장음표시 사용
151쪽
A. SABIMSi mihi nulla fides, armatos respice Atridas :
Quam sibi sic repetunt, sic metuenda mihi est. Quod si vertendae spem mentis concipis hujus, Cur cessant herbae, carmina cur-ve lua 8 8., Quum te nee Phoebi solertior artibus ulla est, Phoebeaeque Hecates somnia vera vides. Tecum sideribus, tecum deducere Lunam Nubibus, et memini surripuisse diem. Pascebam tauros : interque armenta leoneS 65 Obstupui placidos vocibus ire tuis. Quid retro Xanthum, retro Simoenta vocatum Adjiciam cursus non tenuisse SuOS' Ipse pater seu rem, natae male tutus haberet,
Mihi, sellicet armalo; vel lege:
NEiNs. Me retinenda mi ies . Beram. . ei Plant. 8 . sitium D nee mos . serit e, ut Latinitatis ratio habeatur. Nam te.
M. Te eum sueniatis feram δε cere tinam NMigus ole. Cato δε--cere tinam olim restigendum videbatur, quod et Seciligero placuisse animadverto, ut ad imitat;onem illorum haec Tela , iit:
Certe Lunae deduci o in magi Is D tissima , qua arte Sagae Thessalae in primis notities. Celertina quod δελ- cere est optimis auctoribus, de quo verbo salis obvio in veterum commentariis nos alibi plura conge i mus , id derisere ranam colo et δε- νocare est Horatio in Epodis. Hunc .ero SAIni ad loeum quod speclai, eum quo diligentius perpendo , eoeertius adducor , ut pro Iecum non caelo. quomodo prius , sed De omopitier reponendum : sie denique versum emendem ae distinguam :
Mullo melius idem Heins ri Adversar. I, C. II, nostro quidem iudicio, legendum proposuerat
Gm siderius . intelligas de s tellitio, quo cinctum poetae Lunam sngunt. Senec. in Octav. 38s:
. Ipse patir sea rem male suus Iabere . Diu me exercuit hie locus, et quidem frustra; nee lanaeti destiit sucressus post lolagam meditationem, dum alia ex aliis, ut st, sese osserunt. Seriptum fueral priin a librar is, Os -υν con rem. Unde seu rem postea factum, quum Dil mutari dehuor t: promiscue enim duae latae literae a et g tuter se coniun-
152쪽
Cantatas quoties restitit inter aquasi γNunc locus innone est; nunc illam ostende : parabis Sive tuos ignes pellere, sive meos.
duntur : eo rea igitur, pro Celon. quomodo innones pater dictus. Deinde , pro Iaderes. suspicor fla-lore. vel Iasores exaratum suisse , addita temere aspiratione. Quare omnia iam sint perspicua, si resn-gas versum hoc modo:
Ipse Pater Cobreti . naim maia totus ah ore , ae alas quot a restitit inter qisas l
Nune tibi locus est, nunc ostende illam innonen, quam modo dixi. - IIIam offende, ut apud Auctorem Herculis altei, α : conjugem os- unde Heretilis. - IIIas Iende, pro tuam offende. Sie supra , Epistola Llixis, curas, pro curis est Epistola D;dus initio, mers o famam, pro me-rtu effamam. Saepe per hasce editiones a librariis peccatum , quod innumeris exemplis Deile confirmaverim. - Viri sagacitatem quis non hic, ut alibi centies , demIre luri' Lectorem, eredo, salis superque instruximus , ut, perpetisti diligenter utrἰmque causis, pronuntἰel nune, iudex legitimus, uirum hantres Epistolae , qtiae treeentis et amplius abhine annis , sub A. Sabin Inomine Arcumseruntur, genuinum sint, an adulterinum huius poetae
opus. Si quis adhuc dubitandi loeus, perlectis Ulixis et Demophooniis nesponsioni hus, ubi, licet rerum
sint inopes, nee ullo sere senientiarum lumine illustrentur, enitent tamen nonnulla, quae Ou Idio tribuas non iniuriose 3 solvitur hie omnἰno dissetillatis nodus. Quid enim in hae ultima deprehendas, quod Ovidium, vel a longinquo ,
reserat; sive res ipsas , sive , qua esse utitur , verborum vim speetes
et elegansam 8 Seribentem hare non sallit, vἱros esse litteralos, quorum grave mihi et appetendum iudicium, qui non sie existiment; et nonnullo in pretio Sasinianas squas ego μώ- si nas melius dixerἱm Epistola, habeant i nee ita parvi dueant faeiendas, quae IdeInsium vicissim et Bur-madnum , nuperrimeque Lentie- pium exercuerint. Sed hoc ipso , meo quidem sensu, comprobatur, quam foedae , quam pravae e prelo primum exierint, quum vix lani rum Medicorum ops collata res
nuerint. Via dico, et iure quidem: quot enim , tot iam seliriter emendatis , supersunt emendanda, ut ad Ovidium , iusto semper intervallo , aliquando acee datati Caeterum, quid ea de re sentiam, libere et ex anim protuli, concessa, ut decet, alii aliter sentiendi saeuitate.
