Gerardi van Swieten ... Commentaria in Hermanni Boerhaave aphorismos de cognoscendis, et curandis morbis. Tomi primi pars prima quinti pars altera 3.2

발행: 1754년

분량: 347페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

niam abire; de quo videantur illa, quae ad i. 7 dicta fuerunt . Dum

peregrinum quid cum sanguine movetur, turbantur saepe omnia in cerebro, uti videmus in ebriis, qui quandoque pessime surunt, donee stimulus ille, sermentatis liquidis inhaerens, vel expulius suerit de corpore, vel subactus& iners redditus. Dum elapso saeculo tentabant transfusionem sanguinis,& mira promittebant quidam Μediei in morbis curandis, si sani anima. lis i anguis transmitteretur in venas hominis, educto proprio sanguine; do.

luerunt tristem eventum audacis experimenti, cum sequeretur ingens fur

in miseris illis, & deinde mors ; hine publica auctoritate vetitum suit , ne inposterum in corpore humano similia tentarentur l. Bonus sanguis animalis sani, sed diversus a sanguine humano, per Vala encephali fluens, turbavit ilico totus sensorium commune , & furorem induxit . Unde discimus, non semper requiri insignes noxas encephali ad tanta mala pro ducenda, sed leviores saepe causas suificere . Animi assed ius subiti & ua. lidi toties maniam secerunt οῦ inprimis ira , merito brevis furor dicta . qui, dum frequenter recurrit in hominibus iracundis, tandem stabilem si roris characterem in sensorio communi relinquit, sicque maniam prod eit, dissicillime saepe curabilem. Optime hoe notavit Hemostius di.

cens : Dementiae tanto deteriores, quae suscitantuν M ue ea crementorum infamia, quia vel cominus perseverant, Hi flatis recurrunt recidivarum periodis ralioquin absumtis spurcitiis, sponte cessant ubes prognatae . Si enim ab atrabile oriatur mania, spem habemus, soluta & evacuata hac materia morabum curari posse: verum ubi a valido animi affectu se mutatur sensorium commune, ut mania sequatur, satis patet non intelligere liquido Μedi eum, rualis sit haec mutatio sensorii communis, & per quae tolli debeat rem ia. Tales manias aliquoties natas vidi in puerperis, si valida excand scerent ira primis diebus puerperii; omnium maxime si illatas injurias imcisub pectore conderent, & memores foverent iras r sequebantur enim visi. liae molestissimae, & polt paucos dies mania , qu ae in quibusdam tota vita mansit, licet plura & satis e Teacia suissent tentata remedia: in aliis se sim sedatum suit malum , & postea mente ae corpore sanae vixerunt ἀQuibusdam mansit pristini morbi vestigium , reeidivam faciens circa aequinoctium vernum & autumnale, quando magnae illae mutationes corpori humano contingere solent. Plures vidi, qui verno tempore per tres quaintuorve septiman .is erant maniaci , dum reliquo anni tempore recte vale.

aent; imo in quibusdam familiis haereditarium tale malum certo aetatia tempore se prodit. Commune nervorum principium a Μedicis solet vocari sensorium eo mune; nempe illa corporis pars, unde omnes nervi. sensibus & motibus voluntariis tervientes, suam ducunt originem . Illud senibrium commune

in encephalo haerere omnes concedunt, &. hoc pluribus demonstratum svir, ubi de Apoplexia agebatur. Verum constat ex Physiologicis, totum en cepham ν Dionis eoors ae omrations de mirmula: 8. demonstrat. pag. 4 λιαὶ In Capitulo: Pranem iam Fag. LM.

