장음표시 사용
211쪽
TRiplex autem videtur esse prima contagionum omnIum differensae alla enIm contactu solo assieiuni liae pia te hoc Ic firmiterii cinq; relinquunt,& per ipsum contagiosa sunt ut scabie pnthisi areae,et phantia & id genus: semitem appello vestes, iba, Melasmόd , quae incor tapta qhum ipsa exigistia conseruare nihilominus apta sunt cina oniss Inari rima S per sataicere: uonulla poerb sensiquae non contactu solo,non selo semite,sed & ad dirans etiam transserunt contasionem,ut pestilentes sebres,& phthisi ,3c lippitudines Main,&exanthon aula,quae oriolae vocantur,& similia. Videntur autem ordine quodam e bEretaerana quae ad distans ruiunt contagionem, ea & fomite & contactii assieere 'consuevere,quae vero semite contagiosi sunt, eadem & contactu contamia sun M distans autem non omnia, at contactu omniar quapropter ω simplicissima est. dc natura priorea contagio, qiue solo contactu assicit , quare&dem primo Me mus inquirentes,quomon sint,& per quod principium, mox dc de alijs, ut videamus an omnium utcommune quoddam principium, an diuersiun in singulis. ω
quid proprium habeat Uaquarium
' De eontagi me,quaesolo contactu asscit. cap. 3.
TItaturautem qu Inter fiuctus contagis versatur,maxime eiusmodἰ esse,quae selo continuamclat,ut uuae ad uuam,α pomi ad pomu qiuare quaerendumn
est, quodnam eius infestionis principiu si cim enim tangentia sese isthaere assiciantiit marcescente aliquo illorum primo, manifesiam est,quo autem princinio, non ma- nisestum i quoniam autem primum, unde omnis infinio in alia trantit, putresa stir, censendum est & s undum quoq; consimiliter putrefactionem concepisse siquidem contagio consimilis erat in utroq; in o. Est autem putrefactio di lutio quaedam missionis calido innato evaporante, atq; humidoreius vero evaporatio nis principium s per est alteris calliditas,sive ea in aere sit siue in circunfuso humido: itur quod in utroq; est priscipium putrefactionis, idem & contagionis princi um eri caliditas scilicet extranea:sed ea i primum aut ex aere accellit,aut ex alio, di contagio nondum dicitur, in sec dum autem accessit ex iis particulis Inses,sibi Iibus,quae evaporantὸ primo, dciam contagio est,qm similis est in utroque ins mo potest aut euaporans E primo calidum in s undum facere, quod aer in primi di similiterputrefacere,imo magis propter analogiam. ' Quoniam autem, Pse uaporate primoparticul hali quidem sitnt calidae 3 si e*- per invel ex commistione, aliae sent calidae & humidae similiter vel per se, vel
ex commistione,videntur quae calidae sunt dc siccae, aptae quidem exurere magis, putreficereautem minus,quae vero callidae&humidae sent,eestrario putrefacere aptet magis, exurere vero minus:humidum enim partes eius,quod tangit,emolli acta
xat laeniaueharabiles reddit, calidum autem sarsum tollit,ac separat,vnde dis Italutio mistionis fit evaporante calido & humido innato,q uae putielachio erat: quapropter existimandum est calidas & humidas particulas aut per se, aut ex commianione humida quς evaporante primo,esse principium & seminaritim eius putrefactionis,quet in secundo fiudico autem humidas ex commistione, quoniam in m
212쪽
Α potatῖonibus, quae contIngunt in pii trescentibus, misceri ut furtivum accliat pari culas minimas,ac sic principia fieri tum generationum quarundam, tum & comμptionum nouarum apti itima autem est ad putrefactiones & contagiones Inseredas' ea commisti que e calidis fit cum humidis. In fruetibus igitur quae contagio acciadi per haec principia fieri putidum est,at vero & in aliis quoque Omnibus,quae pi i tres;ntia sese tangunt, si analoga sint,idem euenire, & per idem principium exisω-rnare par est: principium autem sunt particulae istae insensibilia quae evaporant, calidae quidem, & acres, sed huinidae corvinistione, quae deinceps seminaria coti-ragionum dicantur. . 3
De contagione, quaeso te vicit. cap. 4. 'im roum autem & ea, quae Per fomitem contagionem afferunt, per hunc modii: V &per idem principium nant,dubitationemnabet: quoniam principium,qεαst in fomite, alterius naturae videtur esse, siquidem,ubi in semitem smelut a pimmo insecto, illic diutissime perdurare seruariq; incorruptu potest:vt admirationem inon partiam praebeatit, quae N phthisici,& pestilentes tetiger lectuli,vestes,ligna,& id genus, inpiis me enim vidimus vitus illud per duos & tres annos seruatiunt: at particulae,quae E putrescentibus evaporant, nullae tam diu perdurare posse videis Aur: sed pros o propter tac causam nemo putare debet non idem ei Ie principium, quod in semite est,cum iis qine solo contaGu assiciunt, quando particulae, quae eua orante primo,eaedem & in fomite pariter reseruari possunt,atque ita seruatae, Ictu facere,quod & tum fecissent, quum evaporarunt eptimo. Quia autem tamdiu in B durare seruinq; possint in semite, siquis persuaderi vult, & minus admirati, dein seri consimilious exercere: nonne videmus alienum odorem In limo,&vestibus. N alijs permultum temporis asseruar nec nuda quidem illic Mitate, &sines hie existente, sed corpusculis m ζs cum ea minimis, atque mugientibus visunuquid de sui ine & sumo dicemus in parietibus obducto nonne & haec ex minima
