Abvlfedea Arabiae descriptio, commentario perpetvo illvstrata; commentatio in certamine literario

51쪽

Q lomodo singulas suas quisque prouincias ex anabitu et Iimitibus de filatat, non hic, ubi rei conspectum dare conuenit, anticipandum esse duco. Hoc tantum moneo, ambos omnino non comparari posse quod ille Meui Vula, Atabum proprie sic dictam, hic Omnem terram ab Arabibus habitatam designat. De bullada autem ipso, quomodo Arabiam diuida non eli quod hic dicamus; quem enim, ad nostram quidem interpretatio nem sequutus sit ordinem, ex huius commentarii ratione, atque ex eis. quae prouinciarum descriptionibus su quaeque loco praemissa sunt h)apparere debet. Restat, ut, in quot et quales Arabiam prouincias ceteri Arabum eo. graphii quotquot nouimus, ac recentiores harum rerum praecipui scripto res diuiserint, breuiter a generatim percenseamus. Apud Edri mnomina prouincibrum Arabiae haec Occurrunt: ehamasi 1 am n cummo hi an aut Isuhra et Meges nomina prouinciarum minorum, quae ab aliis diserte adaaman referuntur), Onian Lahhrain Nagd. iam siue Arudh, et megiaz ad quas forsan adiungere debemus adiuta fat h. e. desertum nomine generaliori sic dictum. Apud An a Vardi ex hoc pro vinciarum Edrisii recensu, quem hic Ormam ceterorum faciamus exulant

et Mahraa scilicet quantum ex iis, quae de triusque opere geographico excerpta et relata sunt in Notices et extra iis etc. i), iudicare licet sistrΕddiu et Gugleigh uno ore in tabulis suis geographicis ab quatuor duntaxat Arabiae prouincias proponunt, Ianian, Oman. hegla et Enhhrain. Inter recentiores denique nostros de his rebus scriptores, Golitis rus m)et Schulu)r sis , sequuntur Madas eni Geographi Arabis, apud Abulaedam, sentenis

K Quomodo em ius hae in re mente i Ibi A Vardi in olum. II. p. 1 sq. Abul odae expresserit vid. in prodidagma Balti in ol. II. p. 3 6 Re tibi ta&e. p. stet a tabul. Syr. p. I 37. Melife a resus e Og in in Vol. III p. 9I ID. Bibl. iit. Vol. II. 'art. I. ubi se Abuliadae I Ad Alfraganum p 79. noti Geographiam in nuce proponere profitetur m Praeli minar discourse p. a. M In indice Geogr. s. voce Iaman.

52쪽

sententiam. Assemannus o miram a notiam, ut videtur, diuisionem inducit utpote qui praecipuas, in quas ab orientalibus Arabia diuidatur. prouincias has esse vult Dinan, hegla et Ladiah, Nabat L , , et Aiah o γα). Bisechingius denique p), attererus q), et alit, diuisionem Arabiae generaliorem a Ptolemae inuentam, et eam, quae apud indigenas usu venit, confundunt.

Eae autore libri Lobab: Gag. p. 38. Grav. p. 48. Taman diciatur, quia e Tamin es , i. e. deXtra pars terrae a , hoc est, urbis Maccati, et eius territorii h), et quidem respectu honi in is ad orientem solem respicientis Q, quemadmodum nam Lia i e Syria, quia est hamasi i. e.

laeua pars terrae.

Eandem sententiam exprimere videtur Vahuti lexi cographus M, cuius

verba pro commentario appono Tam n nomen inuenit ex eo quod dextram petendo illuc perrexerunt Arabes, cunn e Mecta di Mergerentur, prout ham dicta

fuit, quod illae ad sinistram pergeretur Ita Geographus Arabs. Torum

F Hoc enim sensu verbum aut appellationem ObN terrae ex sit Arabibus sol- lenni sumendam esse, alitorem trabe de lasioque, vers. Gall. p. 3I3. qui recte monet, MosIemos Mecea et eius sanctum territorium in orbi terrariam umbilico positum per libere. Si Lb Hausia iniri operis sui ouseley c. p. a. Galbam appellat umbilicum terrae the holi Caab is the avelo the worid).e Nisi enim hoc supplemus, male se habet sue nostra sue Arabis sententia. Enim vero quomodo aliter prorsus totum locum intelligere posiimus docet nos D SIS,

qui in differtati in librum iob p. 186.

