장음표시 사용
261쪽
firinam minui, hoc est In tam tenues partes, quin semper actu talia non pere iaci- Ctur, qualia sunt Ferr & iEris segmenta,& Marmoris.& Vitri,& multorum lapidu: alia vero sunt,qtiae quam optime in farinam vertuntur,ut Margailiae, de Corallia MGemmarum multa , smiliter Δ Sphragis, & Bolus armenius, Sc plures aliae terne: turlus qu dam tritorum cum liquidis nunqua ita misceri possunt, ut in unu coeat: quaedam vero ita coeunt, & coalescunt,ut actu esse per se nunq sensu ullo diicetianantur. Qiii igitur pulueres in farinam teri non polliint, nec bene culiqitidis eoalescere, hi adhiberi in hac febre non debent, quoniam aut in stomacho aut in in testinis residebunrsiaut, qud oportebar, non distribuentur: quare indigesti nocebat mora parum: qui vero in farinam bene conteri post uni; N. bene cum liquIdis coalesceis, hi non modo caucndi non sunt, scd maxime aste standi,qm antipathiam tum m terialem, tum spiritualem aduersus contagiones habent, tum vero θ: intermisti humoribus alia etiamnum ratione prohibet putrefactionem illorum, propicet subtili late aulcm, & tcnuitatem, ad quam redacti lunt, neque obstrucre possiant, neq; ex pulsionem ulla impediroeeiusmodi autem sunt,& Sphragis lemnia, & Bolus arme nius,&Margaritae,&Corallia. S Hyacynthi,&Sapphiri,& Tormentilla,& Bistotiata vocata, & cornu Cerui, S MO nocerotis, Si Scordium,& Id genus multa De Sma Tagdo autem speciali ter dicendo ego quidem ab antiquis n illam talem attributam illi praerogatiuam inuenio,qua em recentiores quidam medici attribuuntiquoniam autem de rerum virtutibus aequi possumus aut per experientiam factam,aut per rationem, ego quidem super hac re experientiam sufficientem fieri satis difficile arbitaetrora nam & si aliqui allum plo Smaragdo ter&quatervisi sint evasiti infida tameest ad volucrsale si silatio fiat, qiii incertum est, per accidens ne contigerit, an persi; Dei Is ratio ad comunem naturam fiat: potes autem ratio certe fieri,i maragdus va-
lere ad eiusmodi sebres debeat, q, frigidus sit, & siccus, quemadmodum & de alijs
dii tum est, habcre autona praerogatiuam super alia tanquam sacrum quoddam antidotum ratio nulla afferri poteli, qm an agat & per spiritualem antipathiam, nec
ratione, nec experientia cognitum est: regium tamen sit medicamentum, quod magno pretio venit. Qi aerat autem quis & de Guaiaco ligno,& de radice Cinarum, de qua in Gallico morbo dkemus, utrum conueniant in fac febre, quoniam utrunque S exiccat valde, 6 sudorem mouet, & putrefactioni resistit: ad quod dicimus nullam nos habere de ijs circa has subres operientiam,verum, quantum perratis Dein possumus existimare, credendum est utrunque valere ea in re elurimum, &Gilaiacum quidem, quia ex subtilissim s partibus constat calidis ac siccis, propter quas & valde exiccat, & sit dorem ciet: est etiam & resinosa ea arboriquare mire Mad contagiones valet: decoqui autem in aqua debet permisto etiam aceto, ne febremat gear, qua de causa couenientior etiam erit, ubi pituitosior sit sanguis. Radix vexro Cinarum siccillima quidem est, resinosa autem non est, nec calida , quantu sensupercipi potest, quare & dubium cst, quomodo sudoris adeo prouocatina sit: sertasse igitur eorum est, quae potentia talia quidem sunt,sed remote, hoc est, quorum calidet partes laide actu hunt, Ppter quod & ipsa sit dorem mouet, quum separata mistio ne actu tandem fiunt ignee & subtilillim partes vel sorte,& si particulae, ex quibus
conflat,pcr se calidae non sunt, propter siccitatem tamen, S tenuitatem accenduriccatore nostro, & ita sudorem mouent: & ipsa igitur conuenire his febribus potest, quoniam & valde exiccet,& sudorem ficiat,& foramina cutis aperiat. Ex Syrupis autem valent Aeetosus,&Oxime et de Fumoterrae, de Epithymo,
262쪽
A de Clim, de Acciosa,de Lupulis, de Ctachorea,de Pimpinella, q ad oenantes genus referri potest,& appellari Oenantilla, tun i dc qui de Bizantiis dicitur,& de Eupatorio,de Thymo,& eiusmodi: aqtiar vero sunt Boraginis, litiae, Cichorij, Cicemitae, rabiocte, Cardi benedicti, Calendulae, LuIulae,Trifolii,Gallicae acetosae ca v. Lupulorum, Eupatofij,Chamaedryos,Pentaphylli, Lapathi,Maioranae Calainpthi, Put ij.
