장음표시 사용
41쪽
iure nulla est, utpote contra Concilium Lateranense facta. Porro aliud est reeipi in Canonicum & friatrem , quae receptio tribuit ei locum in stallo Chori, vocem in Capimio ; aliud percipere praebendam e nam non omni; qui Percipit praebendam , Canonicus est. Unde etiam glosi ex capit. Ecclesia, ins de instit. notat laicum etiam posse praebendam percipere ; ut maxime nobis hoc loco usui esse possit, D H Baliamo notat ad Canonicos apostosorum, in Ecclesia multum differre gradus ab ossiciis. Nam alii, inquit. ordinantur, alii charas ere desilanantur , alii prom ventur ; σ promoventur quidem , qui inicium in Eeclesia obtinentes habent misius 6bminiserationem , utiquando sne gradu . Exemplum tradit in paramenario, quem veteres Latine dixerunt Mansonarivim . Sane qui dicunrur Assisi , in eapit. vlt.
de Ger. non rementib. Canonicos Assi s ν voces ad Vindendum in Erclina glossa ait appellari Mansionarios, qui non sunt Canonici , nee vocantur ad communes tracta: us eum Canonicis, 1 ia debent servire Ecclesiae. Mansionarioriam mentio iumosis B Gregorii, tribus aut quatuor locis; & in cap. 24. lib. quem in titulo vel lemmate vocat Mansionarium: De Theodora Mansionario Eccles. B. Petri; postea custodem vocat; ut recte quidam adnotent, Mansmarim esse custodes
templorum & altarium, atque etiam in quibusdam Ecclesiis habere curam psaltimodiae. Sie Aurelianuq in vita B. Martialis, scribit instituisse eum in Basliea D. Stephani quadraginta Clerieos, qui adsidue ibidem Deci omnipotenti deserviarent ; & constituisse deinde custodes ad Ecclesam & vasa cui odienda cons crata, duodecim; quibus Sc unde haberent victus & vestitus , necessaria tribuit. Qui cust re sane Mansionarii fuerunt : nam & idem B. Gresorius tib. 3. eum in regis sui Dis. 3o. ubi de eorpore S. Laurentii martyris effosso, ait: Hi qui erant monachi, mausionarii, qui corpus ejusdem mar ris viderunt, quod quidem mimmerariere praesumpserunt, intra decem d/as defansii fiant . satis oliendit manere solitos Nansionarios in Ecclesia, ad cu stodiam. & in veteri chronico, ubi narratur pactio Ludovici , de qua in c. Ego Lud reus, distinct. 6ῖ. notatur eam substrip amisisse a decem Episcopis, tredecim Abbatibus , Comitibus quindecim , Bibli thecario, Mansionario, & Oiliario uno. Sed de his alias. Praebendae vem a Ggna ae etiam non Canonico , ex eapitul. Signis de praebend. oe capit. Cui denis
Iure igitur quis simpliciter recipi potest in fratrem & Canonicum, sine ulla
promissione; neque oliviat hoe canonicis institutis, d. eam Dile itis. Sed ad hanc quaestionem pertinent quaedam evituta, satis difficilia ex licatu . Initium faciam a cap. ReIarum, in f de praebentLCuius species, s ex antiqua c. pilatione proponatur, profligabit omnia, quae hie vel gi sia vel interpretes male tractant. Cantuariense Archiepiscopus in Ecclis a sua Ioannem quemdam rec pii in fratrem & Canonicum smplieiter , nulla ei adstgnata prebenda, euri trulla tunc vacaret in Ecclesia sua, neque etiam in ipsa receptione prcmissa ei fuit praebenda proxime vacatura. Sed postquam receptus suit in Canonicum,&la Choro & Capitulo auctoritatem sicut L anonicus habuit, premisit ei cons rere praeben Jam prex inae vacaruram; premisit post receptionem , non in receptione: qumd cum non pωllaret, aditus vi summus i 'ontifex, cuius rescriptum extat in He eopitulo, cum mandat dicto Archiepiscopo Cantuariensi; ut dicto Canonico , secundum Π missionem suam, praebendam, quae proxime vacavcrit , Ii eraliter assignet; quia non est e nymum ut pnaebenda careat , qui in Canonicum est
receptus - Ne dicas Antilens opum ex premissione illa obligatum fuiste, vel ex
42쪽
IM Ti T. II. Li B. I. C A P. IX. COM M.