2 aman non dextram seu meridiem significare contendit, quod a dextram Graesit, cum reui ra fit ad sinistram. s. secundum dispositiones uindi cardinum.' Salistem Abul sedae mentem bene nos X prensisse confidimus; scilicet iii in aula Syriae p. s. ni vinis Sham 'Gl' , id os . Syriae hanc facit explicationem e Syri ι ορ- pellata est Schani, quia colonia qua dana filiorum Canaan ad illam Mehanti ecl. 5 vi. e. ad sinistram se s ctentρ contende runt. Et huic sententiae. qitam de cmau X auctor Lobab, atque ex Tahitti Mid supra expresiimus facile accedunt Pisi His et ιhleras tab Syr. P. 6. d Uid. Schullens cind. Geogr. voce Bamau.

53쪽

TERRA YAM A M. Iautem opinio, qui nomen suum accepisse volunt prouinciam anaan benedictione et felicitate, , nemini, credo, amplius pro habitur. Ab aman, ex autore libri Lobab, denominatur amant G et Tamaani a hoc est, oriundus ex aman, amanensis.

Ambitius et riua terrae I aman.

tum etiam id totum, quod protenditur a imite vici Serra in ie ' , donec e ventum sit ad tractum vici Ialamiam, et partem xlariorem territorii a te se gendo ad Nogd a Thman, ad hiare perscnni orientem Nersus. Haec omnia ad 'aman pertivini adeo trisu terrarum Antium duas propemodum tertia partes

prouinciarum res bima con siluat h). Ita quidem Haucasides describit ambitum terraeaaman; sed bais dam, quanquam disertis verbis non profiteatur i), ab eius definitione discedere perluasum habeo. Icilicet totam prouinciam Oman a terra aman secludit Abulfeda quod inprimis ex eo loco clarum es e arbitor, ubi, ut supra vidimus, circuitum Arabiae australioris describens prouinciam Malirali facit extremum terrae aman finem h). In huius ceteris confiniis autem designandis cum uniati ho concini Noster, non quidem verbis expressis sed quo ad plagam orealem. nam reliquae mare habent terminum, quantum rex ambitu quem urbes ad aman 3 relatae

e solius ad Alisag p. 83. amer et alii ut Taman versus septentrionem ad prouineias f Hunc locum male intellexit Eschin Bh Qiaz, A agd. 'mam siue rudia et girιs, rideoque anales Haucalidis mentem Bogiar virlgo Bahhratu pertingat, reli- expressit. pisaa. Neu Erd bestii Th . quis innibus in plagis mari contigua. seductus ut videtur de lai qui versaone , , Est hoc omnino Nostro quam maxime gallica p. a 8 . amau, ait ex Hali su vitio , ndum, quod diuersis aliorum dedi m te comρtitit registi haut sis et aliqua remntentiis congestis quam nam ipse Naga et 2 ama Icnssu fractiora c. men sequatur partem . confieri supersedeat. haee se haberent. si legeremus δε- ἡ Verba haec sunt Gug. p. 3. Grat'. p. 3. I inis S. tum tendet ad illor Mattrah atque itag De vi ut ii voes vid qua .m quast totam prouinciam Tam an circumit, it&c. R , ius como se satis et doct disputat in De Jfaltra autem ad avra ex Abiai feda a Annal. v I m. l. l. annotat. p 66 mente reserenda, si cui adhuc dubium est,h Hanes delineati nim ii eum is Appi ra 3 a. V. et Grav. ubi haec:

stituendi sunt, Γῆ .hingi autore, p. 6 a. tineu aut tab Geog. Abuli in sine.

54쪽

aa SRCTIO HI PARS I. celatae sinu satis cognitae describunt, concludere fas est. Apud immisquoque nudum tantae X tensionis, quam terrae aman tribuit Ibi Hau kalreperi vestigium, quippe qui praeterida Diamon prouincias helir, Mahi ah, et Omnu ab amata Omnino separare videtur, contra vero Zhans verbis diis fertis portionem eius faei m). Iam vero b o b ordi tam parum accuratam terraeaamantia lituit definitionem, ut nihil definiuiis videatur n). Taman, ait sta e regibxe terrae barbarae et ringitanae, a diibita pelago separatur inter- suo mari olet:su vulgo quod Iubrum dicitur utarintem versus es comitium ' Vbi tamen singulas Arabiae australis descri bit prouincias, non- nuda clarescunt. Nimirum edam a facit portionem terrae aman, conis terminae ad orie suem prouinciae Hadhram aut Lalui o grandem terram

appellat Vanaan, ab Oma ad adgeran usque protensam. Hac quidem linea ducta Mahra, Mehr, et Bhadura malit comprehendere videtur. Nec de H hadhra aut hoc dubium est, quod alio loco eius verba diserta probant p).

