Gerardi van Swieten ... Commentaria in Hermanni Boerhaave aphorismos de cognoscendis, et curandis morbis. Tomi primi pars prima quinti pars altera 3.2

발행: 1754년

분량: 347페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

s. ii 31. Nimalia autemsere quaecunque hoc malo assici, suoque contagio alia, & ipsem Hominem, laedere possunt.

Frequentissimae hoc docuerunt observationes, quod nempe ab uno e ne rabido . plurimi alii, atque etiam homines, intiem suerint, qui dei de alia animalia similiter affecerunt. Adeoque nisi cito imorerentur anum alia rabiosa ex morbo , vel occideremur, rabies certe immaniter proinpagari posset; nullε enim observatio docuit , venenum illud mitescere , dum ex uno animali in aliud propagatur. Cum autem mordendo praeocipue communicetur hoc venenum , hine in animalibus majoribus obis servatur potissimum rabiei propagatio, quia non tam facile morsu necari possunt, uti minores aviculae v. g. ; adeoque post vulnus morsu a iis vim satis diu supervivunt, ut veneni suscepti effectus se manifestate.

.possint.

s. ii 31. IEmpe 'Canes, seles, lupi, vulpes, equi, asni, muli, boves, sues, simiae, galli gallinacei. h .mines, i prius rabiosi, id vitium in alios propagaverunt.

Reeensentur hie animula, quibus rabiem contigisse historiae docent. Aureli as f .addit his urses & leopaidos, de quibus . tamen minora . numero obtervata habentur, i quia hae serae ab hominum eommercio reo i motae latebras densis in sylvis quaerunt, seres semper, dum hominem vel aliud animal mordent, oeeidunt & foedissime dilaniant. 1 Lupi vero& vulpes in habitatis locis saepe praedam quaerunt, majora animalia quandoque vulnerant, non ero semper occidunt. Videtur autem equis, bus, asinis, mulis, suibus , arabies per morsum animalis rabiosi com--municari; nam non me at certis, obtervationibus constare , quod haec animalia sponte hoe morbo eorreptat suerint . .Uerum de gallo gallinaeeo dubitandum videtur, utpote pugnaei in satis ira eundo a mali . Verum quidem est, vulpes gallinaceo generi insidiari, adeoque potuisset di gau. lusia rabida vulpe vulneratus rabiosus fieri. vidit cilia em, i a veteri gallo gallinaceo in manu rostro vulneratum, ut sanguis de via. mere exiret, jam prima die rabiosum factum , eertia die , peri e ; inee sne nec ferro, vel u Ilis aliis praesidiis, iuvantibus. Dum duo galli aeem vi me inter se dimi earent , mulier hane pugnam dirimere volens vulne--raturi in brachio ita ut sanguis exiret , dum eostro unus ex his gallis validum ictum inflixerat , unde hydrophoba facta paulo post mortua is fuit sibi. Nulla tamen mentio: fit in utroque hoe casu, gallos illos an. etea 'abinis . ah animali morsos fuisse. An summa iraeundia tale quid sacere potuit in hae ave ρ uti de iratissimoi homine ad g. at 3o. dictum. . fuit. Sed tunc quaeri posset , cur non frequentius rabiosi fierent galligatis

202쪽

t 34. RABIES CANINM 13ν

gallinacei, chim ini Anglia aluntur ad pugnas, 3e quidem seroe Issimi redis duntur. Videmur haec observata docere, quod & in gallis quandoquo absque contagio praegresso irasci possit rabies.

s. r i 33. IUlli tamen animali frequentius , quam cani , lupo, & vulpi; hisque inprimis ex causis internis,

absque contagio praevio, nascitur.

Conserendo historias demorsorem sparsim descriptas hoc patebit: eanes videntur omnium frequentissime in nunc morbum incidere a causis inisternis, & de his animalibus domesticis certiora observata haberi possitntis Lupi autem δt vulpes, canibus satis similia animalia , etiam satis se quenter rabiosa fiunt, sed de illis minux certi sumus, an sponte sua, an

vero per contagium hunc morbum contraxerint.

s. II 3 4. semida ue regio magno aestu squalens, & vicissim xx Dimmo frigore horrens; tempestas aestuosa, siccaque,

diu durans; victus ex carne putrida, foetida, verminosa; potus abie tia; vermes renibus, intestinis, cerebro, cavis narium olfactoriis, innati, sunt causae praecedentes, in his animalibus, nasciturae rabiei.

