장음표시 사용
81쪽
DISPUTAT. DE VIR T. MOR. LIB. I.' a
De Genere. C A p. V I I I. Enus est multarum specierum collectio,quq ad unum principium rodiguntur, ut animal. sub quo nomine dantur intelligi species, quae sub ipso genere continentur : scilicet , homo, bos,equus,&reliqua animalia. sunt praeterea aliae species,quae prodeunt ab aliis generibus,videli Cet, a patria, vi a Thebis Thebani: & ab arte, Vt a nautica nautae: quandoque ab artifice, via Calepis squi erat in gubernatoria summus Calepsitae. Sed illud genus, de quo Dialectici satagunt, est id, quod de pluribus & differentibus specie expleta natura in eo, quod quid c ut hodie dicimusὶ si ι, damno praedicatur. Nam dicitur animal de homine, de equo,&de aliis spe-ηνεν ciebus, quae inter se maxime differunt non mediocri quidem modo, sed tota specie, &tota forma substantiae. Dicitur etiam in eo, quod quid: quoniam ii quaeratura quopiam, quid est homo, aut bos, aut equus, apposite respondetur: est animal. Si vero rogetur: qualis sit homot non recte dicetur, est animal. Neque tamen ob hoc, quod asseruimus, animal absolute ac pensiculate toram eorum naturam, de quibus supra diximus, praedicari ostenditur. Quippe cum vera atque perfecta praedicatio dicatur, quae ab ipsa tantum definitione procreatur. Sed diximus animal, ut intelligatur natura eius, de quo praedicatur per modum substantiae: vi quoqaomodo significetur essentia eorum, quae diximus, quamuis non absolute neque omnino explete. Verum si addatur illud, videlicet, homo est animal rationale, sensibile, absolute atque perfecte ipsius natura monstratur significaturque. Sed illud dignum est, ut omnino non lateat: quod si intellectus efficiatur ita immunis ab omni ratiocinio, ut nihil prorsus consideret, nomen illud, quod diximus,homo,id est , siubstantia animata, sensibilis, compos rationis, sem per inuenietur in Platone,Cebete,Socrate, & in aliis hominibus; quocunque nomine nuncupentur: & quoniam in quibus est reperiri,&in his est etiam praedicari: necesse est,ut homo de Platone, Ccbete, Socrate,& de aliis hominibus prςdicetur. Siquidem intellectus, intelligens hominem esse substantiam animatam, compotem rationis, & sensi. lem, reperirique in Platone, & in aliis quos annotauimus: dignum duxit, Vt nomenclaretur species , cum praedicetur de pluribus differentibus numero. Quare homo, cum sit substantia rationis compos, animata, sensibilis, est praedicabilis de pluribus differentibus numero. Et quia animal, scilicet substantia animata, sensibilis reperitur in ho-C mine, Diuitigod by Corale
82쪽
mine,boue,&in quocunque alio ex brutis . secluso ratiocinio intelle, --,bmis, ctus praedicatu que postmodum de ipsis: attribuit ipsi animali, ut apia νε- pelletur gemis. Quare huitismodi nomenclatio procedet ab intellectu.., .m . 2. Et quoniam id,quod a bintellectu prQueni , est de numero accidenti-ιηρὸν Modin um, necesse est,ut huiusmodi nomen,icilicet genu ,in accidentium numero collocetur. iccirco non potest vere atque apposite definiri, cum sit accidens ab intellectu adicitum: potest tamen deseruire enucleatioserint .mι- ni,expositionique,non autem definitioni. Et quamuis animal scum sit -ὰ .. siabitantia habeatque supra te substantiam corpoream animatam ,
, Q. sensibilem possit recte definiri: non tamen ita definietur genus, quod, ei est iugatum, cum sit accidens exquisitum ab intellectu. Quare cli- cendum est: genus, quod praedicatur de pluribus, & differenti bus spe cie in eo quod quid, non esse veram, sed spuriam quandam, arque accirinia m. dentariam de fi nitionem: pei inde ac si aliquis diceret: illud, quod pi aedicatur de pluribus, dc d. tereatibus specie, esse gen .