illa promissione natam obligationem , ut glossa sentit male , qua districte ad
praeliandam praebendam proxime vacaturam teneatur Archiepiscopu . Nam non emitur, ut ostendit Verbum liberaliter in rescripto additum e nam ex liberalitate nulla nascitur obliratio; sed , ut nominatim addit Antiqua, quae verba nollem a nostro compilatore praetermissa fuisse tit isat Episcopus emitatem sir consantiam in promi his obseruare . Porro eum. etiam non teneri, recte quis a contrario seu sit colligere mi est, ex capit. Inter extera, eo . t tui, & ita
est explicandum evit. Relatum ; ex quo, iuncto eapit. Cum super, de concessi. praebend. recte quis inserre poteli, eum, qui eil receptus in Canonicum & fratrem, diu non debere carere praebenda ; sed ei adsignandam ella liberaliter , eum se iacultas obtulerit. In capittit. Dilectus ius de praebend. proponitur quidam, qui mandatum δρο- stolicum habebat receptione ipsius in lintrem & Canonicum , & adsignatione praebendae , in Ecclesia Linconiens , ita suilla receptus . hoc procurante Rhemensi A hiepiscopo apostolicae Sedis Legato, ut eoncessis ubi stallo in Ch ro, & participatione qualibet diurnorum , fructus praebendae percipere non deberet, nisi proxime vacarum ; quae receptio omnino erat contra Concilium .
Summus Pontifex id solum respiciens & adprobans , quod canonicum est , ut actum Legati sit quadam in parte auctoritate sua confirmet et illicito vero reprobato, iubet ei adsignari praebendam , cum primum se facultaς obtulerit, ita terim adsignatis ei quotidiantis dii tributionibus ; quae quidem debentur et , qui divino ossicio adest , ut ostendit elegan Epiuola I uis Carnotensis Episcopι , ad Uilantim Papam II. Similis sere est species rapit. Proposuit , da conces. praebend. in quo se nolle confirmare investituraet de vacaturi et iactas , profitetur idem Pontifex; qui tamen, ut ait, de plenitudine potestatis dispensare potest, ut Gadam in parte dispensare videtur in dicto cap. Dileolus. Porro observandum est, quamvis promissio beneficii . cum proxime vacabit , Lateranens Concilio prohibita sit; ex benigna tamen interpretatione fuisse receptum , non esse contra Concilium promittere beneficium , cum poterit , vescum se facultas obtulerit; cum in multis casibus . quos glossa notat in capiatui. Accedem, eod. titui. de contesi praebend. iacultas se Gerre potest, in quutas collatio non esset in expectationem vacaturi beneficii differenda . Quod tamen mallea , ut cavillatorium, prohibitum fuit a Bonifacio VIII. in captis, tot a- , de emee . praeleud.
Nihil, ut puto, restat amplius quod ad hoc eum pertine l.
43쪽
Romani Pontificis . Huic autem tractarui cohaeret quatilio de R scriptis, quae variiς ex causis a Sede apostolica emanare solent, cap. I. in I. Cinae. Me tis. Rpsc RipTA autem nemo nescit esse literas , quibus Princeps r
stribit ad preces, relationem, suggestionem Iudicum vel aliorum. Diversa autem suis te rescripta , docet Rubrica Codi eis , de diuersis Refrenptis. summa divisio Rescriptorum, de quibus in hoc titulo tractatur, haec est i άt vel sint ad Beneficia, vel ad Lites e & eontineant vel Jus commune , vel Cratiam. nam & quae ad Lites dantur, Gratiam continent, siquis de proprio foro extrahatur, & recusetur ordinarii Iudi tig examen , ut loquitur ea Ree , hoe tit. Et vel in forma communi dantur , vel novam formam ex alia Pontificis accipiunt, cap. Super literis, hoe tir. Gratia enim & de his
escriptis dicitur , in eap. Sedes 33. & e . Noxintilli 28. Me tit..ut de R scriptis ad Beneficia, eap. Mandatum, Me titi east. Si grati e , cap. Tibi qui gratiam , eod. tit. in v t. & cap. Quamvis in f ne , de Presbia in v r. cui opponitur forma communis, cap. Pinulasti, hoe tit.