Cum horrendus adeo hie morbus sit , operae pretium est indagare iulas causas, quae rabiem in eani bua praecedere solent, ut illae vitari posisinit vel si tales fuerint, ut in canibus jam praeexistant, animalia haec

statim neeentur, antequam hoc morbo corripiantur, seque caveatur con. tagium.

REGio νER vi DA &e. In summis aestruis servorἱbus , & in ealidioria hus regionibus , frequentius canes rabiosos fieri, omnes testantur obseris vatores; jamque hoc monuerard antiqui Μedici sit; verum addiderunt. interdum & intensissimo sub frigore rabiem nasci. Novi hominem, sub finem mensis Decembris a sele in digito demorsum , hydrophobum factum fuisse. Aetius κὶ autem scriptit, praecipue frequentem hune morobum. observari in illis regioni a , ubi hyems & aestas pariter modum excedere solent. Interim videntur observationes testari, quod magnis sub aeris caloribus, & sicca simul tempestate, rabies frequentius oriatur. Uninde in quibusdam locis mos obtinet , ut trucidentur canes , qui diebus cani eularibus per urbes vagantur. VICTus Ex CARNE &e. Μajores molossi, qui eatena lipati aluntur . ut lares latratu terreant, satis frequenter rabie solent corripi di his autem canibus, ut fiant serociores , solent carnes dari majorum animalium, quae morbo

ιέ Aegineta Lib. U. C . t tr. pag. 74. versa. Aelius Lib. VI. Cap. xxlv. pag. an. Dioscorid. Theriae. cap. a. pag. sar. E Ibidem.

203쪽

s o RABIES CANIN A.

morbo perierunt, vel humanis usibus adhiberi non solent. Sie equorum earnes in aere siccatas calido , semiputridas saepe , lardum balaenarure &e. ob pretii vilitatem his canibus dare solent; unde a putrido hoc viactu videntve disponi ad hunc morbum, & quidem omnium maxime, si potu careant. Sandoque enim contingit ut illi, qui horum animalium curam gerunt, obliviscantur aquam apponere , dum miseri canes eatenaligati potum quaerere sbi nequeunt. Dum autem hoc aestivis mensibus eontingit, sere semper rabies sequi solet. V ΕκΜEs RENIBUR &e. Vermibus frequenter laborare canes quam ceristissimum est: raro enim disseeui eanem c& plurimos disseeui quin in .e. nerim vermes in ventriculo, intestinisque, teretes, taenias, ascarides , imo & in aliis pluribus corporis partibus . Probe memini in primo ea. ne, quem dissecui , me non potuisse invenire renem sinistrum ; dumque eredebam novellus medicinae tyro hoc meae ignorantiae adi cribendum esse, apice scalpelli locum , ubi renem adesse debere suspicabar, leviterrasi, & subito prosiliit vermis satis masnus , rictu patulo, penitus diversus ab illis, qui in ventriculo & intestinis inveniri solent: iuueni postea totum renem consumtum suisse, externamque membranam solam suis perstitem ea vum vasi saccum secisse, in quo vermis ille nidulabatur. Cum iam eanes, putri A & verminosa earne utentes, saepe rabiosi fiant; post mortem inveniantur vermes copiosi in 'his animalibus; eerebrum paucis horis post mortem putridum inventum fuerit & verminosum ι) in e ne , qui rabiosus suisse credebatur , de ideo occisus fuerat; quidam sue. xunt an hac opinione , verminosum esse eontagium rabiei: & quidem magis adhue probabilis videbatur haee sententia, quod argenti vivi , in. ter anthelmintica remedia masni nominis , usias quibusdam profuisset ;de qua re postea dicendum erit. Certe eanis ille, quem disseeui , rabio. sus non erat, sed cultro anatomico damnatus fuerat , quia totam vicianiam turbabat molesto eiulatu, & terrebat plures, qui funeris brevi seis turi funestum praesagium inde deducebant superstitiosi. Hinc videtur adhue satis dubium esse , an vermes in canum viseeribus latentes, ad rabiem disponant.

