장음표시 사용
91쪽
. DE A POPLEXI A. TIsurdum haudquaquam erit conjicere, quid simile Loin tenerrimam, mollissimamque eJus substantiam es-ihi. doris e quoque perpessam, quando in capite a pople- non con-xia defunctorum nihil vitii indagator sim oculis P. - 'apparet '; quod praesertim iis videri solet, qui capitis concussione, validaque Corebri commotione perierunt; aut a poplexia ex febri intermittentati perniciosa sublati sunt , in quorum cerebro plerumque nullum noXae signum deprehendit, au
lis dicam, quos nervorum' distentio , aut rigor sustulit, cum de his infra opportunior erit disceptandi locu S. Prae ceteris Cel. ANTON. VALLISNERUS ex historia medica constare ait, in complurium apoplecticorum cadaveribus nullam quandoque apparui ste , stupentibus interim profectoribus, vel minimam laesionem sive in menin-gibus, sive in corti eati, aut medullari cerebri parte, sive in ventrinculis, sive in vasis sanguiferis, aut lymphaticis, sive in ullo alio cerebri, & capitis loco. Deli' uso, edabuso delle bovande , e bunature calήe , o fredde, p. y7.
H De miro capit. Θ abdomin. consensu p. 78.
Ex his vero, si quid conjectura valeo, rationi
consentaneum videtur, quidquid vasa meningum. caussis rc aut cerebri nimium replere, distrahere, obstruere, φρ -- 'disrumpere, dilacerare, arrodere, comprimere , atque adeo sanguinis, humorumque cujusvis generis circuitum pereas partes urgere, retardare, Vel
penitus sufflaminare potest, aut intimam cerebri fabricam, structuramque quocumque modo subver tere, posse id etiam emcere, ut a poplexia facile, di cito accedat. Quo referuntur ple thora, uberior
92쪽
sanguinis ad caput appulsus, aut vehementior e-juidem motus, nimia ejus cohaerentia, dc segnities, quam lentorem dicunt, pialogistica diathesis, noxia tenuitas, & multiplex acrimΘnia irritans,& ferme dissolvens; serosae partis ex ce sius, aut inopia, iners debilitas, & laxitas, aut Contrariae totius en cephali affectiones, & demum vis extrinsecus illata.
Praeterea doctissimis, celeberrimisque medici lara magistris a) aptissimae ad apopleae iam caustae visae sunt binae aliae, videlicet inspia sanguinei laticis, Si tanta, ut ad Cerebrum ea, qua opus est, copia non ferri possit, & viarum ea interceptio , qua illius ad cerebrum transitus occludatur. Quod ad primam attinet, anceps haereo, num deficiens sanguinis copia, undecumque ea sit, si ve a defeci u alimenti, sive ab evacuationibus immodicis, sive ab harmorrhagiis, aut fauciatis arteriis ad cerebram tendentibus, syncopi potius, quam a poplexiae caussisam praebeat. Nec satis teneo, an ex ejusmodi Caussis occumbentes a popleκiae desinitioni LXX. LXXIII.) respondeant, ejusque phaenomena experiantur, qualia in ejusdem descript lane g. LXXIV.) exposuimus. Quod ad alteram , non videtur arteriae alicujus ad cerebrum sanguinem ferentis Obstructio, aut coalitus, sive concertio impeditui 3, ne per reliquas apertas, dc liberas ad cerebrum tantum feratur, quantum ad ejus fun-dtiones aliquo modo sustinendas, perficiendasque necesse est . Quam quidem rem anatomicae obser vationes luculenter b) demonstrarunt. Hypotheticum enim omnino censeo, & ferme inauditum,
93쪽
DR A POPLEXI A. Is arterias carotides, Vertebrales, δc cervicaleg, una simul omnes obstrui, & claudi, cum nulla unquam, quod sciam, hactenus sectione anatomica id perspicue compertum, comprobatumque sit . Ouod si istud etiam possibile unquam foret, non tamen, ut arbitror, certo ςonstarat , hominem a pople Aia correptum c) periisse; quod facile cuilibet in patho logicis bena versato patet. Neque
demum iis possum assentiri, qui, cum a compresso cerebro sensus aboleri, & remota compresse 1ione restitui viderint, mox concitiserunt , Omnem a poplex iam a sola cerebri compressione deducendam esse. Nimium enim varia, dc multipleκ est caussarum, a quibus proficisci eam posse ostendimus, ratio.