rum particularum admistione tincturast, quae diutissime durare incorrupta comsueuit ac talia certe infinitia alia sun siquoriim Omnium rationem si quis sorte requarat,e duobus dicimus maxime depedere, quorum alterum est subtilitas, alterum est fortitudo & constantia mistionis: propter subtilitatem Igitur penetrant,& in som Ninibus quorundam conduntur. unde neq; aeri subiecta sunt, neq; multis extrinsecarum alterationum . propter validam aute missionem durare possunt aduersus multa. Est autem valida & sortis mistio duplex altera in duricieconsistens,nserti, lapiadu,& eiusmodi, quorum insensibilia minima annos per mulws viuur,altera In te tore quodam, & multa elaborataq; mistione constituta: dura igitur & si non sine seminaria c5tagionum, at lenta elaborataq; esse possunt: est autem elaborata missio, quae e valde minimis fit bene inuice agitatis vr in ijs, quae de sympathia diximus: accidit autem talem missionem fieri in evaporationibus illis, quς coclus sunt,ubino dispergitur, quod evaporat. ει valde agitatum minutissime commiscetiit, quod silentorem quoq; accipiat,& valida missio fit,& apta seruari in somite: cuius sisuit, est,q, quaecunque per somitem assiciunt,omnia lenta,glutinosaq; conspiciuntur: μpropter hoc seliea,quae talia sunt,semitem habere possuntiquae aute lenta no sun sed aut in sicco per se consistunt,aut multo aqueo adundanr,aut apta citissime est Iari,ea quidem putrescentia contasiosa esse possunt ad i quod lagunt, somstem autem non relinquunt,v vel non adhetres cant,& glutinentur,ves cito aluntur: pr
213쪽
pter quod mareescentes fructus con laetii quidem inciunt, semite aut non, furia Cmoen Im aqueo abundant , 5c quod evaporat lentum non est, lenta vero agglutinatur quidem,& resident In iis,quet tangunt,&pmpter seriem missionem non ficile alteramur:q, si analoga sint cum eo, quod tangunt, statim contagionem inferunt,si vero non analoga fuerint,&, quod tangitur,non aptum quidem est assici ipsum, scilseruare tamen seminarIa,tum semes fit,&naetiam mox aliquid ,quod analogum cuprimo sit, non aliter Inficitiae& primum fixisseti nihil enim re et, siue aliquid si
tim tangat, siue mediante alio. Non sunt autem apta omnia, ut semes fiant, sed sola
quae sera nulenta sunt,& calida,aut parum frigidaein hs enim & condi possunt seminaria contagionum propter seret in Moc non alterari neq; ab ipse semite, neque ab extrinsecIs,nisi ea plurimum excedant,lpter quod aduersum Ignem non dei n-dunturi igitur neq; ferrum,nem lapides,& eiusmodi frigida & non seraminulenta idonea sunt,ut somites fiant,lana vem, & panni, & lignorum muli idonea magis sunt. bd igitur,& quq semite assiciunt,commune principium habeant,& Gem Inficiendi modum in η quae contactu isto,ex his manitatum esse potest: disserunt autem missione,* his quidem fortis & lenta si in illis desulis,dc non lenta,& propter hoc alia fomitem resinquunt, alia non. De M. Gquaadiastos'. cap. s. MAIorem autem tum admirationem,tum dubitationem pra bent ea, quae non contactu sel non selo fomite, sed & ad dis s etia contagionem finiunt. Lippitudinis genus e quo qui laborat,omnes selet inficere, qui in Iesum spectanti notissimae sunt &pestiferae febres,& phthisis,&alia multa, quorum labe cohabitantes,quansi ne etiam tangant,massiciuntur: horum igitur quae natura sit,& quo pacto id vitium propagetur,dubitatio non parua est:quapropter ac ratillime de hoc Minquirendum,qm maxima pars haec est eorum, quae inuest amus. Videtur autecontagio haec εc aherius naturae esse,& per aliud principium fieri r primum quidem quia pestiferaru febrium non ullae sunt, quae horis decem, aut duodecim perdunt,vio nihil calliditatis, nihil frigiditatis sentiente.εις terra, si lippus alium lippum reddi alterius quidem naturae videtur affectus iste, quoniam vivo non per caliditatem, aut .giditatem fit, sed per vocatas species & simulachra rerum. r subita & pGnὰ momentanea penetratio harum contagionum idem prorsus ostedit, statim en & ictu ut dixitur oculi penetrant per totum animal,& necant,quod nulla aula qualitatum notarum tam prompte facere potest. ψ contrarium habean-dde si a notis qualitatibus fieret haec contagio, ad debilius quidem, & minus res stans semper propagaretur, q-d certe fieri non videmus, quatio sise Id,quod debilius est,aut nῆhit,aut min us pati Eut oculos quidem phthisis non carpit teneriores, delicatiorem; mistentes,pulmones autem corripit. λ strem quum haec contagio undique,& ad omnem partem seratur, imitari quidem videtur spiritualiu motum, qui in oria fit rcorpora vero, quς nous qualitatibus constat,mu tantum motu habent, sursum,aut deorsum:quare avus impetus, alia vis esse videtur harum contagionum, & ven ni aut Catablephae animali assimilari, non autem reliquarum contagionum in dum & naturam sequi.