S. ii 3 3. Neipientis rabiei signa sunt haec inprimis, quibus tetrae I luis cautela nititur: fiunt tristes, solitarii, se abscondem

tes, muti quoad latratum, murmurantes tamen, cibum potumq; Gmnem adversantes, in ignotos quoslibet irati, & irruentes, Heri t men adhuc & memores & reverentes, aures, caudamq; dimittentes, somnolentorum instar incedentes: hactenus primus gradus mali iis adest: morsusq; tum exceptus periculosus quidem, non vero pessimus est: dein anhelare , linguam exserere, spumam plurimam emittere,. hiare,

204쪽

hiare , nunc segia iter ut semisopiti, nunc subito celeriter incedere, nec recta semper via, mox ne Herum quidem amplius agnoscere, oculos habere demissos, lachrymosos, pulverulentos, linguam plum-heo habere colore, i ubito gracilescere, insanire, furere; hic secundus est gradus mali, quem vix triginta horis serunt, quin moriantur. Morsus hoc tempore fere insanabilis : quo vero animal vehementius furit, diutius malo laboravit, morti propius cist, eo morsus lethalior, acutior, & symptomata citissime creans violentissima, & contra.

Μagni momenti est , cognoscere signa , quibus observatis certi es

possumus, canem rabiosum esse, ut nempe statim occidi possit , ne noceat hominibus, vel venenum aliis animalibus tradat. Praeterea ut tristi metu liberentur homines demorsi s cane , qui non fuerat rabidus . Quando in ultimo stadio morbi canes anheli, lingua exserta , ore spumante , emaciati omnIno , obvia quaeque mordent ; sacile ab omnibus cognoscuntur rabidi: verum maxime pioderit cognoicere prima morbi incipientis signa, quae omnia in textu accuratissime describuntur , nume-

rolis observationibus eonfirmata, & a veteribus Medicis m accurati iasi me jam notata. Dicitur autem hic tantum de lignis rabiei caninae , quia in aliis animalibus, quae hominum consortia fugiunt, haec tam facile deierminari neque uni; & reliqua fere semper , a canibus prius rabiosis morsa in hunc morbum incidunt. Si ergo praegressis illis, quae praecedenti paragrapho habentur, tristior solito appareat canis nee latret amplius, cibumque & potum avertetur, occidendus illeo est 1 iristissimi enim calus docuerunt, quantum sta in mora periculum. Omnia autem animalia , demoria a tali cane , pariter statim e medio tollenda sunt: vulnera vero hominibus inflicta summa cum cura tractanda , uti postea dicetur: imo si vel minimum dubium de hac re suerit , negligendum nihil est; satius enim est , ut demorsus a cane homo has molestias etiam frustra patiatur , quam ut , omissis cautelis necessariis , in dirum hune morbum incidat. Aliud fgnum rabiei in eanibus memoratur a recentiore auctore n , qui se saepius hoc observasse affirmati nempe quod omnes alii canes sugiant instinctu naturali, & cum signis masni terroris, canem rabiosum. Contingit quandoque , ut canis , de cuius rabie dubitatur, occidatur. ilico, antequam certo constet, an rabiosus fuerit; in primis si ignotus ex aliis locis venerit; unde demorsi a tali cane pessima metuunt. Item ratur autem co) sequens experimentum ad elucidationem hujus dubii . Si nempe frusto carnis elixae Dicentur sauces dentes S gingivae canis mortui , & deinde illa earo offeratur cani; si mortuus rubiolus fuerit , oblatam carnem repudiabit cum clamore & ejulatu; sin minus, avido

comedet. Cum m Aetius Lib. VI. Cap. xxiv. pag. rv. Aeginet. Lib. V. Cap. II . pag. N. versa. in R. Iames a neW method ecc. pag . 36. o Mad. des scienc.

205쪽

3ι, RABIES CANIN A. s. II 33. 13ε.

Cum autem illud venenum , dum actuosum redditur , vires acquirat eundo, periculosissimus morsus tune est, quando illud animal morti proinximum, uti etiam dum iratissimum simul, in qua re omnes observat res conveniunt. Antea ad IIIo. patuit , in iratissimo homine , proprium mordente digitum , hydrophobiam natam fuisse, adeoque non mirum est, per iram hujus veneni ineaciam augeri.

g. i a 3 6 Tin autem ullius veneni tam multiplex contagium, nam morsu vel levissimo . per vestimenta adacto, tantum radente, nec eliciente sanguinem; spiritu ex ore in hominis pulmone adducto; spumae contactu recentis, vel etiam dudum exsiccatae, i viis, linguave exceptae; osculo tantum rabido cani dato; infectionea contaAu multo instrumenti, vel vulneris, quo dudum ante animal rabiosum occisum fuit; esu lactis, earnisve, animalis rabiosi; attiat . pertractatione multa rerum per praecedentia insectarum.