153쪽
Quum in Colchidem , vellus aureum Peliae iussu relaturus vela daret Iason, inter navigandum Lemnon adpulit, ubi ab Hypsipyle, quae regnum ibi obtinebat, hospitio, lectoque amice exceptus , duos annos exegit , Ovidio teste, Colchidis prorsus et velleris immemor. Sed instantibus sociis, ne sibi et satis deesset diutius , gravidam Hypsipylen reliquit, rediturum se Lemnon , et ducturum uxorem iterum atque iterum pollicitus. Sed vix Colchos advenientis amore incensa Medea, metae regis filia , sopito, qui vellus custodiebat, dracone, taurisque subactis, aureum vellus Iasoni tradidit, et cum ipso avecta, in Thessaliam devenit. Quae quum Hypsipyle sorte rescivisset, hane Epistolam Iasoni mittit, qua et perfidiae arguit, et quae mala imminent ominatur. Plura de Hypsipyle apud Apoll. Rhod. I. - Stat. Theb. IV et V. Valer. Flacc. II. - Apollod. I, 9; III, 6. - Ity n. 15, 7 .
154쪽
LITOR A Thessaliae reduci tetigisse carina Diceris, auratae vellere dives ovis. Gratulor incolumi, quantum sinis : hoc tamen ipso
Debueram scripto certior eSSe tuo. Nam, ne pacta tibi praeter mea regna redires, Quum cuperes, Ventos non habuisse potes. Quamlibet adverso signetur epistola vento
Ubἱ tamen malo mentis ineri. H. a. Lium Messatio ele Unde proseelus Iason cum Argonaulis, ad conquirendum nurrum vellus. De quo plura suci loco die mus, ad Ovid. Melam. via. - Reduci carina salva scilicet: nam, teste Servio, ad Virg. AEn. I, 394, proprie dicuntur reduces, qui pericula evaserunt:
α. Meeris. Fama quidem accepi; malim a te, et par erat. - Venere. A -Vendor mos quippe olim lanam Mellere, non tondere. Isidor. XIX, 27. 3. Quantam rinis. Quantum mihi per te litet, qui de reditu uxorem De admonueris quidem. - me ipso; per ellipsim, pro de floc Oso; et genuina lectio est, quamvis oscimprobet Douga , et habeant alii Ose ;ώlii autem Osa. 5. F in aer. Hie est Hum. Mallem pres eri vide um. M tam. 258; sed tamen Sicilius, Theh. Ix :
Nisi et illie promer legas. HEINA. Cur autem , quum usurpet quoque soluta oratio p Liv. x L, 4i . α Ad septem millia homἰtium in naves impositos, prae roram Etrusci ira ris Neapolim transmisit sFulvius . i.
Posset et pro ne is mea regna.
Aeta figie ie. Insulam Lemnon designat , quam in dotem Iason; pepigerat Hypsipyle. Alii, prae a quidem.
6. Quiam cuperes et e. Excusat priamum , quo vehementitis in ipsum insurgat, ubi de persdia certior. . Quamlige . Naugerius notat in quibusdam let , quoliber adoeno ;quam lectionem adstruere coriatur, ex alio locor
Perperam: nam et illie ς--UB legendum. vid. sup. Epist. IV, 98 . et ins hac Epist. i. . Trist. IV. Vir,
155쪽
1M EPISTOLΛ VI. Uypsipyle missa digna salute sui.
