장음표시 사용
181쪽
tera alia negotia libenter in aliud tempus reiiceret. ossem eos indicare, nisi adulatorium olset, quod fugiendum maxime existimamus Ste et instituto propter quod conventum erat arti fit, et auditores praeterca quoquo praecepta istimavum reium Cum voluptate domum reserunt. Neque
enim hoc est postillandum, ut de re inani, natali principis, morte hominis obscuri, laude candidati, uen vocant, et similibus rebus, integras horas loquamur esset enim hoc il-hidere et nostro ingenio, et auditorum auribus Matthangoccasionem lacti arripiamus, qua studia nostra coronae commendare queamus, oratorie et ornate de re aliqua, quae eo pertinteat dicentes ' Unda vero mira illa iacultas in summis illis viris est' Unde enim nempe quod ceterae eruditioni, quam summam in iis deprehendimus, eloque tiam adiurexere. Posis vero eloquentiam miris modis adiuvat, quod et rationibus et exemplis constat. Namquae est natura utriusque disciphnae, regnant ubique, atquo imperio animos hurnanos tenent, hi rem aflundunt obscuris, uberiarein aridis, lorom flaccescentibus rebus Talium virorum sera semper Lipsi nestra sciit, qua de re vere possumus gloriari; verum carac re nunc nihil dic mus, tota cum sit etiam exteris, et invidiosum sol tasse, quod nostias laudos dicimus nam ut prisca aetas Lucretios et
Manisos habuit, ita quoquo nostra, quos cum his conferre possit-Quorum ad nummum nuper accessit Rogerius Infeptas Boseowith, cuius nomen cuna inter mathematicos clariisimum sit,
essee t ille hoc libro de quo iam dicemus, ut inter poetas non minus clarum esset Tractavit illo rem asperam conatu, et in qua vel silmina ingenia dcficcrent, ita feliciter, ita apte, ut nihil addi possit Habet enim liber quo et se, et artem quam
tractat commendet, ubertatem leporem, diligentiam suavitatem Agit vero de selis ac lunae desedlibus, sterili argumento ut videri posset, stadiori etiam, si plus uuam vulgaria
182쪽
MENfIS APRILIS A. MDCCLXI. a t
Uerum auctor noster subtilitatem cum poesi oniunxit ita, O laepe ante oculos picta, etiam quae dissicilli a sint, M.
deantur. narrat immeros siderum et rationes, quid obseurtus sed quanta in luce omnia ponuntur causas modumque desectuum, ardua res et taedii plana, sed quam nihil taedii canente poeta residet. Tenue carmen est, ubi res tenue carmen requirit; surgit ad ornatum, cum ornatui
loeus est saepe etiam in sublime evehitur, et ad sidera quae canit ipse poeta tollitur. Coniuncta est poesis antiqua cum matheu nostrae aetatis, tota materia ita formata, ita elaborata, ut amorem sui etiam alienioribus a toto negotio
sacere possit. Atque etiam illud inibis placet, quod mythologia veteriura retenta est, cui cum assueti simus, quotquot nostrum hae studia amamus, mirifica saepe delectatio animos legentium mulcet, et, si quid spinosius canebatur, refici Effecit poeta, ut id, quod demonstrationes muhemati- eas vocant, Vere demonstrationes dici iam, possint, ut, si digitis, quod aiunt, indicentur, clarius apparere haud qucatat.