192쪽

MANI A.

cephalon vasculosum esse , adeoque sunctiones hujus pendent a libero

motu fluidorum sanorum per vata determinatae magnitudinis, debito eum impetu . Fluidorum ergo mutata indoles, valorum capacitas mutata , cealeritas motus humorum aucta vel minuta , hic miris & variis modis turisbare possunt omnia, inprimis in illis corporibus, in quibus humores sa. tis soluti sunt, vos a tenera di impulsis liquidis minus resistentia r hae eautem obtinent in hystericis dictis mulieribus, in quibus a levissima causa tantae excitantur turbae: sed simul tunc lolet in his mutari respiratio; sit spiria ducunt. sanguis minus libere a eapite redit cuti pluribus explicatum fuit ad toto. 3. λ rubore suffunduntur genae , di pari modo vasa capitis interni magis distenduntur , soluti humores vasa aliena inisgrediuntur per errorem loci sui de V. ii 8. J majora vasa dilatantur, quae minora vieina comprimunt 3c impediunt; unde iacile patet, miras muta. tiones in sensorio communi fieri posse a levioribus etiam causis; Sc sae. pe observatur, hystericas mulieres delirare, dum illos vapores , uterinos dictos, patiuntur. Si etiam in aliis partibus corpo iis nascatur impedimentum sanguini per vasa moto, poterit versus caput maiori impetu 3ceopia derivari, ac similia mala producere: spasmodicas tales constricti nes in visceribus abdominalibus hystericae toties experiuntur, uti notum est . Uidetur 3c Hippocrates hoc obtervasse, dum a pulsu quodam & palis pilatione circa lienem praevidebat majorem sanguinis impetum versus caput; uti etiam, si circa hypochondria aliqua tensio sentiretur, absque dolore aut inflammatione viscerum hic si torum; de quibus videantur is.la, quae ad g. 7 3. habentur de signis haemorrhagiae narium suturae in

icbre ardenti Salubri autem tali evacuatione liberabantur tunc vasa enceis

phali nimio sanguine distenta: quod si non fieret , vel non satis larga copia, turbabantur omnes cerebri actiones , uti tunc dictum fuit . Ob hane causam videtur alio in loco ca) Hippocrates monuisse sequentia: Si autem γ pulsus linit in hisociaudrio. perturbationem significat, vel delirium:

vernm oculos illorum intueri oportet. Si namque crebro moveantur, illos infuisvire metus es. In quo loco vocabulo utitur. Cum autem ad musculos oculorum tot insignes nervi veniant, patet satis, talem crebrum

& insolitum motum oculorum des gnare , quod omnia incipiant turbari in encephalo. Omnia hactenus dicta confirmant, a seviori fius etiam cauis

sis posse maniam oriri , atque ubi semel hune morbum quis patas fuit, satis facile recidivam fieri; quod & Aretaeus b monuit , dicens: Nou-

nullos namque, qui penitus soluti morbo videbantur, aut vernum tempus, aut error in vi ictu, aut ira casu aliquo proritata, denuo ad furorem revocavit.

Simul etiam intelligitur ratio , cur ille morbus innumera deliriorum varietate ludat, prout haec illave sensorii communis pars misis afficitur. Notavit Aretaeus se , quosdam Asronomiam discere sine demore, philose pbiamque pusdere a nemiis traditam, poeticam quoque novisse veluti a missis infusam e. Infinitae enim & novae ideae excitari possunt in senso

Tom. III. Pars II. n. rio a In Prognostico Textu 18. Charter. Tom. VIII. pag. 61 r. ibin Lib. Lde caul. ec sM. morbor. ciuiuinor. cap. v I. pag. I t. Ibidem.

193쪽

I. II 13. II 26.

rio communi per causas internas in illud agentes, uti pluribus ad S. 7o explicatum fuit, ubi de Deliris febrisi agebatur. Vidi foeminam , quae aliquot vicibus maniam passa fuit, dum insaniret, omnia tisato sermone pronunciasse , & mira facilitate rythmos invenisse , cum nihil tale u quam aliter perficere potuerat dum esset sana, imo nunquam tentaverat,a erima juventute manuum laboribus victum si hi eomparare eoam , 3c satis hebetis insenti. In tali autem mania, quae non oritur ab atra bile praegressa , alia curandi methodus requiritur. Si vires validae sint , nec a praegressis morbis exhaustum corpus, evacuationes per sanguini missiones , purgantia leniora , ut tamarindi. folia sennae, iterum lactis& similia prosunt , ut humorum , vasa distendentium , copia minuatur , di impetus a capite avertatur. Cavendum tamen, ne subitis & validis evacuationibus omnes prosternantur vires ; tune enim saevus ille fitror quidem tollitur , sed suecedit maniae impotentia quasi sensorii commitanis, & tota vita manet immedicabilis stultitia; sicque hebetes, omnium rerum immemores , innocuorum insantum instar nugantur perpetuo , dein misero hoc statu quandoque senescunt, quales casus in morodochiis

saepius occurrunt.