LAURENTII ex controvers. auarom. p. 8OS.
Remotioribus quoque caussis accenseri debent alia quaedam corporis vitia, e quibus a poplexiam depe ortam narrant; videlicet ob ea aortae arcus rigiditas, aut ejusdem ex quacunque caussa minuta amplitudo; organici praecordiorum, aut abdominis morbi; asperae arteriae praefocans strangulatio, tumores magni, ct duri ζcollo, aut jugulo adnati; stemque morbi quidam, uti bronchia obit ructa; hydrops pectoris; calculi cystidis felle se ;affectiones hystericae; partus laboriosior, dc protractus; dolor acutissimus per chirurgiam alicubi excitatus; epilesia frequens; scabies; exanthemata; arthrbis; pedum cede mata sponte intro Versa a
94쪽
sa, alit retro pulsa ; lochiorum, & lactis In puerperis e mammis subita retrocessito; aut haemorrhoidirna , mensum evacuationum criticarum , vel consuetarum supressio, emansio, aut omissio ;ischuria tum vera, tum spuria; ulcerum, & fonticulorum exsiccatio, aliaque, hujusce generis. v Non desunt qui cysticis felleae calculos apoplexiar ausores accusant, suis, atque aliorum prolatis observationibus, qui eos in apoplecticis invenerunt. Vid. Ephem. N. C. Cent. IV. obfer . I 69. Quarum numerum auget tam
Propriis, quam ab aliis depromptis Cl. M lGAGNIUS
CHTUS comm. Litr. an. IIS . hebd. 9. n. 2.) Cum in apoplectico decem lapillos cysticos, & quidem acutos, &angulares, & duos inter eos non parvos offendisset, quae , sivit , an ab his a poplexia illa orta esset ρ Responditque , sibi hiatum in tanto ratiocinio relinqui , quem supplere non ausus est; neque MORGAGNIUS ipse Epist. anat. med. III. n. s.) Supplet , Convenitque cum WEITBRECHTI judicio, excepto tamen casu a FRID. HOFFMANNO Med. S tetn. Rae. T. q. P. 2. feor. I. c. 7. Thes. Patholog. g. Io.) descriptio. Inductis enim spasmodicis inventre contractionibus sanguinis ad superiora propellitur , aut ibidem consistit.
Speciatim vero quaedam corpus quodammodo ad morbum hunc idoneum reddere observantur . Causiaias pro egum nas vocant. Sub harum censum Ueniunt ortuS a parentibus a poplexia defunctis, infantia, sed multo saepius senium, aeta S in primis a quadragesimo anno ad sexagesimum usque caput, ingens, collum breve, corporis sanguinea, vel plegmatica temperies, obessitaS ', vita deses, aut
assiduis studiis dedita, somnus protractior, lautar
95쪽
DE A POPLEXI A. 73 epulae, & locorum palustrium, aut etiam aere leviori & tenui nimis sis u entium habitatio.' Apoplex iam a venis per adipem nimium compresi s ortam refert SCA EN E flamir. p. 2χ. & , & iam commemorat HALLERUS. Ele)n. Physiolog. T. IV. l. A. fct. VII. g. XIV. mihi p. χοῖ.