In Vulnerum historix, ubi g. tues de illorum infectione Venenata age

batur, pluribus probatum filii experimentis, quaedam venena impune deglutiri, quae vulneri immissa certam mortem faciunt. Praeterea con stat , venenatis telis intersecta animalia impune ab hominibus mandue Ti . Coram tale experimentum mihi exhibuit Celeberrimus vir Caudamnis,

egregium Regiae Mademiae scientiarum ornamentum M dum ab itinere , quod mensurandae telluris gratia instituerat, redux secum tulerat illud venenum , quo Indi solent tela sua imbuere. Laneeola leve vulnusculum inflixit gallinae sub ala; mox tetigit levissime hoe toxico vulnusculum statimque bis vel ter eonvulsa gallina periit. Servus Indus, qui illum . comitisatur, sequenti die illam gallinam. adeo cito lethali veneno omcisam, eomedit impune. Affrmabat Celeberrimus vir, Indos telis hocinxi eo imbutis vulgo ad venatum uti se & oecisa se animalia quotidianum illis vimam praebere. Uenenum vero canis rabiosi pluribus eerte modis nocet , S demoria animalia comesta rabiem propagant, uti patebit ex sequentibus . inuenetum vulnus, lieet leve iuerit , requiritur in plerisque venenis; rabies

canina autem propagari potest Mo Rau OL Lxvi syrino TANTUM RA. DENTE, NEC ELICIENTE DANGUINE Μ. Verum 'uidem est, docui ,

obtervata , quod ubi prius dentes rabiosi animalis transire debent ρος crassa. vestimenis, abstergi venenatam salivam , de minus rabiei perie lum esse, uti in pluribus hominibus , ab eodem rabioso lupo demorsis , . observavit Sativages p celeberrimus apud Μonspelienses Medicinae.

Prosetar; . adeoque nudis eo oris partibus eruento morsu immissum iu Iud venenum longe magis noeere. Interim tamen plures Observationes

ιρὶ idem ille aucior recenset, quae evineundi, absque vulnere per cutim

intem

206쪽

gntegram transivisse illud venenum. Notabilis casus apud Ponaris ν legitur de rustico rabiolo, qui brevi se moriturum cognoscens , unicum hoe latium ab illis, qui vinculis constrictum tenebant , obnixe rogavit, ut ante mortem liueros osculari liceret, quod eum concessum essα, paulo post periit: verum liberi eius septimo post die eodem morbo eo repti perierunt omnes. Spisti Tu Ex o RE &e. An adeo volatile sit illud venenum, ut exspiatans de corpore rabiosi animalis in aere volitare possit , sicque inspir tum una cum aere propagare contagium , non novi ulla certa observatione constare. iamM ν quidem habet sequeqtiar H--m υμ- Hobomm vidam in Ddmphodicam passi-- --κπιμι suius aspirationis adora ex ra ido cane adducto , cum deflecti ne quadam naturalis Di ratio m Mara vetienosum aerem ad cis, oe talibus inserit panibus. Aresaeus εὶ si. militer assirmavit , a solo halitu eaois rabiosi inspirato hominem hoe morbo assici posse. Si autem consideretur illud eontingere non posse, nissi admodum propinquus fuerit homo rabiosa animali, & simul notetur. spumescentem salivam in ore & faucibus rabiosorum animalium haerere, cum illam deglutire nequeant , atque respirationem admodum dissicilem A anhelosam esse ultimo morbi tempore, unde rabie correptos

canes dixit Aeginae u , parebit satis, quod minimaς Glivae guttulae per ualidam illam exspirationem abradantur, si inue propinquum hominem inficere, possint ἔ inprimis eum eo pejor sit insectio , quo animal morti propinquius est, uti praecedenti paragrapho dictgm suit . Praet