Oturus ex recentioribus itineratoribus, eundem, quem bulle da terrae Y an tribuit ambitum confiniorum eius descriptione, modo prouinciam

Hagiar id est Balthra in . quam in eius eptentrione ponit, excipias q). Nisis hi ii autem descrip ἰi Arabiae terram ama tali extensio neu atque hactenus ubique sensu latiori sum tam non habet.

Em Ad Im O-. - -i .Fa. I. PraemMIenda. 1 Test lini ae Taman se, h. e. fgi maritima 'uman, ut, quemnam terrae tractum Abullada designet appareat, multum scire iuuat, vocabulum MN eho sua ei sensu plane proprio sumi, atque ita generali, ut non provinciam aliquam suis limitibus circumscriptam, sed quamuis legionem maritimam significet, non solum in occidentali, verum et in australi

55쪽

a migia et, atque ad Tehajim μὰ aman pertinet lia phar, prouinciae Stielircaput. Haec praemonenda esse duxi, ne quis omnino eundem, quen nominis Tehama A - . , apud Arabum Geographos tum esse credat P. T human vivi nomen ex solis feruore, cui Arabiae pars depressior patet, ita dictum. s), prouinciam designa suis limitibus circumscripta na, et quidem in occidentali Arabiae ora maritima extensan3. Tehamah, sunt verba Edrisii t), es portio Taman similes in hi sunt: ab occidente te minatur raririlbro, ab oriente montibit protens a meridi ad aquissimv. Atque cum hoc in niuersum facit b a Vordi uri, neque non ibi Hau kal, ut supra via limus ad hanc rationem loquitur de Tehuma al-T amam ex huius terrae situ, qua ad mare vergit, deprelliori. Arctioribus autem limitibus ci cana scriptam terram Arabicor una quorundam geographorum monstrant verba de Telia mali, ita ambitu te . quae passam apud Abul fedam gu tur. II aledi pag. s. ag p. 6. Grav. Tehamali terram appellat, quaesitra AI-Arg. tuum in via a Medinali ad Macca, iacentem, usque ad Muciah filo iduhos Ebura Arabi in ad pag. idae hamati esse comtendit. 'od Phra Vagrah, vicum in oriente urbis Maccali inclitum do ad septentrionem situm, rque ad mare est. Tandem Abul feda sententiam, κqua nonnullis Maccaeli esse in Tebama refert, in tabulis suis geographicis ipse adsciscit sinu tamen ad hegia etiam referri posse hanc urbem

admonens. . Haec omnia, quod negari non potest regionem innuunt urbi

Maccati circumiacentem id quod ex Golii verbis insuper confirmare datum est qui in exico suo nomine fuama ε e II cca et prouinciam cucum-iarens/m significari tradit. Verum de Tebam a quiden non est, quod amplius dicamus quae semel tantum in Abu Idae ore occurrit, urbem Mecca nimirum commoditatis causa, immo cum ipsius, ceterorumque ferte omnium geographorum consensu ad Hilegia relaturi Patre solum. modo de Teh0im a Tunia subiungenda viden Tur. Vsum huius nominis, quem superius X posuimus, meminem, credo, rabios edae vitio daturum

56쪽

a. SECTIO II. PARS. I. esse sed, quod sibi non constat, hoc aegre ferendum. Nimirum quatuor sunt urbes, quas in tabulis suis geographicis illuc refert. Verum enim uero terra eman alia habet oppida, non minus mari contigua: Hahg. puta, Serratu et . quae nequaquam X Abul sed ad elisivi II in aupertinent. si id causae sit quaerere supersedeo, quod variis erroribus, qui itismodi αν ὐμαλα explicare laborant, quorum plura in bu*ὸda notantur, implicari solentia Ambitum et siler regionis, nam Tetrinim a Tam an appellat Abu feda, nulli bi constituit; neque commode definiri posse, facile patet.