. LXXXIV. Homini autem sic g. LXXXIII. ad morbum
veluti disposito occasionem, sive προφασιν porrigunt, ut a poplecticus Concidat , validiores corporis exercitationes, immoderata , post epulas praecipue, saltatio; vini, & spirituum ardentium abusus; sternutamentum, aut tussis frequens, &magna venus furens ; ardantissimae se biis concitatior motus ; balnei, aut laconici calor, ira terror ; metus ; trist rei a ; perspiratio repente cohibita; multa spiritus in tubis inflandis, aut alvo deponenda sa), aut so tu edendo ', aut vociferando contentio ; primarum viarum cruditates; alimenta crassiora, & pinguia; supinus decubitus; largior aquarum medicatarum , praesertim ienibus, aut pituit ossis hominibus, potus; ventriculi nimia repletio uterus praeanans, aut insigniter tumens ;cmetica sortiora & graves, diutinaeque ani-mmi curae. At speciatim a poplexiae favent venti
austrini, & horeales vicissim flantes ; hiems plu-Visia ; coelum nubilum ; calor, frigus alterna tim, & repente variantes, sibique succedentes; quae nostrema BA GLIVIO , LAMCISIO, alii l que testantibus in caussa saepissime sunt, ut quasi epide mice interdum gratiari a poplexia videantur.
a) Virum inter alvum deponendam a poplexi a sortissima narrat MORGAGNIUS. Idem vidit, & sectione comprobavi e
96쪽
Uenenet narcotica Venenanti helitua.
bavit UALSALVA. Vid. Morg. epistol. anat. - . XIII. n.' ADULPHUS, inter ceteros lethalem apoplex iam ex rupto plexu Choroide vidit in muliere, quae intempestive fortioribus nisibus rarium accelerabat . AH. N. C. Tom. I. obferv. a. r. . Atque ex hac Caussa saepe periisse puerperas, quae repente in partu obeunt, non sine veri similitudine
Emeticorum usum in praedispositis a/ apoplex iam perniciosum ostendit observatio de Antonio Tita, quam habet Cl. MORGAGNIUS Epist. anat. med. III. n. 22. Quod ego qusque non semel proh nimium t) observavi.
Sunt quaedam etiam venena, quae vel sanissimos, imparatissimosque in lethalem a poplex iam
Praecipitant, recondita adhuc, vel certe obscuritia 1ima intimam ceu ebri, ner Uorumque teχturam labefactandi potentia '. Inter haec primas tenento pium, hy osse i am us, si ramonium , utraque cicuta, nicotiana, dc praecipue ejusdem fumus '' largiter suctu S, crocum, aliaque narcotica, item boletorum quaedam 1 pecies; cloacarum , fodinarum, puteorum, syel uncarum, sepulcrorum putridi, phlogistici, inflammabiles, aut aliter mephitici halituS , repente erupenteS; Vapor Carbonum ignitorum '' , musti, dc cere vixiae, fermentantis; in loco clauso coercitus, aer, ut vocant, fixus, evaria corporum efferve icentium milliolae CX trica tus, isque Varius , dc multiplex pro varietate 're. rum commixtarum, atque Obullentium, uti ni
trosus, Uitriolicus, acetosus irr. dc demum ipsam et fulmine ignis cle trici eAplosio .
' Quibus autem placet per laaec irritabilitatem cordis primo destrui, non videbitur inde enasci apoplexia, sed Potius syncope eardiaca. '' Ni-
97쪽
μ Nicotiana , sive tabaccum est planta acris, emetica,& si in ut narcotica . Ad hyosciami species spectat . Qui noxas ab ejus pulveris, aut fumi usu induetas scire cupit, consulat TISSOTIUM DM. Var. Argum. p. 92. seq.9 DI DELOTIUM Aυis auae gens de in cam ne, ors alio ues Maladies ias plus communes . chap. XVIL p. ais. Jo. ANDR. MURRAYUM . Apparat. medicamin. Vol.
I. H. ISO. p. 46 . Memorabo tantum quaedam terrifica exempla ad rem nostram. A pulvere nimis copiose naribus usurpato coma somnolentum, deinde apoplexia lethalis nata refertur in Eph. N. C. Dec. a. Ann. IO. O . ISI. p. 222.
