장음표시 사용
141쪽
Rursus si Nete & Parhrpate fuerint Diapasin cum Exachordo integro vel non in regio, Hypate respondeat per Ditonum vel Semi-ditonum, vel per Diapente,vel per Diapasen inferius a Parhypate. si vero Hypate responderit per Ditonum vel Semiditonum,Paranetereis spondeae per Diapason supra Hypaten: quaes fuerit Diapente, Paranete constituatur Diapason. Alii Hypate fuerit Diapason, Patanerest Diapason cum Exachordo integro, vel non integro supra Hypa'
143쪽
DIs PUTAT. DE VIR T. MOR. LIB. I. s
pes Musicam peruenisse. C A XXXVI.
Inc Pythagoras altiora rimatus, coelum,& etiam planetas secundum distantias concinnos sonos edere squamuis alii aliter sentiant existimauit: via terra ad Lunam esset di. stantia stadiorum fere centum viginti sex milia, & con- λι-ώ, es, gruere ipsi Lunς Proslambanomenon, quod nos dicere ossumus acquisitum: a Luna ad Mercurium , dimidium, Cui aptatur. lyparehypaton, hoc est, ut ita dixerim principalis principalium: a-OMMercurio ad Venerem tantundem sere, cui congruit Parhypatetiyp ton, scilicet subprincipalis principalium: a Venere ad Solem ter tam tum , cui aptatur Lichanosnypaton, hoc est,index principalium, quoniam sicut distat a pollice magis, quam a reliquis digitis, ita Lichanos maiori interuallo distata Nete, quam ab aliis r a Sole ad Martem tantum, quantum a terra ad Lunam, cui congruit Hypatemeson, hoc est,
Irincipalis mediarum: a Marte ad Iouem dimidium, cui congruit Par-ypatemeson, quod est Ribprincipalis meduimin:alqu iadimidium itidem, cui aptatur Lichanosmesen, scilicet,
rum: a Saturno ad oetauum orbem sescuplum, cuicongruit Mes... licet media. Quare cum contineat constitutio hς c&orbium series has . consenantias, dc tot tonos, & semitonia, necesse est a Proslambanomeno ad Mesen uniuersalem concentum excitari, quem diximus Diapason. Inde vero Pythagoras ad natales hominum & genituras descen .dens,commentus est, septimo mense hominis partum explere nume- , , πros,&esse vitalem: quoniam harmonias septimo mense complet, quia Cum constent harmoniae ex ea numerorum rationervidelicet VI. Vil I. '-IX.XII.&in priore senario semen concelytum concoquitur Se des batur ut lac: sequentib. vero octodieb.maiore concoctione rubescit in singuinem: accedentibus deinde nouem diebus densatur,di caro efficituri his demum duodecim postremisseqq. formatur in hominem. Ab his omni b. concentus eliciuntur:a primis sex-octo Diatcssaron: a nouem & sex illis primis Diapason. Qui numeri si aggregentur, effi-
. ciunt triginta quinq;: si vero hi per senariu ducantur, ducentos&dec Edies complent: ex quibus septimestris partus vitalis ac maturus prodit, si eo tempore exire contingat, quoniam & numeros de harino-Diuili oti by Coosla
144쪽
nias expleuit. Nee ini uria hoc primum excogitauit Pythagoras, quod
dein de est experientia comprobatum: senarius enim numerus, cui reliqui copulantur, γέΑHo quasi perfectus a multis existimatur I cum omnes partes contineat, ex quibus iple conflatur: continet autem dimidium, hoc est, III. ternarium scilicet, II. de sextam partem videlicet I. quare cum non excedat,neque deficiat diuisus in partes, virtutis etiam nomen obtinuit: nam reliqui numeri alii excedentes sunt, alii diminu
ti: excedentes sunt, ut X ll. Est enim duodenarii dimidium, V I pars tertia, IV . pars quarta, ii I pars sexta, li, pars duodecima, l. quae partes
simul aggregatet redundant in XV s. diminuti vero numeri, ut ulli. cIX. habet enim octonatius numerus Partem mediam, id est, I v. habet quartam, id est, I l. habet de octauam,id est,f. quae cunctae in unum reda .ctae, septem colligunt. Rursus nouem habent tertiam partem,Videlicet Ill & nonam,id est, I. quae si in unum colloctae sint, quatuor crcscunt: id sic adsimilia. Persectior tamen est partus non inaestris, quoniam si diuidamus decimum numerum incipientcsamona de ut siti. I l. III. lv. deinde portiones excutiamus, ut binatius ad unitatem : ex quo dupla proportio prouenit. ex hac proportione uniuersalis consonantia edi. tur, videlicet Diapason: ternatius ad binarium , si squialteram crear, nde Diapente: quaternarius ad ternarium, ep triton, unde Diatella. ron: cd:uerso quaternarius ad unitarem, quadi uplam portionem facitii inde prouenit Bisdiapa n: ternatius ad unitatem, triplam; ex hac euenit Diapason cum Diapente copulata. inare lilii numeli a denario diuis, rursus coeant in iesum denarium , aggregenturque numero illi XX XV. in quo num rosectus formatur in hominem . crescit numerus XLV. quem si per senarium illum priorem duxerimus, consurget numerus CCLXX. qui si diuidatur in menser: nouem proueni. unt. Hac de causa partus noni mestris opinione Pythagorica perfectior erit,quoniam plures concentus admittit. Octimestris vero, quia neque hos numeros,neque hos concentus abseluit, non est vitalis. In hac etiam libra Pythagoras ipse expendit humanae animae partes, ut existimet Diapason tanquam concentui uniuersali partem rationi compotem iure suo aptari: quippe cum ea pars animae, scilicet ratio, quae Princeps est & regina, alias in se partes contineat. perinde ut uniuersalis concentus. Continet enim rnio in se excandescentiam, & cupiditatem, quibus duo alii concentus congrua ratione respondent: Diapente videlicet irastentiae. quia est propinquior uniuertili concentui, quemadmodum irascentia rationi; cupiditati vero Diatessaron, quoniam remotior est. perinde ut ab ipsa ratione cupiditas. Hinc Plutarchus inseruit, esse existimandum Pythagoram sensisse, animam distrahi in partes , ut habeat partem rationi. COMPOtem, S ctiain partem rationis impotem:
145쪽
DISPUTAT DE VIR T. MOR LIB. I.