Qu)d causa comagionini, prae ad distans suin reducenda non sit ad proprietates occistias. Cap. 6. OVi igitur occulias proprietates inducunt,paruo negocis ab his sese dissiciat
214쪽
Α proprietates reserenies: quod & in aliis multis omni solicitudine liberi & seeurisa-ctitant: bene igitur erit de Huroprietatibus breui quetia percurere, simul enim Millud apetietur,quod nam esse possit harum contagionum principiu. Supponedum aut est nobis quum decem sint rerum omnium genera. activa tamen principia esse tantum subsiatia & qualitatem: constat enim neq; quantitatem, neq; ad aliquid, neque ubi, neque alia sui summatim dicamus) essectiua esse,nili per accidensruorro substatim per se nihil aliud fuere, nisi locales motus sursum, deorsu rarefactizonem, & condensationem, & circularem, hi enim a forma rerum fiunt, reliquae vero actiones 1 qualitatibus proueniunt. Q iratum vero aliet materiales dicuntur, Iidum,srigidum humidu.siccum ux, oKsapor,& senus:siet spirituales vocatur aquae species sunt,& simulachra materialium,siue sint cii hs univoce,siue non,ut tu eis lumen, saporis vero,& odoris, et ibni species nomen non habent, nisi saporimen.& odorimen,& senimen velimus estingere, sicut a luce lumen:simi fi & caliditatis,& frigiditatis,& aliarum species nomen non habent, constat alitem eas ei Ie tum ex sensibus, tum ex Intellectu. hbd igitur materiales qualitates mul ta pollint efiicere, manifestum est, nam primae quidaem vocatae omnia generant, alterant: smiliae
vero appellatae lux,odor sapor,& senus nihil quidem inter se agunt, qisi contrariae non sunt,sensus tamen mouent, sed& hoc ἰjs mediatibus, quae ipirituales vocaturi harum vero spiritualium,q, actio multa sit, & vis in natura, similiter est inanilestu ut In hs diximus,quet de reruti, istin pathia & antipathia scripta si anz nain & lcnsus.& intesiectum mouent,& principia sunt motionum In anim ilibus: deinde & motus locales videntur facere, attractionem, & fugam, nonnullis etiam dc primaso qualitates producere, ut lumen, quod calorem gignit. I Lecigitiis quum ita sint, V quaerimus quidem ab iis, qui Occultas proprietates inducunt, quando actis Om-,nis vela substantia fit, vela qualitate materiali, aut spirituali. quonam principio dicant actionem hanc fieri, qua contagiones produci videmus. Ac certe, si a suta: stantia, & serma fieri asserat, quid oportebat occultam pmprietatem vocare sed vocent, ut lubet. nihil tamen ea forma facere poterit, nisi locales motus sursum, deorsum, in inionem,& condensationem,contagionem autem non, quae per se localis motus no est, sed magis quorunda corruptio, dc quonidam generario. Si vero qualitate aliqua fieri dicant, si quidem materiali, nihil ignotum assignabunt, nisi sorte Ignotum quoddam qualitatum genus eisingant,quod nec caliditas, nec humiditas, nec siccitas si quod certe essingi non potest: si aute spiritualem aliquam qualitatem in causa ponantipoterant quidem notiori laltem vocabulo uti,di statim dicere spirituale aliquod cotagiones hasce producere. Sed certe neq; hoc adducere pro causa possunt, primum quia iritualia haec tam diu tu durare consueuere, quamdiu priesens est illud, a quo emuxere, nisi forte fuerint in intellectu: at quae ad distis
siciunt contagionem,absente etiam primo perdurant nihilominus de in somIte, lein aere quin imo de loco ad locum feruntur trans etiam maria, quod signu est Gpus este,quod & defertur,& perdurat, longe , primo se habens. Quyd si dicant corpus utiq; esIe hoc, quod de loco ad locu fertur, agere tamen per spirituale qualitat
prose dc ad non necessaria recurrunt, & incoueniens assignat: si . n. recte definita contagio est,oportet tale in secundo fieri, quale in primo stat, & idem esse in v uom rincipium, ideq;&in quarto,dc quinto α in alii quae eon iωnem recipiunt: ine aut non potest facere vllum spiritualium per se.per accidetis quidem nihil prohibet spiritualia enecare,& dis Ibluere etia missionein aliqua fugando quaeda cotraria
215쪽
