장음표시 사용
31쪽
Operari & non operari, velle dc nolle. Vnde S. Th. I. p. quaest. 83. ar. 2. ad a. ait quod facultas nominat quando dventusque potentiam expeditam ad operandum; ET SIC PONI- 3.Piopositi TVR IN DEFINITIONE LIBERI ARBITRII: secundo mo- , do potest d:ci facultas proxima S cxpedita ad operadum; quia in sua operatione non dependet ab alia priori causa, dum sis stata tribuente ipsam cooperationem, Vel actualiter concur- natura lapsa vento: & in hoc sensu,nulla causa a. quantumuis ponatur non requiria Persecta, est secundum se & seclusa praemotione diuina tir π homine
Idem lib. q. Respons cap. I. nu. Io. Ceterum in Voluntate hominis cum omnibus praerequistis etiam ex parte rasa coacti.- Dei ut actualiter velit, tale obiectum per iudicium ratio- no.
nis sibi propositum, stat simul & conseruatur illaesa vera facultas, qua potest nolle idem obiectum aut velle contrarium , ut dictum est; & ideo tam agere quam non agere est in potestate Voluntatis Nec enim ut Voluntas agens medio iudicio rationis indifferenti possit non agere, si velit, requiritur quod varietur tale iudiacium , Vel auferatur , Ut argumentum supponit. Nam cum eodem iudicio & omnibus praerequishis ut voluntat
consentiat in tale obiectum, manet in eadem voluntate EXPEDITA FACULTAS, QUA POSSIT DIsSENTIRE, IVELIT
Ibid. nu. 13. Quia ergo cum auxilio efficaci praemouente ad aliquam actionem saluatur in libero arbitrio EXPEDITA facultas, qua possit dissentire si velit, ideo potest illi imputari & imputatur ad culpam, si non abstineat ab actu prohibito , vel si non operetur actum bonum dc pium, qui est in praecepto , quem tamen per auxilium sufficiens potest facere si velit, de sua culpa noluit fa
Iterum d p. 23. de auxiliis nu. 28. Ad id autem quod dicitur quia post receptam motionem Cissicacem, Volumias necessario prodit in opus, ita ut non possit non opera
ri ; Respondetur quod simpliciter loquendo non exitD iu
32쪽
1 6 Thomstae conrea Lansien. '
Iansiniis Voluntas in Opus NECESSARIo, sed libere, etiam post ac
ceptam motionem: ET SIMPLICITER POTEST NON OPE-3. Proposit, RARI TOTO TEMPORE , QUO HABET ILLAM MOTIO-NRM. NAM MOTIO PRAEDETERMINANS NON AUFERT m A voLvNTATE PROXIMAM POTENTIAM AD ACTUM
disin iis st ut . OPPO ITVM i tnatura lapsa Adde quod di l . 's. nu9. Duerte negat amorem beatis nono requiri- cum esse aflum liberum libertate arbitri , defectu proxime hu-tur in homine ius indifferentiae: m quod ad primam propositionem supra ret 'ti tori est,sine atixilio se Fcienti ad immediate credendum, no sis Eἡ ρ sis tor/peccatum incredulitatis.