DE RESCRipris ad Lites haee singularia notanda sunt ; speciale des are
enerali, cap. Pasmatis, g. Alt. cap. r. hoc tit. ad quod notandum est , quondam Rescripta , quibus libera appellatio permittitur, im re solitos, vel ut ιs i. praemunirent contra Rescripta, quibus causarum cognitio dei matur appellatione remota vel ut in Gallia, ad quam ex Inscriptione proprie pertinet cap. a. ex Literis apostolicae protectionis, ut loquitur Antiqua , haberent liberam nppellationcm ad Sedem Romanam . Nam Ecclesia Gallicana temere non aiami Iiebat appellationes ad Romanum Pontificem, ut colligere licet ex epistola
Amulphi Lexoviensis Episcopi ad Adrianum Papam; ex epistola Nicolai I. ad
Episcopm Gallice , de depositione Rotaldi; & ex eam Argiata a. q. 6. . De his autem Roscriptis valde notanda decisio Innnocentii III. in dicto ων. Li ris. Nam quia de Rescripto, quo Judex datur, per mendaces & subreptitiaS preces impetrato, varie certabant Iuris Civilis Interpretes . Quidam enim admittebant, Iudicem cognoscere debere pro tenore veritatis , non pro deprocantis adfirmatione, moti perspicua definitione legis a. Si contra ius vel uti pi bl. Quidam vero mendacem precatorem carere penitus impetratis, ex L Et βι gibur, C. eod. tit. nec tenere Iudicis dationem. Ex oriis ditiinctionibus, &contrariis definitionibus Placentini, Joannsi, Aronis,& caeterorum Interpretum Iuris Civilis, accincinnavit hane Decretalem Innocentius III. e6nstituens dis in-Lvcnium ella inter eos qui per fraudem & malitiam Literas impetrant ; &eος, qui per simplicitatem & ignorantiam. Primo casu , decemit nullum om
, nino esse Rescriptum, Secundo vero casu, uultu hac subdubactione : vel talis
44쪽
mpressa suit salsitas, vel tacita veritas, quae quamvis fuisset tacita vel expressa, Pontifex tamen Literas in forma communi dedisset ; quo cari Iudex datus cognoscere debet secundum formam iuris communis, iii super habita forma Re scripti. bi vero talis sit expressa falsitas, vel tacita veritas, qua tacita vel e presssa, nullas prorsus dedisset Literam summuς Pontifex , neque in forma communi ; Iudex datus cognostere omnino non debet nisi de qualitate precum ; ut utroque casu, id est, in duobus casibus subdistinctionis, qua utitur Pontifex indictis Rescriptis impetratis per simplicitatem , eodem temperamento quo Po lisex uti solet in concedendis Rescriptis , Iudex quoque utatur in admittenda cognitione causae. Et haec est sententia brevis d. cap. Sed has distinctiones ad Ius Civile non pertinere , eruditissime observanto fredus. Jacobuς de Ravenna, & Cynus . Est enim differentia constituenda inter Ius Civile & Pontificium. Jure Civili, extra ordinem Princeps Iudices allia
quando dabat, ut Paulus ait lib. s. Senti tit. s. in princ. Sed ex certis & l sitimis causis ,. puta propter potentiam adversarii , cum similibus notatis in L nita C. Quamis Imperator ιnter pupili. vid. HI mis de in Novilla Mortiani, neminem exhiber; de proρrio foro ad ocrum Comitatum; nec temere mutabat Iuris ordinem, I. 2. C. de jur dici. omn. Dd. & ideo siquis a Principe ex falsa causa Rescriptum imperrabat, puta falso fingens potentiam adversarii, quae nulla erat, vel falso adfirmans se else perstinam miserabilem , aut quid aliud legitimum Iudex Rescripto da us non cognoscebat , sed partes remittebat ad Judiueem ordinarium, ut colligere licet ex notatis ad I. I. C. de dilat. Huie fini, ante cognitionem diligenter quaerebatur de causa dandi Iudicis: in Collat. D natistarum, Legantur oe prec/r, ut causa possit audiri; id est , causa propter quam Marcellinus vir clarissimvet Tribunuς & Notarius, Cognitor datus surrat ab Honoris Imperatore, inter Orth oxos & Donatillas: &in episeola Symm eli 62. ι b. ita anxie quinque quaeritur de nomine & conditione impetrantis, ne Dite quiet praetendat nomen vel conditionem pers nae favorabilis; qua casu nec valet luditis datici . At si preces m ndaces non sint in causa ex qua Priuceps dat Juticem, qua mutet in iuris vel facti narratione mmdacium seu siam intem Venerit, in est. Gmmathi 62. lib. io. id eli , ut dicam explicatius , si mrrito quis perhorrescat pntentiam, quam adversariuς habet in provincia,& ita ex iusta causa a Principe Iudicem extraordinarium impetraverit; quamviς mendacium