Ubi autem per hane methodum non succedit euratio , tune nil lupea rest, quam tentare, ut validis remediis datis turbentur omnia in colo. re , hac spe , ut se mutetur praesens conditio, de qua re dictum fuit

f. I 23.

Huc resertur & illa Maniae species, quam non raro accidisse observa, vit isdenbamus Idi miratus, natam apud authores mentionem fieri hi ius maniae. quae post febres intermittentes, diuturnas nempe, & maxi. me quartanas, quandoque sequitur. Antea ad g. 733. , ubi de febribus intermittentibus agebatur, patuit, per has febres, inprimis si & validissuerint & diuturnae, omnia coeporis fluida mutari admodum, ita ut iam pe in pessimam cacochymiam degenerent, seque multos morbos chroniacos producant. Si ergo crassior aerior sanguis in vasis enee ali ha irere coeperit, vel secreta inde liquida aeriora illud irritaverint, patui satis, turbari & se posse sensorium commune , atque 'maniam produci . Frequentius hoc eontigisse monee sedeMa- , si per sanguinis missionea frequentes, repetitas inepe alvi purgationes, cura febrium tentata foret, adeoque vires talium aegrorum admodum debilitatae languerent. Ad hanc maniam alia methodo curationis usus est, ta qua sequenti numero dicetur.

s. 1116. 1 FAec species solis reficientibus, replentibus, ea I fi diacis, roborantibus , diu eontinuatis , sanatur. At, si evacuando tentatur, atrophiam, debilitatem , insiaper bilem fatuitatem, infert.

Cum in reliquis maniae speciebus ab evacuantibus eurationem auspicari solerent Μedici, caute monuit S enhamus ce) nihil hic magis nocere ,

is cum

194쪽

F. tras. II 27. MANI A. sas eum ab his furor quidem domari soleat , sed sinui sequatur immedi ea. bilis stuli itia. Imo notat , quod aeger in sanitatis limine jam constituistus , dum enema tantum intieeretur ex lacte saccharato, ilico se pejus habuerit, recrudescente denuo mania, quae sere sopita suerat. Cum au. tem effoetus & vappidus in talibus aesris sanguis esset, in victu anale tico . 3c cardiacis roborantibus remediis . curae spem ponebat; imo &potu generosiore reficiebat tales aegros , dc in lecto diu multumque ju. hebat contineri. Sic post aliquot septimanas sensim in melius proficie . bant: tune cardiaca per aliquot dies omittebat , pergens in solo victuanaleptico; postea iterum dabat cardiaca, donec integra rediret sanitas . Hac methiao ingerebat corpori talia nutrimenta, quae facile a languen. tibus visceribus iubi si poterant; simulque cardiacis & roborantibus visce. Xa chylopoletica excitabat , ut melius asere in ingesta possent i augebat simul per grata haec simulantia motum humorum, & vasorum actionem in liquida contenta : his omnibus conspirantibus emendabatur eacochymia post se bres illas diuturnas relicta. Notandum autem, quod & Theis ria eam Andromachi dederit, ae quidem paulo liberaliori dosi; quae non tantum agit ut cardiacum ea lidum δι stimulans, verum ratione Opii semis num eonciliando in hae maniae specie videtur iuvare. Plures tales sor anulae in Materia Medica ad hunc numerum habentur.

