장음표시 사용
41쪽
veri nox eXlgua similitudine similibus In casibus
faciat. Abditiora vero vitia malae conformationis,& structurae abludentis a naturali statu si1ngillatimi r noscere humanae mentis pene limites caecedit. Attamen qui historias plerarumque cantiarum ,
quae ad hoc genus . IV. V.) spectant, eX pendere cupierit, ut inde aliquid adjumenti ad dia gnosim rite insti tuendam sibi hauriat, is consulat
Liguae ADIUM f) aliosque ejusmodi observationum collectores, sed in primis Diaria medica, & Academiarum acta, & commentarios I ) .
' Non absimilis historia legitur In Comment. Med. π Philosoph. Socier. med. Edimburg. Vol. 2. Part. I . p. s .edit. Vener. de viro quodam sex & triginta annos nato , quam hic repetere non puto alienum. Huic a puero ex aure dextera puris aliquid intendentem effluere consueverat ; at non inde valde molestabatur . Auditum tantummodo eius ahivis aliquot ante annis amiserat. Demum eadem auris dolore atroci corripitur, qui brevi non solum ad caput diffundebatur, verum etiam nauseam movebat Cum Ο-ris ventriculi morsu coniunctam. Die decima in somnum, stuporisque speciem aegrotus prolabitur, atque inter dormiendum vana obloquitur. Die unde ima omnino delirat,
garrit, & febricitat. Die duodecima delirium , & sopor alternatim sibi succedunt; alvus resolvitur; vesperi caro licus fit. Nocte membra identidem convelluntur ; tendines crebro subsiliunt. Cuncta haec diebus. XIII. XIV. XV. ingravescunt. Conuulsi vi motus frequentiores ; delirium apertius; arteriarum illicatus amplius Centum intra mina tum; urinae stranguriosae; pupilla immobilis & dilatata , quae ne vividioris quidem lucis appulsu contrahitur. Die XVI. Vera an esthesia . Praeter crebros motus εonvulsi vos
42쪽
22& tendinum subsultus spiritus gisticilis est; pulsus maxime varius, sed plerumque frequentissimus . Vesica urina tu get. Die XVII. prima luce stertens , & anhelans diem
obiit postremum. Resecta calvaria deprehensus est medius posterior lobus dexteri hemisphaerii arcte duorum circiter digitorum latitudine adhaerens durae matri, qua petrosum spectat, & tentorio ipsi cerebello super extenso. Subter in ipsa in cerebri substantia ab gelictus inventus est , qui duas prope uncias puris foeditissami, & virescentis includebat , & cerebrum ipsum arroserat . Corporis striati sinistri summa facies inflammata visa est. Ambo etiam thalami nervorum opticorum rubro, & fusco colore tingebantur. Infra, & posterius inerat puris aliquid subviridis . Septum lucidum, fornix , & latera tertii ventriculi , pro- Cessusqpe anterior Cerebelli, qui supra valvulam VIEUS- SENII locatur, laxius quam solent, cohaerebant, Virebant, & teterrimum expirabant odorem. In ventriculis lympha limpida ad duo exigua nochlearia reperta est. Dura mater, qua OS Petrorsum Subringit, nigricabat. Os ipsum petrosum non nihil obscurius apparebat , quam sinistrum ,
sed nequaquam erat cariosum. Meatus auris dexterae replebatur pure fusco, subviridi , & foetido, quo pariter
scatebat tota cavea tympani, Cuius Sc membrana, & ossicula penitus destructa jam pridem fui s. videbantur. b) E ais do Medecine u ' Edimbu . T. VI. p. 17 . sc Sepulchret. Analom. lib. I. sect. I. de dolore capitis . d,
obseret . anat. M. VI. IX. XXV. Item Ep. ad MANGET. V. m. nu. 3. 6. e) De fed. 9 ca C. morb. ep. I. atque alibi; loco videbis in tertio illius operis indice ad v. cer
cum. Hist. , ct Memor. de l' Acad. dos Scienc. de Paris ,
43쪽
CAPITI s. Prognosis. g. XX. Iam vero quod attinet prognosin, genera' Externu Iiora quaedam non praetermittam, quae animadver- rutior tu tenda Videntur. Dalor, qui exteriores capitis par '' tes tenet, ut 'minus periculi habet, sic etiam facilior curatu est: contra qui interiores. Timen Signa ma- dum en sii est, ne posterior in coecitatem, nervorum, distentionem , aut rigorem, insaniam , phrenit idem, epilepsitam, memoriae jacturam , a pople-αiam, sphacetismum, abscessuria, & mortem terminetur. Serosus, & pituitosus sit inplex, diuturnus quidem est, sed minus plerumque periculosus, nisi internas cerebri partes laedat. Malum significat febri acutae superveniens, si cum urina tenui, dc pellucida, quae prius crassa, &sedimen- tota fuerit, copulatur; itemque si senescentibus, aut eκ angina discussa, aut tituS recedente, repente sa) superveniat. Ad cerebrum enim mor hivam ferri materiam , phrenitidemque imminere, certum indicium cst. Tristitia etiam minatur, si ex acuto, Vehementique mitior statim evadat, aut cesset, nulla evacuatione critica, aut imminullo ne reliqui morbi praegressa, aut subsequente. Sm-tiendi enim facultatem extingui , gangrae: 4mque inchoari, comperimus.