M & snetor facere potest, de Cathablephae animans aspectiu ut clinia In Cuails fult: generare aut tale in secudo,quale in primo fuit,rio pbssunt spiritualia generatio enim omnis per primas fit quMitates. i oportet asit in his omitagionibus non putrefactionem istu fieri,sed 1 primis seminariis dc aliaquoq; gigni,&propagari, quae insis similia natura sint,& missione, non aliter, quam spiritus in animali ἡsanguine solent alios sibi consimiles generare, quod spiritualium nullum inlaete per se potest:quam ob causam &incontagionibus, quae ad distans fiunt, dem esse commune principium,& eundem infici l modu per quesitates notas cesendum est,quod& Aristotelem & Galenum existimasse sine dubio videre possumus. Diffsrunt aure harum contasionum seminaria &ab ijs, quae selo continuassiciunt, Mis ij quae semite selo sed primu dicamus,quo pacto ad distas ferri possint, & qu modo in orbem moueri videantur,& qua ratione vim tantam sertita sint,& eam cito penetrent,& quales sint earum analogiae, tum dem quam differentiam habeant ad ali a flaninaria,dissiniemus. quom seminaria contigionum a distans serantur, in orbem. .: cap. 7.ERgo illud in primis inquiramus, quo motu agatur seminatis illa cola onum. quando longe,& ad eos,qui distat, ea ferri manifestum est,qd multi adeo miraiatur. Est autem inter primarespiciendu ad cosi milia, quominus admirari pol smus rus putaret e cepe & allio lachrymas nobis vel c longinquo elici,c pipere, Iride,ptharm Ica sternutamentum, e croco, solano stricia o 1bmmii concilia rhe tractatione metallicoru apoplecticum hominem fieri exhalant vin tru ex omnibus his, accircun- Ι quaq ue seruntur In sensibilia corpora, quorum diuersie actione, sunt, facultates: manifestissimum autem hoc apparet in ijs, quae corrumpuntur,& putret. Princῖp usurem motus eorum corpusculorum ad omnes partes,partim quidem per se est, partim ab alio datur: per se igitur evaporatio omnis si irsum sertur, quod M in fumo Scalijs multis spectari poteli, siquis nesciat evaporationem omnem calidam esse : ab alio aute accidit & in latus,& deorsum postremo pelli: qF praecipue duabus de calasis euenit, altera est obsistentia aut aeris,aut tabulatorum, &cius modi, in quae incidunt,quae primum exhalant,partes: ubi igitur ultra serri non possunt, pellunturq- dem &in latera ab ijs, quae succedui,&haec ab alijs, donec accidat repleri totu:altera causa est aer Ipse,si evaporationem oem, si tenuis sit,& bene solubilis, diuidit usq; etia ad minimas & non vltra diuisibiles partes:ea enim est elemento , δc liquidoruomnium natur ut situ conuenientem quaerant,quantum possibile est: conuenientissimus aute situs est, quum Pries c5tinuae inter se sunt, aut, si cotinu esse no pociunt, minus tamen inter se distensiquo pollibile sit: sic enim minore violentiam sustinet,ut In ijs diximus, quae de sympathia tradita suntiqua de causa aer continenter eam evaporationem diuidit magis, bc magis,donec ad eas veniat parres, quae no Vltra diuid i & separari possunt:famigi cinnumerabili illa diuisione multum aeris r pleri accidit,&circu quaque misceri,quod dr in sumo manifestillimum est videre. Propter has igitur causas, & quq circa contagiones coringunt evaporationcs,circu-quaq; feruntur,&aeris multum occupant, qisi exhalario omnis multum die ditissim agis aute sursum,& prim sed tamen mox & ad latera ,& postremo deorsum accidit flatri: ac sic se cohabitantes possunt inlicere seminai ia haec , & non solum In mite,sed de in acre per certu tempus seruas i,diutius autem in somite. Quo autem modo
216쪽
A modo fiat' ut tam paruaequantitatis existcntia non alterentur set tetri medri in aere' exposita, priorem habet dubitationemmam quς tam sortis esse mittio potest in tam parita particula ut in aere diu consistere valeant, praesertim, quae in Oricie non consisti intὶ sed certe, quae lenta sunt,&glutinosa quanu parilistima sint,potiunt quies si non omnino tantum, quantum dura vivere t paulo minus polIlint. Dura quide propter tria resistiint alterationibus maxime, & q, in pauca quantitate plus hanent materiς,5 propter terram plus habent stigiditatis,&m partes non bene subtili ri & rarefieri postun t propter densitatem: quod fieri oportet, si caliditas induci do: bet:priora igitur duo A si lenta non habent aeque,ac dura at tamen in parte habent& ipsa: ter tium vero habent non nunus, si dura, hoc est dissicultatem subtiliatiamis propto partium tenacitatem, mistio e valde minimis constat: tenacItas mitti iacit,ut pars non sicile s ecedat a parte, mistio vero eq minimis facta beneuntiis affuersus at terationes om nes valet: qm si rarefieri oporieat, statim praesto sun partes terri, 'uae prohibeant, iuxta quodlibet minimum sitae, si vero densari necessest, poesto sunt ignis partes propter propinquitatem, quae similiter obstent: qua de causa non lum dura, sed & lenta lese defendun t ab alterationibus multis, si messi res sint, magnas autem non serunt: propaer quod & ab igne absumuntur seminaria omnisi contagionum,& ab aqua etiam frigidissima scinguntur. Quod si curiosior quispia illud quaerat, cur intrinsece saltem non alterentur haec seminaria, quum cssiuersis