s. tax7. J JAma vero enata in robustis, vegetis, floridael VI aetatis, plethoricis, calidis, sanatur iisdem mmdiis, ae species Epue ae to 21. ; missione sanguinis iterata; pursatione forti, inter singulas interposita; dein, impurata sedatione se optatis , & cardiacis o Ubi sat guis nimia eopia distendit vasa in plethoricis Eominibus , vela calore aeris rarescit, aut a spirituosis potibus magna copia assumtis inprimis in flore aetatis . tunc & observatum fuit , se turbari ise sorium commune, ut mania sequatur,. imo saepe quam maxime furibunda . Facile distinguitur haee maniae species a reliquis per signa pleth

aae praesentia ,. ealorem mmmim, inprimis in caeite, ruborem faciei εe eulorum , pulsitionem validam arieriariam carotidum ae temporalium

ruti Ze per causas praegressas, quae subitam raresectionem sanguini induiscere possunt. me etiam spectant conlaetae san3uinis evacuationes per haemorrhoides di menstrua suppressae, omniaque illa quae sanguinis amissetum & copiam versus caput augere valent. Observatur hoc, quando. hia subito supprimuntur in puerperis, unde plurimi dissicilesque modihi oriuntur, prout in hoe uiuave viscus rapiuntur, uti postea aa Lx3a9. incendum eris. Notavit hoc optime Hippocrates dum dixit: lacti . quandoque irruere in eaput, thoraeem & pulmonem, & quandoque s hi tam mortem sequi . Postquam autem recensuit illa mala, quae fiunt .

195쪽

sai ' MANIA. g. IIII. rochiis in pulmonem raptis, addit sequentia: Quod si purgatio stiteri J

imp.ru sursum delata per os non exeat , neque ad putinonem vertatur , ea ad faciem Debia di nent, quae admodum rubicuuda erit , o comi grave , ne que id citra dolorem movere poterit οῦ octili etiam valde rubicundi erunt ,

ex tuis tenuis sangui, effluet: M ubi etiam nonnullis, sanguis ex naribus profuit , qui se effundatur , hoc modo disti ruiον morbus evadit: Neque hoc

in morbo acute aures audiunt. Cardio mo vexabitur, eructabit, menIe Hisua.

ta , quod, si emergant ex hoc morbo , quandoque surditas aut caecitas maneat , compressa nempe a vasis sanguineis en cephali distentis origine nervorum opticorum vel auditoriorum , ita ut postea liber motus spirituum nervosorum per has partes restitui nequeat . Huc etiam spectare

videtur sequens Hippocratis fgJ textus: Quibus mulieribus sanguis in mammis colligitur, maniam significat. Notum est, circa tertium puerperii diem, uteri vasis jam constringi incipientibus, serotum laeseum humorem in mammis colligi , quae tunc tument. Verum ubi loco hujus seros p

huli sanguis ipse mammas distendit, signum est, lochia furtum rapi, &superiora corporis vasa omnia quam maxime urgere ; unde tunc metue .

da sunt omnia illa mala, de quibus statim dictum fuit . . . IPraecipuus curationis scopus in tali mania est, ut vasa nimis repleta vacuentur per sanguinis missiones, & avertatur impetus ac copia humo. rum a capite; quo spectant purgationes satis validae, pedita via; epis pasti ea &ei simul rarefactio sanguinis tollatur, & caveantur causae, a quihus haec nasci posset; vasa superiora roborentur, stringantur, dum simul inferiores artus balneis, lamentis , vaporibus &c. , laxantur quam maxime : his factis si pergat adhuc furor, optatis tuto poterit compesc1 ille impe us. Ad 6. Iret . notatum fuit, spontaneas validas haemorrhagias maxime pro iste in mania , quae aliis : remediis frustra tentata suerat; adeoque cum Ductu sanguinis largae missiones institui poterunt, inprimis in robustis , vegetis . plei horicis , calidis hominibus, de quibus hic agitur . Hildanus plures casus habet, ubi per arteriae temporalis sectionem eurata suit mania, & quidem subito. In primis extemporaneum inde esis sectiim vidit in robusta virgine, quae graves capitis dolores diu passa evaserat maniaca , conquerens te molestos tinnitus & sibilos in auribus percipere, dolorem pullatorium circa tempora, & molestum servorem in intimo capite; quae omnia signa doeebant, distendi interna capitis vasa a copioso sanguine. Iuvenis Hetaeius , calidissima tempestate mari iterfecerat , simulque meracissimorum uinorum usui immoderato indullerat , unde mani acus evasit. Curatus fuit repeti iis venae sectionibus, hirudinibus applicatis bd tempora, victu tenuissimo. Cum autem & vini ab su & ealidissima tempestate magnus calor ac rarefactio sanguinis adessent

in hoc aegro, hinc prosuit balneum aquae frigidae, simul affusa aqua slaciali copiosa & cum impetu ad caput prius rasum, Plures alii casus