DIJ p. in I, p. nu. 48. Constantissime asscriniusCONTRA HAERETICOS CALVINIIT As quod voluntas nostra potesst non sequi sit velit motionem ossic cem Dei: Evicacia enim diuinae motionis non consistit in hoc quod tollat a voluntate nostra liberam & expedi tam facultatem cam abiiciendi, si velit: sed in eo quod de facto eam non abiiciat, cum possit. Vult enim Deus - decreto suo absoluto utrumque, videlicet quod liberum arbitrium nostrum sequatur motionem eius efficacem,S: quod habeat liberam & expeditam facultatem ad non sequendum, si velit. Ibid. nu. I. D potest, cum dicitur voluntra posse dissentire motioni e cati, sum semper pro potentia PROXIMA
ET EXPEDITA. Ibid. nu. I . dicit neces ratem agendi, quae sequitur ex suppositione gratiae e Fcacis, esse tantum cum habitudine ad nostrum liberum arbitriu: ET EXPEDITE INDIFFERENS AD OPPOSITUM. Et liberum arbitrium csse PROXIME ET Ex PEDITE INDIFFERENS AD UTRUMLIBET. ι . Sest. 3. nu. 34. Illud Verbum, cum dicitur voluntas, posse dissentire gratiae e Fcaci, non denotare quod semo,
33쪽
ta praemotione efficaci proxime & expedite dissen' Ians nius. tire , si velit: sed denotare , quod cliam stante illa ,
POTEST PROXIME ET EXPEDITE DISSENTIRE, sl VE- 3. PropQsit
Ibid. nu. 36. Cum liberum arbitri una sic excitatum, ct demeransit proxime & expedite indifferens ad utrumlibet dum in statu alias liberum arbitrium non esset NON IMPLICAT naturae la si
ABSOLUTE SIMUL PONI DISSENSUM CUM ILLO SIC EX- non reqμὴ 'tur in homine
ς φ ' - , . . libertas ane' Ibid. nu. 38. Non inclinat determinate ad mum, quδ Eb fasὸ indsi per modum naturae, sed CUM INDIFFERENTIA LIBE- libem RA ET EXPEDITA AD OPPOSITUM . Ita mouet Ut ias a coactio- concurrat per modum libertatis CVM INDIFFERENTIA κe. EXPEDITA ad oppositum.
Ibid. disp. 61. nu. s. Liberum arbitrium tam in Deo, quam in hominibus definitur, quod sit potestas rationis N voluntatis unum prae alio eligendi, aut unum & idem acceptandi & respuendi Ex eo autem quod dicitur unum prae alio , habetur hanc potestatem debere esse CUM INDIFFERENTIA , quae maneat ex parte principii
ETIAM DUM EXERCETUR ACTIO Contra rationem
liberae facultatis esse, ut ad agendum siue ex parte principij formaliter, siue ex parte conditionis, requiratur aliquid praeuium, quo posito, indifferentia omnis tollatur. Patet ex dictis, quia libertas formaliter in hac praeuia, seu per modum principij POTESTATE INTRINfECE INDIFFERENTI sita est. Quidquid ergo praeuie omnino determinat ad unum , & omnino indifferentiam intrinsecam aufert, libertatem tollit. Ibid. disp. 7, Sect. a. nu. 41. Ex his colliges, candide Lector, quod immerito Aduersarij cum quibus hic agi-
mus, nobis imponunt, quod asseramus gratiam praeuenientem praedeterminare omnino ad unum voluntatem nostram cdm potius firmissimc teneamus oppositum: Nempe voluntatem nostram per gratiam praeuenientem efficacem, qua a Deo excitatur & mouetur,
34쪽
Lis enias. non prae determinari omnino ad unum, & eiusmodi gratiam praeuenientem non tollere a voluntate nostra Pos 3 Proposit. SIBILITATEM PROXIMAM ET EXPEDsTAM ad oppositum, ETIAM STANTE TALI GRATIA PRAEVENI INTE EF-ctrime, em DCACI ET HINC FACILIS VIA APERI TvR AD CON dum in sitatu VINCENDOS ET REDICENDOS HAERETICOS LvTHERA- natura iam Nos ET CALVINIS Tas , qui usum nostrae libertatis di- non re quiri' cunt destrui ex efficacia Diuinae gratia .