Pecies Dialectica, quae indefinitioneassumitur, cst, qi subiicitur generi: ut homo, bos,&huiusmodi. De ea etiam vel uti de genere in eo, quod quid , respondetur. Nam eo modo, quo de genere diximus, si quaeratur de Timone, qualis sit 3 non apte dicetur: est homo: sel si rogaretur, quid Timon iit' tunc recte diceretur: homo est. Praetet ea praedicatur de plutibus,quemadi nodum genus : si quidem de homine, 6c equo, d sit vilibus dicitur animal, &de Timone, Cebe,& Platone dicitur homo. Sed differunt inuicem,quoniam homo, cum sit species, hisn potest dedisserentibus specie praedicari, neque Timon a Cebe d fieri specie, sic ut differunt, quaesiib genere continent ur: sed prςdicatui species de phiribiis,&dimrentibus numero. Huic tamen loco obrepit nota Leiicienda quaestio : quonam pacto species potest pr dicari de pluribus differentibus numero' Cum numerus a numero non disserat, nisi par numerus ab impari , vel eo modo, quo legio aut cohors, quae continet plures,abea,quae contanet pauciores inare non videtur Timona Platone posse differre numero, quoniam Timon unus est,& Plato etiam unu :&vnitas numero ab unitate non differt. Sed soluitur ambiguitas: quia id quod dicitur, differentibiis numero, in te Iligendum ost, dum numeramus: etenim cum dicimus, hic est Timon, hic Cebes: non nam sed duas vilitates signauimus de Timone, &Cebe. perinde ut sit attactu Diqitired by GO le
83쪽
DI spvTAT DE VIR T. MOR. LIB. I. νη
attactu manus diceremus,hic unus est,clerimone et rursus hic unus est, de Ceber quoniam non uno attactu manus, aut mentis demonstrauimus ambos scilicet Timonem dc Cebem. Est praeterea. quod notetur, cognatio quadam inter genus & speciem veluti inter patrem de filium relatiti, cacia,&effectus, ut quemadmodum pater est causa filii , filius vero ita genus si causa speciei, species autem effectus: quare
alicr sine altero non intelligitur. Genus ei itin syciei genus est, species Trvero generis: α hae quid cm egeneribus proueniunt,& quasi procrean- ι.ει tur. Sed non ignorandum, quod species, quatenus definitur, profert totum: genus autem 5 differentia partes. Et quemadmodum datur vir--- genus primum : supra quod aliud genus esse non potest, ut substatuta, Ha datur species infima, iub qua aliae species esse non pollunt, ut homo.
Praeterea inter se premum genus , M infimam Ipeciem sunt anterine. Dissem. .d: a, quae inuicem subalternantur: ita ut eorum quidem , quae antece si .----dunt, species: eorum vero quae subsequuntur ge sera, ut animal species est te spectu corporis animati: genus vero re :pectu hominis. Quare priora geaera cum insertoribus copulantur.
