장음표시 사용
91쪽
intersectae. Post haec Λrtaxerxes morbo ex dolore contracto decedit, rex quam pater felicior. CL p. III. Hereditas regni Ocho tradita, qui timens Parem coniurationem regiam cognatorum caede et Strage principum replet, nulla, non SanguiniS, non SeXus, non aetatis misericordia permotuS: Scilicet ne innocentior fratribus parricidis haberetur. Atque ita veluti purificato regno bellum Cadusiis infert. In eo quum adve sus provocatorem hostium Codomannus quidam cum omnium favore proceSSiSset, hoste caeso Victoriam suis Pariter et Prope amissam gloriam restituit. Ob haec d cora idem Codomannus praeficitur Armeniis. Interiecto deinde tempore post mortem Ochi regis ob memoriam Pristinas virtutis rex a populo conStituitur, Darii nomino , ne quid regiae maiestati deesset, honoratus; be Iumque cum Alexandro Magno diu variante sortuna magna virtute gessit. Postremo Victus ab Alexandro et a cognatis occisus vitam pariter cum Persarum regno finivit.
ARG. Cap. 1. 2. Fit rex Maeedonum Alexander. 3. 4. Graeeiam pa- eat. 5. Persis bellum insert. 6. Pugna ad Granicum. 7. Nod Gordius. S. Alexander in Cilicia. s. Pugna ad Issum. IO. Μaceia donum luxus. II. Alexander ad Hammonis Oraculum. 12. 13.14. Pugna ad Arbela. 15. obitus Codomanni.
CAp. I. In exercitu Philippi sicuti varias gentes erant, ita eo occiso diversi motus animorum fuere: aIii
92쪽
85quippe iniusta servitute oppressi ad spem se libertatis erigebant: alii taedio longinquae militiae remissam sibi expeditionem gaudebant; nonnulli facem nuptiis filiasi
accensam rogo Patris Subditam dolebant. Amicos quoque tam subita mutatione rerum haud mediocris metus Perat, reputantes nuns Provocatam ΑSium, nunc Europam nondum Perdomitam, nunc Illyrios et Τhracas et Dardanos ceterasque barbaras gentes fidei dubiae et mentis infidae: qui omnes populi si pariter deficiant, resisti nullo modo Posse. Quis rebus veluti medela quaedam interventus Alexandri fuit: qui pro concione
ita Vulgus omne consolatuS hortatuSque pro tem re est, ut et metum timentibus demeret et in Spem omnes impelleret. Erat hic annos viginti natus: in qua aetate ita moderate de se multa pollicitus est, ut appareret Plura eum eXPerimentiS reservare. Macedonibus immuni-' talem cunctarum rerum praeter militiae vacationem de dii : quo sacto tantum sibi favorem omnium conciliavit, ut corpus hominis, non virtutem regis mutasse se dicerent.
CL p. II. Prima illi cura paternarum exSequiarum fuit; in quibus ante omnia caedis conscios ad tumulum patris occidi iussit. Soli Alexandro Lyncistarum, fratri. P ersit, Servans in m auSpicium dignitatis suae: nam regem eum primuS SalutaVerat. Aemulum quoque imperii, Caranum, fratrem ex noverca susceptum, interfici curavit. Inter initia multas gentes rebellantes compe- Scuit; orientes nonnullas seditiones exstinxit. Quibus rebus erectus citato gradu in Graeciam contendit: ubi exemplo Patris Corinthum evocatis civitatibus, dux in locum eius substituitur. Inchoatum deinde a patre Persicum bellum adgreditur: in cuius aPParatu OCUu'Pato nuntiatur Athenienses et Thebαnos ab eo ad Persas
93쪽
IUSTINI HISTOR. defecine, auctoremque eiu8 defectionis 'magno auri pondere a Persis corruptum Demosthenem oratorem emtitis-Set qui Macedonum deletas Omnes cum rege copiaS a TribalIis adfirmaverit, producto in concionem auctore, qui in eo proelio, in quo reae ceciderit, Se quoqus vulneratum diceret. Qua opinions mutatos omnium ferme civitatum animos es8s praesidia Macedonum obsideri. Quibus motibus occursurus tanta celeritate instructo paratoque exercitu Graeciam OppresSit, ut, quem Venire
non SenSerant, videre Se ViX crederent.
