Institutionum medicinae practicae

71쪽

sit Commentar. de reb. in scient. natu al. D medic. gest. Vol. XCIV. p. 39O. 3 i. Rarum exemplum hydrocephali interni chronici culti sectione cadaveris , quod in puella sex mensium se prodere incepit, & usque ad annum aetatis quadragesimum quintum, in quo repente ipsa obiit, pr aestitit , videatur in dissertatione quadam CAROLI D. E K MARE. quam iste subpra idio SAMUELIS AURI LII publico examini submisit

Upsaliae I. Iun. I 63. Exi at in Thesaur. Dissertation. SANDI FORTII I l. t. p. Ras. Hydrocephali interni, & acuti, ut illud a lento, Schronico distinguai hi storiam eui brevem , & non absolutissimam, qua saccepi ex ore eius, qui curationi Praem' suit , . Cum sectione cadaveris hic refcrre non erit inutim te . Puella quadriennis, caput habens magnae moli S, tem Peramento sanguineo , & bono corporis habitu praedita ,

antehac tussi rheumaticae pluries obnoxia, co pit de dolore capitis subinde Conqueri . Quadam die repetite subriguit, & post trigus, & hororem incaluit non exigua febri prehensa. Ducta ei alvus est ecoci protico antiphlogistico sed febre adhuc prosequente, missus postea etiam e Vena sanguis. Febris interdiu inaequaliter incedens saepius invalescebat , & vicissim se se remittebat, nunquam ad apy rex iam perveniens . Post missum santuinem melius l)abuit,

ita ut non modo paullatim febris evanescere videretur , verum e lecto etiaria surgeret , cibumque & appeteret, &paullo largiorem per aliquot dies assumeret. At dolor capitis nutiaquam eam penitus reliquit, nec pulsus ad naturalem omnino motum rediit; inaequaliter enim, & celeri a S micabat. Tandem quatuor ante mortem diebus febris

iterum accessit, auctusque est capitis dolor sic , ut primum deliraret , deinde motibus convia ivis faciei, R demum artuum subinde corriperetur. Postremo resolura ex uno Cormporis latere, stertens, & sensibus orbata viginti quatuor amplius horas transegit, nequidquam juvantibus epispaixi eis , antiphlogis icis , & revellentibus quibuscumque me

dicamentis , na i sere vitam custi morte commutavit, die ni s runa decima septima , ex qua morbus incipere visuS est D s quar

72쪽

quarta vero, ex qua febris, & capitis dolor recruduit . Sectioni a catomicae ejus cadaver opportuno ab obitu tempore traditur . En quae parentum defunctae amicissimus ΚAVINA, strenuus militum praetorianorum chirurgus Primarius in ea invenit, mihique scripto retulit: aperto Cranio , dura mater tensa , & colore subcoeruleo , uti esse in pueris ob cerebri molona , & vasorum subter politorum transparentem nigredinem Solet, apparuit. Ejus vasa sanguinea, itemque piae matris, & cerebri ipsius turgida ad modum, & sanguine plena, & prae ceteris sinus omnis ve- noti, qui praeter modum eo tumebant. Re tractis menigibus exterior sinistri anterioris cerebri 'I ni facies obtegebatur Concerto tenui quodam humore His lucido , & flavo, qui gelatinam aemulabatur. Ventriculis magna vis aquae inerat, qua turgebaut . Haec in Capite . Thorax deinde reseratus est. In anteriore pulmonis dexteri parte niox occurrit tuberculum, ex quo secto, & expresso aliquid humori u lymphatici prope ad drachmas .duas prodiit. Supra eumdem pulmonem Concreverat mu sus humor quidam flavescens gelatinosus . In sinistro pulmone duo reperta tubercula fuere, quae pus foetidum expressa sendebant. En trinsecus ejusdem faciem foedabat macula violatea nigri-Cans . Uasa pulmonica vix quidquam sanguinis continebant . Auricula vero dextera polypo magno Occupabatur , & eo maxime intumuerat. Abdomen non fuit dissoctum .

Hactenus ΚAVINA .

. LIII.