C A P. X. qt autem differentia quae speciem diuidita specie, ut ratimate. Species enim hominis a bouis specie non generedi L ert, sed disterentia: nam genere ambo sent animalia; sedlecundum disserentiam alter rationis est particeps , alter vero rationis expers Dicitur prς terea, differentiam de pluribus speciebus in quale sui nunc Philosophi dicunt praedicari. Nam Diff. tiaq ii emadmodum genus & species praedicantur in eo, quod quid, ut su- Iperius demonstratum est: ita differentia praedicatur in eo quod quale.zy
Roganti enim quid est homostrespondeb. tur, antinaleste roganti rursus, quale animali respondebitur per differe latiam: ratii, nate. bcire etiam illud debemus, genus distare agenere: vi animal ab arbore, quod differt qualitate sensibili; S a specie species , ut homo ab equo et de hic Aquidem rational rate, ut sic dixerim , & indiuidua num 'ro , quae qui- rem induis de inter se distant accidenti b. Accidetium n. quaedam sunt leparabilia: uaedam inleparabiliarseparabilia qui de dormire,incedere, o huiusmo- -- i,ut si Plato dormiat, Cebes obambulet: in separabilia vero, cibi aes tas cruru,longitudo staturae,simitas nasi, ut si Timon simus erit, Plato vero adunco, vel repando naso. Ddfert praeterea individuum aliquado a se- μου,---a ipso , ut si quis nunc aliquid struat,cum antea nihil fecerit, vel si nunc f μ ν ηιε
senex effectus sit, cum prius fuerit iuuenis. Sunt praeterea differen-C 1 tiae
84쪽
Dim tis ' tiae aliae communes: aliae propriae r aliae maris propriae: communes quidem 5 propriae varium raciunt, siue alteratum,ut aiunt: magis propriaeba magu tro' vero non modo alteratum, sed faciunt aliud.Et hae quidem differentiae, quae alteratum faciunt, simpliciter differentiae nu ncupantur : quae vero aliud, specificae: quoniam id vere&dicitur, &est aliud , quod est specie tota diuersum, ut animal brutum ab homine. Etenim rationalis differentia hominem fecit, aliudque eum constituit esse, quam brutum: At si aliquis homo iaceat:& alter stet, non erit in specie differentia , sed varietas dc alteratio tantum. Est praeterea alia differentia earum rerum, quae sunt secundum substantiam a rebus, quae sunt secundum accidens: nam quae substantiam ostendunt, neque incrementum, neque diminutionem admittunt: rationale enim neque a se, neque ab alio plus rationale potest esse, neque etiam minus. QEX vero sunt per accidens, ut simum aut repandum, intentionem dc remissionem accipiunt. Nihil enim prohibet, ut aliquis alio sit magis simus alius vero minus repandus: neque ut quispiam magis sedeat, aut magis obambulet, quam alius. illud tamen aduertendum: nullam disterentiam commu- , in ueto,aut propriam ex formula ut aiunt &quadro posse definiti: siqui-
... i. dem huiusmodi disterentiae describunt potius, quam definiunt. At dismb- nsima. ferentiae quae magis propriae, aut maxime propriae nuncupantur, Cuiuslibet rei definitionem perficiunt. Hactenus de disterentia : nunc aderoprium v nIamus.
Roprium Platonici triplici modo pronunciatu: uno quidem
modo ab instrumento, ut elephanto proboscis, rhinoceroti innare cornu: alio vero ab actu, ut cancro obliquus gradus: postremo autem a potentia, ut urendi vis igni. Porphyrius tamen quamuis&ipse Platonicus)quadrifariam nuncupa.uit: primum ut accidat soli alicui speciei, quamuis non cuilibet, ut homini esse Grammaticum:item quod omni accidat, verum non soli, ut homini esse bipedem: rursus quod omni, dc soli, SI aliquando, ut homini in iuuentute pubesccre: demum quod omni E soli &semper, quemadmodum homini esse risibile: nam et si non semper ridet, potest tamen semper ridere, quia ad ridendum est aptus. Uerum tres significationes, quas primum diximus, reciprocari non posissunt, nec ex altera parte r spondent. Non enim recte inter se coaequanturiomnis Grammaticus homo est, & omnis homo est Grammaticus: neque omnis homo est bi.