unde est: Cum rem Pueret non omnem animi 'artem esse idoneam, eiurationispraeceptisper uaderetur,qqua ea audita, statim ere Va strauitate, rectam siqueretur, sedraiam spe quandam pariem, qua et s. ermansmaritione, qui Per. svasionequadam ,fAsim adduceriaur, ut facilem ste ad traci andamPiac Vophias aberra, ct eam posset,qκoc que doceret equi, cum non ess suasponte muιaώι Ga vitio/n virtutem , sed Ottin in racribtis, indigi alteram cui-dum persuasios dr auxiati. Testamur hoc maxime clailica & alia instrum e tua , quae destiles hominum animos irritanc, dc quasi impellunt ad praelia. k-ι- .Ls λConducuntur praetcrea praeficae muliercs,ut lamentabili cantu lachry b- mas in funeribus excitent. Perturbationes & excandescentias dulces concentus demulcent. Damonem aiunt, cum conspexistet quosdam ι-- ω hisma temulent a concitatos, ut domum honestae mulieris inuaderent,iussisse a tibicini, ut sponda um subcineret: quod cum ille secisset, graui taleae: ιά tarditate concentus, illorum animos perturbatos compcscuir. Empe αμε docles etiam ii ruentem iuuenem in ipsius Empedoclis hospitem inflexo tantum modo canendi modo temperauit. Quid, quod nos ipsi vidi- ,αι-i .ii mus e Ferdinandus Neapolitanorum Rex cognoincnto primus , Princeps alioquin modestissimus, ob verbum tamen a quodam prolatum, s
distentaneum sane dc impor unum,excanduit, nati Husque est, breui ειν rina . ι I.
se facturum, ut eum importuni & contum cliosi verbi poeniteret. I te ' hoc uno usus consilio, accepta cilliara, cantilenam, qua Rex miximudelectabatur, sub fenestra Regis cecinit. At Rex cantilena iselinitus, eam iterari iussit; deinde omnino placatus , non modo acceptam illam indignationem dimisit: verum etiam constituit, ut ei ager, cuius caula ille in verba parum considerata prolapsus erat, restitueretur, addita etiam area, quae erat agro contigua.
146쪽
niuersi. C A P. I. Nbis,quae priusdiximus, perspicue eonstitit, Plu
V tarchum non ab re redarguisse eos, qui dixerunt, hominis animam esse tantummodo ditionem, de murarique in affectus,atque inde procreari virtutes& vitia pro qualitate affectuum. In causa autem fuisse,ait,vthaea opinarentur, quia non intellexerunt partes animae, quq rationi repugnant,stib ipsa rati ne contineri,regique, ac etiam saepenumero coer ceri. Quare censuit,Pyttiagoram incubuisse Musicis disciplinis,Vt par----ώ- res animς rationi rebelles musicis rhythmis ab errori auocaret. Nunc pho aulam Platonem inducit, qui non ambigue existimauit, id, quod in mundo animatum est,non simplex, neque incompositum, nequo unius tantummodo speciei, sed ex eiusdem,atque alterius natura con '
147쪽
iunctum: quare partim semper circa eadem Vn Ordine di ratione ciζ' -- Διὶ cumfertur de regitur, partim in subcontrarios motus,& aberrantes circulos diu isium, totius differentiae de dissimilitudinis origo , principium , Δ generatio est. Porro mundum, quem κοσμον Grec, nuncupant, quasi ornatum, Pythagoras primus hoc nomine dignum duxi L. .,
propter concinnam elegantemque rerum compagem, quae in eo con--natu δε--spiciuntur uorniam vero ipsius vario modo & ipse, & alii Philosophi η- - , descripserunt. Quidam enim Oui instar, quidam autem inversi turbinis . nonnulli globosum esse, existimauerant. Pythagoras tamen, & f. mp2ω qui eum secuti sunt, mathematicis figuris constare, dixerunt: ut terras p. essct ex quadrantali figura : aqua ex angulis. vicenis: aer c octogonis: ignis ex meta. Ccesum vero Ttiales Milesius primus, deinde plurcs alii δε- a in quinque circulos diuiserunt: primus quidem arcticus dicitur: secun 'dus aestiuus tropicus: medius aequinoctialis: quartus bi uinalis cropicuS: . , postremus a niarcticus. Item siginifer cernuus per puncta quatuor, sci cuων rri u licet duo aequi dialia, B duo soli titialia: quas est ora na, coelum ipsum stellatum ambit, ut sere omnes consentiunt hunc non errant m nun- Cupant, cum stcllas ratas contineat, non errantes, ut libio superiore diximus. Animatum praeterea totum coelum esse , praeter Democri rum & Epicurum , omnes a meruerunt: quamuis Aristoteles, non ViCςreri, scd modo quodam animatum censuit. Plato autem eon stan tissimc ut diximus affirmauit, mundi animam bifariam distributam. H laia aiatim