CAp. III. In transitu hortatus Τhessalos fuerat. beneficiorumque Philippi patris, maternaeque Suae cum his ab Aeacidarum gente necessitudinis admonUerat. Cupide haec Τhessalis audientibus exemplo patris dux univerSae gentis creatus erat et vectigalia omnia redituS-que suos ei tradiderant. Sed Athenienses, sicuti primi defecerant, ita primi poenitere coeperunt, contemtum hostis in admirationem vertentes pueritiamque Alexandri spretam antea supra Virtutem veterum ducum Extollentes. Missis itaque legatis bellum deprecantur; quibus auditis et graviter increpatis Alexander bellum romisit. Inde Thebas exercitum convertit, eadem indulgentia uSurus, si parem poenitentiam invenisset. Sed Thebani armis, non precibus nec deprecatione usi Sunt. Itaque victi gravissima quaeque supplicia miSerrimae captivitatis experti sunt. In consilio quum de excidio urbis deliberaretur, Phocenses et Plataeenses et Thespia enses et Orchomenii, Alexandri socii victoriaeque parti-ziPes, excidia urbium suarum crudelitatemque Τhebanorum referebant; studia in Persas non praeSentia tantum, Verum et vetera adversus Graeciae libertatem in- Drepantes : quamobrem odium eos omnium populorum se, quod vel eae eo manifestari, quod iureiurando se
94쪽
omnes Obstrinaeerint, ut victis Porsis Thebaa diruerent. Adiiciunt et scelerum priorum sabulBS, quibuS omnes Scenas repleVerint, ut non praesenti tantum persidia, Verum et Vetere infamia invisi serent. CAP. IV. Τunc Clqadas, unus ex captiViS, data Potestate dicendi: non a rege defecisse, quem intersectum audierint, Sed a regis heredibus: quidquid in eo sita inum ' crudelitatis, non persidiae culpam erae; cuius
tamen iam magna se suppIicia pependisse deleta iuventu- te: nunc senum seminarumque sicuti intimum, ita inmaeium restars vulguS, quod Φεum Stupri3 contumeliisque ita v atum esse, ut nihil amarius unquam sint με-si; nec iam pro civibus εθ, qui tam pauci remanserint, orare, Sed pro innorio patrias Solo et pro urbe, quae non vir tantum, verum et dem genuerit. Privata etiam
regem Superstitione deprecatur geniti apud ipsos Herculis, unde originem gens Aeacidarum trahat, actaque Τhebis a patre eius Philippo pueritia: rogat urbi pamcat, quas maiores eius partim apud εθ genitos deos ad ret, partim edueatOS Summas maieStatis reges viderit.
Sed potentior fuit ira quam preces. Itaque urbs diruitur; agri inter victores dividuntur; captivi sub corona
Venduntur; quorum pretium non ex ementium commodo, sed ex inimicorum adio extenditur. Miseranda res Atheniensibus visa: itaque portaS refugiis Profugorum contra interdictum regis aperuere. Quam rem ita graviter tulit Alexander, ut secunda legatione denuo bellum deprecantibus ita demum remiserit, ut orato Set duces, quorum fiducia toties rebellent, sibi dedantur: Paratisque Atheniensibus, ne cogantur subire bellum, eo reS deducta est, ut retentis oratoribus duces in exsilium agerentur; qui ex continenti ad Darium prosecti
non mediocre momentum Persarum ViribuS acceSSere.