res, & omnis bipes est homo: sic enim gallus & anser essent homines.. Sed
85쪽
Sed neque conuertitur: qui pubescit homo est,& qui homo, pubescit: siquidem fieri potest,ut quispiam ante Venerem moriatur, &non Pubescat. igitur concinne atque apposite hoc tantummodo & aequatur, & respondet mutuo: omnis homo est risibilis,&omne risibile est homo: quod quidem vere & congrue proprium esse dicitur , quoniam soli, dc omni,&semper homini inest. Sunt pretierea alii, qui proprium hoc pacto definiunt: proprium est quod inest omni ta soli in cadem specie, videlicet homini risus,equo hinnitus, cani baubatus,porco grunnitus, coruo crocitatus, elephanto barritus, bovi mugitus,& sic de singulis: quoniam haec proprietate quadam speciebus & adsunt ecpraesto sunt singulis, nulla tamen inter ipsas communicatione intercedente. Adde quod proprium generis de pluribus praedicatur , quam reliqua ν' praedicabilia. nam animal de pluribus dicitur, quam bipes, quam homo, quam risibile, quam album: quoniam animal dicitur de homine, de bo- dis fiba . ue,deaue,de piscibus, vermibus, atque serpentibus: quadrupes vero &bipes de quadrupedibus, ac bipedibus tantummodo praedicantur: ita etiam in reliquis prςdicabilibus inuenitur. Ad haec proprium semper a M.ρ speciebus adhaeret, nec ipsas species deserit: quippe cum non subsisteret species sine proprio, perinde ut accidens illud, quod non separatur, differunt tamen inter se : quoniam proprium de una tantum specie praedicatur: quia risibile, quod est proprium homini; de homine tan-cum,non de aliqua alia specie dicitur; ita hinni bile de equo, & rudibile de asino: atrum vero, quod accidens inseparabile est coruo, non minus de AE thiope, ac de hebeno,quam de coruo potest dici.
De accidente: Demex iis .d sim Ze nemiud nitione
mrtutu merito redar uendum esse. CAP. XII. Tnos ne accidentibus implicemur, illud tantummodo adiiciemus,accidens dici bifariam, scilicet, quod abiungi potest, S quod nunquam abiungitur: & illud quidem
ellcntum,hoc autem coniunctuin nuncupauit antiquias. De his Lucretius elegantissime cecinit, dumi ait: Nam quaecunque eluent, aut his coniuncta dualis
Reb- ea inuenies, aut horam euenta videbu.
Coniunctum eis id, quodnunquam epernicito Dissiduopotu infungi seque gregari,
86쪽
Libertam besium, eoncorda, cauera,quorum duentu manet incolumunatura, abituque. Haslusumin s istar est)menta vocare . Nin. uis. Ex his igitur liquet, definitionem Zenonis iure posse a Plutarcho s' red. argui , cum neque conueniat genere, neque dii repet differentia. Desinniit cnim, prudentiam esse iustitiam in distribuendis rebus, in Merit, amputandis temperantiam, in tolerandis fortitudinem , non autem dixit,prudentiam complicitam cum iustitia,temperantia,&fortitudineςquoniam nunquam sine adminiculo aliarum virtutum suum munus exercet sed esse dixit tan cuiam unam,eandemque ut sic dixerim et Icnsibiti d. θη- ciam. Nam si prudentia emcitur in distribuendo iustitia: rogo, aqua virtute dirigetur distributio ut neque excedat, neque defietat, dum benemerentibus erogat. Sequuntur deinde hqc: D, 'ure patrocinium messere ira su ceperunt , silentiam in his vixerunt ab ipse Zenone prudentiam nuncupari. Nam multi Stoicorum non modo virtutes principes, sed quae ipsis virtutibus adsunt, dixerunt,est e scientiast ut non modo defenderent opinionem Zenonis,asthrentes, prudentiam esse scientiam bonorum, atque malorum, iustitiainscientiam cligendorum, L non eligendorum , .m- ω-tα- fortitudInem scientiam rerum metuendarum, & non metuendarum,
tem habitum celerem, inuentoremque osticii: alterum scientiam inspiciendi utilia dc non utilia. Vtebantur enim argument i hoc. Si vitium cst ignorantia earum rerum , quae ad virtutes pertinent, Virtus erit scientia earum. Deinde autor ipse pergit Chrysippum arguere, quod virtutem putauerit propria qualitate constarp.
De qualitatea de habitu,ac Hse ostione, deque errore 'Peterum Fbιώ- sophorum in animoacultatibus dignoscenta, indefinienda minute. CAP. XIII.
temperantiam scientiam facientem habitum, aspernentem illecebras: sed etiam ponerent consilium,&ingonium alteium scientiam facie n.