N aliam quidem partem esse indiuiduam, aliam vero diuiduam : indiuiduam esset praestantiorem atque diuiniorem 2xtra orbem extimum: ab hoc Aristoteles fortasse laon discrepat: nam in eo libro , in quo dcet. Dιum, coelo & mundo disseruit: extra cc Ium dixit esse ξιο ulcilice z id, quod est diuinum: interpres autem Arabs exposuit, ibi esse 1 iritualia. Par tem vero diuiduam esse antedio ortam , non quidem a centro terrae,-ἀ q irae immobilis est, sed a Sole, qui talia mundi continet, dc usque ad i. Psum extimum eme porrinam: itaque totum mundi corpus diuinus LP se Plato ab anima contineri dixit, fouerique vigore spiritali. Astimatboc Maro Poetarum doctissimus,dum est,
Mens agitas moum, o magno se corpore miseri. Haec igitur interuallis quibusdam distributa est per septem ----cisculos, qui semper cum ipsis erraticis contrario , ac dispalato motu
conuertuntur, ut remorari videantur primi mobilis Progressionem. μι. - να--
circumactu Potentiςos obvios & obnitentes corripit ab oriente in occar
148쪽
-- Φ- inoccasum: quemadmodum in homine,quidc ipse paruus est munduM redistit cupiditatem, Et irascentiam suum sub trenum,ne Vagentur NMamplius,quam par est: & eum orbem, qui obnitentes circulos atque φρ. natantes corripit, Philosophi omnes antiquiores atque etiam ipte Ar
stoteles octauum,atque stellatum orbem hunc primum mobile nun
Emrem antiquorum,qui octauams baeram primum mobile e simaverunt,quomodo deprehendent Ptolamat .
C a p. II. Atio auidim,quae eos duxit, ut existimarent. octo tantum esse 9 orbes, vel potissima fuit, quod nullos eorum obsoluation m n uenit alicu us stellet ex novellantabus,qua coi:ιι crePUtu uic s
149쪽
DIs PUTAT DE VIR T. MOR. LIB. I . vi
ob nimiam stellarum tarditatem mutas e situm ab occasu in ortum. Sed illum tantummodo motum introspexerunt in ratis stellis, qui quo tidie agitur cum tota sphqra. Quare octo tantum sphaeras esse existimarunt. Verum Ptolemaeus cum instrumento quodam inuenisset stel- polim. Iam regiam, quam cor leonis nuncupant recentiores, ab Hipparchi tempore duas partes duabusque tertiis unius partis signiferi ab occi---ι, dente in orientem processisse,existimauit, octauum orbem in quolibet si sum . centesimo anno, una signiferi parte moueri ab occasu in ortum: pro- .sterea quod ab eo tempore,quo Hipparchus stellam illam regiam roiquit, ducenti sexaginta quinque anni AEgyptii transierant. ina propter existimauit , stellas ratas non super polis, in quibus primus orbis conuoluitur, abortu in occasum moueri, sed super aliis polis distanti-. bus tribus & viginti partibus, dc insuper momentis primis vias id quinquaginta, momentis vero secundis visinti. Quare posuit, stellas ratas complere motum proprium, ab occasu scilicet in ortum, super polis signiferi, interuallo annorum triginta sex millium, esseque aliud coelum nonum continens stellatum, idque primum mobile appellauit: cuius circumactu ab ortu in occasum: octauus
150쪽
, Depos Inferi, elinque motu trepidante.
, CAP. III. Lchmeon deinde,&post hunc Arabs Thobilius, temporum ac stellarum obseruantissimi, inuenerunt polos signi seri licet improprie poli dicantur 2 a polis , saperquibus primus orbis conuoluitur non semper arilue distare. Iccirco addiderunt stellato orbi motum nutantem , siue trepidantem: quo quidem motu stesta modo tardo, modo citato gradu mouetur, & nunc praecedit, nunc re trocedit et apparetque modo septentrionem versus, modo contra, ut conspi-Disiti by Coosl