sint mista, sciat ille non este hanc solis seminarijs propriam quaestionem, sia& alijs multis communem, ut piperi calci, euphorbio, pyriti lapidi,& metallicis,& alijs pluribus,quae quum e diuersis lint mista, alterationem tamen nullam intrinsecus, aut B nullius momenti patiuntur, sed annos multos immutara pscuerant: ut mirum sit Iasides annos mille,& duo millia durare. Causa omnium est. missio,quae E diue is fit ad tam minimas particulas redacta est,qubd propter paruitatem excessum no habent particuta inter se illum, qui requiritur ad agendum: qua de causa, dum mustio illa eo pacto perstat,dum igneae partes separatae sunt,& dispersae, sepultaeque in alijs,alteratio nulla introrsum fit: quare & piper, & euphorbiu, & reliqua ita in manibus frigida senti ut uriat ubi calualiquu mistio illa soluitur,&mutatur,& par
tes,quae ei uidem rationis sunt, in unum coeunt,& maiorem quantitatem,& potentiam ad agendum acquirunt,tuna actu fiunt,& aguntiam:vnde occalx,&Piper, Meuphorbilim iam calida percipiuntur, quum prius potentia sbium calida ellen actu vero aliter se habentia: propter eandem causam nec seminaria intrinsecus sese alterant, quan si e diuersis constent,utpote milia. Quod autem in tam pauca quantitate vis multa ineste pols declarat fulgur, quod no aliud est,si vapocideclarant Meuphorbi, &piperis, di similium particulae minimae & effugientes visum, quibus tanta vis a natura tribu ta est: adeo refert ignem in materia densa contineri, quandparua sit. Talia qilom sunt seminai ia contagionum, omnia enim acria per se sun qu au i in leniore c5ititura, quae & ipsa achii fiunt a calore animalis subtiliante Curamistionem, & vniente paries consimilest talia autem ad humores& spiritus non paruam potentiam habent, quare & perdere etiam possunt paucis horis, si ad spiriatus analoga sint: do quo mox largius dicemus. Eadem & ex oculis lippietibus eiacit lari possunt in alterius oculum-cosimilem iniectionem inferre, quae visio quidenon est, sed vitium in oculo. bd aut in animal penetret de nonnulla citissime ncino mirari des elisi modum quo ingrediuntur, consideret: Ingrediuntur autem Eparuis poris,& venis,& arterijs in maiores, & ab his in alios,saepe etiam usq; adcoria 'a Vnus
217쪽
Vnus penetrat nIs modus est per opagatrinem & quasi iobolem : prima enIm se- Cminaria, quae adhaeserunt cvicinis hunro tibiis,ad quos liabent analogi consimilia sibi alia generant, & propagant, & haec alia, donec rota humorum massa & moles afficiatur. Alius modus est per attractionem, quae intro fit tum insistratione peranhelitum, tum venarum dilatatione . simul enim cum aere,qui attinnim ingrediuntur commista contagionum seminaria,quGubi introdum sunt, non eadem facilitate regrediuntur per expirationem,qua ingressa per inspirationem suere, quoniam Uglutinantur humoribus & membris, & nonnulla etiam spiritibus, qui contrari, speciem refugientes, secum & inimicum ad cor serunt: non enim dicendum est ut quidam aiunt venena & contagiones praecipue cor petere, atque aggredi, uti inimicum,quasi cognitio & voluntas ijs insint. Tardius autem penetrant,quae per seminus acria sunt, aut in lentore multo sepulta,& analogiam habentia ad crassores humores,& quae per Venas trahuntur,ceserius aur,quae per anhelicii & quae subtillora sunt, & acrimoniae maioris, ad spiritus autem analoga. Fortasse autem dc alius est penetrationis modus: omnis enim evaporatio de angusto in amplum facillimedis unditur: quare,quum minores & angustiores sint venς,quq circa summa sunt, maiores vero continuti qua versus cor itur, inde fit,ut & contagio si facillime ex a gustis venis i amplas dinundatur, ubi etiam maior est calor,atq; ad cor etiam feratur, nis quid siet. audd igitur,& quae ad distims fit contagio, per idem tae principium fiat cum alijs,& per eundem modu, & quo motu seratur, & quo penetret.& tantam habeat vim,hactenus dictium st: quo autem particulari S propria quadanatura ab alijs differat, nune dicac Ab ijs igitur, quae isto contactu amciunt,differre videt: haec in sorti mistione constituta videt &lentore quoda, illae vero n5:ab ijs D vero q fomite selo & contactu inficiunt,differunt eae, quae ad distans protendunt v validior adhuc mistio ijs inesse videtur, & su btilitas maior, lpter quod & penetrat magis,& maiorem actionem habent. Fortasse autem & antipathia ad animal his est, non ea selum, quae materialis dicitur, sed & spiritualis etiam, quae spiritus potest fugare,& calorem, qui humorum mistio liciar continet, propter quod & maxime potest putrefactionem inferre: de quo etiam mox dicemus. De analogia contagionum. Cap. 8.