Decoctio optima,quae habet Ammoniae,Cictore Cicerbitae cap.v. recutium Triachomanis, Scord ij, Dietiimn Icretici a fi . M. j. Tormentillae, Bistortae.an .vnc. s.lignIAloes Casiis ligneo uinanti,Calami,Gummi asi. drach. ij, radicu Canarum dran. iij. insundantur omnia per die in aquae purae lib.x. mox fiat decoctio ad sufficientia, cuius decocti colati unc.v. cum syrupo de citro vnc. i. exhibe in aurora. Pulvis optimus, terrae Lemnis, Boli armenij,Tormentillae,Scordij,cornu Monocerotis,uel Cetui afi. de quo drach. i.accipiat cum aquae rosaceae unc. ij. aceti Vnc.j. Expertum quoq; est, succi Lutulae unciiij.aliud vilius quidem, sed non minus valens,Tormentili BL stortae.H. drach. s. detur cum aqua Cardi benedictia
Interea vid si quid natura mouet, dc per quam viam:si quide enim erit sanguis,
qui erumpat e natibus, siue multus, siue paucus, neque iuuato,neque retineto, nisi virtus cadat: si vero multa,& corrupta per aluum materia exiuint,neque hanc coimprimito, nisi virtus collasens poscatrat vero, si lenticulae expellantur, eas quidem iuuare oportet, si natura pigra est, ijs, quae ad cutim mouent,&contagioni simul contraria sunt,quale est Di um,& Costii, & radix Personacit, & Cannam radix, &eiusmodi lent& accidentia quaedam concomitari has febres, inter quae est det rium, quod, tametsi ratissime Phrenesim sequitur, diuertendum est tamen propter B dictam causinu Atq; haec quidem satis Iam sint de puncticularibus febribus munead vere pestilentes perirant eamus. De curatione vere pestilentumsibrium. cap. 7. Longe maior selicitudo, & cura esse deber, tum publica, tum priuata circa eas febres, quae proprie pestilentes dicuntur, si medici dc alij ad eas lacum adire auderent: qua de causa multi aegrorum miserabiliter permit ab omni bus destituti. Quoniam igitur contagio hςc s pe ab aere originem trahῖt, saepe ab uno ad alium transit,s pe concipitur so mire, nonnunquam & in nobis primo oritur,in primis non prγtermittenda videtur ea curatio, quae praeseruatiprocurandum enim in ptimis est ab ea non capi, quando ubi quis captus est,ut plurimum etiam perit. Ergo si aeris vitio pestilentia contigerit, quod raro quidem fit, tum nullum est salutarius remedium,
quam ut in prouerbio est fuga,& inquisitio salubrioris aeris : quod si fieri non potest, neq; enim sem P de urbes,& suppellectiles,& domus,& chari relinqui possunt,
at saltem aerem tempera per ea, qu dicta sunt. Proderii & latos stipularum Incendere campos, Et nemora intacta,& sanctos exurere lucos. Illud quoq; peru Ide,num ex alia regione deseratur ad tuam contagIo: cui contra senestras occlude,& partes domus auctias habitato: tum semes omnis tibi cauendus
eri ligna,vestes, & omnia, quae pestilen tes tractauerer qua de causa sapien tii si me agunt ille Respub.quq c5suetudine.& legibus prouidet, ut suppellex omnis domus
affectae comburatur, ii redibus Epublico satisfiat. Vidimus anno Isa I , quum per Germanos Verona teneretur, exorta peste, qua hominum sere x. millia periere, ex
una veste pellicea non pauciores, quam quinque & viginti Teutones obiisse: uno
263쪽
destincto alius pnduebar eam vestem,& hoc alius,& alius: donec monesict e tot de Clanctis vestem combullere. Nec mInus cauendum est ab aere, in quo aeger degite quare adaperta sint ostia,& senestrae, praecipue quae in Boream minant. Circa aegrusint flores,& fiuctus odorati,& se idi, Rola, Ligustrum, Nympnea, viola, Citria. Limones, poma Apia,Volem Cydonia, Persica: fiat & sinitiis ex aqua Rosata,Cam hora,& caryophyllis. Melius autem est, si potes, aegrum nullum visere, conuentus
ominum sugere, domi manere, quae munda sit, quae probe perfletum tu non incalescas mulium, necutis foramina ad hauriedam cotagem apertas: qud vero, δc qui I spiratur aer, synccrior ingrediatur , tuq itidem sena P ore ver lato aut iuniperi grana. aut Gentiana: radicem,vel Galagae, vel Casiam ligneam,vel Macerem,aut semen Cirri: nares quoq; tangito spongiola,aceto,& aqua rosata insula. Indumenta in udiis.-ma vestito,& non clana, si potes, sed e serico, quae etiam saepius imitato mec laude, sinediaquetrunt siccum corpus facere, quoniam venas inaniunt, & auidas attrahendi redduntuaeq; tamen crapulam volo, sed victum, qui parcus sit, non alienus a C&sueto,omnes enim mutationes insolit cui nomnibus, tum maxime in hoc morbo damnari ab Hippocrate cosueuere. Nec displicet,ut au t Theriaca, aia i Mitridato, aut terra L cnia, vel BOlo armenio cum aceto utaris. Utile quoq; est, & iana expertu Dia- scordion antidotum,quod coposuimus non solum coseruationis, sed & curationis.
