , nihil omnino aliud superisse, nisi imaginariam Ecclesiae umbiem , cilicet articulos inferioris adeoque incertae veritatis dogmata a fidei fundamentis divulsa , doctrinam adlaphoram , articulos ad salutem nonne eeia sarios, uti illos vos ipsi nuncupari non retusa tis. Et tamen interea ex his paleis a stipulis si superis placer Vos novam , de necessariam , ct orbis Christiani reformatricem Ecclesiam instauratis quae vestro etiamnum iudicio propriis undamentis destituta , in hasiandem inceriae doctrina auro fumos
Osenditur Protestantes , alia ite
Seritas in articutis etiam undamentalibus non convenire. I 3. I leo primo , Lutherani non ora senisi liunt Cal. inviis in articulis quos
Probatur primo In confesso est nullos articulos magis ad fidei fundamenta pertinere quam illos qui in Apostolorum symbolo eontinentur, inter quos enunieratur, Descensus
Christi ad inferos Assirmant autem Calviniani hunc descensum aliud non esse,quam Christum in cruce inferni arguuias ae dolores perpessum fuisse , idque docet Calvinus Ilib. 2.
thair. 7. At ex adve, o Luthcrani asserunt ipsam Chii iii animam vere ad inferos descendisses, teste etiam Danaeo Lutherano in Respons ad standrum, Epimo in Psal. 6.
Secundo Ad fidei Christianae substantiam, quid potest magis requiri . quam doctrina
quae circa Baptismi Sacramentum versatur Fatcntur Lutherani Baptismum omnibus etiam infantibus ad salutem esse necessarium.
Credunt veto firmiter Calviniani, fidelium parentum liberos ante Baptista justos ac lanctos
40쪽
DAE ARTIC VLI Fctos esse, filiis ver tofi d. iiii a Bapti linum
nihil prodesIe eumque illis esse negain dum ita docet ipse Calvinus in antidoto Conc Di-
Tettio, A Sacramento Eucharistia animae vitam ac salutem dependere pronuntiat Christus Ioan 6. v. 33. Nisi manducarnitis carnem
filii hominii, o biberitis qui sanguinem . non habebitis vitam in vobis. De hoe autem Sacramento immanis ut timque discordia in eo eu nCalvi nolis. q. instit. cap. 7. pernegant Calvinissae Christi Corpus aut Sauguinem eontineri, ibi ejus figura contenti. Quantum vero in hoe palmari attieulo ab his dissentiant Lutherani, locuples est testis ipse ut herus
contra articui. Loetaniensium Thesi 2. Anno
II s,maretico pinquit seri censem usi aliis
nos ab Ecclesia Dei Zuitalianos, Crumne Sacramentarios , qui negant corpus insaneuinem Christi ore tarnali sunt in venerabili Eutharistia. Ex his concludo indeclinabili argumento:
Tantum alienus est ab Ecelesia Dei , clui negat articulum fidei fundamentalem , ut ipsi asserunt adversarii. Atqui alienus est ab Ecelesia Dei qui negat orpus languinem Christi sum in Eucharistia, ut aperte loquitur Lutherus Ergo doctrina de prael ntia Christi in venerabili Eutharistia , in qua sectae illae dilientiunt, est articulus id ei fundamenis talis Pitus igitur noctem diei eonjunges quam has sectas in fundamentis dei consociabis.1 . Die secund5. Protestantes in Anglia, etsi Calvinistis in Caena Domini, di pluribus at haereant, in aliis tamen fidei undamentis ab iisdem recedunt. Probatur hie dissensus, primo, in articulis de vero descensu Christi ad inferos, Bi p. tismo parvulorum omnibus necessario, quos sit pra ostendimus esse fundamentales in his autem Angliae Protestantes se a Cal. in isti, Gene vensibus, a Puritanis dilIeni ire aperie
Secundo, quid potest ad substantiam vera Fidei magis spectare, quam doctrina de
ipso Capite visibili verae Ecelesii De hoc
NDAMEN LALIA PS at vero negant Calvinistae enc venias, posse ullo iacto Regina aliquem , ae multo minus
Reginam . militantis Ecclesiae Caput eo niliis tui, ut testatur Bera iii confessione fidei nomine Gene vensium ab ipso edita Q. F. s. At E contra Anglo Calvinistae sive Protesta te firmiter redunt ac tuentur, Regem sive
etiam Reginam in suo regno jure divino suis premum Ecelesiae principatum tenere. Tertio , Anglo Calvinistae profitentur a Christo corpus Ecelesiae coagmentatum esse ex Epii opis, Archiepiscopis, Decanis , Archidiaconis, aliisque gradibus Ecclesasticae hierare hiae. At reliqui Calvio istae Genevenses, Gallici, Belgi et Germanici, his gradibus ab Ecclesia sua penitus exclusis, sola cum Ministris seniorum Consistoria admittunt.1 Q i id reliqua inter hos dogmatum di Glidi eo inmemorem Cum neque in Ecclesiae suae Capite titque in eorpore conveniant, quo pacto in ne ei uariis fidei fundamentis eoale Geent λ illident igitur toto caelo Anglo Calvinistae caeteris Calvini asseclis, atque interim cunctis persuasum volunt, secum his, atque omnibus orbis Christiani Ecclesii, inpii octis ad salutem necessariis Fidem eommunem profiteri Romanos Catholidos, quod i in gines eo lant, idololatras esse non dubitant: Pontificem e redhin Antichrisum e Papicolanae nonnunquam Ana baptistas, aliasque se istas seriori igne persiquuntur e cum his tamen omnibu in tota fidei substantia ad salutem re- qui sua . usque ad minimum apicem firmissimo foedere copulari non reculant. Ad hune nempe vertiginis spiritum tandem Protestantes adegit lectatum sibi similium confusa multitudo , inter quas perpetuo fluctuante ς, eum nullam reperiant Eces etiam firmam , facile , iit in naufragio , quamlibet abulam arripiunt, maluntque videri cum omnibus esse, quam nulli bi tuto eonsistere. 16. Hane quoque in Belgio suo dogma.
tum, Doctorumque inconstantiam moderna in
ptignasque innumeras , graphice desci ibit, de aeerbe deplorat D. Saa uel Maresui iutuo Tractati, de amicto statu studii Theo-