Nemo autem accuratius Hippo CRATE descri-c uiri P psisse hunc morbum videtur , nam hisce verbis eum d)seriptio. pressit: si aqua tu cerebro fuerit, dolor acutus per faciput, tempora emergit, anas alio loco; rigor, febris alias, regionIs oculorum do

Iet , caecuit, pupiIIa unditur, Θ ex uno duo se mi iero putat, furrexerit , Tartigo ipsum cor, Uit, , ventum non sustinet, ncque Iolem, imaures tinniunt, ac inter audiendum strepitu offenditur ο

73쪽

AT SPINA II FIDA. 33tur, is vomit salivam, ac pituitam, quandoqlis

etiam cibos, is capitis cut exicntiatur, is, conta Eu gaudet a) . Quae o i 3nia fere eadem sunt cum iis, quorum eX PETI1. . aliorumque Observationibus mentionem fecimus. Tum autem ista plerumque observanda Occurrunt, quando repente morbus circa pubertatem corripit, ut saepe nos ipsi vidimus. Animadvertendum tamen eli, nul

lum ex hisce signis LI. LI1. LIII.) patho-

gnomonicum estis, neque eκ iis aliquid colligere singillatim licere; sed oportere, ut, ni si omnia, o

plura saltem una conveniant , dc antecedentia cum consequentibus eXache consentiant . Singula enim aliis, atque aliis morbis, & caussis communia eme postunt. Interdum etiam dolorem a besse, aut sen siti m potius gravitatis, quam doloris excitari, magisque in veternum aegros proclives esse , interdum contra ; prout lentius aqua congeritur, aut Celerius effunditur; prout copia magis , aut acritudine laedit .

Q Lib. II. de morb. u. I s. edit. MaΡiuel A' Extat Io. RUD. Z INGERI in Act. Helvet. Vol. I. Cap. I. dispersatio de hydrocephalo lectu dignissima , in qua' non solum illius exempla undique collegit in unum, sed etiam diligenter, & ordinate inter se comparavit auctor. ιβ. LIV. Qui aqueis spinae tumoribus laborant, his quari s ,hax,

eoque pedes rhsolvuntur. Sed tunc, si recenS na-na bifd . ti, aut infames fuerint, pedes, sive crura incurvantur introi sum , dc plerumque interiora re inpiciunt, quia in eo positu, quem in utero te nuerant, remanent, &simul macie ob nervorum deficientem tabescunt. Si Ierosa colluvies s

li spinali medullae insideat, superiora, de qui 'bus paullo ante retulimus, hydrocephali signa de-

74쪽

CAP. II. DE HYDRO CEPHALOsiderantur. Si utrique loco, illa cum his concurrant necesse est. Praeterea si casu, aut data opera tumores isti aperiantur, & lympham effundant, sicque caput levetur, aut detumescat, aut, cica trice obducta, iterum turgeat, eXcrescatque , Certum indicium habebis i communem esse utriusque

morbi, videlicet spinae bilidae, atque hydrocephali sedem , & caussam .

Prognosis .

. s. LV. . Hydrocephalum externum , atque ex caussis

ῖ ς' inodum dissicile est . Ubi vero inveteravit, dc cum malo corporis habitu complicatur, ViX ullo

tur' potest artis auxilio tolli. Internum quoque om-:b his b nem fere spem adimit curationis. Spina vero bi-HAE fida non diu trahitur; ea enim impliciti breviin, ira intereunt, eoque citius, quo magiS arte eos va-ques inor- lumus adjuvare. Incisio tumoris morti sera est, Qq μ' quidquid contra nonnulli in ejus commendatio nem excogitaverint. EXitum autem ab aere potius ingrediente, quam a nervorum laestione rein petendum arbitratur SVVAGERMANNIUS a).

75쪽

ET SPINA BIFIDA.

Curatis.

33 - . LVI. Ut hydrocephali externi curatio Chirurgiae committenda est , sic a Medicis requirenda quae interno i subveniat, FORI Eci Oos a) talein ab

initio esse debere ait, qua is vermibus avniberi solet ; sed ut prosicua evadat, excretiones singula S provocandas esse. His enim vasa venosa, id est lymphatica, ob inanitionem bibaciora Dunt , promaυem. humoremque intra cranium, & intra cerσbrum da effusum avidius resorbent. Diu retica in primis, dc alvum laYantia proponit GO ILLI ELMUS 'VASTON, quorum praestantiam comprobant facta pe

Externi curati exempla videantur apud CAROLUM PISONEM de serosa colluvie P. I. fecZ. 2. cap. I. pag. J2. x apud MORGAGNIUM l. c. , aliosque. Cl. CALLISENIUS paucis se expedit de externi hydrocephali chirurgi

ca medela . Morbus, inquit jam adultus medelam plerumque spernit ; tentanda tamen est curatio medicamentis topicis usicaciter discutientibus, ct roborantibus , vincturas mul prudenter adhibita: quibus solis, nihil efficientibus sacri catione , vel vescatorio , vel fetaceo , subdurendus est humor. Instit. Chirurg. hodie n. p. I 4. g. CCXCIII. Sed his manum addat interior curatio . a, L. c. b) Observationes referuntur etiam in Comment. de reb. in scient. natur. γ medic. got. Vol. XC II. p. 39λ-

g. LVII.