ratia. Laudo etiam,vt pillulet illς,quq coes vocantur, dilς aut tres ante cgnam singuis ilibus diebus capiantur.Perhςc igitur procurandu est,ne ςger fias. Gibd si quis iam sectus es aeger,& cOtagem concepit, noc pacto regendus erit: in primis,si sebris ex ijs cst,quae paucis horis perdere hominem ibi et, qualis & ea est, quae iii Britannia sudor appellatur,nullus victus exhibeatur: medicamentum autem ullum virum sit asseredum, habet dubitationem, & an in Britannia recte faciant nullum aliud auxi- QIium adhibendo, nisi situm,& decubitum, per quem sudent: verum meo quidem iudicio, & in Britannia,& alijs locis, ubi si acutillime pestis concepta suerit, oene ag tur, si statim ad ea recurratur, quae per utranque antipathiam dῖximus Ossistere co-ragionibus seris, quale est Sphragidis drac.j. cornu Monocerotis scrup . . aceti unc. 1.aquae rosatς unc. i. Porrb in Britannia, si sudor serte detineatur, aut quia ςger non assuetus sit sudare, utpote des carnis, aut alia de causa impeditus, mihi no displiceat illa adhibere, quς diximus sudorem mouere consueuisse,& simul obsistere c5ingioni. In alijs vero subribus,quς eam acuitatem non habent,acu K tamen respectu eam, quς malignς tantum dicuntur, hcc adhibeatur curatio: victus in primis sit liber lior, si in puncticulis vocatis,quo virtus custi, dilatiir, quς in vere pestilentibus veheriactcr dilibi uitiir,s earum analogia vel ad spiritus est, vel ad acutiores humores, δίput rcfact: ocita,&lior: vinum tamen no propinetur, tametsi aliqui sunt, qui Prgbciat, etiam meracillimii,non recte autem, qm febrem in furorem vertunt, quum prςsertina per alia refici virtus sne eo periculo pollit: bibant ergo vel Oxycratum, Vel aquam cum vino granatorum,aut cu succo Limonum permistam carnes, si asiae sint, S aqua rositas piux inter coquedum irroratς, placeant milli magis, necnonis quae a mulieribus gelatinae vocansuerchila vero state Lactucis,& Endi uia & Bor ne, S: Cerasis acerbis,& oriza, & Panico cu pauco aceto,aut omphacio : nec acer
Madcnegenture Cichorio, Cicerbita, Oxalide, Boragine, Melissisphyllo, Condrilla. Ca, quam Crencanum rustici appellant, necnon e floribus Citri, & Bu glossae,& Braginis & eiusmodi. Phlebotomia milii nulla sit in his febribus, quoniam rarissimoeta nobis primo fiunt, sed extrinsecus veniunt, aut e semite,aut etiam G aere, aut .
264쪽
A vno In alIum,verum,quomnq; modo accidat, sin ovem parum prodesse postst,
seminaria non possunt educhmultum autem obesse, & contagio Introrsum rem hatur,& sanguis non mediocriter agitetur: propter quod non in Lenticulis selum sed& in verepestilentibus febribus experientia constat maximam partem eorum, quibus seeta fruit vena, perijsse: satius emo erit&in his p cucurbitulas sanguinem imminuere. De pharmacis quoqliquae solutiva dicuntur,eadem dicenda sunt quae supra diximus in Lenticulis: nam & in his febribus controuersa est In ter medicos, alijs per acetima iubentibus esse euacuandum, alijs per placidissima, quod de nos ex nostris principijs rectius factu arbitramur, iii φ matcria pauco indiget stimulo,utpote plus nimio corrupta, tum ' per acria agitatio multa in humoribus fiat,& euacuatio pauca sint Inariorum:quare ad materiam, quae in dies corrumpitur, & euacuatione indiget, si vel p clysteres,vel per leve aliquod pharmacu corpus expurges, sat esse poterit ibi,quales sun t vel Comunes vocatae pitula,vel Casia siliqua, vel etiaRhabarbariam,vel Syrupus rosatus Elutivus, quem ego in hac labe omnibus alijs praescro: quibus pro aetate,& tempore,& morbo,& aliis uti poteris vel quotidie,vel tertia,aut quarta quaq; die, ut expedientius tibi videbitur. His ergo rite perspectis
extinctioni contagionis intende studἰum omne,& curam omnem conuerte: quare
nec coia digerentia curato, sed strupos ut medici vocant) longos conficito, aegrum coge ut inde dἰe noctuq; bibat mon tum autem, quae in lenticulis dicta sunt, remedia hie etIam adhiberi possunt, sed & si aliqua valentiora sunt, eligeda crunt tibi, ea prisertim,quq omni antipathia Iuuat. Aquae igitur sint Oxalidis, Lutula tacerbi .