Valitas ab Aristotele desinitur, secundum quam quales di- cimur, ut albedo , Grammatica, legatio: nam secundum lias, albos,Grammaticos, legatos dicimus. Nec temere qualicas sic fuit ab Aristotcle definita, ut abstractae res per concreta nobis innotescerent. Est enim ea vis inter concretum de abstras itum, ut alterum nobis altero sit notius. Quandoquidem omnis nostra cognitio rudimentum habet a sensu, ut minus
Knsori minus nobis notasnt etenim Grammatica cu abstracta sit, n5 sensu
87쪽
DISPUTAT. DE VIR T. MOR. LIB. L
Iensu, sed mente percipitur ; contra Vero Grammaticus, eodem quot modo albedo&albus, legatio & legatus. Apposite igitur vir summus per concretum, quod cit quale, abi tractam nobis qualitatem ostendit:& hane dixit subdiuidi plurifarii uno quidem modo,ut habitus,&habi- Iitas, sic enim appellare libuit dispositionem, qua recentiores assectione nominant, idque an recte, ipsi viderint. Nam si ab; hoc est, habeo, L- si M. deducitur id est, habitus,non video, cur ab habitu non recte deducatur habilitas, quae differt ab habitu , tanquam res instabilis a con. quastante. Est enim habitus quaIitas quς iam diuturna, animo inhaerens, quae non facile dimouetur, ut scientia& virtus. Dil positio vero est constans qualitas dc mobilis, quς facile permutatur, ut calor & sani. ras, a calido namque frigidus sine aliqua difficultate efficitur quispiam,& a fano aegrotus ita etiam e diuerso, nisii forte diud nitate morbi in naturam infirmitas illa pertranseat, ut ea ratione possit habitus nuncupari. Sic ct qui alicui scientiae vacaverit, sed ita modice, ut in plerisi tallatur;dispositus,ut nunc loquimur, potitas, quam habere habitum , dici potest inare modo aliquo ii, qui habitum acquirunt,disponuntur: qui misis meis.
vero tantummodo disponuntur, non omnino acquirunt habitum. Iccirco non quaelibet dispositio est habitus, quamuis quilibet habitus dispositio uatelligatur: seruat enim quodammodo imaginem , quae est in rter animal, & hominem: nam ubicunque est homo , illico nomen mi malis necessario inest: quoniam ubi homo est, ibi etiam animal est: ubi vero animal eth, non est necesse , ut omnino cibi eriam homo .st. Rectius tamen dicetur, utrunque hoc intentione , incremen-- loque , & quadam remissione disterre , ut habitus res quaedam sit perina entior , dispositio autem inconstantior , 5 habitu ipso mo-- . . bilior. Iuic accedit alius qualitatis modus ii naturali potestate , S
etiam ab impotentia proueniens , Ut cum aliquo D lcimus nondum bella exercentes , sed ca indole S eo temperaria ento , ut Cis aptitu- tra, aut 3mpo
do corporis, Sc praelia iidi animus inelia videatur, praeliatores asserimus, non quod ita linractu, sed quia potestate sint habiles, ut re ipsa , possint bella exercere: Eodem etiam pacto de opposito , scilicet de
impotentia, dicetur: nam aliquos dicimus esse non nos i qiiamuis ni& validi habeantur,&rursus dicimus salubrem aegii tudinem,quam. : 'uis aliquis actu aegrotet item durum; quia potentiam habet, ut non facile dii ii datur, E molle , quia contrarium. Sunt praeterea aliae qualitates, quae p., s sibiles appellantur a recentioribus, ut dulce &amarum, non quod substantiae ipse aliquid patiantur, sed quia sensus stros afficiunt. Ita etiam calor, & frigus, pallor & rubedo disteriint,
quia aliqiu; affectiones sunt, quae a morbo aut ex humorum exube . . t orantia proueniunt, ut alius quidem pallidus efficiatur alius autem
88쪽