dixerit proponendo vel narrando suo jure , id est , in proponenda amone qua agem Vult, vel in nW'eii gesti narratione: hoe easu valet Iudicis datio , quia ex iusta causa datus in in gnoscere debet pro tenore veritatis ; non pro deprecantis allirmatione, a. t. a. Valat Iudi eis datio, quia in precibus nihil de
causa dationis mentitur non valet tamen sarma Rescripti , quia preces mendaces sunt in iuris vel lacti narratione, e qua conflata est Rescripti forma. Et ita semper verum est, mendacem precatorem carere impetratis, id eis, ea pam te Rescripti in qua mendacium dixit, iuxta d. Ietem Es Legibus, quae videtur accipienda de mendacio dicto in iuriet vel facti narratione. Certa ergo fuit sorma & regula Res riptorum , quibuς a Principe cognitio delegatur ἱ oc separari po uit mrndacium dictum in causa dationis , a mendacio dicto in princidali negotio: quod sol et Fulgosuet intellexit. Aliud es,tinuit Iure Pontificio, propter nimiam benignitatem & sacilitatem
apostolicae Sedis, de qua cap. Sedes, hoc iit. Solebat enim Romam Ecclesia passim
45쪽
admittere preem supplieantium vel appellantium, eam Ad Romanam, 2. q. 6. qua de re D. Neruardus lib. I. de Consideratione ad Eueeuium Papam , cap. 3. In hae ergo prolata Rescriptorum liberalitate, ex traditionibus mi erpretum Juri Civilis , luperiores distinctiones comminiscitur Innocentius III. quae Iocum habere possunt in Iure Pontificio, non in Iure Civili. Sunt in hac parte Iuris multae differentiae, inter Ius Civile, & Pontificium. Iure Civili Rescripta sunt perpetua, La. C. de diviss Rescriptis: hoe Jure,
quo utimur in sero, sunt annua , accepto generaliter east. Plerumque, hoc tit. Iure Civili, reus non potuit impetrare Rescriptum, quo actorem traheret ad extraordinarium Iudicem , Nov. Iusinian. 69. Hoc Jure , quo hodie quoque utimur, tam reo quam actori hoc permissum fuit, eap. Nonnulli, Me titulo. Iure Civili, ab actore, qui reum evocabat, praestanda erat satisdatio, de qua in I. Nisella sῖ. qitae huic Iuri Pontificio est incognita. Hoe Jure imprirato Reseripto ab actore, facile reus secundum Rescriptum impetrabat, quo cognitio iam delegata revocabatur, cap. Caeterum, east. Pastoralis, passim H hoe tit. Iure Civili permissum tantum fuit reo evocato impetrare conjudicem, vel ut Ioquitur ἀμ-IIa, συνδι erην : nam, ut est in No Ila quadam Alexit Comis hi , lib. 2. Iuris Orientalis , secundo Rescripto non potuit revocari cognitio iam delegata . Iure Civili nullum est Rescriptum, si nominatim non inseratur hae e conditio, s merer veritate nitantur , I. ult. C. de diversis Res riptis . Hoc Jure , facile antelligitur, eap. a. hoc tit. In omni enim Rescripto semper locu oth quaestionide veritate precum: & ut ῆνmmachus ait epist. 32. lib. Io. de supplieationi et M de mu; est tractandum, quamvis non cognitio, sed executio mandata sit, L Etsin m cognitio , C. Si contra jus vel uti L pubi. quae non est accipienda .e Rescriptis, quibus mandatur executio rei. judicatae . Et vulgo male admissum sui tex hae lege, executorem rei iudicatae, probata falsi praescriptione , ruri uil passe de omni negotio iudicare. Quem errorem rectissime reiicit eruditissimus Pontifex Alexander III. in eap. De eatem , de feni. re iud. Sed est aecipienda de Rescriptis, quae lite pendente, id est, ante definitivam sententiam, vel post
interpositam appellationem, quam eonstat suspendere Iudicatum, impetrantur , Ut quid celeriter reformetur ; puta ut restituatur possessio. , ut in elegantissima epistola Gmmachi 46. lib. Io. N in R eap. 2. Haec Rescripta quae vulgo in foro dicuntur , Refr is ou Let tres venans euratis, morari solent principalis nFotii cognitionem . Sed si Dauq reperiatur in impetratione, competens Iudex . insuper habito Rescripto, de negotio cognoscere