a) AUCTOR Coacci PGnot. n. 3 r. edit. Lindmiani Lug. Latura. 16ss., quam, ubi loci Hippocratici mihi iudicandi sunt , plerumque sequor.
44쪽
24 CAP. I. DE DOLOR Equenter vomere, praesertim aeruginosa, & cum surditate vigilare sa), quod de idio pathico intelligatur velim. Tum enim vomitus sympathicus est, tracto in consensum per vagum nervorum par Ventriculo, atque abdomine. Ubi hoc evenit, cito , ct vehementer insaniunt . Malum praeterea Utero gerentibus caput dolere, & somno cum gra vitate obrui b) aut convelli o) . Id enim a congesto circa cerebrum sanguine fieri videtur. Pesse simum universim signum censetur capitis dolor in febre acuta cum pravis aliis notis d), vel cum virium exsolutione e X rigore, aut cruentis urinis e ), vel cum vocis defectione, sive aph G-nia , dc rigore subinde accedente f). a) Pror het. I. b) Ibid. sc) Conr. n. si . s 3 q. d) Coac.
g. XXII. Qui ex rigore, inquit Auctor Coacarum prpen O--tionum a) etalde frjent cum capitis , di cervicis
dolρre, apbonia, O tenui sudore, ii ubi Dires rS- sumpserint, ac Io veluti recollegerint, moriuntur . Idem pernicisse habere tradit eos, qui capite d lent cum levi aliqua surditate, manuum tremore, cervicis dolore, & nigras emittunt urinas, ac densas, si nigra quoque vomitu effunderint . Mortiferum demum reputatur b), in capitis do' lore quaedam ante faciem observari: frustra muscas venari: dc festucas legere, dc floccos de Vestibus carpere, dc de pariete paleas detrahere. A) Coac. n. I. b Prku. n. II.
45쪽
'Teste, HIPPOCRATE , caput IaboranΗ, Θ cἰr sthha bonicum circa dolenti pus, aut aqua, aut sanguis es prasaei. Dens per nares, aut per aures solvit morbum. a). Nolim tamen id perpetuum credas, & numquam fallere. Tanta interdum interior laesio est, ut tali evacuatione tolli nequeat quod non s emel observavimus. Liberat quoque ulcerum eruptio, interdum dc somnus, dc alvi fluxus, aut sputa crassa,& inodora b), itemque urinae crassae, dc Vesicae dissicultas e , aut abscessus ad inferiora d). st id det
Convulsivus capitis dolor, itemque sympathicu dici n-eX stomacho , utero, aliisve partibus plerumque dμm diuturnior est . Interdum tamen, etsi saepe per Vi Ces redeat, somno, quiete, & abstinentia intra viginti dc quatuor horas mitescit. Qui hemicra Qui l doniis frequenter obnoxii sunt , saepe aetatis mutatio hemicro ne, imminuta videlicet sensibilitate, dc firmata 'm' solidarum partium cohaerentia, quam plurimum levari consueverunt. Hemicraniae vero periodicae, matutinis praesertim horis, ut dixi, revertenteS, plerumque intra octo, aut novem, vel quod longissimum est, intra quatuordecim dies sponte sol
g. XXIV. Curatio causi arum diversitati aptanda est. Ubi a G, ut i,
46쪽
copia sanguinis, aut ejus congestione , aut a phleg-mone , aut ab incitatiori febris motu morbus est, tinguinem mitti oportet liberali manu, & lato vulnere ex brachiis , pedibusque, habita semper temperamenti, habitus, aetatis, sexus, dc virium ratione. Si id non levarit, vena frontis, aut jugularis ', imo arteria temporum incidi poterit . Arteristomen autem in contumaciori malo jamante ducentos annos GENfENER Us a), & DoLπ- Us b) tamquam usu comprobatam commendarunt , eamque nuperiorum experientia eX tollit . Cucurbitulae etiam dorso, scapulis, collo utiliter admoventur tam scarificatae , quam silccae, item quuoccipiti, aut hirudines temporibus, & pone aures c), aut naribus , quin etiam haemorrhoidibus, praesertim in hypochondriacis, aut haemorrhoidum , & menstruorum fluXu imminuto , aut suppresso laborantibus. Praestantissimum vero esti anguinem e naribus evocare flatu, aut Vapore a quae calentis, aut immisso calamo scriptorio in acutam aciem extenuato, & multifariam inciso , ut vulneret, quod in primis convenit, si suppres se narium haemorrhagia caussam dolori dederit . ηρ0HI., Depletis autem Uasi S at Pus lenientibus medicamentia. tis, sed iterato ducenda est, balneisque pedum ti epidis , aut cataplasmatis, quae molliunt, aut quae sitia apis semen habent , atque irritant, sanguinis cursus a capite quam maxime avertendus.