Cichorij, Nympheae, herbς Gallic ,Trisbiij odorati, Lichenis , quibus syrupi sui ad-B dantur. Valentit simu est de hoc,quod habet succi Limonis lib. h. Aceti unc. iiij. Boli, armen ij unc j. qu simul commista per diem macerari sines, mox perelambicum in aqua vertes, cuius unci iiij exhibere poteris vel solas,vel cum serupo aliquo: q, si arderem febre videris,aetatem aut iuuenile, & robustam, conlaetam potui aquae, cael ris consentientibus non displiceat mihi aquae frigidiae potus cum lyrupo acetoi,vel siicco Citri.Pulveres roreb ne eos praetermittas, qui maxime per spiritualem antia pathiam valent, quiq; imputrescinites Ipsi existetes prohibentputrefactione in vicinos humores serri. bd si aut Carbuculus aliquam in parte irruperit,aut Bubocirca pubem, auisost aures Parotis instaerit,primum quidem cave, ne aliquod horum represIeris, sed potius euoca,quantu potes': si ergo Carbunculus fuerit, qui in
orbem urar,& corrumpat membrum, tum protinus nulla interposita mora,aut cadenti serro totu inure,& seminaria interfice,aut causti aliquo age,quale vel Egyptiaci unguentum,vel sermentum cum succo Scyllae,& Sublimato vocato, quod expeditissimum est: mox,ubi crusta ceciderit, butyro sepimposito ulcus mundisca, scd diu adapertum tene: si vero Bubo pestisre lacri sed immaturus, statifica tamen.& cucurbitula aliqua magna languinem inlectum extrahe, mox matura, sed permiscendo, quae euocant, & frangunt seminaria : conueniet farina seminis Lini, MFoenogrici,& Althea,& Narcissi aut Lilii radix, &Galbanu, & Opoponacum, &Nitrum,& Sulsur,& Cedria,& Styrax liquida, e quibus emplastrum fiat: ad ide va- Iut de Diachylon, dc Diachalcitem, aut & Bubonium contusiam,vel solum , Mi deis coctum cum Cepe adiuncto Galbano, Styraceliquida,&axungia: est autem ut arbitror) Bubonium, quod Graeci αρέρα vocant, vi RGI L l V s A ellum appellauit: copiosissimus autem est in agro nostro in vicinis Benaco collibus: S: Ve
265쪽
quaedam tolluntur,quos vestiunt solia subasper angusta, digito langa,virentia: fio Gres circa summa multi, aspectu pulchri spectantur, medio lutei,ceu chamaemeli,circu vero purpurei in orbe stellae modo dispositis solijs: herba tota mire ad Bubones valet unde & bubonium appellatum fuit. Vbi igitur abscessus aliquantisper maturuerit, tum ne expemto exactam maturationem, sed aperi aut serm Ignito, aut caustico aliquo, mox absterge,verum non leuibus,& communibus abstersi uis, sed ijs, in quibus est exiccatio maior, qualis est Iris, & Aristolochia, & Peucedanum, MHelleborus,& Terebinthina,& farina Lupinorum,&id senus:ad Parotidas autem ess dem sere & concoquentibus, & euocantibus est utendii m. Si igitur per haec stacta aliquantulum aegritudo videbitur spem aliquam polliceri, per eadem remedia repetita curationem ab lue, sin autem contumax adhuc,& nihil parens remediis apparebit,ego quod in medium afferam non aliud maius remedium excogitare scio, quam hoc, quod habet,succi Luiui unciij. succi Citri unc. i. Diascordi1 nostri. drach. j.specierum cordialium e gemmis scru. ij. aceti unc.j. omnia bene misceto,& totum
haurito, quod si nihil iuvabit, scito morbum esse maiorem,si humana remedia. Sur, qui in Smaragdo maxime confidant, qui in Bolo armenio, qui in Scordio, qui in Diciamno nostra. Habet autem Diascordion nostrum,CinnamomI, Casiae ligneae an. uncis. Scordij uncij. Dictamni cretici, rmetillh Bistori afi .vnc. s. Galbani,Gummi an.vne. s. Opij arach. j. s . Smacis drach. iiij. s. Acetost drach. . s. Gentianae unc. s. li armen ij unc. j. s.Terringillari.vnc. s. Piperis longi, Zinetiberis afi. drach. h. Mellis albi despumati libr. ij. s. Vini aromatici lib. szucliari rosati lib.j. H. De curatione Phthisis, quatenus contagiosa est. 'Cap. 8.NVnc de phthisiirosequamur, non quatenus aut a catarrhis, aut ab alijs depe-det causis, sed quatenus e contagione concepta est,&ab ea per se pendesimultum enim interest, viro modo si t facta: na quae in con tagione per se consistit, eo, qui accipit,nihil male prius assecto, sed seno concipi potest: quare & catarrhus, & alia, si superueniant, accidentia quodammodo sunt, & per se curationem primariam non poscut:ad qui si communia remedia adhibeas, caput uras, sinapismis ex Icces, sputu
facile reddas, frustra onan a tentabis, nisi contagem, quatenus cotagio est, interim
re studeas. Ergo in ea Phthisi,quae vel a couersatione cum phthisico vel a semite aliquo contracta est, & illa in primis c5sideranda sunt,quq in uniuersum diximus esse