In Diariis Germaniae anni I73 o. p. 179., teste DI DELOTIO modo laudato , narratur de quodam milite , qui pulveris hujus adeo Cupidus erat, ut tres quotidie uncias naribus attraheret. Cum ad annuin trigesimum secundum suae aetatis pervenisset, coepit vertigine frequenti laborare, deinde correptus fuit apoplexia validistinia, quae eum emedio sustulit. Ibidem alius memoratur; qui ab immo dico tabacci hispanici usu primum visum perdidit, deinde in paralysim incidit. O LAUS BORRICHIUS in epistola quadam ad TH. BARTHOLINUM data de homine,
cui nimis Tabacci usus cerebrum ita exsiccaverat , ut ejus cranio post mortem loco cerebri inventus fuerit grumulus quidam nigricans ex pluribus membranis coalitus ; quasi cerebum exsuccum redditum esset nimia nauci per nares
prolecta excretione . HELMONTIUS, TULPIUS , &Medici Brestavienses, ut habet DI DELOTIUS , tellantur inde natas a poplex ias. Nota est historia duorum fratrum silesiorum, qui , cum se provocassent ad sumum ta- bacci hauriendum, praemio proposito illi, qui diutius perduras i , ambo perierunt apoplectici, primus ad decimam septimam tabacci fistulam, alter ad decimam octavam. Cl. PORTALIUS duos vidit fumo carbonum , qui eX camino. cum alio Cubiculo conamunicante irrepserat , enecatos. Erat his facies collorata, oculi lucidi, membra,& mandibula inferior flexilia ; cutis mollis, & calens; ab domen tumidum. In cadaveribus. autem ex hac caussa in-t remptorum invenit cerebri vasa sanguine Plena, ventri,
98쪽
culos sero quodam spumoso, interdum etiam sanguineo ιΑrteriam pulmonarem, auriculam, ta vcntriculum Cordis dexterum, venam Cavam, & jugulares sanguine spumido turgentes; s epe bronchia malida liquore seroso rubente a Venas pii monares , sinistram auriculam, sinistrum ventriculum, que aortam aut vacuas . Sanguinem in plerisque spumosum , fluentem, & facile in cellulosum reXtum tran- sudantem. Epistottidem elevatam, glottidem hiantem linguam praetumidam , ut vix ore renati heri posset. Oculos Prominentes , non flaccidos, sed lucidos ad tertiam diem USque . P'Si mortem. Similia vidit in submersis, & strangulatis. Cl. Auctor putat vapore isto aerem reddi ineptum dilatandis pulmonibus , atque adeo expiratione nimium protracta, sanguinisque refluxu impedito apoplesiam indu ci . Hs. de P Acad. de Scienc. ann. I 7 1. Sed his vid. etiam CARMINAT. De morb. oec. .
Iam vero ad ipsas, propriatque a poplexiae disia ferentias, variosque ejus gradu S transeamus. Prima omnium differentia, quae ab antiquissimis usque
temporibus obtinuit LXXI. LXXII.) est in
universalem , particularem a) . Ita illa totum cor pus laeditur, in hac latui unum, vel aliquae tantum partes. Priorem deram , atque exquisitam Vocam a S, quod omnes animales actio nes in eaces ant, aut intercipiuntur , alteram Duriam , aut leviorem , quo i in hac illae laeduntur quidem, non Vero omnes, neque CX toto abolen
a) Uid. etiam FRANC. SCARDONA de cognosc. cio
rand. morb. l. L c. I. g. VIII. IX.