rubicundus: non tamen ita ut perculsus ab aliquo repentino timor palleat, neque aliquo pudoro suffusus , crubescat: siquidem haec ipsaffectus potius, quam qualitates appellari possunt. Eadem ratio ii erit astectibus ad animum pertinentibus, Ut si quispiam a causa aliq concitatus, momento quodam irascatur, non propterea iure tractardus dicetur, neque etiam qualis: scd ille qui ob valetudinem captimente, in immobilem iracundiam vcl dementiam incurrerit, illeprcfecto S: demens, & iracundus di tur, Δ qualis. Huiusmodi tamepallibiles qualitates a dispositionibus ea ratione , & eo incremento disterunt, quo a dispositionibus discrepant habitus. Etenim si corpora ita calore affetia fuerint, ut illum emittere pollini, dispositnuncupantur: si vero momentaneum Calorem acceperint, tunc passibili qualitate affecta potius, quam disposita dicentur. Vt enim dispositio dum crescit, ic permanet, transit inhabitum: ita passio amplficata in d spositionem transfertur. Est praeterea alius qualita modus a forma. 5 a figura . a sorma, ut pulcher, ω deformis , unde e formosidc deformes homines appellantur : a figura . ut quadratus triangulus, & his similia. Oritur hic quaestio quaedam: cum substati ae non admittant magis & minus, neque etiam qualitates: nulla enii
canitas, nulla iustitia, nulla Grammatica magis, quam alia videtur tamen dicitur aliquis sanior, iustior, & ut sic dixerim Grammaticior alio, atque etiam albior , dc formosior. Dicendum est ergo :qualitates nullo pacto intendi, neque remitti , nam 'quadratus notest magis , quam quadratus, neque triangulus magis quam triangu lus. Sed ea, quae a qualitatibus denominantur, per substantias ipsa possunt admitture magis & minus: ut homo, qui ipsius qualitatis ea particeps , dicitur sanior , iustior, & Grammaticior alio, quia mag de qualitate ipsa assiimit. Caeterum contraria admittit qualitas, o ipsa ctiam contraria qualitates sunt, ut sanitas de aegritudo : an b, enim qu alitates sunt, & inter se contrariae. Sed non omnis qualitcontrarium admittit, siquidem quadro , aut rotundo nihil est con trarium. Sunt de alia , quae quamuis qualitates esse Videantur: men non sunt, ut lene de asperum, rarum&densum : nam in eo, tuo a lcnitate, & densitate, aut asperitate, raritateque dicantur, qualitates ei se videntur; tamen quia positione partium eisiciuntur scabra&lenia , ut si partes ita sint positς, ut neutra pars sit eminentior ali. id quod sic constitutum est, lene dicetur; si vero contrarium , aspcrum. QAoniam positio partium inaequalium , ut aliae emineant, liae deprimantur, a petitatem faciunt, p. ari ratione de rar & derso dicendum est : nam si partes inter se coeunt , densum est , vero distant, rarum:quare huiusmodi res, quamuis qualitatibus cor Parei
89쪽
DIO PUTAT. DE VIR T. MOR. LIB. L
rarentur, politiones potius appellandae sunt, quia positio qualitas esse
non po:es , sed potius dicetur ad aliquid. EX his igitur patet, P tar' p rura .sis chum non in eo redarguit se opinionem Chrysippi, qui putauit, vir- β. Ch insitutem propria qualitate conitare,cumis' si virtus qualitas sit, quotliam habitus, sed ci U'um rete ire taxat, quod praepostere d nomina tionem a sumpsit. Non enim quale abi pia qualitate deduxit, seduci ta qualitatem a quati: nam a forti fortitudinem , a mode sto mos e- suam, a iusto iustitiam, ab elegante elegantiam, a bono bonitatem , a magno magnitudiciem , ab honesto hone: iacem, putauit elle duceta dam: qum etiam quibuIdam nominibus parum necessariis Philosophi am ipsam impleuit, quoniam dexteritates urbanitatesque, qu:bus ho