In contagionibus animaduertenda, seminaria scilicet, materiam, quae in corruptionem tendit, & eam, quae iam corrupta est.Si igitur circa initia curatione aggrediaris,
tum ad sela seminaria attende, quae si extingui quidem postent per uretia, nihil praesentaneum magis afferri remedium posset, verum quum hoc locum no habeat sinen a ri periculo, potes tamen per aliqua, quae proxima sint urentibus, curationem moliri: quod video & antiquorum nonnullos au s suille, iubetes Sandaracς nidorem per anhelitu in in pulmones trahi: quum autem Sandaracam dico, non ea intelligi volo quς Vernix vulgo vocatur, sed quς Auripigmentu a nobis diciti porro nec per Auripigmentum velim a te accipi priore illam speciem, quς citrina est, sed ait ra, quς est ruffa,& proprie Sadaraca vocat huius crgo sum tu si utaris, non patu proderis tant contagi: pro scrit autem & AK,vel alterius Dracunculi radix in eclegm trives decocto aliquo oblata: similiter & Iris,& Scordiu,& Didianum creticui uuabunt,& Dia scordion,&Theriaca,& similia. Quod si morbus vltra principia ia progressiis vel catarrhii mouerit,uel aliter in loco materiam collegerit, tum simul & ad
266쪽
geniis reme, quae medici docen diuertendo, sistendo,olacando,maetrando:collecta vero materias erasia, si vis sa est, digeri,&praemirati debet, ut per Guenlantea regiones expelli possi t: sed id semper ante oculos have,ut contacionem, de putrefactionem prohibeas,de semInarijs obsistis: quare hoc In casu rennet maxime mihi placen quae omnes intentiones coplectuntur,ante avras rebinthina,m6x L Iei
& Abietina, tum vero& Myrina,& Sorax,&reliqua: possunt aves vel perse adrim nistrari vel admista alicui expdictis pulveribus,qualis est Bolus armenius,&Sp δgis,& resum: evitentur autem vipera, & styptica, quae spui conent imponunti
propter quod nec malum erit semper admiscere aliquod lenientIum,ut mel ves se scharum. Decocta quoq; valde mini laudentur, quoniam maxime penetrat:optimu ergo erit Scordium,& Aristolochi de Dictamnum, & Pulegium, Gummi,quae cum saccham ebulliat in aqua pura cum pauco aceto: de quo dem rat erun t unc. v. sunt,qui radiceCinarum viarur ad omnem phthisim,q, valde exiccet, Ac per sudonem euoce quod & nobis admodum placet:l; vero materiaacrimoni cuiusda paria riceps sit ea debes inerre,quae exiccent quidem, sed minus cateiaciat ropcimum, desilaue est Sacchari rosati unc. q. li armenti drach. i. Syrupi de pomis q. s misce,&, Mere omni horaem si materia Iam corrupta apparebit,qd e sputo eo noloes, si flavetat,aut liuet,& sceret,expediens tunc erit euacu. ire,non istum per sputi vias, sed Mpensiautiva pharmaca,quae pro re eliganturi si vero labes iam & in pulmonem re sit, qui aut ulcus contraxerist,aut in Peruenerit, ut iam flaccescat, tum scito Kruesse
in magno discrimine,quodvbI apud domestims pcefatus fueris,hςc postremor η media potes experiri.Primu est decoctu hoc,quod habet Xiridis cap.v. Tullilaginis, culi radicu, inciseruomnium manipulum. Lupidis Haemarine, Sphragidos, Boli armenij an.vnc. s Symphiti, Althe ,singulorum vnc.i. Aluminis drach. ij .l ni Gutiaci lib. 1.insundantur per diem omnia In libris viq. aquae purae, & fiat dec
tertia parte cissumpta equo unciv.sumetur in aurora eum tuleb violato.Aliud est
antiquorum remedium,quod Plinius dicit valere phthisicis deploratis: Eliorum de radicum Consiliginis, quantum sat est, fiat dem o, & decocto utere bis vel ter in die unci,.s .est autem Consiligo,quantum conijci potest, eadem, quam idem Pliniustalio nomine herbam ignorans,Enneaphyllon appellat, herbarii nostii Caprariam, quidam & Pulmonariam,no eam quidem,quq e genere Buglossi est, sed uiam PulmonarIam, ita vocatam,in pulmonum vitiis valet, eriserum situm & caprarum,quare nec ab re ab herbacijs caeraria vocatur. Enneaphyllon autem etiam vocata fuit , , solia nouem habeat, diuisa Hellebori modo, alia longiora, alia breuiora, qualis digiti sent in manibus, sun t autem obloga, per ambitum serrata,angustiora, qtana Hellebori, at re virentia cum letiore, flores, quales Hellebori, Eselijs albicantibus quatuor constantes ac veluti calathum cossantes, In quibus semina quatuor iuxta posta,quasi racemus,siispensa sunt: quare genus quoddam Hellebori videri potest: hanc de Ruellius initificare videtur, quum de libere vult Pulmonaria a veterin riss vocatam:est autevrentis virtu fis, qua coniectura , quum dc selia nouem sertitas eandem esse putamus, quae a mn Io Enneaphyllon dicitur. Tertium remedium habet Mungiae unc.iiij. Butyri unciij. Terebinthinae unci. Styracis liquida: vnc. s. Iridis,Thuris, Aristolochiae, Enni ,sngulorum drach. q. Argenti viuivnc. i. fiat unia guentiam ,e quo brachia interna tota, Sc dorsum inunge: seminaria contagionis a sumet,& materia corrupta p sputu multam educet,veru cauene hectica1ebrisadsita. Fracastorij. O Haec Di iligo lay GODSI