196쪽

3. IIII. ΜANIA. 133Μedicos docuerunt, frigidissima eapiti applicata quandoque militum pro.

suisse , . Sie homini iam dudum maniaco somnum placidissimum eorruciliavit pileus nive plenus, capiti impositus et evigilans longe paeatior,& intra paucum tempus hac methodo curatus sui M l. Μan ut tamen spasmodica contractio in uno latere faciei, sorte a frigidissima nive imis prudentius applicata: notatur , postea & alios maniacos eadem methodo euratos suis . Felix talis cura etiam suecessit , dum ex viginti pedum altitudine frigidissima aqua irruebat in eaput maniaci, unde secutus fuit somnus profundus viginti novem horarum, & postea evigilans aeger sana fruebatur mente sιJ. Plures observationes , quae egregium astan .

aquae frigidae in hae maniae specie eonfirmant, & alibi mὶ habentur. omnium autem maxime videtur haec methodus profuisse in illis , quifer. idiis ma aestate, & post usum nimium vini generosi , in hunc morabum inciderunt. Apud Celsum s. J etiam mentio hujus methodi fit, dum

iubet totum eorpus in aquam & oleum demergendum esse ἔ super ea putaqua frigida infusa r tunc enim reliquae partes corporis laxantur tepido calore, dum subitum frigus evitis vasa constringit & roborat. Laudantur autem & optata in cura maniaeorum, quando nempe prius evacuationes tam per venae sectionem reperitam , quam per purgantia , praecesserunt ; omnium maxime si pertinaces adsint vigiliae . Fortuitus ealus probavit opii effectum in virgine maniaea, dum unguentum , conintinens scrupulum opii Thebaiei in aceto soluti, quod temporibus in unissendis destinatum erat, devoraverat. Inde enim subito convaluit cor. Μagnam autem opii quantitatem ferre polle mania eos pluribus observatis constat. Hujus morbi euratione eeIebris Μedicus loJ dabat mane &vesperi grana duo opii in aquae fontanae cochleari soluti , & si nullus sequeretur somnus , addebat fingulis dosibus adhue granum opii , donee sequeretur effectus: refert autem , quod aliquando pro una cos quinde. eim grana opii debuerit dare; sed nunquam hoe tentavit prima vice, at sensim augendo opii quantitatem, donee pacato Lmno seuerentur aegri . In juvenibus & plet horteis utebatur sanguinis missionibus sed assirmat se multos eurasse absque Venae sectione. Omni octiduo dabat purgans hydragogum vel vomitorium antimoniarum , 3e vesperi eiu idem diei s litam opii dosin; nam per plures dies in opii usu pergebat, donec eo mispesceretur furor. Audacter ex papavere parata pharmaca danda esse, post evacuationes iactas. commendavit Actias . atque indere fi piscere maniaeos. Similem methodum Iaudavit S enhamus in maniaeis juvenibus ae sanguineis , nam post aliquot Venae sectiones dabat omni octi duo aere purgans , 3c diebus intermediis eardia eum remedium, quod satis bonam copiam Theriacae Anchomachi eontinebat ν . Interim veru nian 3 est,

197쪽

MANIA . . IIIIo est, quod Θνδεη-us bis de die tantum medium granum opii cireiter exhibuerit; sed patet ex antedictis , quod tuto augeri possit Lee quantitas, si opus fuerit. Ex omnibus hactenus dictis patet, sollicite distinguendas esse variis maniae speetes, ut singulis idonea medela adhiberi possit, eum illa, quae te speciei sanandae conducunt, in alia specie maniae nocerent.

RABIES

198쪽

RABIES CANIN A.

S. 1118. FPST & alia aegritudo, quae ob serorem saepe em II mitem huc commode referri potest, quum ob summam perniciem tractari debeat.

