장음표시 사용
121쪽
DISPUTAT. DE VIR T. MOR. LIB. 1. 13
CAp. XXXI. Ypomyxolydius,qui esto uus tropus iugatus, deducitur. prima ipecie Diatessaron, quae incipit a Mese , descendendo usque ad Hypatenmeson. Nex quarta specie Diapente , quae uncipit a Mese, ascendendo ad Netendiezeugmenon. Et ambae faciunt quarram speciem Diapason: quamuis alii aliter sentiant quoniam hemitonium in secundo & sexto spacio collocatur r ω non conuenit aliquod particulare omnino specie priuari, ideo inquas- in specie collocauimu&ωυ 86 D s Neredieraugme om
122쪽
Est praeterea consentaneum, ut hoc potissimum loco subnect itur,quod si qui tropi in quacunque serie reperiamur per notulam vel per duas aut plures diatonice ductas excedere Diapason in acutum : si sublimes fuerint, vel si mauis dicere, auctentici: plusquam persecti a Musicis appellantur,prout magis vel minus excellunt. Idem erit iudicium de iugatis,seu placabilibus: si magis, quam par est ad .imum festimant. At si non attingunt Diapason, tanto minus habentur perfecti, . quanto ab ipsa perfectione desciunt, tam ex parte Diapente vel Dia- tessaron, quam ex parte utriusque. Hoc idem .in descensu: si qui extu gatis minus quam par est,uersias graue accedunt,deficientes appellantur, sicut exigit ipse defectus. Appellantur quoque misti: siquis Tetrachordum alterius sui iugati attigerit,aut totum, aut plures eius partes, aut saltem duas chordas, ut est cernere in hoc septimo supra exarato dii grammate. Nam si descendit ad Melen usque, & amplius per concestum sibi tonum ad Lichanonmesba, atqueaetiam amplius,.si festinat ad Hypaten meson, quoniam accipit de tuo iugato , mistus dicetur. Idem erit exemplum in octauo tropo iugato:cuius vox saprema est Ne tedieZeugmenon. si attingit in ascensu Tritenhypei boleon vel supra, cum sit vox sui sublimis, dicetur etiam mistus. Hac igitur ratione deprehenditur, quod tam in ascensi iugatus, quam in descenses illimis tropus, si de suo compari aliquas partes sibi asHimit, recte mistus possit appellari. Commistus vero tropus dicitur, si cum auctentico copulantur species alterius, quam sui ducis, ut in se contineat formas imparis
consonantis. Enormis autem dicitur, si extra constitutam chordam terminabitur, cum omnes tropi necessario terminentur, in locis quatuor, Ut sunt primus, bc sequoris in Hypatemeson: tertius Ecquartus. in Pathypatemeson: quintus de sextus in Lichanomeson: septimus vero atqueoctauus in Mese. iccirco dicuntur enormes siue irregulares, siquando prςter supradicta loca reperiuntur. Non est igitur imitanda . aruiuscemodi cnormis cantilena, attamen . toleranda.
tria praetereantur, hoc tantum perstringemus, quod Phthongus estvox siuegrauis, siue acuta utcunque emissa: Diastema .est discrimen inter ipsas voces: Systema vero constitutio est, veluti c0rpus modulatione suffartum ex coniunctione symp honiarum: perinde ac a Proslambanomeno ad Mesen connumeratis aliis interia-
123쪽
De modulandi generit ψ.CAp. XXXIII.
Odulandi genera tria esse affirmant Musici: Diatonicum
Hanarmonicum:&Croinaticum. Diatmicum est, quod .inuam in omnibus tetrachordis,si in acutum progreditur,per hemitonium & duos tonos modulationem integram complet: si vero in grauem, per tonum, & tonum, & hemito- nium. Dicitur autem Diatonicum quasi extensiam, ac tonis abundantibus: siquidem per hoc genus vehementi quodam impulsu extenditur vox:&est id gratius auribusnaturaliusque. Henarmonicum vero pluribus,scangustioribus spatiis abundat, &aselis eruditissimis concinitur. Hinc dicitur Henarmonicum,quod inter omnes modulatus obtinet principatum: Continetur enim ab immutabilibus sonis:& accipit modulationem: in acumen quidem per die sim,& diesim &Ditonum: ingrauem vero per eontrarium. Cromaticum autem mutat modulan- , di modum a Diatonico: etenim eius Tetrachordum non peritonum,&tonum, ac semitonium: sed per semitonium, ac semitonium: atque insuperper tria semitonia concinitur in acutum : veru' e diuerso in gra vem. Hoc genus affectibus plenum nimis ac molle,&a quibosdam citur lamentabile. Nominatur vero Cromaticum ac0lore, Ooniam a superficie in superficiem mutari solet: Tetrachordum enim generis Cromatici a Tetrachordis aliorum generum Variatur. Est autem Te- rit --ἀπtrachordum series quaedam chordarum inter se concordantium : concstantque Tetrachorda ex principalibus, mediis, coniunctis, separatis, excellentibus. Primum ab Hypatehypaton ad Hypaten me n. abHypatemeson ad Mesenin Paramese ad Netendiezeugmenon: a Nete ad Netenhyperboleon. Verum inter haec quatuor Tetrachorda hoc interest,quod inter primum dc sequens Tetrachordum :& inter tertium& quartum coniunctio illa media est: quae dicitur Synaphe. Est autem Synaphe inter Tetrachorda vox media, quae versus Hypatenhypaton grauissima est, versus Neten acutissima Sed Dia2eusis disiunctio est, quan duo Tetrachorda non coniunguntur, sed toni distantia sepa. rantur. Additur etiam Tetrachordum coniunctarum , a Mese ad Netensi menon. Igitur quinque erunt Tetrachorda & non amplius.