Contagionum autem analogiae multiplices quidem sunt,& maxime admIrandae: pestis quaedam est arboribus aut satis,animalium nulli obest: contra quaedam tangit animalia, fatis & arboribus parcit:& inter animalia, hςc homine carpit, illa boues, illa equos,aut alia: sed de in eadem l pecie, quae pueris & iuuenibus est cotagio, senum neminem laedit,& e contrario:nec quae mares, semper etiam mulieres
attingit: promiscue vero alij certas pestes sensere, alij non: & iiij inter pestilentes
illaesi versantur,alij non. Inter membra porro est &sua analogia: Lippi uido nulli membro nocet nisi ocul s: Phthisis vero non oculis,quanquam delIcatioribus, sed pulmoni: Alopeciae & Achores caput selum tentant. At vero & in humoribus quaedam uni est contagio, alij non,quaedam omnibus, aliae spiritus praecipue perdunt: ruorum omnium admiranda quaedam ratio est, assimilantur autem & alijs multis. e quibus omnibus diximus in ijs,quae de sympathia, ubi etiam communes causas perquisiuimus,quae vel ad rationem agentis referuntur, vel materiae, vel applicati nIs,pp quq no omnia agunt in omnia,sed certa in certa selli,quae analoga dicuntur. Particulum autem, & proprias analogias nec institutum nostrum est dicere, nec . pruden- Dissilir
218쪽
medias in sciamus,& ad prurimas nitamur, quantu pro QNessi matem dabitim Vtram contagio e nis putrefactis quadamsin cap. s. ' tunc illud inquiramus veru omnis. tagio putresacuo quaeda sit. &an omniam putres o contagiosu Videtur aut put victis omnis coni risi aut simpliciter,aut saltε ad continua partem:ad aliud vero cotagiosa no omnis est, qm ad amisdu multa,ut dirimus, requirunmr. Oem autem contagione in putrefactione daeonsistere dubItatione sertasse habet,qm rabies c5tagio quaedi videtur, putreractio avtε n5r sim IlIter& vinu, quum acescit,ab alio contagionε quanda pati videtur,putrefactionem autem non: nam quu putrescit tum & saetet,& Ingustabile est, acetii vero sitaue est, de putredinib' etia Astit: sed certe 8c eae putrefiAἰones quaeda sunt existimidae. Veru illud circa putrefacti5es est intelligend φ Interdii sbia misti dissilutio fit,& laeuaporatio numidi,atq; inati calori generatio aut nora nulla c5-sequ catq; hic simplex putrefactio dicio interdu I Ipsa evaporatione simul de genea
ratio aliqua prouenit aut animalis,aut alterius, qd forma unam & certa habet,dc mistionis ratione ac digestionem saa. In qbus igitur simplex fit putrefaetis, generatio aut nulla,& saetor fit, dc abomInabilis sapor proptercausam, 'in simpamiis dicta estivbi vero generatio aliqua intercidit,& d festi ordoq; partiu pro certa forma,tu pe neq; saetor fit, neq; abominabile quicqοῦ igitur de vinu quandoq; quide simpliaciter putrescit,3c marcorem contrahit, de ingratum, ingustabileq; est, interdum Msmphter putrescit,sed de simul generatio aliqua sequitur, ut aceti:evaporate enim, ..qd dulce atq; aereuest, relicto multo terreo sed illi adusto eu plurimo aqueo, mistuM illud fi V aeetu vocamus,cuius di forma sua est, & digestio, de ordo parriti, de sapor,& odor. ubd aut precedat putrefietio aliqua prior declarant Sc lac, dc pituiata, quae,quum putrescere incipiunt, statim acescuntun rabie quoq; putrelictionem quandam accidere censendum est sacri estagione ab alio: latet autem nos, qm, quae in uiuo animali putresectiones fiunt,non admodu manifestis sunt:verisimile est autem Iin se habere,qm &canes,quum rabiunt, in re quadam eorripi istent. Stigitur In omnes contagiones Inductio fiat,omnes quidem In putrefactione quadam consistere videbuntur: quod & ratio quoque periuadet, qm nulla alia evaporatio cistior