rea si per solum aerem inspiratum illud venenum communicaretur , Deacuentius assicerentur illi, qui miseris hydrophobis ad moriem usque assistunt: observationes autem numerosae docent, non infici adstantes, nisi vel morsu, vel salivae aspersimis , eontagium propagatum fuerit. Interim iustus tam diri morbi metus moner, merito etiam ab halitu talium aegrorum cavendum esse. Nimia enim cautela hic nunquam nocebit. SPUMAE CONTACTU M. Novi quidem, celebres in arte viros dubia tare , an solo contactu spumae , dum integra cutis est , morbus ille propagari posset. Staipara van der Viselen sui notat, se plures vidisse i puto rabio rum aspersos absque noxa r jusserat tamen loca tacta ablui probe aqua maritia, & bis terve dederat theriaeam. Unde concludit . respiratione de contactu sola rabidorum continium in alios transmitti non posse. Praeterea notat, sibi ipsi nihil nocuisse, dum pulsum tange do madentes stidore manus similium hominum attrectasset, credens sud rem pariter contagiosum esset debere, si saliva solo attami morbum propagaret. Μ.net tamen, quod cautelae gratia statim abluerit ma ous aqua para . . Interim servatio Patinarii modo memorata docet, moribundi patris oscula inseeisse filios i licet enim & reliqui humores inficiantur in

207쪽

rabidis , videtur tamen per salivam facilius propagari contagium ; im, & facilius saliva inficitur, ut patebit ex sequentibus. A saliva, spumescente, caliga, corpori aspersa , aliquid metuendum

esse in hoc morbo, prudentiores omnes facile concedent: verum magis

mira hile videtur, quod a saliva spumosa, dudum jam exsiccata, mochus hie propagari possit. Apud Aurelianum fael sequens observatio legitur . Sari rix quaedam, quum chlan dem scissam rabidis morsus sarciendam sum

ret, atque ore samina componeret , lingua pannoνum futuras iamberet affuerulo , quo transtum acus faceret facitiorem , tertia die in rabiem venisse memoratur. Similem casum dum viderat Hildautis f=J, vix audebat i l. tum proferre, dum ab omnibus pro fabula habebatur. Matronae vestem denti hus arripiens canis rabidus illam laceraverat , huc & illuc trahe n.

do, caeterum nullum vulnus inflixerat. Illa nesciens, canem rabidum

fuisse , laceram vestem resarcivit , filo dentibus abscisso , dc post tres menses periit hydrophoba. In casu ab Aut elicino memorato lambendo sar.etrix humectaverat suturas; in hoc calu autem simpliciter filum, per vestes , saliva canis rabidi insectas , adactum mordendo abruperat Matro. na; unde sorte serius in hydrophobiam in eidit. In utroque casu saliva venenata per humanam salivam diluta immediate applicata fuit linguae, labiis, gingivis , quae crassa cute non teguntur; & praeterea ipsos sali. vae sontes propius attigit, quod majus hydrophobiae periculum induce. re patebit ex sequentibus. OsCULO TANTUM dce. Oscula hydrophobi patris perniciosa suisse li. beris, antea vidimus; adeoque procul dubio simile malum metuendum . erit illis, qui rabiosum canem osculati suerunt. Exemplum hujus rei habet Seheneobius et de patricio viro qui rabiosum canem, antequam dimitteret suffocandum , osculatus, postea hydrophobus periit. INFECTIONE A CONTACTU &c. Venenum rabiosi canis vestibus diu adhaerere posse, modo vidimus; sed apud Suevcchium saJ legitur casus, de puero, qui abstet ens rubiginosum gladium , quo ante psu res annos rabiosus eanis consessus fuerat , mala fortuna digito suo inflixit vulnu. lculum , atque inde periit hydrophobus. Esu LACTIs , CARNI svΕ Sce. Quamvis videatur saliva in hoc morbo prae reliquis infici, tamen videtur justa suspicio esse, venenatam hane labem δα aliis partibus corporis adhaerere. Celeberrimus Sauriges in pulcherrima Scutilissima dissertatione , suam de hoc morbo scripsit , videtur hujus opi. nionis suisse, quod sbia saliva propagaret contagium, non autem reliqui

humores: verum dum lupi saevioris carnes in varia obsonirium genera parabantur a venatoribus, omnes illi, qui inde comederant. non multo post tem-