Videtur commodissime hoe Ioeo tractari . posse ille morbus, qui rabus

dicitur, cum quandoque tales aeeri maniacorum instar suram, &vinculis coerceri debeant. Forte dubitari posset , an non potius pertine. ret ad morbos acutos, quam a d. Chronicos: simulae enim in actum deducitur rabiosi animalis venenum , corpori humano applicatum , tunc Iaucorum dierum spatio occidit , & plerumque schrem habet eomitem .nterim tamen latet sarpe diu hoe venenum in corpore, antequam actuo'sum fiat , uti postea patebit. Ati relianus cs aeutorum numero adscribit rabiem eant nam ; Cum mn opstruat i d tempus aegrasan i imparari, vanoridum rabie v atur , quippe cum passis necdum corpus inficiat οῦ cum emicuerit , non habeat superpo=ιones , seu dilationes , seur qui Decialiter, tardis assiciansur passo bus , O Mν Me celerrime aegrotanter intersciat, nam solum ωι scuta, seis etiam ut continua passo. Cumi autem post morsum rabiosi animalis inflictum causa morbi iam haereat in corpore, & in quibusdam observata suerit insolita moestitia . ac emaeiatio corporis , diu antequam fierent hydrophobi , non videtur absonum , quod hic morbus inter Chronicos numeretur , licet ultima ejus periodus acutorum more aegrum tollat: praecipue cum essicax meis. dela fere tantum sperari potest illo tempore, dum nondum ad ultimam illam periodum morbus pervenit. Sic Epi Iepsa merito morbis Chroni. cis adnumeratur , licet quandoque tempore paro xylmi Iroriatur aeger . Ita di latra bilis, tardus admodum morbus, dum turget . di move ur. , immanes febres di cito Iethales accendit cui de . . . II Q . .

S. at xy. Wri Tocatur Rabies , & quia a Canum morsu ut plu- rimum, Rabies Canina, tum a symptomate lese

ribili, aquae metus, hydrophobia , &e.

Nominis ratio sponte patet: eum saepe, neet non semper, furor ad. . fit, rabies dicitur; & quamvis abzaliis animalibus pliam hie morbus h

199쪽

dicitur rabies eanina . Cumque signum pathognomicon veneni illius , iam actuosi redditi, sit metus ingens omnium potulentorum ; ideo dicitur ἡδροφαβια , vel Sc aliis , uti Aurelianus ιγ monuit ἔ ita tamen ut fateatur hydrophobiae nomen magis consuetum esse, & communiter huic morbo tribui, uti & hodie solet. Alio in loco sti J disputati an rabies eanina novus morbus sit , an non. Apud Hippocratem nulli bi mentio fit illius morbi; sed tamen inde non sequitur, non exstitisse illius tempore. Forte minus frequens fuit illo loco, ubi Hippoerates vixit r nam ubique locorum hunc morbum non aeque communem esse innuit Aurelianus υ , dum dicit: Cariam atque Cretam, licet ab aliis venenatis animalibus sere immunes sint, canum rabie vexari frequentissime ; & eontra legitur 'in tota meridionali Americae parte, canes nunquam rapte corripi. Certe canes omni aevo fuerunt , Se hoe morbo frequenter eorripiuntur ἔ unde videtur admodum probabile esse , rabiem eaninam antiquorum Μedicorum tem. pore etiam exstitisse. Plura ei rea hane rem solita sua eruditione collegit L. Clere cat ubi haec videri poterunt.

s. a r 3 o. Ritur fere semper ab aliis animalibus , prius ra-hiosis , suscepto contagio ἰ tamen & sponte in acutis quibusdam orta legitur, & observatur.

Omnium eommunissime ab aliis animalibus, prius rabiosis, teter hic morbus hominibus communieatur: interim tamen quaedam observationeν docuerunt, eundem morbum absque hae causa productum fuisse; Sic legitur de juvene viginti novem annorum , temperamenti calidi &ucci, qui summa excandescens ira proprium digitum indicem momordit, unde intra viginti quatuor horas hydrophobus factus est; & quidem adeo, ut ad solam aquae mentionem strangulari videretur ; dein maniacus ac plane suribundus factus subito periit , dum post aeruginosam materiem vomebat bilem sinceram. In hoc easu videtur illud venenum per sum. mum irae furorem natum fuisse in corpore , non vero aliunde accessisse.