Itaque alvum ducere oportet jalapio, syrupa de studius spina cervina, de cichoreo cum rha barbaro, de οι ' i iam mδnn , aliisque, quae ierosos humores evacuant ; -μ 'μ'

76쪽

DIsretica.

Tonica a In eos quod cum externo conjungi-gur, qua exterior Curatio con crat.

Spina olida non operienda.

5 CAP. II. DE HYDROCE PIILLO tervallo, subinde iterare. Mediis autem diebus

intrinsecus dare ea, quae aperiunt, urin Amque movent , ut sunt oxymel , aut vinum scilliticum; aselli praeparati; liquor cornu cervi succinatus ; tinctura tartari, antimonii, succini ; succus petroselini, aut lupulorum; gummi ammo rata cirIn ; decocta ex radicibus diu reticis, praetertim curcumae, dc xubiae tinctorum ; ex ligno sal fa istas, junipero, guajaco ; conserva baccarum juniperi, fructum cynos bati, sive rosae caninae, at que alia hujus generis . Nec alienum est Cinna-bri, & mercurio ipso uti, si res postulat, imo, cum summa atonia sblidarum partium, iners quunatura malum foveat, tonicis, dc roborantibuS.

. LVIII. si tumor capitis, ubi adest, discuti his coepit,

eXtrinsecus etiam fricatione subinde, aut fotibus aromaticis, aut emplastris impositis quod superest resolvi debet; dc praesertim fascia idonea flaccescens caput firmari. Utiliter quoque occiput conciditur, aut ferro ignito aduritur, aut contortus seri ceus funicnius per cutim, quae in posteriore colli parte trajicitur, ut diutissime pus moveatur setaceum nostri vocant), aut cantharidibus lata ulcera alicubi excitantur. Tu mores autem spinae, aut ossi facri ad nati ne sectione aperiantur, Ca vendum est. Cito enim post sectionem, aqua alia fatim effluente, convulsisnes, deinde morS, ut monuimus, subsequuntur . Imo curandum etiam est, RUYSCHIO tradente, ne sponte etiam disrumpantur. Idcirco admovenda suadentur tonica, dc ad

stringentia. Ut ergo sectio adeo noXia vitari poscset, dc nihilominus aquam sine discrimine educe

reta

77쪽

sT SPINA BIFIDA

ret, nuperrime in thesi quadam pubblica, cui tI-tulus: An spinae bifidae feta ceum ' sectioni praeserendum fetaceum propositat MATII AVUS a), cau hi T. Itione adhibita , ut sunt culus soramen pene oppleat, potitum . nec sinat, nisi guttatim , aquam eXtillare. Itaque hujusmodi consilium, utpote quodammodo rationi consonum, tentandum plang videtur. Quid enim in tanta opis: inopia non OXperiundum. a) S ance publique de la societe R al de Medeciae de

Paris tenue te 9. Decembre 1779. p. 3ῖ.

s. LIX. In ea autem hydrocephali interni specie , quam s=. XXXVIII. LII. descripsi, & acutam dc ve- ioternumhementem vocavi, nullum artis efficacius auκ ita ος i βlium quidquam unquam profuisse, experientia di Ludi dici. Nihil, et si febris vehemens, & capitis dolor urgeret, solatio fuere sanguinis missiones, hy- rudinum, cucurbitularum, aut cantharidum applicatio, balnea, fotus, epis pastica pedum plantis admota; aliisve partibus, nec ipsa resolventia , nervina, paregorica, aut alia cujusvis facultatis.

g. LX.

Generatim diaetico potius regimine confidendum est, ne morbus incipiens celerius provehatur adi ultimum gradum, vel jam provectus citissime enescet. Itaque magni interest a glutinosis , pinguibus, Rcidis quibuscumque abstinere, levi exsiccantiquei cibo uti, parcissime bibere , decoctum radicis con-ltrayer Vae, vel corticis ligni fassas ras, vel radicis sarsarpariliae, aut bardanae in leviori morbi pigrio-

78쪽

18 CAP. II. Da HYDRO CEPHALoris gradu, & spem aliquam adhuc salutis relinquente potui dare, leniter exerceri, in aere sicco, puriori , montano versari, degere. Non erit 1nutile, nec JuCundum Consulere Dinrtationem de drocephalo, quam prη gradu Doctoris d endit 36. HENRICUS GAUDELIUS Gottinga. 16. Decembr. I 63. Exstat in Thesauri di or . Cl. SANDIFORTII CH. 2, p. 3ῖ7.

CAPUT III.

DE AGRYPNIA, *IVE PER UIGII ID. A. LXI.

Ongam , & praeter naturae modum protractam vigiliam, eκ aqua vires corporis animati, re praecipue ejus sanctiones laeduntur, A 'γρσπνιαν , per vigilium, dc vigilationem Vocamus, ut a natura ii, brevi, atque innocua distinguatur .

g. LXII.