rota correpti fuerunt rabie scJ. Vidit Palmarius, ex framisis , in quod ra-

208쪽

bie perciti sues decubuerant, esu , NMs, boves , ouer o reliqua animalia quae 'amentum degusaverant , rabiem cousraxisse , tonamque perrasse id l. optime quidem notat Celeberrimus Guisses, quod potuerint carnes lupi saliva inquinatae fuisse; sorte & caput ipsum partem horum ferculorum secerat: imo admodum probabile videtur, stramen , cui rabiosi sues incubuerant . a saliva infectum fuisse, cum rabiosis animalibus magna spumescentis salivae copia ex ore stillare soleat. Sed legitur e I, canem rabidum factum fuisse, dum sanguinem, de vena hominis hydrophobi missum lamberet. Testatur Hii danus de juvene viginti annorum, cujus pollicem rabidus selis, messis tempore, unguibus scalpendo laeserat adeo leviter, ut vix offensa suerit epi. dermis, quod initio mensis Martii hydrophobus factus perierit: in serus enim hoc animal rabiosum su i sse, neglexerat hoe vulnusculum . Haec obser. vata videntur docere, non ibiam salivam, sed & sanguinem, imo solidos ungues rabiosi animalis posse propagare contagium. Verum quidem est,

jecur rabiosi canis tanquam antidotum proprii veneni commendatum suisse; sed an prosuerit, non adeo certo constat: praeterea, uti ad s. 1r 7. dic tur, laudabatur hepar exustum, adeoque procul dubio per ignem vivum suerat destructum illud venenum. Hi ne videntur observationes medicae docere, per lativam frequentissime communicari morbum, ita tamen ut& alio modo idem malum sequi possit; adeoque dictat prudentia, ab omni contactu rabidi animalis cavendum esse, quantum fieri poterit. Verum quidem est, observationes quasdam inveniri apud indicos, quod demorsus ab animali rabido cum uxore colverit absque communicatione contagii; tale exemplum apud Fred. Decisera fg habetur: sed notandum, quod lex ante mortem diebus hoc contigerit; de ex ipsa historia morbipatet, quod dum hydrophobus fieri incepit, bidui spatio perierit: adeo. que rem eum uxore habuit illo tempore, dum venenum illud nondum . actuolum factum fuerat, sed quietum in corpore latebat. Interim tamen

neque illo stadio morbi hoc absque periculo fieri docet observatio Hommaa. Qt homo enim a lupo rabido demorsus, neglexit plasam, eoivit eum uxore, post aliquot dies & ipse, & uxoe in hydrophobiam ine id

runt; uxor tamen evasit, maritus periit.

Omnia ergo haec evincunt, magna cautela opus esse, ut, ubi vel mi. ima eontagii suspieio est, evitetur dirus ille morbus. m. III. Pars II. F. II 37.

209쪽

RABIES CANIN A.

S. 1 ε 37. o Ursum vix ullum venenum notum, cujus tam atrox, I adeoque hominem immutans, virus, quodque, ubi incipit se prodere , tam violente, & celeriter furit, & tamen simul adeo diu latere possit, antequam se manifestet: namque alii si tim, alii ut narrant, post viginti integros annos a morsu elapsos, alii rursum omni intermedio tempore urgeri incipiunt malis huie furori propriis r pendet vero haec diversitas, a calore tempestatis anni, a vario gradu morbi in animali mordente ii 33. , a tem

perie hominis morsi, quum biliosi eo facilius vergant, pituitos,&hydropici contra, a diverso victu, medicamentisque adhibitis .

Alterum, quod maxime mirantur Μedici in hoe morbo, est . quod dia saepe latere possit illud venenum in corpore humano, & nullo se manis stare signo. ubi vero incipit actuosum fieri, tunc producit morbum acutis simum, plerumque ante quartum diem lethalem. Gauniu s ι l jam notaveriras, per plures menses lilere posse hoc malum; imo post integrum annum a morsu suscepto vidit hominem hydrophobum satium fuisse. Septem mensium spatium inter morsum inflictum & hydrophobiam secutam meis morat Aegineta cὶ; quod & confirmat Aetius fιJ: monent tamen ulisti mi illi autores, quod frequentissime circa quadragesimum a veneno su kepto diem rabies sequatur; quod reeentiorum obiervata confirmant γ, Celeberrimus Mai vages γ notavit, omnium celerrime hydrophobiam sequi, si saliva immediate insecta suerit, per vulnus faciei inflictum, oicula rabioso animali data, aut carnes talis animalis comestas; atque hoc aliquot observatis probat, imprimis mulieris in facie demoriae, quae tertio die jam erat hydrophoba. Interim tamen Baccτιις vide it 3 a. vidit olitorem, a veteri gallo gallinaceo in manu vulneratum, prima die rabiosum factum, di tertia die mortuum. Haec observata dolent, illud venenum satis cito actuosum fieri quandoque , dum e contra alii casus habentur in Historia Μedica, qui videntur evincere, illud per plures annos silere pota, & tamen, dum in actum dedueitur , cito occidere. Iob. Faber neetis co notavit, hominem, ante sesqui annum a lupo rabido demoriam Εydrophobum tertia die in insultu motbi mortuum stan . Sebmidius p mulierem vidit , quae ante viginti annos a ea ne rabido demoria, toto illo tempore nihil incommodi inde senserat; dein da eortiis piebatur febre malisna.& hydrophoba facta octavo morbi die periit . Cum autem ad β. t 3o. dictum sierit quandoque ἰn acutis morbis sponte naseo