Aretaeus svJ hujus opinionis fuit . posse similia in corpore nasei illis ,

quae extrinsecus adveniunt, di aequale damnum neerer se autem habet: Alia millena eorum , quae in rumine sunt ,. eandem speciem eum exterioribu3 causis obtinenlr succi corrumpentes interne exterae r morbi quoque medic mentis pernicioses assimiles ; a medicamissis talia vomunt , qualia ob se

bres inmere solens. Similiter retianus a credidit , esse possibile, sis manifesa causa ha- passonem corporibus i asei , eum talis fuerit Rrictio

Lib. I. Cap. vIr. Pas. s. sal Acuior. morbor. Iab. III. Cap. LX.

200쪽

y. xx Io. RABIES CANIN A. 13

D- gea rua, q lix a venem. Notum est, quod Aureliansu, methodiis corum serue addictus . omnes morborum caulas ad strictum & laxum

reduxerit.

Cum autem in eadaveribus saepe inventa suerint organa deglutitionis uteumque inflammata; biliosa circa stomachum ; cerebrum , cerebellum, medulla spibalis sectora solito &e. vide ii o. satis verosimile vi. detur, si ab aliis causis similis mutatio corpori inducatur , posse & mmilem morbum sequi . Vidimus in historia melancholiae royo. hunc morbum a mente initium ducere posse , & in corpore bene sano a sola mutatione eogit tionis atram bilem produci; quae atra bilis, ab aliis causis nata in corripore , vicissim faciebat pertinax delirium. Certum est numerosissimis obis servationibus, canes absque ulla insectione alterius rabiosi animalis r biosos fieri , adeoque in illorum corpore illud venenum produci, non autem aliunde venire; quod hanc opinionem probat. observationes autem fide dignissimae videntur confirmare in aliis morbis , absque ullo veneno rabiosi animalis , hydrophobiam natam fuisse. Celeberrimus Boe-rbavius solebat hae occasione auditoribus suis a firmare, vidisse se, lict rem, qui xarnificem aliunde aecersere debuerat , ut publica de scelesto homine sumeretur poena, incidisse in febrim ardentillimam , omnemque potum oblatum cum summo horrore repudiavisse, & tertio die periissermiser ille calidissima tempestate multum corpus moverat , deinde per quatuor horas nudato capite , solis radiis exposito , in scapha sederat . totoque hoe die solo sere spiritu vini usus fuerat. Salisu Divissus b in muliere triginta sex annorum, febre pestilenti detenta primo , dein,

hoc morbo expugnat , dysenterica reddita, atque denuo eurata, manen.

te tamen quadam febricula, vidit hydrophobiam nasci , Sc quidem tali

gradu , ut altas coram se bibentes sustinere non posset: mens tamen

semper constabat, & octava die, postquam omne liquidum horrere coeapit , mortua est ἔ cum a morsu rabiosi animalis hydrophobi facti raro quartum diem superare soleant. Aegra autem, & mater ejus, sancte asis severabant, quod nunquam nee a cane rabido, nec a sano, tacta suisset,

cum nec mi unquam canem educasset , nec externis unquam communicasset .

Alibi legitur ς , inflammationi ventrieuli accessisse hydrophobiam cum convulsonibus , a quibus malis tamen aeger ille audacter repetitis san-fuinis missionibus evasit. Certe Aurelianus dὶ monuerat, in hydroph icis stomaehum pati. Apparet tamen ex his observatis, hydrophobiam,

in morbis absque venenato contagio natam, leniorem esse, Se magis eu-rabilem . Qui plura desiderat exempla hydrophobiae in morbis natae, inaveniet apud Sobeneclium ce , qui ex Mareelio D ato & aliis haec coli git . Credo, modo dicta lassicere, ut constet, hydrophobiam in acutis morbis quandoque sponte nasci. bὶ De sebre pestilenti Me. Cap. xl x. pag. 36x. te Μedicat Mais Tom. I.

ιὶ Lid. VII. Observat. Medicin. PS. 8s . Ania

SEARCH

MENU NAVIGATION