Pendere ipsa videtur ab eo fensorii communi; statu, qui in vigilantibus esse coiasuevit, sed vio lento magis, magisque perstanti, & continuato. I lx re autem obscuriisma fas erit, ut aliqua hujusmodi status imago adumbretur, effingere, cerebri fibras ita tendi, aut moveri, Uti tenduntur, aut movent ut, quando sensationibus recipiendis, reliquisque animi functionibus prompte,& vivide obeundis paratissimae sunt, neque proinde relaxari, aut conquiescere post e, prout ad somnum requiritur , nisi aegerrime . Itaque omne id, quod se forium commune tendere, velli-

79쪽

care, aut quocunque. modo comm 3Vere, atque

e gagitare diu potest, poterit etiam cauinam asser- Ie agrypniae.' Quamquam irritabilitatem Hallerianam a nervis abesse plurima experimenta cum HALLERI, CALDANII,

FONTANAE, tum aliorum percelebrium virorum capta in vivis eXperimenta demonstraverint , nihilo tamen secius nervorum vis, atque actio concipi haud potest, nisi in eis, eorumque origine motus quidam, quicumque demum is fuerit, mente saltem , sin minus sensus percipiendus

constituatur . Apposite admodum Cl. GAURIUS, Pa- tholog. g. ) verisimillimum , inquit , est , s em nervosum, qua feni ui prAs , vi quadam motrice animari, vitali, mal culariqme forsan aquiparanda, qua agente flamina ejus tendi , rigescere, turgere , concipiendis ad irria iam nia Uc lationibus aptari queant , vicissimque remiIri , ac saccescere, cum otiatur. Nec refert , utrum a spiritu, quem vocant, animali per nervos di uiis , eamdem repetas, an quoque sese modo ab ortu pates indiram , me-Gιmque in re obscura opinando nihil augureris , & reliq. usque ad g. y26. ubi demum Prosequitur : Ouaxuquam Luetur qua in fensoriis cientur agitationes , motibus musc ι-lorum longe minus manifesta: funt; facit tamen fumma me- ά dia nervea teneritudo ; ut hAc Uel gravius etiam, certe nihilo leυius , ab immodica exercitatione assici, mutarsque debeat, quam mustili ab excessis motus animalis , nec dij- pares inde contrahere lassiones. Mollissima nimirum sam na , quovis demum modo frequentias, diutius , vehementius commota, inter se attritu lassantur , tonum amittunt,rre mores irregulares in fusi os concipiunt, concitantque prs-rer ordinem in vicinis , spasmo velut obrigescunt, Dis 'fanervea elanguescit , Usipatur. Ex quibus , nisi tempestiva requie levantur , sensuum externorum, intervorumque habetudo, impotentia , idearum confusio, somni t tirbulenti , pervigilium , imaginatio depravata, delirium , fatuitas . muscidis Usduo labore emouit siccitas, in his quoque organis nasci potest, facile vitium facultat ea

80쪽

CAp. III. DE AGRI NIA

tia.

rum alteram, a qua nymphomaniam, sive furorem uterinum derivet, nempe nimiam sensibilitatem commemorat, ita scribit: colle qui viant du vice des Ibres nerve es dei parties organsque s , qui recolvent uue vibration plus vive , fit pars leurs delica esse , ou leurs te ion, soli parta delicatesso is la tensian rouni s l' une a l' autre, ce qui fous donne unes fensibilitat. bien plus vive. Nymphoman P. yI.Amsterdam I 771.

s. LXIII.

Cujusmodi striat animi pathemata acriora , nimia nervorum sensibilitas, sanguinis insolita agi tatio, in cerebrum validior impulsus, acritatum Varia genera dolores, inedia, ventriculi irritans repletio, status, cruditates, hypochondriaca, hysterica , melancholica passio, sanguinis densatio, siccitas, aut inflammatoria diathesis, febris, vi scerum quorumcumque labes, & Cum Cerebro consensio, solidarum partium rigiditas, ct senectus.

g. LXIV. Saenissima igitur fecundaria est, aut ompto ma

ticu . Inter una tamen primaria occurrit, ac proin μde peculiari sermone egebat. Hinc variae disse relati 22 permanant, quot nimirum Caussae eam CDficiunt. Secundariam, & si tomaticam denotant praegressi, aut praesentes morbi, quos subsequuta est, vel uti symptoma comitatur . Primet-xia Vero eX accurato examine eorum omnium , quae antecesserunt, dc una conjunguntur, facile

patebit, pra serum si fecundariae, aut L mptomaticae signa deficiant. Plurimum ad id conferet caussarum, quas recensuimuS, pra tentium , aut asientium apta consideratio.