minest lent in commerciis xii, psis virtutibus adnexuit. Hinc Plutam resino ire chia dixit, Chrysippum excitasse cxamen virtutum, ut ait Plato non consuctum, neque notum : quoniam in eo libro sui inscribitur Memnon, Plato induxit Socratena ita dicentem: π ψη γέ nraior hian σκε - 'οὶ Hoc est aue, o V non m natum meos . t os luitae unam vir utemcxquirens, amo quoddam vir uram a te extitatum inueni. Sequitur deinde Plutarchus: Hi aurem omnes is ham nrent meo si xerunt, virtutem is sitionem qui amatquepotentium a pastoneo ro, et potius rati cmi ma e tam, firma sti-m talia m in tri rape parte a m . Videlicet omnes hi contra quos Igitur, virtutem es e dixerunt dispositionem qualidam. Constat autem ex , quae dicta sunt hactenus, dispositionem esse rem non haerentem,neque constantem, neque firmam, sed mutabilem potius, ut temulentia, & valetudo. Praeterea ostendimus, bitum esse permanentem dc firmum, quemadmodum est virtus ars atque scientia. sed ut possint se modo aliquo tueri, addiderunt, dispositionem illam oriri a ratione , vel potius esse ration m firmam, & immutabilem in ea parte animae, quae inter caeteras partes obtinet princia patum, & ab ea corri uarixti tutes reliquas, tanquam a fonte riuuli, ac demutari secundum actiones, functioncsquc, in quas prudcntia ipsa se ingerit . ut huiusmodi virtutes quoniam secundum eorum icntentiam demutantur non possint dici nab: tus, sed dispositiones ta potentiae nondum ad persectinem redactae. in hanc itaque Opinioncm incide- - .sis, iunt, quia non putauerunt, eam partem animae, quae subigitur, affecti- Otii , . tabiis a ratione d Terre: sed dixerunt, eandem anim. x partem , quam mentem appellant, & dacem l cum in aliquos affectus commutatur vertitur prauitatem fieri, &virtutem, quae non habeat aliquid, quod '' rationis site pers: De hac itaque parte , quae principem locum obii h 'net, mira quiazm inter nonnullos autores cliis suo esse videtur, sive
90쪽
is p tem, quam Platonici rationeni nuncupant, intel Σ' dium potestatis appellant: substantiam vero principem. Platonicimam mi em, Peripatetici modo mentem, modo a entem intellectum a
utpote qui rationem,&p testatum ii iam intelligendi perfici ,. .' sicut forma materiam. Hunc Euno, oc reliqui Stoici, qui & Zeno primum appellati sunt, principatum animae asserunt, in coque pyi' constituunt rationem, ibique volunt etiam esse notiones, pi 'inhuunt, otioncsque sicut in scriptoria tabella alias potestate, alias actu. . e q praenotiones quidem ibi esse citra artis auxilium, ut cum dicimia itum sua parte maius, ει Si paribus paria dcmpta hierint , reliquas σώ- - remanent, paria erunt. Notiones vero apprehendi diseiplina, lque rationis partem cite tricem esse assentionum, affectionum, titionumque omnium , Hinc hi, quos diximus, prouenire putati runt, ut quando ratio ipsa versatur, comi nutaturque in ffectus quos, ciliciatur modo vitium, modo virtus. Ideo definierunt aste 'nem esse prauanti tuom peratamque, a prauo, es obliquo iudicio vii& impetum assumentem. Peigit deinde consutando Plutarchus, qhi non intellexerunt compotionem animae, sed illam tantum ius A im. citcntiam duplicem, perspi im omnibus, quae constat ex cori'.
natura, & ex ea , quae est corporis. cxpers, ignorauerunt tamen nem illam compostionis ipsius animae, non quo admodum, . arto componuntur, ut domus, sed qua habent rationcm comi otio, in Musca conccntus.
Xistimandum ideoque autor ait, id sensile Pythagor ex eo studio,quod in Musica ponendum duxit, i sedar
permulceretque animos perturbatione as qua assecti Quare cum cognouisset non modo mundum , sed etian hominem, quem minorem niundum appellant , 5. mo. ueri & constare musicis rythmis, vestigauit commenta secretiora naturae , oblata primum serte , fabris simu tundentibus ferrum. in pari pondere malleorum . iuitiior. Vnde ut niani sestiori cx Perientia phthongos , α consi nantias diste enderet tetendi. neruias longitudine , crastitudine pares , appenditque in cis Hi ucribriam ponderum momenta: deinde, pultatis ne iis, non in- uenit aliquam concinnitatem, verum mutatis saepe pqnd ibus, de prchen. I