Cur mihi fama prior, quam nuntia litera, venit, Isse sacros Marti sub juga panda boves p iri Seminibus jactis segetes adolesse virorum, Inque necem dextra non eguisse tua pPervigilem spolium pecudis servasse draconem; Rapta tamen sorti vellera fulva manu pHaec ego si possem timide credentibus, ista ia
Ipse mihi scripsit, dicere : quanta solem liuid queror ossicium lenti cessasse mariti t
4 : sorte olim signasin non si e GR IIvidis. ---Π ad eno eis. Noe est : qui ventus ohstabal quo minus ad Lemnon adpelleres, qui vetuit ne ad me sallem scriberes pMerueram sane, ut, vel e longin quo, salutares. O. Sacras Marti Ioees. Tauros scilicet, quos Soli Viaecinus dono dederat, ut gratum se praeberet, quod susum gigantium pii a , mproprio curru ben Ignus exceperat. CI ser, ad Apollod. I, 9, 23. - αδ ga panda. In mala; a pandere ;
dus ratibus posuere carinas. 13. Seo es inrerum. Idem Noster, IUelam. in , Ioz
Seministis Deus. Sparsis dentibus draconis Cadinaei. Pugnam hanc Iasonis cum gigantibus e terra repente natis, et lauros satales iugo submissos, Apollon. III, et Valeri Flaccus, vii, egregie descripserunt: prior quidem stylo pone Homerieo: nec ita procul a Virgiliana elegantia
interdum, posterior. 2. Deitia non eguisse ua. Ut quianvIcem se se interemerint. -15. Hac ego si possem iamiae eradentigus. me ego ele , mel;ores strἰp-tI: et sane me ae ista, minus apte cohaerent. Lege:
- Hinc ego si pos m ete. Ita intelligas : O quam felicem me prae dicarem , si iure vix eredentibus affirmaverim : haec ipse quἱ seeit, propria manu ad me tradenda curavit i et quae renuntio, coniux prior nuntiauἱt. Quantum inde mihi decus a cegat, quam Iaso noti iti dignam iudieaverit, cui tal a scriberet: el quanta simul selieitas uxoritoni; virit Haec omnia in verbis: Quanta forem. i . Quid querar o statim e te.Questa tantum adhue de Iasonis ineuria, quae Deilem habeat exeusalIonem , ad graviora transit, persidiae scilieet suspici Nem. - Quid inter se disseran t M sim ei o/se Am. locus m net adnotandi. Prius enim, derose, olligassen. qualia sunt coniugis in uxorem; patrum in liberos ete. Posterius vero sosse tum , saeilitas, indulgentia ; quod gallice , tin acti iacco uisanr . - Nec Omillendum
quidquid lateat exquis;lum in verbis : maneo si ua
156쪽
Obsequium, maneo si tua, grande tuli.
Barbara narratur venisse venefica te una,
In mihi promissi parte recepta tori.
Credula res amor est: utinam temeraria diear
Criminibus salsis insimulasse virum lNuper ab Haemoniis hospes mihi Τhessalus oris Venerat; et tactum vix bene limen erat: Esonides, dixi, quid agit meus' Ille pudore Haesit, in opposita lumina fixus humo . Protinus exsilui; tunicisque a pectore ruptis, Vivit Zan, exclamo, me quoque sata trahunt' Vivit, ait: timidumque mihi iurare coegi.
iuriose Medeam designat , quae , quamvis regis silia , et quidem po tetitissimi, qui in ipso Apolline originem ducebat, nihil aliud hie, quam mene a. quae Iasonem magicis artibus ceperitino. Rece M. Plurimi MSS. et odit nuria: etiam bene. Art. Am. I, 566:
Sed reele se hahel nece Ia. Vid. sup.nd Epist. Ir, 55 r mox V, 95, ut quidam e dices habent:
... Thalamoque re plus in uno. II.
: t. minam umeraria in P etc. Quantumvis ad credulitatem pro Peusa , utpote quae amans s eredolares rimores ), non sine quodam meius et pudoris sensu ad incusandum
Iasonem venit Hypsipyle; et velit criminutis fulsis insimia sis 1 Sed
quid obiiciendum, non rumori tantum, qui salsus potuIt in rabrescere, sed hospiti, quae viderat enarranti pa3. At Haemonias oris. Thessalicis: dieia enim Thessalia memonia. αέ. Taetam Hae lene iamea erat Vix ingredienti superatum.