95쪽
88 IUSTINI HISTOR. CAp. V. Proficiscens ad Persicum bellum omnes noVercae Suae cognatos, qu0s Philippus in excelsiorem dignitatis locum provehens imperiis praefecerat, intema secit. Sed nec suis, qui apti regno videbantur, Pepercit, ne qua materia Seditionis, Procul Se agente, in Macedonia remaneret; et reges Stipendiarios conspectioris ingenii ad commilitium secum trahit, segniores ad tutelam regni relinquit. Adunato deinde exercitu naves onerat; unde conspecta Λsia incredibili ardore mentis accensus duodecim aras deorum in belli vota statuit. Patrimonium Omne Suum, quod in Macedonia Europaque hab bat, amicis dividit, sibi Asiam susticere, Praelatus. Priusquam ulla navis litore excederet, hostias caedit, Petens victoriam bello, quo toties a PerSis petitas Gm
cias ultor electus sit: quibus I9nga iam Satis et matura imperis contigisse, quorumque tempus e83θ vices eaeco rs melius acturos. Sed nec exercitus eius alia quam
regis animorum praesumtio fuit: quippe obliti omnes coniugum liberorumque et longinquae domo militiae, Persicum aurum et totius Orientis opes iam quasi suam praedam ducebant; nec belli periculorumque, sed divitiarum meminerant. Quum delati in continentem e Sent, primus Alexander iaculum velut in hostilem temram iecit, armatusque de navi tripudianti similis prosia luit ; alque ita hostias caedit, precatus, ne Ss regem illae terras invitas accipiant. In Ilio quoque ad tumulos eorum, qui Troiano bello ceciderant, Parentavit. CAP. VI. Inde hostem petens milites a populatione
Asiae prohibuit, parcendum Suis rebus, Praefatus, nec perdenda ea, quas POSSθSSuri venerint. In eXercitu eius
fuere peditum triginta duo millia, equitum quatuor mil- id quingenti, naves centum octoginta duae. Hac tam
ParVa manu universum terrarum orbem utrum admira-
96쪽
bilius vicerit an adgredi ausus suerit, incertum eSt. Quum ad tam periculosum bellum exercitum legeret, non iuvenes robustos nec primum florem aetatis, sed Veteranos, PlerOSque etiam emeritae militiae, qui cum Patre patruisque militaverant, elegit: ut non tam milites quam magistros militiae electos putares. Ordines quoque nemo nisi sexagenarius duxit: ut, si principia ca- Strorum cerneres Senatum te alicuius priscae reipublicae videre diceres. Itaque nemo in proelio sugam, sed Vici riam cogitavit; nec in pedibus cuiquam spes, Sed in . lacertis fuit. Contra rex Ρersarum Darius fiducia virium nil astu agere, adfirmans suis occulis consilia victoriae furtivae convenire: nec hostem regni finibus arcere, sed in intimum regnum accipere, gloriosiuS ratuS repellere bellum quam non admittere. Prima igitur congreS-sio in campis Adrastiis suit. In acie Persarum Sexcenta millia militum luere; quae non minus arte Alexandri quam Virtute Macedonum Superata, terga Verterunt. Magna itaque caedes Persarum suit. De exercitu AI Xandri novem Pedites, centum viginti equites cecidere: quos rex impense ad ceterorum exemplum humatos Statuis equestribus donavit cognatisque eorum immunitates dedit. Post victoriam maior pars Asiae ad eum d secit. Gessit et plura bella cum praesectis Darii, quos iam non tam armis quam terrore nominis sui vicit. CAP. VII. Dum haec aguntur, interim indicio captivi ad eum desertur insidias ei ab II andro Lyncistarum, genero Antipatri, qui praepositus Macedoniae erat, p rari. Ob quam causam timens, ne quis intersecto eo in Macedonia motus oriretur, in vinculis eum habuit. . PoSthaec Gordion urbem petit, quas posita est inter Phr giam maiorem et minorem: cuius urbis potiundae nont'm Propter Praedam cupido eum cepit, Sed quod au-