Etenim quatuor urbes terrae aman illuc resertantur, non uno terrae 'tractu

cohaerentes, sed diuersis locis, ex parte Zabid et Mnghiam in occidentali, ex parte Aden et Thaphar in australi eius ora sitae. 3 In generalioribus terrae alicui describendae de soli natura, de

fructibus, de incosis etc. praemittendis, cum nemo sterilior et parcior esse possit No Iro quae eiusmodi annotauit in urbium descriptionibus non quidem ita in antecessum vocare conuenit, ut exinde de tota prouincia iudicium fiat, sed ea conspectus gratia tanquam indicem praemittamus,

ad singula suo quaeque loco deinceps descensuri. a Aqua ex meis in urbe abid. Agita dulcis ad de portari solifa.b Pulvina in bid, argil nu magna indica, vulgo coco et Tenbol vulgo Betet in Thapiar. O Inter montes Aden P ranae dictae Ii af, a septentrione Thaphar. d Mὸrcatores in Ain. Ibidem nartes qui appellant, ac inde vela soluunt. Naves e Thaphar in Indiam essecantes.

II. Vrbium descriptiones.

v aditio quidem Gagner habet Ing pateat, Iosationesque 'longit et latit subheigh nomρω principis et mathematici eo venientes teste GadHiero. ex abuta ante quem leto sere annos scripsit Abui dat Nam reddi ni desumptae sint principe lust Quocirca cum hoc nomen substitutum esse Ech eliminato, assi reddinum restituimus.

57쪽

Abul fedae te inporibus Zahi fuit γιρtros olis regionis inritimae, siue i hujiin .ε l . Veruli aetate equiori portu suo coli a betate deflor ultra ubi d. urbs aiat opulentit ima et Ob commercia tua inprimis celebrata v). O statu valle, quam Niebula ius latissimam, et fertilissamam appellat ); a mari paussa nituus diei itinere Hylans; cuius rei testis it Ludovicus Vartomanus a). Abul sed auctore agi a iuriss e puteis, cui quanquam Edrisira et Ibin Vurri l. c. contradicere videntur, quod urbem ab id ad fluuium sitam esse tradunt, recentiores tamen aditi putantur itineratores c). Verum enimvero singulos quosque verils me sua dicere potuisse apparet, non pro suis tantum temporibus, sed inprimis pro valli modo mena Oratae natura quam nimirum pro tempestate naodo aqua in ingentis fluuii speciem expleri modo exsiccari, Niebulirius testis est d). Palmis abundat e). Murum ab tocto aut si recentiorem sequimur itineratorem quatuor po1 tis patentem.

Auctor AI-Eirunt abi es terrae 12 man emporium g); portus urbis Zabid

aulem in Exemplum hic habemus rei, quae iam Mehiarm mirum habuit, prooem ad tab Syr. quod non decrescunt longitudines

locorum. vid. Abruit . prol. 9 83 vers R issi.)de rem gradibus apud Ahulfedauι. sed quod accresciant plerumque duobus vel tribus gradibus, si eas cum illis quas nostrae chartae exhibent conseras latitudines autem eius plemimque cum latitud in nostratium chartis exhibitis concordant. Vx Niebιιhriuin longitudines locorum a Meridiano Parisiensi ducere solere, ut Oneam, vix necesse videtur.

habere asseueratur.

textu Grav. deficiunt verba is tamen in versione expressa.

58쪽

autore libri Agigi concinit L xico rap. apud Schullensium I . qui idem interit stium inter alafakali ait, yὰ ponit ac Tabid simul illud oppidum litori oppositum appellans, quod urbi ab id portum prae te tutum. Ediis ni dii tantiam quinquaginta milliarium esse referens cum neutro facit accedunt ad eum Herbe lotus i. c. et Buschingius n). Longitudinem Gai fata at tor ibi Atrea ponit sub gradu latitudinem suba ', s . De latitudine consentit Niebusirius; cuius de hodierna huius portus conditione verba non possum non adscribere ο): Vrbs Zebid enipore Abusseda GhalUIam habuit portum miluin frequentatum, quem nune seopuIi corallini obsidione viticta clauserunt. Plinius in historiae naturali: libro sexto pag. 4o . edit Bi poni.)urbem Sabatha memorat, quam non modo nomine, verum et situ conuenire cum Ostra urbe Tabid. Niebulirius autor est. Quae autem Bocharistus, Assem annus et Mannertus de illa Plinii urbe sentiant, suo quaevis loco videbimus.

f. s.