rurin vom 'ς Adde quae allata sunt sepra ad i. propositionem, ideo
eb af., -d non ς uiari peccarorem a transgressione praecepti, quia sis , libὸm habet auxilium sussiciens ad illud implendum; fr idὸο- ὰ e zο- sua malitia illud omittere, quia habet potentiam ultimane. te completam Vt Obseruare possit C
ARt. I. controu. unica. Ex quibus omnibus tallis potest costrui definitio. Liberum arbitrium, est Voluntas, , prout est clectiva ex iudicio rationis ad diuersa indifferenti, POTENS AGERE ET NON AGERE . sed iam communiter receptam liberi arbitrii, quod est potentia libera , quae positis omnibus requisitis ad agendum habet in .sea potcstate AGERE ET NON AGERE ; ET MERE HOC
Et deinde. Tertio explicandum est quid sit posse agere & non agere agere hoc vel illud aut oppositum; quod nihil aliud est, quam habcre potentiam contradictionis & contrarietatis, Ex quibus prior dicit libertatem quoad exercitium , posterior quoad specificationem actiis. Nec quaelibet potentia contradictionis satis est ut sit potentia libera, sed requiritur potentia contradictionis, quael N EODEM IN S rANTI, NON TAMEN PRO EO- DEM CONIVNCTiM , sED DivI SIM HABET IN SUA FΑ- CVLATE UTRAMQvE CONTRADICTIONIS PARTEM Nam
35쪽
Nam ea potentia quae silccessive tantum potens est ad 'agendum & non agendum, ut scilicet nunc possit agere Lυγ-& postea possit non agere, libera potentia non cst. Nam S res rationis expertes aliquando possunt agere & ali V 'r' quando non agere, Ut patet de brutis sponte sie mouen- Ad merendiaribus, & quandoque a motu cessar. fibus. . Est igitur de ct demeret/ratione potentiae liberae, ut positis omnibus ad agendum sim inrequistis, modo superius allato explicato, pkoupr u '
habeat & EXPEDITAM ad operandum facultatem, pos- ἡ;, .m
sitquc scipsam ad agendum applicare, aut se ab agendo libertas a n continere in uno & codem instanti, licet non pro eo- cessitate , sed se sicit liberis AEdit ibidem ,habere potontiam PROXIMAM ad excr ωs u coώGO' citium sitae libertatis, quia positis omnibus ad agendum 1 equisitis, potest agere &non agerc, agere hoc vel illud. Ibid. qmeis. 2O. art. q. controu. 2. Deus causas necessarias ita mouet, ut necessitate quadam ad unum determinet Has vero tiberas nulla imposita necessitate praemouet ad singulos actus determinate. Ita ut non solius Deip
testate & operatione, SED IN AGENTIS LIBERI FACULTATE POSITA SIΤ actionis determinatio.
uita Hoc ipso quod Deus constituit dare influxum
iuxta modum &naturam liberi arbitrii, constituit citam darC. I. offert & dat influxum SIMPLICITER INDIFFERENTEM , quia Ut modificatur libertate voluntatis indiffCiens est, quamuis in ordine ad diuinae voluntatis enficacitatem ac prouidentiam Dei infallibilcm non sit indisscrons, sed infallibilis, & ideo determinatus determinatiorie non destruente libortatem. Ilud. qities. 22. ar. 4. Nedum in sensu diuiso, sed etiam in sensu composito, voluntas cum tali motione est INDIFFERENS AD UTRUMQUE OPPOSITUM.
Ibid. Diuinus influxus impellit ad mouendum simul eum voluntate seipsam mouente: & licet inferat actum infallibiliter, potest tamen voluntas , antequam sit per actualem impulsum in actu secundo , RESISTERE , ET EF- E
36쪽
simus. FECTUM, I LGUS IMPEDIRE, CUM SIT INDIFFERENS AD Vikvu QvE OPPOSITUM. . Proposit. Ibi -i4. ar. 13. controu. s. Ex dictis sequitur necessitatem sensus compositi , quae est etiam necessitas 'μ u ol tioni;.non sic esse intelligendam, Vt stante V. ς- ocxscicntia Dei desocutione futura, nulla maneat con-
''iri' in voluntate ad loquendum , Vel non loquenaum. ic
ti ri' hqmi'ς enun sensius nedum falsiis est , SED ETIAM HAERETICVS si=ς ' Nim Li pcoilest quod mea voluntas absolute, siue ς'
cundum naturam suam considerata, libera sit ad legen
de lectione cras futura, non potest non legere, lea eliomnino determinata ad legendum i Sic enim nunquam voluntas sua uteretur libertate ,ssic ex consequenti nullus
esset effectius liber. Igitur necessitas, quam habet propositio sumpta in sensu composito , in eo consistit, quod suppositio exigit ut effectus, puta loquutio, certo pona'
tur& non eius oppositum 1, non autem eincit ut non po
tuerit simpliciter cius oppositum poni per eandem camiam.quae libera est. Cum hoc autem , ut drcimus, rem net integra libertas. Non enim de ratione libertatis elivi possit in oppossitum simul pro eodem instanti. Ibiὶ Video nunc te sedentem, & suppositoiquod vidcam te sedentem, necessario sedes ; sed quoniam haec suppositio certae visionis est connexa cum eo oblecto, ouod est in potestate tua, potes enim sedere dc non sedere , ideo haec suppositio non tollit sessionis tuae liberi tem, seu contingentiam, sed remanet simpliciter liberasiue contingens. Cum itaque suppositio certae diuinae praescientiae sit connexa per quandam habitudinem cum offectu contingente , tanquam effectu secundario , qui effectus contingens est in potestate causae a. sequitur quod suppositio diuinae praescientiae non tollit libertatem , Vel contingentiam cssectus futuri.