97쪽
cuius neaeum si quis solvisset, oum tota Isis regnaturum antiqua oracula cecinisse. Huius rei causa et origo illa
fuit. Gordius quum in his regionibus bubus conductis
arctret, aVm eum OmniS generiS circumVOlare coeperunt. Prosectus ad consulendos augures Vicinae urbis, Obviam
in porta habuit virginem eximiae pulchritudinis; percontatuS eam, quem potissimum augurem consuleret:
illa audita causa consulendi, gnara artis ex disciplina Parentum, regnum ei portendi respondit; polliceturque se et matrimonii et spei sociam. Τam pulchra conditio prima regni felicitas videbatur. Post nuptias inter Phrygas orta Seditio est. Consulentibus de fine discordiarum Oracula reSponderunt regem discordiis opus eras. Iterato quaerentibus de persona regis, iubentur eum regem O SerVare, quem reverat primum in templum Iovis euntem Plaustro reperissent. Obvius illis Gordius fuit, statimque eum regem ConSalutant. Ille PlauStrum, quo V henti regnum delatum suerat, in templo Iovis positum maiestati regiae consecravit. Post hunc filius Mida regnavit, qui ab Orpheo sacrorum solemnibus initiatus Phrygiam religionibus implevit: quibus tutior omni vita quam armis suit. Igitur Alexander capta urbe quum in templum Iovis venisset, iugum plaustri requisivit: quo exhibito quum capita loramentorum intra nodos abscondita reperire non poSset, violentius oraculo usus gladio loramenta caedit: atque ita resolutis nexibus latentia in nodis capita invenit C Ap. VIII. Haec illi agenti nuntiatur Darium cum ingenti exercitu adventare. Itaque timens anguSuaS magna celeritate Taurum transcendit; in qua festinatione quingenta stadia cursu fecit. 0uum Tarsum Venisset, captus Cydni numinis amoenitate per mediam urbem influentis,
98쪽
proiectis armis, plenus PulVeris ac sudoris in praeseu
dam Undam Se proiecit. Τum repente tantUS nervoS eius occupavit rigor, ut interclusa VOee non SPes modo rem
dii, sed nec dilatio periculi inveniretur. Unus erat ex medicis, nomine Philippus, qui solus remedium polliceretur sed et ipsum parmenionis pridie a Cappadocia
missae epistolae suspectum faciebant: qui ignarus infirmitatis Alexandri scripserat, a Phitippo minico cavs-ret: nam sorruptum itium a Dario ingenti pecunia eras. Τutius tamen ratus, dubias se fidei medici credere quam indubitato morbo perire. Accepto igitur poculo epistolas medico tradidit; atqus ita inter bibendum oculos in vultum legentis intendit. Ut securum conspexit, laetior lsactus est sanitatemque quarta die recepit. - ' C A P. IX. Interea Darius cum quadringentis millibus peditum ac centum millibus equitum in aciem procedit. Movebat haec multitudo hostium, respectu paucitatiS
suae, Almandrum: sed interdum reputabat, quantas res cum ista paucitate gessisset quantosque popul0s su-diSSet. Itaque quum Spes metum Vinceret, Perieul0Sius differre bellum ratus, ne desperatio suis cresceret, circumVestus ku0s singulas gentes diversa oratione adl0quitur: Illyrios et I hracas opum ac divitiarum OStentatione, Graecos Veterum bellotum memoria interneci-vique cum Persis odii accendebat; Macedones autem nunc Europae Victas admonet, nunc fisiae expetitae: nec inventos illis toto orbe pares viros gloriatur: cete' rum et laborum finem hunc et gloriae cumulum fore. Atque inter haec identidem consistere aciem iubet, ut
hac mora consuescant oculis turbam hostium SuStinere.