esse videtur ad contagiones Insreendas, quam quae in putrefactionibus fit. Qu niam aut diximus contagionem esse in insensibilibus particulis, primo quaerat Aiatasse qui utrum particurae illi corrumpantur quidem, an alterentur solum:ad quos dicimus,quantum quidem siissicit ad putres onem saciendam, non necesse esse comampi particulas ipsis,sed alterari s.lum,quatenus dissetui mὶstio possit,& eu Iorare cididu eu humido innato, nihil in prohibet 8c corrumpi etiam,sed no neces-e est, quatenus attinet ad faciendam putrefactionem. Quoniam autem putrefactiones omnes ad continuam talem partem consimilem putrefactionem inferre
retae sent, si omnis quidem contagio putres h est, videbitur quidem contagio simpliciter & communiter dicta, putrefacti:o qu dam consimilis de uno In aliud transiens, siue continuum illud sit, siue diuersam: verum hF non est ea, quς proprie contagio M, set illa, q Inter diuersa vertitur:φ δc si etia maxime proprie vell-mus contagionem eosderare,q In morbIs spectitur,& non .lo coinctu amcisi erit quidem contagio, cosimilis de uno In aliud transiens putrefactis,cuius seminaris actionis multet sunt, in forti ac lenta missione constituta, ac antipauiimn ad animal
219쪽
cis morborum alui eo marisunuruit nonin coniniosi curis res sint. . cap. m.
IN primis igit cur morboru alij esitasῖosi sint,alij no, & quomodo fiat,ut alij ardetiores quali sim, de grauiores,nulla in insont contagionLatili vero placidi mitiorem; exlitentes cotagiosi plurima sint,qu mira:quod certe dubitatione quandam habet:si enim cotami vim dc actionem sequi ,qui acutiores sunt morbi, videritis magis cistagitast: si vero adustione sequi contagio ut multi medicoru putau sis militer videmn si qui ardetiores sunt, cotagiosi magis:* si & putrefactione multa smin cotagio n pluribus quide multa putrefactio fit,contagio aut nulla Ergo mos tu quicunq; absq; putreractione fiunt,nulli quidem contagiosi sunt,qmur dictu est,contagio non sine quada putrefactione fit: in sibus vero putrefactio cotingit, requiri quide acume dicimus,u cotagio inui debet,sed no sessitat acumen sesum, MPotetia agendi,vem dc letor quoq; requirit. & sortis atq; elaborata missio ut dictu est. Similiter neq; adustionem taluitur coni: Io,sed,squa in cotagionibus adustio accidit, illa sequit mapis, si origo contagionis sit. Nec similiter omneputrefactione sequit cotagio,quansi larsa sit,& multi humoris, sed ea tu, in qua seminaria fieri possint, quς & missionis sunt sortis, & in letore costituta. briu igit multet ardetissimae sunt,ut quae ὰ cholera,sed in sicco cons stetes,e sibus quae evaporat particulae, sic minaria esse no possunt cotagionis In alio, siue mistio earu debilis sit, Due no adh eat,&agglutinencpropter siccitate: at quaecunq; sordida habent putrefactione, di conclusam, illae seminaria gignut ad Inseredas cotagiones idonea: .rdida aut dico Iutrefactione,in qua no fit superficialis putresaettio,& evaporatio esus,qd putresci dii prosunta & ad totum:conclusam aut voco, in qua no abeunt, &exhalant,quae aporat, particulae, sed'quodamodo c5clusae bene ac diuagitantur,&miscenc lentorem quide habentes,sic enim &sertis fit mistio & glutinosa: lenes aut apparentcsitagiosi morbi, pini pue febres, qu unq; c5tagiost inhipiet id, probanda fit
putrefactio,in qua multu humidi evaporat,quod tu lentorem inducit, tum & acrimoniam hebetat: In quibus aute acu me, & ardor multus sentitur,in ijs superficiales magis particulae evaporant calidae,& sicca propter quod nec contagiosae lunt.