Solent Chirurgorum non pauci, quando Venas iugulares secare jubentur, injecto collo vinculo sanguinis a capite reditum retardare , ut venae intumescant. Sed hoc capitis morbis nocumento est. Curandum igitur , omita vinculo, ut mane paullo Supra Cla Viculum posita , & eapite postolius reclinato, vena jugularis comprimatur; si
enim intumescet sola, & apta sectioni set, quin caput quidquam mali patiatur. TIS-
47쪽
e) ibid. obserυ. 8. θ 9o. XXV. Quando serosa collus ties, aut pituita in caussa cuiati, est , hanc solvere, evacuare, & revellere opor- d 0 tet. Sango inis missio hic locum non habet , nisi eouisa . cum vasorum evidenti plenitudine, quod interdum incidit, conjuncta fuerit. Sed tum parciori manu, & magna prudentia detrahendus sanguis est ;ne plus damni, quam emolumenti consequatur . Minus dissicultatis habent cucurbitulae scarificatae capulis appossitae, ut pote, quae facilius feruntur,& secum simul cum pauco cruore sine noxa sub ducunt. Opportuniora sunt Cathartica, dc specia- Cathri ti-tim hydragoga, subinde iterata, cujusmodi haben 'tur jalapium , scammonium, sales medii, & su
hamari, uti anglicus, mutinensis, Carolinus, itemque porrectanus, atque his amnes, senae folia . agaricum, plui se de hermo dactylis , de succino CRAT 'NIs , tartareae , aut hydropicae BoNTII , rhabarbarum cum manna ; mercurius dulcis, &hujus generis alia. Incidunt, resolvunt, & per Incidentiauriniae vias serossi humoris copiam eXturbant gum- r . mi, ammoniacum , radices ari, & scillae, aselli , juniperi baccae, liquor cornu cervi succinatus , terra foliata tartari, & demum vinum ex genistae cineribus medicatum. Interponi his possunt diluta plantarum cepi alicarum, uti salviae, bellionicae , majora nae, roris marini, radicis Valerianae sylve- siriS, paeoniae, angelicae, atque aliarum ejuimO- Decocta di, His non proficientibus, ad sudorifera demum ' u transeundum est, quorum usum ad longum tem' puS producere necesse plerumque est . Inter haec
48쪽
et 8 CAP. I. DE DOLOREcκcellunt decocta ligni gua jaci, juniperi, buxi ,
vi sci quercini, fassa fraS , radicum farsae parillae ,hardanae, chinae , smilacis asperae, & similium . Decocto saponariae se liciter usii fuisse nonnullis una mi viri dicuntur. Revellunt , dc simul eva cuant vesicantia , se tacea, dc sonticuli, presertim posteriori cervici impositi a), fricationes, atque alia hujus generis pluries jam memorata. Et quod
attinet ad vesicantia, haec in Contumaciore malo post universalia auxilia, opportunasque eva Cuatio nes loco in primis dolenti , imo universo capitido raso admovenda jubent neoterici, dc prae ceteris Anglorum plerique, ut praesentissimum remedium revellotas, discutiens, evacuans doloremque mirifice tollens. Quod remedii genus nec novum est, nec nobis inusitatum, cum jam LUDOVICUSSEpΤΑtatas adhibere illud, dc commendare solitus b) fuerit. Haec vero nec cuncta simul coacerva ri, nec singula indiscriminatim, nec in omnibus sine prudenti delectu adhiberi debent. Naturam cujusque aegrotantis , dc temperiem, dc habitum, dc aetatem, Jc regionem, dc morbi caussam , dc gradum, di multa alia indicantia, aut contra indicantia, aut prohibentia peculiaria , dc propria inspicere oportet, ut recte iis utamur. Quae sane
res medicum s ientem, atque exercitatum exposcit. Neque his contentus ipse fuerit; nam depulso etiam per ista morbo, interdum homo ita Ianguet , dc in cach ex iam propnndet, ut chalybe, ct cortice per uviano firmari debeat.