37쪽
em M. 3. Proposit. Ad merendu. . ct demeren-
Quest. 2. 82. edit. Venetae an. 16I2. LIberum arbi- dum in statu trium hominis secundum se & essentialiter est in- natura lapse differens ad utramque partem contradictionis: ergo per non 'uxr solam comprehensionem, supereminentem ipsius liberi homne arbitrii creati, non cognoscitur certo S infallibiliter de H νς terminatio eius ad alteram partCm, etiam ii conixixu tur Ioeli sibis, homo in illo ordine rerum cum talibus circunstantiis & talis eoactis auxiliis. Quia neque ille ordo rerum, neque Illae circun- ne. stantiae determinant liberum arbitrium. Ergo cum si cundum se sit indifferens, semper manet dc cognoscitur indifferens. Ib d. pag. 99. col. I. Ratio essentialis libertatis perscr. consistit in productione actus, qui regulatur per cognitionem indifferentiae mediorum ; & ex hoc sequitur quod potentia sic operans possit OPERARI ET NON OPL-
His adde quae sunt allata ad duas propositiones praecedentes, Et qui non orat ideo imputari, quod non pret, quia habet auxilium sussiciens ad orandum: Et in uniuersum iΙeo reos esse qui carent auxilio effraci ad vitansum peccatum, Quia per auxilium sufficiens habent potentiam completam , non ligatam, non impeditam; Et esse manifestam haeresim hoc negare, etiam in obduratis & excaecatis. Adde quod ibidem dicit pag. 86. Amorem beatificum non esse liberum, ea scilicet libertate, qua ad meritum requi- iritur,
38쪽
non requiriatur in homine libertas a n
cescate, sed fm cit liberistas a coactio-
AR. I. de auxiliu pag. 2I . col. i. Voluntas libera,vi libera est, determinatur iuxta modum suae libertatis taliter, quod absolute & simpliciter manet, indifferens. Igitur ut libera p0lulatita determinari ut maneat indisserens, ac proinde ut exclunt necessitatem agendi: contrariam indissereηtiae. Lede ima vero non agit de alia indisserentia, quam de illa, quae requiritur ad imputabilitatem bonarum oemalarum actionum. Signiscat insuper cuiusmodisiit ilia necessitas, quam excludit haec indisserentia libertati intrinseca, ea sciticetes , quae reperitur in beatis, qui vident Deum, qui quidem, inquit, necessario diligunt illum, ibid. pag. 21s. Vn e dicit postea pag. 226. Beatos non esse liberos ad non peccan
Ibid. pag. 213. Illa definitio causa libera est illa quae positis omnibus, &c. ut bona sit, debet intelligi de requisitis ex parte potentiae, Ox constituunt ipsam potentiam in ratione virtutis & potentiae in actu I. N prius natura quam intelligatur ipse actus secundus, ut dicit etiam Suares. Igitur positis omnibus illis EsT NECE ssARIVM quod possit operari & non operari. Et ideo mox subdit, auxilium praedeterminans non se tenet ex parte potentiae, nec constituit illam in actu I. neque complet actum I. ItaquC non impedit quominus in actu i. completo libera voluntas sit indifferenS. Ibid. pag. 22s. Ad i a. dicendum est quod per illam determinationem receptam ab ipso Deo in voluntate, Voluntas determinatur ad operandum, nihilominus tamen non amittit PROXIMAM INDIFFERENTIAM ACTIVAM AD VOLENDUM ET NOLENDUM, quam voluntas habet simpliciter & absolute. Ibid. ar. IJ. pag. 27 . Ante omnia, haeretici nostri temporis assirmant clari auxilium cssicax Et vocant au-
39쪽
xilium eiscax motionem quandam diuinam, quae ita de Iansenius. terminat voluntatem , UT NECESSITATEM 'ILLI IN FE RAT. Atqui hoc imum dicit Iansienim, habet igitur locum ex s. Proposi , Letisma inter haereticos nostri temporii, Ad merenda illa. pag. 27s. Prima conclusio contra primum erro demeren Tein, certillimum est secundum fidem, quod non datur dum in statu auxilium efficax in sensu exp0sito ab i psis haereticis, ta- naturae ta aliter quod dicit diuinaimmotionem, quae ita praedeter- non reqsi' minat voluntatem , UT EI NECESSITATEM INFERAT.