Taeuit pudibundus ; quia vetabat pudor ne coniugis aures pudendiantinetis ossenderet. dis. Gmisa satis flamo. Id est, setos habens oeulos : hellanismus poetis latInis usitatIssimus. - Libr. tres amosita: quod rectius sortasse Heinsio videbatur. Minime sane; melius enim quae ob Oeulos , πνο- si a. quam amosi a. dicuntur. αν Inmidumque mihi rare coegi. Magna hic variantium, ne dieam aberrantium lectionum sarrago. Sisides enim Naugerio, legas :
Mycillus vero proponebat : quod ama , iuriare coegi. At corrigendum putabat HeInsius:
Sed unde tanta haec perturbatio, quum nihil habeat vulgata lectio, quod non assectui exprimendo suh- serviai selicissime y Prae pudore enim aere hospes : et vel ripere Ias nem et valere, ita timide asserebat,
157쪽
Vix mihi, teste Deo, credita vita tua est. 3o Utque animus rediit, tua sacta requirere coepi. Narrat aenipedes Martis arasse boves ;Vipereos dentes in humum pro semine iactos, Et subito natos arma tulisse viros; Terrigenas populos, civili Marte peremtos, 35 Implesse aetatis sata diurna suae.
gerit. 3o. ni misi. esse Deo . credi avi a tua est. Ita me terruerant pericula, qtiae adeunda tibi fueratii: ita de tua salute eram anxia , ut vix Nisere te credia m. quamvis id assimarol , vel Deo Iesse . quem in terrogabam hospes , et jurrare e--
3 i. V gue animus redi, . Turbanth e donuo libri. Sed excerpta Iurelicum uno Palavino , m redies an mus. Recte : producitur enim Nasoni aliisque Poetis passim ultima eius verbi syllaba , quemadmodum et In odiis, asia . Aia . pristi . susia praefersi , et sImilibus, de quibus
auo loco. 32. Nareat aenipedes. Correetores
Interpolarunt. Re IMA aeripedes rnam vetusta exemplaria , Nareis e aeripedes; vel, Narrat aer peris. Co.dox Helviaest. Narra a pedes. Lege, minima mutatione r
Quomodo et illic seribendum : --netis et aenus, pro aeneo, passim Poetae. Martialis, Spectaculorum Epigr. XXVir, 7, igni des voeat hos tauros:
Sed vide ne et ill e aenipedis sit eo
rigendum; quamquam i Oedes X ID equi Nasoni et Sicilio dicantur. is sedem cererim habes apud Vἱrgil. AEneid. vi , 8o3. In loco Maelialis
dum recte vidit Cromovius. Huginus, xxii :α Ilaque Etala Iasoni hane simultatem constituit, si vellet pellem auratam auferre , tauros aeri pedes, qui saltimas naribus spira bant, iungereLM HEINA.33. V, pereos denses. Serpent s sci-l eet quem Cadmus interfecerat, et
cuius dentes , Palladis iussu, in
agros Thebanos sparserat: Melam. Ni, io5 Sod dimidIam pariem servaverat, quam Aiatae postea Phryxus tradidit. Plura in Metam. VII, IIoel sqq. Apollon. III, 1339. Val. Flace VII, 32. sqq. 35. Gutu Morie. Bello inter se conserto. - Ia diurna, quae dieἱ unius spatium vix expleverant. 37. Dcricto serpenti. Ita quidem in Ald tiis legitur, ut sit sensus ;Postquam autem audissem landem etiam devinctum dracotiem , sive serpentem , a quo custodiebatur vellus ele.; iterum, prae timore ac sollicitudine scilicet, quaero, num vivat Iason ete. Alii autem depletam sev fem legunt, ut eum praecedentibus cohaereat, set sit ordo : ille retulit aeripedes boves , v;pereo,
158쪽
Quaerimus: alternant spesque timorque fidem. Singula dum narrat, studio cursuque loquendi, Detegit ingenio vulnera facta tuo.
Heul ubi pacia sdes' ubi connubialia iurat
Faxque sub arsuros dignior ire rogos pNon ego sum furto tibi cognita. Pronuba Iuno Adfuit, et sertis tempora vinctus Hymen. At mihi nee Iuno, nee Hymen, sed tristis Erinnys iis, Praetulit infaustas sanguinolenta faces.