e aut ion. med. l. s. i I. ubi haec habet. Sed tum cutis eviiii crassor t, quam ut liberum humori aditum concedat , neque ulla sensu patent sint evacuasio humorum ,
49쪽
CAPITIS. 29ereo s. Igne expertus sum , prastare derasis capillis vescantia imponere aut parii dolenti ; aut toti etiam capiti; sic
enim attracZa ad externa materia evacuatur; maxime ea,
qtu tenuior est, ct calida , ct acris : vix enim, etiam diuturnus dolor a crassa materia fiat, fieri potest ut vehementia doloris adsit, nise portio aliqua illius humoris admixta se .
Abstinentia, alvi ductione, aut Vomitu curan-DoIor ca dus dolor est, quem crapula, aut repletio indu - si Σit. Ecco proticis, stomachicis, dc roborantibus ut P. I bii a convenit, si primae coctionis vitium morbo occa ca. sionem dederit. In hoc Casu emestra Ctiam propn- - . nere non dubitat ANTONIUR FELICIOs , Medicus 'ς 'apud Picentinos non incelebris re). Decoctum fabarum casse ut praesentissimum remedium a B I- Potus CLivlo b) praedicatur adversus capitis dolores, ς qui vitio stomachi male digerentis pomeridianis horis accedunt. Binos homines hemicrania eX stomachi imbecillitate laborantes liberavit LANGEUS Piperis c) datis jejuno ventriculo quovis mane ad octi μ μδ' tuum piperis integri granis duodecim , & desuper propinato aquae frigidae scypho. Ego Uero non Ἀqui me-iemel miros effectus a potu aquarum medicata- dicuta rum, in primis acidularum martialium , editos vidi in hac mali specie. a) Dissere. q. b) De cap. f OL in acus. in ejus prμπ. e) Misceli. verit. fr. I. p. 68. 69.
Cum hemicrania periodice singulis diebus ad sta- Curatiot S horas redit, ahitque; febrem quotidianam lar Σ V tam , ut dixi I. II. XVII. propemodum aemu riodica.
50쪽
3o CAP. I. DE DOLORE Iatur. Roapse videtur esse febris partialis, & t
Pica, ut vocatur BALLONIO, quia pars dolore asia secta non solum vehementissime dolet, sed etiam calet: arteriaeque temporum validius, & crebriusmokentur, eo ferme modo, quo in febre accidit. Nec rarum est, a levi frigore , aut horrore accessionem incipere, quamquam in reliquo corpore arteriae placide suos motus obeant. Hanc post sanguinis missionem, atque alvi blandam, repeti am que ductionem , quae faenissime vitari nequit, si sponte non cesserit, felicissime tollit cortex peruvianus largiori manu sumptus. Non raro antequam Languinis copia imminuta fuerit, & pri inae viae expiatae, immature datus effectu stio caruit. Interdum hemicrania adas pertinax est, ut, nisii se- arteria temporali, abigi nequeat. Plerum que tamen sufficit post unam vel alteram phlebo tomiam in plethoricis, & diathesi inflammatoria laborantibus aut jugularem venam incidere, Cujus summam utilitatem in hoc affectu nedum antiquis simi medici, verum etiam nuperiores, & praesertim CAROLUs RICHA Taurinensis celebrarunt D. Hic ipse parem prope effectum ex hirudinibus temporibus applicitis se obtinuisse testatur. H PROSP. ALPIN Medis. AEDpt. l. a. c. I 2. θ
LUD IG. Cemment. de reb. in scient. naturai. π me
Aperientia. Aperientia, emenagoga, anthysterica expostulat
is doloris, qui ab ostructis viscerum abdominalium,