o Darii segnis opera in ordinanda acie fuit: quiPpe omiMis ducum ossiciis ipse Omnia circumire, Singulos hortari, veteris gloriae Persarum imperiique Perpetuae
99쪽
92 IUSTIΝI HISTOR. a diis immortalibus datae possemionis admonere. POSt illaec proelium ingentibus animis committitur. In eo
uterque reX vulneratur. Τamdiu certamen anceps suit, quoad fugeret Darius. Exinde caedes PerSarum secuta est. Cama Sunt peditum unum et Sexaginta millia, equitum decem millia; capta quadhaginta millia. Ex Macedonibus cecidere pedestres centum triginta, equites centum quinquaginta. In castris Persarum multum auri ceterarumquε Opum inventum. Inter caPtivos ca- Strorum mater et uxor eademque soror et filiae duas
Darii suere. Ad quas visendas h0rtandasque quum
Alexander venisset, conspectis armatis invicem se amplexae, Velut Statim moriturae, complorationem ediderunt. Provolutae deinde genibus Alexandri non mortem, sed, dum Darii corpus sepeliant, dilationem mortis d Precantur. Hot tanta mulierum pietate Alexander et Darium vivere dixit et timentibus mortis metum demsit easque haberi ut reginas praecepit; filias quoque non sordidius dignitate patris sperare matrimonium iuSsit. C L p. X. Post haec, opes Darii divitiarumque apparatum contemplatus, admiratione tantarum rerum Capitur. Tunc primum luxuriosa convivia et Magnifice
tiam epularum Sectari, tunc Barsinen captivam diligere propter formae pulcli ritudinem doepit: a qua postea Busseptum puerum Herculem vocavit. 'Memor tamen adhuc Darium vivere, Parmenionem ad occuPandam Persicam claSSem, aliosque amicos ad recipiendas Asiae civitates misit: quae statim audita fama victoriae ipsis Darii praesectis cum auri magno pondere tradentibus se in potestatem victorum Venerunt. Tunc in Syriam Pr ficiscitur : ubi obvios cum insulis multos Orientis reges habuit. Ex his pro meritis singulorum alius in Societatem recepit, aliis regnum ademit suffectis in loca eorum
100쪽
novis regibus. Insiguis praeter ceteros fuit Abdalonimus, rex ab Alexandro Sidoniae constitutus: quem Alexander, quum operas oblocare ad puteos exhauriendos hortosque irrigandos solitus esset, misero Vitam B. hibentem, regem fecerat, Spretis nobilibus, ne generis id, non dantis beneficium putarent. Τyriorum civitas quum Coronam auream magni ponderis per legatos in titulum gratulationis Alexandro misisset, grate munere accePin Iorum se ire velle ad vota Herculi reddenda dixit. Duum legati rectius id eum Tyro vetere et antiquis retemplo moturum dicerent, deprecantes eius introitum: ita exarsit, ut urbi excidium minaretur; consestimque exercitu insulae applicato, non minus animosis Tyriis
fiducia Carthaginiensium, bello excipitur. Augebat enim Τyriis animos Didonis exemplum, quae Carthagine condita tertiam partem Orbis quaesiSSet: turpe ducentes, Si seminis suis plus animi suisset in imperio quaerendo quam sibi in tuenda libertate. Amota igitur imbelli aetate Carthaginem et arcessitis mox auxiliis non magno P0st temp0re Per proditi0nem capiuntur. CAp. XI. Inde Rhodum Alexander, Aegyptum C liciamque sine certamine recipit. Ad Iovem deinde Hammonem Pergit consulturus et do eventu futurorum et do origine sua. Namque mater eius Olympias consessa viro suo Philippo fuerat: IIeaeandrum non m eo Se, Sed eae Serpente ingentis magnitudinis concepisse. Denique Pii
lippus ultimo prope vitae Suae tempore lilium suum non esse palam praedicaverat. Qua ex causa Olympiadem, Velut stupri compertam, repudio dimiserat. Igitur At Xander cupiens originem divinitatis adquirere, simul et matrem insumia liberare, per praemissos subornat antistites, quid sibi responderi vellet. Ingredientem te plum statim antistites ut Hammonis filium salutant. Ille