hydrophobiam, in ito p est gubitari, an illud malum, acuti morbi temopore εὶ Comment. a. in Libr. I. praedict. Hippoc. Charier. Tom. VIΠ. pag. 7 s. R . Lib. V. Cap. 1rr. Pag. 74. versia. ιὶ Lib. VI. Cap. xxrv. pag. 3 π. m) sauvages Dissereat. sur Ia nature ec cause de la Rage pag. s. in Ibid. pag. 4.lo Hernandes rerum merican. medic. thesaur. pag. 491. sp In misceli. curioΚ

dec. I. anu. p. pag. 117.

210쪽

Lit 3 . RABIES CANINA . 1 r

pore natum, tribui debeat contagio ante viginti annos concepto, & tamis diu in corpore latenti abique ullo malo effectu. Uerum idem ille autor qὶ narrat alium calum de ancilla a rabiosi canis mortu curata, quae sinisgulis annis circa tempus, quo demoria fuerat, leviter delirabat, & quan. dam liquidorum aversionem habebat; tandem tamen persecte sana superviaxit diu. In illo casu videtur pristini mali vestigium satis diu superfuisse

in corpore , licet non adeo validum, ut lethalem hydrophobiam inducere potuerit. Solet etiam ad probandam diuturnitatem hujus mali adduci o servatio, quam scripsit Ros , Reipublicae Lausannensis Me dicus ordinarius r , de honesta matrona, a cane rabido demorsa in sint. stro brachio, cui statim a sedulis & doctis Medi eis efficax medela adhubita fuit, dum simul Chirurgus serro & igne vulnus tractaverat. Sana omisnino videbatur. Post septem annos elapsos percepit in brachio sinistro dolorem acerbissimum ae si dentibus caninis discerperetur; paulo post furor, mentis alienatio, moeror, trillitia, vigiliae summae, sitis inexplebilis, se-bris, maxima virium prostratio, ciborum fastidium; nunquam tamen, quod notandum, a potu abhorruit. Curata ab hoc morbo post alterum septen. nium, adeoque decimo quarto anno post morsum a cane rabido inflictum, iterum gravissimo morbo decubuit, cum vellicatione & dolore insenti in codem brachio; lanata tamen feliciter. Post sex annos elapsos similis morabus similibus symptomatibus stipatus recurrit denuo, a quo pariter evasit. Postea brevioribus intervallis rediit idem malum.. Verum si perpendantur omnia modo enarrata, non videtur e stare, quod morbus, a veneno rabiosi canis, latente adhuc in corpore, excitatus suerit,

cum nunquam illud signum pathognomicum, horror nempe ab omni liquido, adfuerit. Dolor satis acer quidem percipiebatur in brachio demorso ab ini. tio morbi, sed sorte hoc non adeo mirum videbitur, si consideretur, mulistos, gravia vulnera olim passos, in loco cicatricum dolorem sentire morbo quodam ingruente; uti etiam circa subitas aeris mutationes; quod 3c idem huic matronae contigisse in morbi historia narratur. Plures similes casus , qui docent, diu silere posse in corpore humano illud venenum, apud aut res habentur f . Non tamen videtur certis observatis constare, illud venenum per viginti&ultra annos in corpore latuisse, ae postea tamen hydro. phobiam produxisse. Cavendum autem, quantum fieri poterit, ne aegris inculcetur, tamdiu illud malum latere posse; perpetuus enim metus, &hinc orta tristitia, miseros torqueret, & sorte contalium in actum deduceret, quod adhuc dissipari posset de corpore: sequenti enim paragrapho patebit, tristitiam & solitudinis amorem observari in demorsis , dum veneniam susceptum incipit actuosum fieri. Illis vero hominibus, qui vulnera talia

SEARCH

MENU NAVIGATION