99쪽
g. a LXXXVII. Particularis a popleXia β. LXXXVI. qu-ndo . hia
unum corporis latus resolutum est, peculiari nomine Vocatur ημιπληγία quando vero partes, ' Hirapi quae infra caput remanent, παρ τληγι α' , aut παρα- . In is πληξια, quae tamen multo rarior est. Not' me Ia- pleaia.
tet, has postremas affectiones a quibusdam prospeciebus parabsos conssiderari, non apoplexiae; quasi paralysis aliud morbi genus esset, penitus, longeque ab apoplexi a diversum . At hi videntur obliti esse eorum, quae C. CELSEUS, ARETHUs LXXI.), & inter posteriores PITCARNios ca)de paralysi existimarunt, cum eam ab apoplex iai non sejungant, aut eidem Congenerem judicent. Neque sane magis audiendi videntur illi , qui ideo paralysim ab apoplexia s e parandam volunt ,
quod a poplexiae caussa cerebro insideat, paralyseos vero nervis CXtra Cerebrum positis, locatisque. Nam scire hi dissimulant, lateris unius, vel qua trumdam aliarum partium resolutionem, sive moltus, & sensus defectum, quae Vera est, paralysis, lex cerebri etiam vitio proXime enasci posse .i Quis, amabo , rerum anatomicarum tam rudisi esse queat hodie, ut unius lateris paralysim, nem- pe hemiphlegiam , ignoret plerumque tribuendam laesioni oppositae cerebri partis , videlicet illius,l quae lateri resoluto ex adverso opponitur, cum id vel HIPPOCRATI, ut animadvertit HALLE RUS b) ARETAEO; & CAss Io , ut refert CA SPAR HOF-lIMANNUS c), antiquissimis nempe auctoribus, nedum nuperioribus in anatome exercitatissimis lvitur, lexploratissimum fuerit 3 Pleraeque enim fit, irae me' ,hic' o dullae cerebri, & cerebelli, quae a dextris ori
100쪽
'8, C A P. IV. tur, ad sinistras; quae a sinistris ad de Ytras , op-
possitas hie corporis partes dii' videntur; sic ut nervi tam a cerebro , quam e medulla oblongata Prodeuntes, ab oppositis plagis , & originibus , quasi decussatim proficiscantur. Non tamen de Oannibus paralyssibus dici istud licet, cum quasdam nerveas fibras ab uno cerebri hemisphaerio profectas non ad adversum, sed ad idem corporis latus porrigi, multa suadere debeant. Hinc inter dum resolutum novimus latus idem, cui respondebat cerebri laesum latus, quod eκ VALSALVA ipso, & M6RCAGNIO decus lationis nervorum strenuis alias propugnatoribus se) evinci, confirmarique potest.
a) De apoplexia . sbin Physiolog. T. q. p. 2 22. ed. Venetis
& ante eum UALSA LUA, LANCISIUS , deinde MOLI ELLIUS, PLATNERUS, LUDUUIGIUS: alique bene
multi. At prae Ceteris audiendus est HALLE RUS , qui in
Element. P siolog. T. IV. p. 22I. n. I. frequenti ssima , inquit, sunt exempla actionis decussatae vulnerum, & vitiorum cerebri. Dextera manus resoluta, cum pus subcranio in sinistro latere effunderetur, MORGAGN. de sedis c ' morb. II. p. 288. Resolutio dexteri lateris , &hrachii dexteri, cum snister thalamus mollis esset, & flaciduS, L p. 82. Hemiplegia dextera, cum aqua in sinistro
ventriculo, clset, & erosum cerebrum p. 83.; & cum sanguine in ea sede effuso pag. 2I., & cum corpus alienum in plexu choro ideo sinistro vitiose natum esset , p.
83. Paralysis partis dexterae faciei cum sero, & hydati di-bus in sinistro ventriculo , Memoir des scazans eIrang. III. pagi n. q; 2. Paralysis lateri s oppositi a sanguine intermeninges effuso, CLOS SY p. 6. Vulnys ensis per oculum , hemiplegia lateris oppositi. Philosoph. Transas T. Volum. LIII. Sed, ne nimius sim, reliqua vid. apud eumdem