Quid mihi eum Minyis' quid cum Τritonide pinu 'Quid tibi eum patria, navita Τiphy, mea '
dentes, et ex iis armatos viros e terra natos, mox a se mutuo interemtos: postremo et serpentem.
sIve draconem deuietum. Atque ibi tamen ego iterum quaesἔτἐ ete. et sed hahe non ita magni momeni;. Mihi tamen Aldina leelio magis probatur. MICYL. 39. Sudio cursuque Aquend7. Id est, narranti studiose quae seceras , extadit ni ea detegeret quae tantum mihi dolorem erant allatura. - minera; iniuriam ex Medeae raptu ilia latam signiscat. 4a . Heu tisipac oris. Heias. quidam codices. Aprosianus : Die visi; ,ed niti l muta. Vid. ad Ep. Iv, Iso. Fiatque ιυδ arsuras Hos De rogos. Dignior, quae suneribus, quam nuptiis praefuerit, utpote quae tam
infaustum hymenaeum consecrarit.
43 in m. Scriverit , Franeo ristensis, et quatuor alii orso . quod recipere non dubitauimus, quia Idelegantius, et honis auctoribus usi latum novimus; sed saepe vox haeca librarii, loco mola. Ita apud Vi gil. IV, 33 , ex optimἰs membranis:
mvre a melIs Argonautae vulgo nominentur, non salis constat inter veteres. Apollon. enim, I, 2au, NO
men dueit a J Iynia quodam, cuius Ale ede silia AEscini nupserat, et Iasonis mater fuit. Alii vero,a populi, qui regionem Ioleo vie;nam incolebant: alii denique , ab ipso urbis. vel suvii cuiusdam Domine; sed probanda magἱs Apoll. opinio. id Molias . od locum citatum. 48. id fiat eum parasa. nari a TZNr, mea R Argo navi gubernator
praepositus Tiphys, Agnii filius iuYia
Apollod.; Phorbantis vero, si Hygino fides. Non Dii concesserunt, ut quo tenderont, Argonautas Tia phys deduceret ; sed quum apud Mariandynos adpulἰssent, ibi morbo
consectus, in regenda navi succes-
scirem habuit Ancaeum, ut quidam volunt; Erginum vero, plurimi. Orpli. Λpollod. II, 86o. Uyg. ii, , I8. Valer. Flaee. V, i 3, sqq.
159쪽
Non erat ilic aries villo spectabilis aureo;
Non senis aetae regia : Lemnos erat. sci
Certa sui primo, sed me mala sata trahebant, Hospita seminea pellere castra manu ;Lemniadesque viros, nimium quoque, Viucere norunt.'
Milite tam forti vita luenda fuit. Urbe virum vidi, tectoque animoque recepi: 55 Ille tibi bisque aestas, bisque cucurrit hiems.
. . . villisque comatitems doto;, toto, rellom niane sirudii in aris .
5o. Non senis AEd in ele. Is Medeae pater, Solis ei Persae silius, apud
quem aureum vellus asservabatur.
- Tolius loci senueus esi: Quid mihi
commune cum Argonautis; cur e ,
quum Colchos polerent, vellus relatu H, Lemnon adpulerunt p Quam magnisice autem et amice simul Iasonem et socios exceperit Hypsipyle, narrat Valer. Flore. II, 3io. sqq. si . GHis itii primo ete. Id est rmens prima suserat Iasonem ei e mites litore LemnIaeo propellere; sed quae nune me tangunt, scita invitam trahebant; ideoque venientes recepi, et Iasonem inprimis ferioque , asimoque o Et reipsa Argo nautas primum Lemniades armis lentaverant hospitio prohibere, elpugnam describli Statius, Theh. v, aso, sqq. - Malia fria Dages I Plautus in Baechidibus: F, IAM Pota vi ne gomines. CIos. Pro mea fata, mala fata Puleaneus, et duo alii: sic malus emo et similia. Noster in Amoriti. Hi, Eleg. ix, 35:
Jotiati rapiarit mri a farra tiones.