Vrbi Mahgram ὐ--ε-- l 33 Atina dat longit. Is latit. Nie-huhrius o et o longit. Is 'ro latit. Edrisi quidem auctore Mahgiam est terminus inter hama et alman q), sed Abul fedae ciuitas es regionis Tetthimu atque ex pulcherrimis urbibus Taman. D sita in solo terrae Iuno r), habetque duo loca conuentus DA, s siue templa, ex quibus alterum adhuc superesse videtur Saltem Ni ebulirius hic locorum templum reperit satis

vetustumh Gag. . M GaIVahah. Grav. AG Hie Grav. male habet In

59쪽

vetustum e . A Zabid, cui in septentrione et ortu obuersa es, disa tres dies , a Sana autem sex, aut si Edrisium sequamur v), septem sationibur. Edris o es ab de is ad ciuitalem Mahgiam sunt sex sationes, et a Mullulam ad Chalina Alesia sunt a parasangae A .

Urbi Adan A e twa dat 7 longit Ii latit EbL Gid ost Lugit. Ia latit Rasm 6s' O Gongit. I latit. exemplar aliud, 66 longit. I; ' o uatit. Nassi reddinus 76 longit. Iibri geographici o' o longit ii Iasit Baliui z 76 s longit Ii 's latit Ovingtonis ia' dici latit. Dan villius 63s long i; latit. Niebulirius a 3o Iong. ia' o latit. Appellatis haec urbs Adaia Abianseeundum autorem libri Amor bqui deni ex nomine viri Abian), ad quem da pertinebat; sed ad saniorem sententiam ducere videntur, quae, consentiente Edrisio b), tradit autor libri Azizi e). Ada ad agunt i Abian pertinere quam ti-

que aliuti disertis verbis exprimit o. Sana disat Ada siginti octo a

x In Edrisio, quem nos habemus, haec loca inuenio, quae bene cum bulladae citato comparari possunt. Clim I p. 6. Ab

Ade ad ciuitatem Mahgiam sunt 6sationes.sora reddit per Niftha, vocem mere fictitiam.

Conf. Gag. l. c.

neque Gravi neque GVuιεν habet ex rus; sed habent duo codices ribus dari ex quibus Gagniprus adfert per notam vid. l. C. a De vi huius vocis id quaeso, quae R. is ius disputat in Annal. Mostem P. II. p. 664. annotat. e In Schullens ind. Gem. s. voce Ad Π.vbi haec at uti Cognomhnt uertii odAbian, qui si maior agris sue nouiuS, ad quem meis pii linit. HirbεIotu autem s. voce diu laenominationem Au irimandupli et alio modo explicari posse putat, tum ab Abian, quod sit castellum, tum a Babeia.. lese . Ob huius urbis duas portas In y --- i. e. exemplar aliunde de quibus illud quidem perperam. atque exseriptum. Gravius hanc dictionem non in Maronitarum Edrisii translatione tradere tellexisse videtur, quippe quam latinis literis vide- Eadem prorsus verba, quac Noster habet. Mox A Mahgiam au malia aut quatuor

Dissidium hie non est in distantia, sed in menlarae genere. Nam 8 parasangae bulla.dae faciunt stationem.

60쪽

super latis num g), et quidem ecvndmia viatores quosdam in ro montis eum insar iuri Ombientis. I bi sciunt montes e murus usque ad rare.

Montis huius, in cuius radice iacet Adan, pleniorem Edrast habet descriptionem l . . et itinerarium Dan de Cupro h Cum Edrilio plane facit ibi a Vardi loc. it. his verbis Parthin orbis Adau borealem tegit

mons a mari in mare regi ratus, binis infructus poliis i 0 . Edrisis ad introitum aptatis. Diae, ut Edrilius addit, itinere pernaontis dorsum capto quatuor diebus a se inuicem distant. Has portas easdem haud dubie et Ahullada commemorat, minus e curate tamen, ut videtur, urbi ipsi eas ad lignans Pori ι ribri mari aduersam fi portam

alteram continentem Perstis quae apsellatur porta quiri tormn 2-- Al- Sahi in .

per quam scilicet qua dulcisci ad eam defἡrtur. Est enim sicca, et solis esuretorrida. Fons autem, ex quo incolae aquam suam accipiunt, secundum Iahut et Bahuti i). qui neque paseua neque aquas dan habere afl euerant, ab urbe illitus est diei itinere. sae de aquae ad urbem uolure fert De la Ruque sequioribus post Arabicos noli ros scriptores temporibus tribuenda esse videntur ). Adan. Abul sed auctore, rbs mercatura forens es, atque exonerationis et veliscationis nati tun Indiae in . Non indorum naodo nauigiis, sed et Sinarum. Sindae et Aethiopiae eam tutum

praebere portum, autores urit Azizi, Edrisn , Ibi a Vardi ob, ainti p),