267쪽
Minia quidam sunt,qisbus illaeo ubi apparuere) succutitim saecli, serae,
piperea sit medela omnis , quales Cainsiculi, qinis Arahiacas Graeci vocatia 4 is etenae,& praecipue Rabies,de qua nune m ruri qua decauti omnibus vulgo ninos hos morbos oporterer, & nota quoqueremedia exclustatim sunt adlinabendar quodin Rabie sacerdotes melius instituςre, quam media, ad quos statiar: deducuntur,qui demorsi sunt,quos curant tum res ione, tum medῖcorir ossicio.&Instrumentis utentes, urunt enim &ipsi locum. Ergo cla Rabiem illud primo, publicum sit ilico siseri potest, locum demorsum ureiam esse: restius autem fi si prius scarificato vulnere superponatur curbitula magna, quo extrahatur virm mox natur ita profunde Arputareponis ussionem ad seminaria Ipserrumissici sitio anmaduersione habita. γω liberius fieti potest, λr cano multaris , parciu Ibuneriai multi, & venaerferro idcandenti, aut argenti aulaiuo fiat: qudd si cui nimisi impium videatu potes urentibus medicamentis conficere: ρbi locum inusteris,ctai uti decidat crusta per Brassicae selium butyro illitumianterea tamen superpone unguenta,quae fit nul euocent, & exiccent, si quta serte semitiactorum et rcal cum relictim ruerit: haec circa initia facti tandi fiunt. Uerum silvia non ignoran-.dum est, principia eius morbi valdeambpguatae, &latentiat qui sitam enimvisse ad dies duos protenditiar principium, in alio quoquead qua ον, innoω ita nullis & amplius,prout & morbus in alij magἰs.lsi mpnus,acurus est: quare exa' pedit morbum nosse,ne te primetriam talat, & quatum protenditur inip enlinis debita adhibeantur remedia, totus interficietur morbus: si vero, Iam principium; praeterijss putes de contagem lanx altius radi Aegisse reiaduxquidem non est lo
strup.ii. Cerae quod sufficir Quoniam alue seminaria omnia contagisnum mat xlam sibi analogam inficisit,ac corrumpunt, existiimandum est perprocessias morbi partem materiae parari ad corruptionem partem corruptam inc: quare B peuque prohibem Putresi moue,procedere necesse est,&per ea,qua euacuit: quae vero omnium conuenlautissima sunt ad euacuandum, simi Elpem,tiun Arcti eris,
quae Diacolocynthidos vocatur,atq; ire Helleborus, quo praestantiu&nihil estin hae labe si in sero lactis exhibeat: vaset de Epithymum, & in uniuersu quae melacholicum humorem pumnt. Contagemamem prohibet quae pro exiccant, interque antipathia quadam peculiaribu-omnocinerem fluuialium Cancrotu v rum: laudant pariter & Gentilaua radicem, siue per se natur, siue cumpraedi put uere in vino albo: FHam & Thus admistat :quo medicamento utenduest om ni tempore morbi:comendant de Alyssum, herba,' ome etiam sertita est, q, sinstabie hominem. saciat, Arabes Alg scaen appellant: in qua no parua amb uiuas est inter medχos,ptimum qu&eutraeadem in storidi&Plinio Alyssum,deInde
268쪽
avlallatast laeternunt i Dis fissis arum dicit ramindatae. Aliqui miti. Α- yssum esse purunt Rubiet genus si luesti ouod medium est Inter satius Rubiam,de
inparinen,quod certe nec folia rotunda habet, nec traditis Diosiride conuenit. qui de Rubiaagen utrunque mmus profectuitur, mox de Alyta smmuin tractat:
propter quod ini eam pro Alysio ostendunt,quae Lilialis ab Herbariis voratur, non eius apud Ruellium eu Lilialis, sia ali cui flos est albus: rum & huic folia rotuti non sunt, sed oblonga in acutum desinentia: sunt,qui putent esse ea, quae Asperata oratu minor paulo, si Aparin Alijs in orbem positis rotundioribus. Porrb dissi
cultatem etianum auxere ulus,& Aetius,qui de Alyta agetes concordes volunt
inlytam esse Syderitem Heraclea. Galenus quoq; libro. ij.de Antidotis eam describens, non aliam significare videtur, si deritem illam, quae Heraclea vocatur a no- bis aego Sesarea, in qua no parum Gitur iudicio nostro Ruellius,putans Sesariamostram non esse Syden rem neracleam,sia Horminu:de quo plura in alijs diximus: quare nomen Adit apud posteriores Graecos aliter videtur acceptum, quam apud Dioscoridem,qui de Heraclea seorsum,& de Alyta pertractar: porro nec solia r cunda Syderitis habe nec semen in latitudinem se pande sed rotundum : nisi quis dicat Dioscoridem voluisse quadam Heracleae speciem sigruficare,plares enim sunt eius Sydertas specie una hortensis odorata, q nerba Saneti Ioannis apud nos dii; rix maior reliquis, caule,&sblijsralia est pratess, quae proprie Sclarea dicitur, sol ijs iasperis oblongis ad Saluiam accedentibus,caule quadrangulo, verticillis In orbem Pet interualla circa eaulem dispositis, in quibus flores purpurei sunt, sub erutiet