Conueni ut aut & cognatione quanda cu venenis tabet nonullae contagiones. qm sicut illa Inimicitia quada frauduleta latetia,Pdunt animal, & cor petunt, ita & cotagiones quaeda facere let: propter quod venenosas solemus quasdam sobriu appellare. Disserunt aut Inter se no parit,m venena nec Pprie putreiacere posi. sunt, nec tale in secundu gignere,qualet primosuit princip u et seminariinculus signu est,q, venenati ad alios cotagios no sum. Causia vero iccirco est, Qvenenoruest duplex genus, ilia. n. spirituali qualitate enecat, qualis est serpen tu maxima pars, α. Cassiablesue aspectus,alia vero materiali qualitate operatur. igitur p spirituales species agusicorrupere quidem possisnt sugado citorem innatu, & tristitia into Ierabile ingerendo, generare au t nihil sim ite possitnt,qm generatio Omnis a primis qualitatib'fiupp qd in venenatis nihil tale unu sactu vidimus, quale est qd a Vipe , Basilisco emittit . Eoru vero, q per materiale qualitate operancesta calida sunt, ut vocata mustica & vretia, alia frigida, ut optu,& byosciamus,& id genus; veru quet calida sunt uretia,oia in sicco sunt cos stentia, quare & exurere magis apta sunt, η putreficere,&contagione inducere:q, si quina a medicis putresachi uadiar,hoc tot
220쪽
I, proprie dici simpliciter. n.caustica sunt: appellat aute putres ua haec illaeausu
m,m eaustica crusta,& vocati escati prius fMilit, vocata vero putrefacti vesicam . prius Inducul,quasi in his eator naturalis evaporet, sicut in iis,q putrescut: veru pio . prie caustica de illa sunt,ut Arsenicu, Auripigmentsi, Pythiocape, & Canthacides,qputresic a dicunsciereru no putrefaciut, sed urunt:e quib' qd evaporat, semin rium contagionis esse non potest,utpote siccum. igitur venenorum calida de vretia sunt, Ppter lianc causam contagiosa non siinciq vero frigida,& stupefactiva sunt, putrefacere quoq; non solent, quare neq; h contagionem inferretita igit dic serunt,quae contagiosa itant,avenenis. iDeali siderenti seomagi mis. cap. la. SV perest nuc, ut de dissereti η alijs Rsequamur,accarucausis: neq; miim ess vnbmodo cotagioneς se habet, aliae niq; in nobis primo fiue,& generancin aliquo, . mox ab illo In altu transeut:aliae extrinsccus primo veni ut,& factae, de uno i aliut i gant:& aliet per summa eriit,& vix cutim carpu allζς selidiora occupant liet & ii - tema,& esiae omnia ta interna, si externa:quaeda porro promptiuinae Inhaerent, de
. Iethales nantialiquae sine ullo vitet periculo:oes aute in vivo corpore natae inflatione disseminare in mortuo nO:6c corporu alia sulci ut facillime, alia aut nunqua, aut
cu dissicultate:vnde Ac illud quaeri potest,utra pestileths assuescere possimus,sicuti senenis. In nobis Igit primo oriri seminaria estagionu manifestu est, no solii ia
scabie, actoribus, phthisi, sed i febribus eria,' pesti se dicunticausa est,m in nobis,& humoribus nostris putrefactioes fieri nihil phibet,q & serdidae sint, de Gelustia quibus seminaria illa fiat, quae tu lenta,tum&sertis missionis sinti haec aute comtagiones insine dictu est supra, in aliquo primo ita fieri posse nemo dubitat. n. aud fortasse dubiu esse posset,vim dc in s udo,c assicio contium sim& serdida de clusa putrefairi an n&ῆαn5 contingit, quomodo in ea noua seminaria fiunt,quet tertiit aliquem inficere possint at si contingit,1 quo na fit, quado cauis eaedem insecudo non sunt, quae in primosuere si quide in primo cause fuerat obstructio. 'nes, plenitudo, & malitia humor & similia, in secuta aut nihil horti adhine necesse est,quado videmus temperatu & probe sinu existente aliquem, concipere tam ab alio contagionem, selis seminariis sussicientibus insesre Dicendu igitur de in s eundo soldida ac conchisam putrefactione fieri,s dida quIdem,qm profundem nam pitur, a semInarijs recipit putrefactione, propter multa inlissio &actionaeoru,atq; analogia: talis autem & conclusa est, propter multa evaporationem, quasi:q, si & non talis per se eiIet,nihil tamen reseri, dum profunda accidat: omnino
enim tale in freudo fuit,quale in primo principiu & seminariti est,qm dictum est ea seminariis inesse vim,ut abi simile propagare,& signere possint,sicuti & spiritus taciundi In primo igitur cauis fuerunt illς, quae passim Glunt putresactiones in nobis sicere, obstructiones, plenitudines, & humorum praestates, a quibus facta pu- uinctio serdida & conclusa plurimum, accidit inde seminaria enasci, quae aptae sint in alium cotagionem uasterre, siue in eo fuerint causae & dispositiones, quae in primo fuere,siue nonuiuare analogu humore nacta in secundu,& tertia,& esios cotagione apportant. Quod vero & extrinsecus quoq; In nos veniant principia & seminaria contagionu,& in nobis non primo fiant si iniliter quoq; manifestu est, qili:
'aepe videmus populariter vagates morbos, quas Epidemias vocant,quorum alii coni unes quidem pluribus aut ciuitatibus,aut regionibus sum, sed no conuinosulisia L a communes