Quippe Ledesema non putat saluari liberi rem, qμ m h rci ci essisisse sed destruunt, nisi diuina motio indisserentiam relinqμήt M vii, Amit libem
vel non agendi. talia coactis-cii. ar. I . pag. 29 8. Quando homo non habet istud ne. auxilium, non deest illi aliquid necessarium ex parte potentiae, sed ipsa potentia est PERFECTA ET COMPLETA, ET NON LIGATA sine illo, & propterea homo obligatur diu inis praeceptis. Nimirum aliter non obligaretur, quia non haberet potentiam ad utrumlibet: id se indifferentiam ,necessitati ad unum determinanti contrariam. Et huc ectant alia quaedam similia dicta huius Auctoris, allata contra propositionem , quα asserentur contra quartam. tamen adden m quod dicit art. Io. pag. 229. col. I.
Considerandum quod illa praedeterminatio etiam si physica sit, non constituit causam naturalem, qiquae non possit CONSENTI S, VEL DISSENTIRE, VEL ABIICERE.MOTIONEM ITAQUE STANTE TALI MOTIONE cssicaci voluntas manet libera & non determinata naturaliter; Vnde absolute POTEST DISSENTIRE, SP VELIT . Iterum.
Etiam stante illo auxilio potest dissentire. En in. quo A. pinguat causam liberum contra naturalem, in eo quod libera psit consentire vel dissentire. Et hoc stare vult cum praede .urminatione, propterea quod cum illa stare debeat libertas.
40쪽
3. Proposit. EALTHAZAR NATA RETE.
dum in statu λλergo ad omnia argumenta simul, quod quamuis naturae lapsa auxilium efficax sit determinatu ad unum actum intrin- non VPi sece, tam en actuat liberum arbitrium , RELINQUENDO abbἡ Th. IN EODEM INSTANTI FACULTATEM EIDEM VT POSSIT erisitare, sed RESI STERE tali auxilio, atque adeo ex ipso modo actuan- se eit libem di sequitur, ut si liberum arbitrium velit , NON SE SUBII- ωου a coactio- CIAT AVXILIO. Quod si non resistat statim idem auxi-ν - . lium ex suo intrinseco modo, tribuit ei efficaciam & determinationem ad unum. Quo fit ut absolute possit liberum arbitrium IN ILLO INSTANTI NON ADMITTERE A XILIUM EFFICAX ; si tamen non resistat,sequitur per consequentiam necessariam , actus. Itaque auxilium emcax denotat voluntatem diuinam, non quidem indifferentem ad utrumlibet, sed determinatam ad unum: atque adeo licet ex vi talis determinationis non habeat voluntas indifferentiam ad utrumlibet in operando, habet tamen illam ex vi actualis concursus .ei, quo voluntatia aliter tribuitur poSSE OPERARI VEL NON OPERARI IN EODEM INSTANTI, in quo voluntas non resistit. Quapropter ex Voluntate Sc auxilio tanquam Γx principio totali consurgit libertas & determinatio ad operandum,& detcrminatio libera in operando. Nam actuando auxilium efficax voluntatem & liberum arbitrium conformiter ad suam naturam, non actuat ex modo,quo forma naturalis actuat subicctum, scilicet attendendo in subiccto ad solam potentiam naturalem, sed potius attendendo ΝD INDIFFERENTIAM EXPLICATAM : ET RELINQUENDO POTENTIAM AD RESISTENDUM IN EODEM IN-5TANTI.
Ibid pax u. Quando Deus concurrit cum causa libera mouendo eam efficaciter ad operandum, communia