res falcati ad aquilini rostri essigiem quales & in satiua spe turialia est nemoralis, floribus exalbidis, subpallentibus, caeterum verticillis,& selijs praedictis similis est' postremo de montana Syderitis .in totum pratensi similis, nisi qudd folia rotunda Urie,& verticilla minora, In quibus floreadiecta semina sunt in inuolucio bina ceu Latiarum ulieres hane & in hortis serunt,ae Betonicam fuse nomine appellant: hae ergo fortasse opinadum est Dioscoridi primum, mox Galeno M alhs suin Alys n. quae M Syderitis quaedam est, non ea tame, quae simpliciter Heraclea intelligitur idioscoride,qua Prateiam diximus:quicquid igitutde Myta sit, non errabunt i dicio nostro & qui minorem Rubiam vel contusiim,ves ex aceto potam exhibebiit in Rabieinfi& couaserpentes valet:nec illi parta qui Syderitem, quoniam & illa
mire desiccat. Laudat Aetius expertu senis cuiusdam Gylapathum,quo tam introrsum, si extrorsum utebatunnon est autem Oxylapathum,quae acetosa vocatur
Oxalis enim ea estὶ sed illud, quodvi solia, & smen a in inter Lapatha habet.
NVnc ad eas contagiones transeamus,quae exrima magis oceupat, Incipientes Syphilide morbo nouo:in cuius curatione nec plane messici consensere, prae sertim quum primum in lucem venissennam,sicuti in illius cognitione confusi pluaimum extitere,ac discordes, ita & in curatione non eadem arbitrati sunt: qui enim vidustionem putabant illius causim, perea etiam medicabantur, quae aduersintur adustioni,non selu nihil iuvates, sed mirum in modum malu augetes:qui vero ex .stimabant esse idem cum Elephanca pervinam viperatu & vipeiacarum curanda o 1 praecia Di Is apti lay oos le
269쪽
xibus selis intenti restquam curatiun-ne 'seginae, donec litici a similitudIta quadam eius morbicum scabie sieta permoti, audi sunt primi per caustica morbum
curarem ulti mox urgius de tota curatis scripsere,inter quos & nos tribus libeLais ad PEr RVM BEM EUM LatinIs carminibus nonnulla primum lusinius, quum iudi.niores essemus,ac ciuitate pestiletia graui vexata in CApHios nostros secellissemus, ubi ad eam rem ocij mulium nobis dabatur. . . v. Quoniam vero Poetica,ut supra diximus,nec omnis adminit nec,psequitur,n cessariumq; nobis suit plura tum relinqui,nunc quadrisi rursiis ea curatio pertractetur,& non poetice,scd medice, magis Operaepreeium fiet, praesertim nec dem
recteagi posse videtur, nisi contagionum natura bene perspecta fuerit. Qui itur rei, curare hunc morbum volet, ad haec inprimis aduertat,necesse est: primum quidem trulli recens sita gritudo,an inueterata, & qimus , proceis S ad quae mebra, si neruosa Iam occupauitat ossa corrupit: tum & si mgnior est, ansera,& si mul materiae est,an pauta di an tenacis,an tractabilis magis: tota ne .extrorsiain sit an & introrsum , & si ulcera multa siunt. & an plus dolorum, quam pustularum,vel contra,similiter & gummositarum,&,ut uno ver dicam, omnes disserentiae eius morbi an te oculos habendae simi, maxime aut analogia: na,inm dc si ad phlegma crassum,&sordidum per se sit, non una tamen en phlegmatis eius I aio,ut dichim est:praeterea & alia uniueitata consideranda .ξ aetates, scitus, anni tempora, comploiones,& id genus,neque enim omnibus omnia conuen Iut. His ergo bene perspectis scito eam labem, quum iam ossibus insedit, extra spem este. nill serte ea ossa uti: possint: quare aut eam curationem reqc aut malum riaturum praenuncia:ea etiamnum dissicilior eλquae est inueterata,& quae a mnita, & tenacimaruria pendet,quae , minas mositates habet,& mela holicum hominem te net. Quare dissicii oribus dimelliora etiam remedia sunt adhibenda:particulati autem prosequendo, aer primo ne impurus si onaustrimas, verumtamen ne, ut austrinu fugias, valite borealem & frigidum eligito. OG poreb omnIMomnis Ignais uia, & desidia tibi suglanda est, tibi omni studi omniconaria exercendum,labor dum,sudandum:hoc dico,hoc horto hoc iube curre id venare, pilamaucta glassiatoliam exercetper hγ materiam segnem Inuesicies,atienuabis,& mpelles,ae cum ea&seminariaconingionis:sedua haec iacuo,ne quumremtites,protinus ει-geas,& ocium ducas, sed paulatim a Brigatione ad quietem te transferto. pannisq;