debet. Et ham sunt, quae de Rescriptiς ad Lites in hoe titulo notatu digna sunt. De Refer iis ad Beneficia . SUNT in hoe titulo ecleberrima, quae tractari solent in eam Eσm te, & eat. C. tuum sancta Crucis; in quibus quaeritur, an ratio habenda st temporis quo Rescriptum datum est; vel temporis quo insinuatum est & intimatum. In hae quaestione ita distinguere soleo : vel quaeritur de diversis Rescriptis adiversis personis impetratiq; & potior est , qui primuς impetravit , iuxta decisonem eapitis Eum cui . de Praebendis in vi. Nee contraria videtur Sententia
cap. Capitulum faucta Cruris ; quia ait vincere debere eum, qui primus Literas
46쪽
reportavit, id est, impetravit a S. Pinitifice , ut in east. 2. Me tit. Et si v rum amamus, hoc catu, iniquum esset iuri jam acquisito derogare posteriorem impetrationem , ut recte glossa notat in Z cap. Eum cui . Habenda est ergo Tatio datae, ut loquuntur. Sed si quaeratur de Re tipti inter impetrantem & Ecclesiam interpretatione; quia lispe mandata ista Ecclesiae contemnere & eludere solebant, iam Per ut rum, de Prael. vel inspecto tempore datae, ut in cap. Eam te, hoc tit. vel inspecto tempore receptionis, ut in eo. Dilectus a. de Praeb. contra Ecclesiam Rescriptum favorabilem interpretationem admittit , nec ab Ecclesia resutari potest, nisi id tacitum sit quod impetrans exprimere tenetiu , ut in cap. 6. de Prael. O cap. GWtitutus, hoc rit. Observandum tamen est, haec Rescripta vel mandata ad vacaturas Praebendas, quorum vulgo laudatur aultor Alexander III. tanquam ambitiosa primum fuisse a sequentibuq Pontificibus. Romanis temperata, cap. 4. de Praeb. iu vi. &tandem omnino sublata & abrogata in Conci L Basileensi .
do caepit tractare de reliquo Iure publico, C institutioni; nomine generaliter accepto pro sententii: Patrum , decretis Conciliorum, statutis Ecclesiarum , sive Capitulorum & Universitatum ; &pro Constitutionibus Romanorum Pontificum, quarum species sunt Rescripta & mandata , de quibus in hoc tit. nam pro auctoritate qua potiuntur a temae urbis Epilcopi, ut loquitur Amianua Mars linuς lib. t . penes quos , ut nominatim Diuuet Augustinuq ait vimia 162. semper Apostolicae Cathedrae fuit principatu;; variis consultationibus & precibus respondere cogebantur, cap. io hoe tir. m r. compilat. & ita D. Hieronymuet in Diuolis ait, in chartis ecclesiasticis se iuvasse Damasum Papam , & Orientis atque Occidentis synodicis consultationibus respondit se. Unde variis ex causis varia Rescripta emanarunt, ex quibus hic sere liber conflatus est. Sunt autem Rescripta litene principis, quibus consultationibuq vel precibus respondet, id est, reberibit; ut in Rescripto Graeco D. Pii, quod extat in l. t. . l. V. de anellationibus. Rescripta literae dicuntur in I. 8 . ultio. de legat. 2. .ro. V. de manumisiouibus, I. s. 4. t. U. . Ubus. Et passim hoc tit. quibus nempe, ut coepi dicere , precibus respondet toto tit. Cod. de ρrecibus Imρ. Grend. ubi nominatim Udos redus notat, & in I. Praeibus, Od. de impub. se aliis subse. Pontifices preces. appellare petitiones, ut in eo. S. citatus, hoc tit. cap. Ex parte , de corpore υ tiatis. Et ita G orium Magnuet Pontifex max. Li62. regi se. υ D m Thimothea illustris semius petitis a nobις insinuatione fuggessit. Et inde solemnis illa simula Pontificum , qua rescriptis gratificationis, ut vineant , luscribere solent , Fiat ut petitών. de qua videnduς Ludovicut Gomesius in Compendio utriusque Maturae, cui adde Petrum Rebu sum in sua Praxi. Varias autem esse Rescriptorum species, satic indicat tit. d. de diversis Re criptis. Et veteri illo Jure, praeter illam divisionem generalium & personalium, de D qua
47쪽
νώlere violato. Reperio in novell. Valenti de homicidio rasa vel voluntate facto, hos' Cod. reris fuisse quaedam Rescripta simplicia dicta, quae adnotationibus Principis opponebantur , illo loco : Quod enim fas non est vel per adnotationes nostras nocentes mereri; multe magis vetamus Reseriptis si litibus impetrari . Reseripta simplieia vocat quibus a magistre scrinii responsum est, sine adnot tione Principis, vel subscriptione Quaestoris r & ita seρaratur adnotatio Principis a Rescripto, in i. a. CGL de monopolis & in Iaιh. Cod. de diis sis Rescriptis. Adnotationem Principis plerumque si uebatur Rescriptum, ut in specie legis i.