Eadem varietas ins Epist. xlI, 35. II. 5a. Igere eas ria manu. Domo. Vossii excerpta et eodex Iunii: sed nihil mutandum suadent sequentia. stiis vero hic recte Huber iratis classem interpretatur. Virg. IV, 4:
Uhi vid. Serv. BURΜ.54. VI, iam foris Ossa si v aftiis. Alii ripa. quod Helusio non ita displicebat, eo quod ripam pro IZ ore sumi, non insolitum, vel apud scriptores optiniae iacitae; et non de Mi a. sed de hospitis arenae. tunc certamen. 55. Urse Gram triri. T, tari vehementer Digel; nee iuvant tamen membranae nostra SPribo:
- Viriam vir em eleganter dixit,quod viri in ea omnes ab uxoribus esserit obtruncati : nihil notius hac tabula ieata dem coniecturam Coposerre etiam in mentem venisse serus Nunc Inleisgo. HEINs. - ID geniose quidem et pereleganter, ut solet; sed ita parum video unde tantopere viri hoc loci frigeat, ut contra inihi vIdeatur palhetice admodum exprimere quid senserit Hypsipyle, conspecto primum in urbe sua Iasone. V τί ctis seria ete. Virg. Ecl. Viri, 4r. 56. Bisque restas. Quatuor tan tum menses huic morae tribu It Vcit. Flace. lib. Ii, 367 : multo elegantius et verisimilius. Fortasse Nasoni lon-
160쪽
Τertia messis erat, quum tu, dare vela coactus,
Implesti lacrimis talia verba tuis: Abstrahor, Hypsipyle : sed, dent modo sata recursus, I ir tuus hinc abeo : vir tibi semper ero. Quod tamen e nobis gravida celatur in alvo, ivat; et esusdem simus uterque pareus. Hactenus : et, lacrimis in salsa cadentibus ora, Caetera te memini non potuisse loqui. Ultimus e sociis sacram conscendis in Argo :gius tempus placuit, quia duos ex hoe coitu filios natos sciebat, Esneum et Deo Iliam Hygin. Fab. xv et CCLxxIH. Noanta et Itaneum vorat Lutat. ad Stat. H. Theb. 34o; sed geminos peperit. Stat. V, Theb. έ64, et Noster ipse mox, IaI. BURM. 57. Dare Dela coactas. Instante inprimis Hereule, qui e sciendi ii neris impatiens, in nave remanserat, quo maiori exempli auctoritate Lemniadum illecebris raptos posset socios increpare. Caeterum, unus inter poetas Ovidius, qui de Am
naulis narraverunt, tres annos in Lemno immoratos commemorat.
euis. Malo Laerimis suis, vel contra membranarum au toritatem. EI S. Sed eis non suas lacrimas , Per
fidas, tibi usitatas, interpretari li- .ceat, et ita codicum omnium fidem sequi ' BuRΜ. - - esti Lacrimis υερ a. Poetica sane et seliciter audax loeutio haec, i terie tier a lacrimis ἰquod quidem soluta oratio expressisset : Non potuisti quo res, talia Leaenaeo. Qui limes sermonem metrieum a pedestri diseriminat. 5s. Sed dens modo fata recurrus. Sie libri meliores. Alii: Si eat mo fata recurram. HEI s. LSo. Vis scius. Apollonius lib. I, 89a.et sqq. fingit Iasonem non promisisse reditum, neque ergo eo nubium; sed petiisse, ut puerum natum sibi in Thessaliam mitteret. Mi-Nus certe amatorie. BURΜ.. 63. Quod tamen et . Quamvis invitus a te abstrahar , visa οῦ id est, ne dolori nimio indulgeas , ut servetur , et visas, quod gestas in alvo amoris nostri pignus. 63. C, usus. Gollo hianus, is ibas ; quod minἱme spernen dum , quum maiorem hoe loeo vim habere mihi videatur; quasi sponte et aeriim provenerint, nee coactae aut simulatae vIsae sint Hypsipylae et atque ita Deilius per illas decepta fuerit. Hinc mina lacrimarum et tres passim occurrunt. Βυ Μ. Ziserimo in falsa cadenti as ora. Praestigit sibi persdiam; non enim falaetis Iason, qui Medeam nondum noverat. Verus vere discedens rediturum se Hypsipites inram sis Mae er em) promiserat 55. VI Eritis. Atqui Apollonius,
Argon. I, 9IO, Primum navem cons
Sod illi magis sollieiti videntur suisse, ut bonum nobis ducam Iasona,quam