obsepito,calido In loco morator,quin & in ipso exercitio t si fieri potest) loeu se
dum non desidero. Ad haec consuetae corporis expurgationes procurandae,quet per nares,quxperint δ- perpalat quae per aluum,dc si quae aliae sensi, t haemo thoides & menses,&reliquςmihil vero sit perfluum exrat, praesertim eorum, quae per Venerem distbluuntur:vigiliet uti nimiet esse nolunt, ita nec nisius sit mnus, non interditi factus,non statim a cibo:curet nullae, nullae solicitudinesadsint, nulla .Rudiis antinum occupet,nulla demum assidua metis intentio. Cibaria vero magna cura paranda sunt,atq; eligenda atq; laprinus neque tenuem diadun, neq; crapu- lam volo in uniuersum autem vitanda sunt puuescibilia dura concoctu,quae visco..is,quae mali alimcti sunt,tum ρος exurunt, qdiu sanguine dulce est quare& lac,&
270쪽
pitibus,tocinoribus,&intestinis, c5 uenient H di, vituli, Hinui Lepusculi, tu Pulli gallinacei, Phasiani,Perdicii genus utrunq;, hoc est, quae baternices vocatur vul fo a nobis, Sc quae dicuntur Perdices,item & Turdi, dc Herulae, AttUenes, Hortu- an Galeritae, Ficedulae,&auiculae nemorales,& reliqua, quς nota es possunt. Vinum negenerosum sit, sed tenue magIs,alburquM & si aqua mulsa uti quis
Quoniam autem ut dixImus analogiaeIus morbi ad phlegma Grd Idum,&eras sum per se est, ad hoc quidem praecipue dirigeda in tetio est, in quo & seminaria co-tagionis continentur,& pars iam inficitur, pars infecta, Sc corrupta est: quare& adh c tria,sicut & In alijs,animaduertere necessse est. Ac ad seminaria quidem expediatillima esse potest curatio, si ad prima morbi initia accesseris, quae Interdit cognoscI possunt, Interdum non:na suspicio quidem millia,& iudiciu verisimile este potest, ruum quis se permistum nouit cum insem,certissimum vero, quum Ia dc caries q-am circa pudenda obrepiticonfestim igitur ea pars lauanda est per aquam rosacra, mox rursus lauada, &fouenda decocto ex Alumine& Aerugine aeris,aut inungendum circa pubem totam unguentum, quod ad eum morbum confici selet, de quo post dicemus: tum & per os aliquid eorum sumendum est,quae contagioni obsistur, qualis est Thetiaca, aut Mitridatum, serte enim per hςc ira seminaria morbi abs mes dc interimes, qubd non vltra procedet. Si vero morbus iam non circa prines di pia suerit, sed altius radices isse cognosces, &ia aut dolores,aut pustulas, aut alia Dindicia adesse, tum non sola seminaria respicere debes, sed simul dc materia, quς partim inficitur,&pericli tatur, partim corrupta est: seminaria tamen nunquam volunt posthaberi, sed temper aut iterimi si potestinaut fragi,aut educi: materia, q corrupta est, educi vult, quae vero inficitur, restitu aut& educi, si multa est: qm autem crista est,& rdida,in multo lentore consistens, nec restitui nec educi pol, nisi subtilies.& abstergatur,quin imo nisi colliquetur ita,ut ab ea serdities omnis absteigi possit,& aut exiccari, uta n sudorem abire. Uerum quia permista sunt omnia, tum seminaria,tum materia propter lentore,amplius &si inui sunt pustulae,&dolores,&sγpegum mositates, videndum est, siquod unum ingenium, & remedium est,quod omnIa exequatur,&omnibus valeat, an plura requirantur,eu quς ea sint: nasunt et tentcnt per purgationes solas omnia absoluere, alij per in unissiones, alij p sussitas, alij per ea, quae in sudorem conuertunt mater am,alij per ea, quae obsistunt coni sion alii vero modo uno,modo alio auxilio ad diueria utunturi quare de his omnibus dili genter quaerendum videtur. Primum autem ab euacuatione ordiamur, qua
una susticere ad totam curationem aliqui opinati sunt, 'd certe & nos In quibusdasvliciter cessisse vidimus, in quibusdam autem non sustecἰsic: supponamus aurem cum in omnibus,tum maxime in hoc morbo prius digerendam, praeparandamque
esse materiam,qine educenda mox est,oporiere aute calida esse, quae sula malo conuenianr,altenuatiua,&,ut dicunt, inci:bria,quoniam materia lenta est, dc QMida,
ac segnis: optima igitur erunt oxymel, & Mes rosatum, Sc sympus de Prallio, de Hyllopo, de Betonica, de Calamctho, de Epithymo,de Lupulis,& consimiles, quibus aqinae addantur iridis, Enulae, Epithymi, Agrimoniae cap. v. Foeniculi, Apij,
Pulegh, Origani, Pimpinellae, Cardi benedicti, Cicerbit , Chamaedryos: aut fiat Fracastorij. o 3 decoctum