d. de preeib. Imp. esser. illo loco , quem glossa non intellexit, iuxta adnotati nix nistra decretam. quod nempe postea memoriales implebant, ut loquitur Lxit. 3. Memoriales, de petition. bon. stibiat. lib. I - λFuerunt & Pragmaticae Sanctiones, de quibus extat erudita glassa Ioan. Hu-gutionis veteris interpretis decreti , in eam unico disia Ior. Sunt autem Reseriapta ad consultationes Corporum, vel Universitatum, aut Provinciarum, quae decemuntur eausa cognita in Principis Consistorio Et haec Rescripta, vel in Augustino teste in 3. collat. Domatissar. preces supplicantium non continebant. Sed postquam ex Luttia Cosside diversiis Rescript consti rutum est, ut in Pragmaticis Sanetionibus admitteretur quaestio precum necessarium fuisse viderur, contra veterem illum morem, de quo D. Augullinus LGO,' & Iustinus Martyr in v Asia p ima pro Christiam 3c Pragmaticis Rescriptis preces inserere, quas eum in illa eollatione Donatistarum magno convicio ab orthodoxis Epis is Magitarent Donatistae, ut testantur acta collationiq; Μareellinuq Tribunus & Notariu Cognitor ab Imperatore Honorio datus , interlocurus est , Pragmaticis Reseriptis inseri non terer & hac interlocutione submota fuit quaestio precum, quam tamen nominatim desiderat d. L. nit. Sunt & mandata Prineipis, ut in L. ωθ. f. tili. GL de petit bon. sublatis de quibus omnibus infra dicam latius.
SIoux Romana Ecclesia omnium Ecclesiarum disponente Domi.
no mater est & masistra : ita & nos qui eidem Ecclesae , licet immeriti , divinae dispositionis providentia praesidemus ,
prout Dominus nobis ministraverit , consultationibus responde.
re cogimur singulorum , & quae videntur dubia , apostolicae circumspectionis providentia declarare . Sane in quaesitum est a nobis ex parte tua : si alicujus causa delegatis iudicibus sublato remedio appellationis committitur e . 3c literis apostolicis altera pars munita quibus ei generaliter est induatum , ut libere sibi liceat appellare ) in vocem
48쪽
appellationis proruperit et an eius in eadem causa debeat appellationi deferri λ Inquistioni tuae taliter respon. quod ejus in hac parte appellatio non debet admitti , postquam est causa iudicibus appellatione remota commissa . Quia speciale mandatum derogat generali.
HIc locus respersus est multo pulvere apud veteres interpretes, qui non o servant necessitatem impetrandi Rescripti , quo nominatim libera appel- Iatio permittimr a Summo Pontifice . Cum enim notissimum sit , hoc jure Pontincto appellationem esse permissam, etiam ante litis contestationem , vel
ab interlocutione, vel a quocumque gravamine , etiam latum , cap. I. I 2. de aveliario nib. cap. I. eod. tit. in v . eap. 1. de dolo contumaci in VI. quod
tamen Ius Civile nisi certiti talibus non admittit, L penulti Cod. Quorum a pel. non recis. non sine causa mirantur interpretes veteres , in hac profusa libertate appellandi isto iure eoneessa , talia Reseripta fuisse a Sede Apostolim impetrata e de quibui tamen hie unicus locus extat in his libris , qui diu to sit ingenia veterum , quorum sententiaς varias eruditissime refutavit glossa hoelo quae tandem in hae sententia acquiescere uidetur , ut hoc Rescriptum sit impetrarum ad majorem cautelam , ut loquimr non male ; adducto in hanerem cap. Quia tu eausis, infra de precuratoribun euiu; capitis interpretationem veram monui esse repetendam ex veteti Jure Francico, de quo veteres Pragmatici ; olim non fuisse permissum in hoe resno litigare per Proeuratores sine Iieentia Prineipis. Vetuet auctor stili Latini Partimenti Paris. Sed opus , inquit, ut hodie habeant aeratiam a Rege sitigandi per Proeti rores. Idem proditum est nominatim ab auctore Summa ruralis. & inde quoque explieandum id quod . I simus in eam aenis. Porro , de flatu ruulari in VI. ubi summis precibus B ni factum VIII. a Principibus sinularibus desiderat , ut permittant Abbatissa &Monialibus litigare per Proeuratores: qui locus referendus aiu Francc m Reges. Hoc autem Ius in Francia esse vetustissimum, observo ex formiatis Mareus, apud quem lego