124쪽
125쪽
DISPUTAT. DE v IRT. MOR. LIB. I.
127쪽
Aeeommodata sunt duo haec systemata, ut in primo contineantur tria illa,quae diximus,genera modulandi Ondii iuncto ac separato examine. sed iugato connexoque: ne omnino psaetereantur, cum sint obseruatione dign Isima. I n altero aut em separata description e subium ximus iterum cou nantiarum species, quae sub Diatonico genere e arctantur. uaque consonantias omnes perfecta tam iugatas, quam fmpliees in eo appostumus, antequam Cantilenarum structuras aggrede- remur. illud omnino non omittendum,ne ea, quae hactenus de ripta sunt, dissicultatem legentibus pariant ob variationem acquisiti, cum
diuersimode soleant Musici initia sumere. Diuersimode, inquam,quia nunc incipiunt a grauissima Hypate , nunc ab acquisito Siquidem si
Bisdiapason appingitur, in quo qui ecim voces requiruntur,apponitur acquisitum: in aliis Vero,p scipue in tropis, ab Hypatehypaton: aqua omnes species uniuscuiusque conse intiae siimuntur. Quars non eli incongruum: Proslambanomeno modo grauissinu locum habere, ut acquisitum: modo glauem, VL HypatenhypMon: quippe cum doceat Musicum impensius ad veritatem rcipicere, quam ad locum.
Decantiunam ructura, ctr iocum perfectarum , atque imperfectarum diuersitate. C A p. XXXIV.
Ednunc ad ipsum Pythagoram redeamus, qui cum maxi .
me his meditationibus delectaretur,instituit, ut Pythago b. raei omnes & obdormiscerent ,& expergiscerentur cantibus: ne meris,diurnis exagitata curis, inquietum semnumessiceret, aut consopita nimis, post quietem in obeundis negotiis omnino torpesceret. Quapropter facturum me puto rem pla- ne non improbam, si aliquid de cantilenarum structura perstrinxero, A --.-&huie commentariolo apposuero: Vtcum,tu fili,arduis, familiaribusve si in . , negotiis defessus fueris,Musicis fomentis Pythagorico more acuuiescas. Licet paulo ante dixerim, me nunquam Vela pii ero cecinisse, vice tamen cotis ut ait Flaccus) e pers ipse canendi tua causa fungar. In qualibet igitur cantilenae structura quatuor con sideranda vocti m genera videntur, quarum duae appellantur perfectae, totidemque impetis.ctae. Perfectae quidem sunt Diapente & Diapason, videlicet quinta &octaua imperfectae veta Di tonus & Exachordum. Est autem Di tonus --- vox tertia, quae prouenit a serie trium chordarum, & in se continet
128쪽
duo spatia: in quibus si fuerint duo toni, Ditonus dicetur integer: si vero obuenerint in ipsis spatiis tonus & hemitonium, Semiditonus appel. latur. Nam a Proslambanomeno ad Parhypatenhypaton cum inte media Hypate, dicetur Dilonus: a Pathypate vero ad Hypaten meson Semiditonus. Ex iis igitur duabus imperfectis vocibus consurgit Diapente, modo Parhypatehypaton, vel alia chorda media inter Ditonum& Semidi tonum deseruiat utrisque. Nam a Proslambanomeno adHypatenmeson quinque ch0rdae,&quatuor interiacent spatia:quae continent tres tonos &hemitonium :&sic integra erit Diapente. Si vero huic addatur alia chorda: Exachordum efficitur: si x enim continet
chordas,& quinque spatia. In quibus si obuenerint quatuor toni & hemitonium, Exachordum integrum: il vero in ipsis spatiis accidunt trestoni ρά duo hemitonia, non integrum appellatur. Quod si huic addan
turduae aliae chordae: ut sunt Lichanos me n&Mese, Diapason persecta efficitur. Quae licet ipsa sit consonantiarum omnium perfectissima, tamen si copulatur cum imperfecta, tota illa coniunctio erit imperfecta. Si vero coniungatur cum Diapente,aut si duplicetur, perfecta et iam nuncupabitur. Diapente veros iungatur cum Ditono aut Semidi. tono, aut cum Exachordo integro, Vel non integro, non erit perfecta: cum Diapason vero,perfecta:vt patet in sequenti figura.