sermulam hujus licentiae ita fuisse eonceptam: Fidelis Des m pitio ille ad nostram praesentiam funust nobis, eo quod propter simplicitatem suam causassuas minime possit μοδεραν , vel admoIure, elementiae Regni nostrἐμι iis, ut ἐκ linias vio illo omnes causas suas in vice ipsius, ram in HV, νη min Palatio nostro admaliandum μοδερ tiendumqtie recistere deberet, ii per fissuram eas eidem υi a vi remmmdaus, Crun iratur Iure illo veteri Francico , quo hodie non utimur, em venia litigandi per rimcuratores ; Universitas Parisiensis, quam os; in e stiit suisse magis eccletiasticam quam saecularem, literas illas a Cancellaria ecclesiastiea S. Pontificis, potius quam a Cancellaria saeculari Regni impentandas esse censebat. Et haec est vera ratio impetrandi Rescripti in eausis, quam veteres interpretes non observam Eadem est sors huius noth i capIι. quod est explicandum ex veteri Iure in E elesia Gallicana observato, quod & hodie retinemus contra eommune Jus Pontificium I de quo in conventionibuς habitis inter Leonem x. & Franciscum l. Regem nostrum, tit. de hi M. appellationibus, in Contardati ubi frustratoriae illae &moratoriae appellationes Iuri Civili ineognitae rei ieinntur. Fuit verustissimum Jut
Galliae, de quo retiaeado extat elegantissima epima Sa. Hildeberti Coenom
49쪽
nensis Episcopi ad Honorium Papam. Episcopi enim Franeiae vix admittebant appellationes sine iusta causa, ut constat ex epistola Nicolai I. summi Pontificis ad Episcopos Galliae, de depositione Rotaldi Suessionensis Episcopi, quae extat in Bibliotheca sacra s & ex ean. Arguta a. q. f. quod & observatum suisse temporibus Alexandri III. huius capit. auctoris, colligere licet ex epist. Amulphi Lexoviensis Episcopi ad Adrianum Papam, huius Ali xandri III. praedecessorem.
Cum igitur Francia temere non admitteret appellationes istas, ut ex superi ribus manifestum est ; coeperunt quidam impetrare a summo Pontifice Rescripta , quibus nominatim libera ista appelliatio permittebatur ; ut quod ex Jure communi Pontificio in Francia non obseri ato numquam obtinebant, Rescripto Pontificio specialiter muniti consequerentur. Et valde censeo in hanc rem esse notanda haec verba, quae extant in prima compilatioue , dc literis apostolicae protectionis munita; qui Sus nempe expresse Ponti sex vult commune Ius pontificium
liberae appellationis observari . Et haec , ni fallor , verissima est ratio tamdiu quaesita impetrandi huius Rescripti, quod causam dedit huic consultationi Sen nen P Archiepiscopi ; qui & nominatim eadem consultatione ab eodem Pontifice petebat, quid tenendum esset de frustratoriis illis appellationibus , ut constat ex cap. Super eo , infra de appellationibus , quod est pars huius capit. n stri, ut & D. Cui acius docuit, reli itiita inscriptione : Idem, nempe Alexander III. Senouensi Archiepiscopo. His e nitis , sacilis erit decisio huiua cap t. si unus liberam appellationem
generaliter in omnibus causis, quas hahere potest, Rescripto impetraverit ; alter vero contra eumdem speciale Rescriptum, quo a summo Pontifice cognitio causae committitur, addita nominatim ha clausilla , appellatione remota, etiam Iure Civili cognita. L. r. g. ult. si a quib. appell. non licet. De qua Suetonius
in Caluuiar Magimatibus, inquit, liberam jur sdictionεm, oe siue fui appellarioue concessit. Hoc casu speciale Rescriptum derogat generali, ex certissima regula Juris, quam in toto Jure Civili observari Papinianus ait, υulgata I in t io, odereg. Iuris. & nominatim in legibus & constitutionibus Prineipum, huic regulae locum esse docet L. Sanctio , E. de paenit . Proprie autem ste scriptum quo mandatur cognitisti mandatum vocat; ut colligere licet ex I. 6. E. de . Proco . 8c ex L. i. Π. de Q. υus cui mandata ej I iurisd. Et quemadmodum Iurisconsultus ait in 1. 6. E. de hἰιris i. omatum Itidie. mandata iurisdictione , post moriem ejus qui manὸavit , re integra solvi mandatum , scut in reliquis eausis r ita quoque eleganter in hac specie , ut in caeteris , rescribit Pontifex speciale mandatum derogare generali.
EX p rῖς venerab. Datris nostri in Conventrensis Episcopi no.
stris est auribus intimatum , quod cum de causa , quae inter G. R F.Clericos vertitur super praebenda de Novalis, cognoscen legitime eidem G. ssecundum tenorem literarum nostrarum conti. nentium , quod si constaret ipsum F. de perjurio esse convictum ,
& perpetuo illi renunciasse praebendae , appellatione cessante in
50쪽
ΙΜ Τ i T. III. LIB. I. CO M M. amoveretur ab ea, eo cognito Sc probato praebendam adiudicasset
eandem: ipse F. in in vocem appellationis prorupit; & ad te, quod
ei praebendam praecise & absque causae cognitione restitueres , literas nostras reportavit . Et Episcopum qui post appellationem
eum praebenda spoliaverat , auctoritate apostolica alicui beneficium conserendi potestate appellatione cessante privares , donec per se vel per nuncium aut per literas suas de tanto excessu satisfacturus ad Sedem Apostolicam accederet. & pne nominatam S. si eundem F. in jam dicta praebenda praesumeret molestare , vinculo excommunica.
tionis usque ad condignam satisfactionem constringeres in . Verum quoniam non credimus ita praecise scripsisse , & in hujusmodi lite. ris intelligenda est haec conditio , etiamsi non ad natur , si preces veritate nitantur : mandamus quatenus inspectis literis , quas
Episcopo praedicto direximus , si inveneris , quod secundum praeis dictum modum ei scripserimus , & in literis , quas praefatus F. reis portavit, non suerit habita mentio priorum literarum e sententiam praelati Episcopi confirmes , & saepedictum F. cum literis nostris , quas tibi detulit , ad praesentiam nostram tamque salsarium venire
compellas. EX hoe capite eenseo esse proponendam speciem vexatae, & nondum intelleiactae leg. Et non eoenhio , Cod. Si contra ius vel utilitatem publicam , quae extat in Decreto Gratiani 13. quaest. 6. Ex hac lege vulgo interpretes colligunt male, eum cui nuda & smplex executio rei iudicatae delegata est, opposita &probata falsi exceptione, posse rursus de omni negotio, iam iudicato, cognoscere; contra ceriissimam Iuris definitionem, in I. 6. & l. penulti Cod. de executioneret judicat. quod tamen ex falso intellectu d. legis Es eognitio, usus invexerat, ut constat ex eam De eatem , infra de sententiis oe re iudicat. Ubi D. Cujacius, quod pace magni viti dictum sit, sine causa contra Alexandrum i II. insurgi
exillimans d. legem Etsi eosnhio, omnino pugnare cum sententia d. cap. De ca- πο quo potius renovatur intellectus d. legis , quae non est accipienda de Rescriptis quibus mandatur executio rei iudicatae ; sed de Rescriptis quae lite pendente, ante definitivam sententiam vel post , interposita tamen appellatione , quam constat suspendere iudieatum, impetrantur, ut quid celeriter reformetur , puta, ut restituatur possessio . Quorum Rescriptoruin suggero nobilissimum exemplum ex lib. io. Ephiolarum Symmachi, epsola 46. Cujus species omnino nostrae huic est similis, & breviter haee est: Constantius Suarius mota lite de quibusdam bonis contra Theodosium quemdam absentem , ex sententia Iudicis missus fuit in possessionem honorum de quibus quaerebatur: qua sententia Theodosio cognita, statim appellavit, & post appellationem tmerpositam , a Theodosio imp ratore Rescriptum impetravit , quo mandatum fuit Symmacho Praesecto urbis, ut statim quae Theodosio absenti sententia Iudicis ademerat, resormaret. Quo Rescripto oblato Symmacho, cui & cognitio principalis causae appellationis iam interpositae a Thec sio delegata suerat, totius nmotii, ut loquitur cum Co