Sunt quoque excursiones et cpisodia elegantissima, quod in tali argumento vehementer necessarium est, ne hvior obruatur rebus dissicilibus defatigetur meditando Totus liber, ut breviter dicamus, is est, qui saeculi Auguste videri possit, nisi tam accuratae persectaeque physeos et matheseos esset; nostrae, ni si eam antique, id est quam optime scriptus esset. Suavitas auctoris quo magis appareat, ex libro Q laudem Newtoni adscribemus. Nune age cur 1κult turpatos sanguine vultus Insiliat, risem dum Cynthia permeat unu ram ἰQuid radios Deo saturet, uvmque colores . Aeriis desexam auris, et si retexat. Iam canere, atque operi sustremam impendere euram Aggredior Non hi Pindi pater, atque sororum Docta cohors, non egosis aliger et mendatis Numina Parno veruant in carmina Grande Tu decus Angligenum, sitque humariae gloria gentis, Tu maius mihi, en eris, Newtone repo σ
183쪽
Cui primo penetrare addux penitusque latentes Sponte est vires Natura, areamque iura Distere, et attonitum lase vulgare per orbem Tu vacuas nosti rimur qua lege per avras Attracta arcano se foedere sidera ducant, Assectantque viam, mediuinque immobile circumaternos renovent gyros, per inane Cometae
in fugiant, longo donec pos tempore tristem
Rotituant terris pilum, trinesque cruentos. Nosti etiam Coeli cum arte feruntur eadem Iupiter, et multo genitor iam tardus ab aevo,. Cur turbent motusque suo; eomitumque catervas: Non illi irarum memores, sed amore novato,
Quo rursim amplexus rufo oscula mutua poscin Fala vetant conferre globor Hoet ire per rari eius, et rusin opposta discedere ad oras
Dum se iterum iuncti quatuor post lustra revisent
Nequidquam incertos dubiis errorisus orbes.ssi licuit, euratque diues sit inanet Cynthia tu retegis, tu certis legibus arctasia Quid memorem astemos motus quibur alta tumenta
obiicibus ruptis e fiurgunt aequora fluctu, Tum redeunt retro, ursimque in se sese residua flQvid pressam Terrae formam, circum undique do Quae tumet in medio atque mi Dydit utroque 2 Diues diverse locis quid pondera is quid
se cuncta Eoas urgentem Adera in oras. Annuaque imbriferi Glerantem exordia veris γ' Omnibus hae ignota olim mortalibus, acri Vidisti ingenis pinnus nune te sic mollis Lam pueri in ludis, primoque oeentur ab aem. Ne minus illa quidem vel quondam incognita, NI nunc Per te iam pueris, teneris et nota purigis, ternum mperere tibi nomenque decusque Stilicet, prima nascentis origine Muniquae niueis Charitea digitis ianuis a lucis
184쪽
Fila olorat aserarum flamine, et aures Texuerunt fulvam nectentes pectine telam,
obtutu eon emphanda, et quem quodque colorem Exhibeat, quantumque, dores, de framite rectontortum de at iter, vel quanta requirat Infervalla viar, ut certa vise, , nova Ne Corporis obiiciat facies, aut pergere οπα,
Aptius, aut retro fas restis repulsum. Tum A plura mul coeant, quem mixta colorem Componens, vel quo percellini Amina visu, etc. Atque hae speciminis loco adscripta sunto iam de ipso,
ordine atque oeconomia libri paucula. . Divisum est opus totum in libros quinque Primus Astronomiam omnem quas in compendio exhibet; neque enim 'fitie cognitione naturae astrorum, quantum a s distent inviceni , quomodo moveantur, ceterae intelligi potuissent, .
Praecipue ab iis, qui minus harum rerum studiosi essent, Miles mesti sunt His transactis, alter liber de ipsis de- seitibus et Solis et Lunae, quo ordine, quibus temporun in tervallis fiant, agit Tertius phaenomen explicat, quae in deserti Solis animadversa sunt, praecipue lumen, quod, ubi
totus Sol obscuratur, circa Solis locum extat; plura quoque eiusmodi, sive totus sol, sive pars eius, oculis nostris subtrahatur. animadversa. Quartus dein et quintus de eclipsibus Lunae, de penumbra, quam dictini, de colore rubro defi-eientis Lunae et pluribus aliis praeterea rebus huc pertinentibus, exponit. Subiectae sunt textui notae uberiores, quae res nabent eas, quae in carmine exponi propte naturam suam haud poterant, quas neque eos, qui maximos proseitiis imhis rebus secerunt, legere poenitebit. Optamus sane vehementer, ut Boseowichius Vir Heb. qui aetatis florem in his duabus excellentibiis artibus collocavit, , quae pro alacritate ingenii praeclara meditatur, efficere queat diciturus mnae est Constantinopolim, audi ivit iam, et in
185쪽
urbe maxima, et aa observandum coelum aptissima,perget iaco studio quod hactenus tanta cum laude cucurrit. Haec itaque habuimus, quae de egregio opere diceremus, quod Lipsae noti est, nisi in nostra BiHlotheea, adeo rarum est. Vellemus itaque vehementer, in aliquis harum, una peritus , apud nos imprimi lupis curaret facile enim emtpres siet liber, propter praestantiam suam venturus, iisqu*sibliopodam, Gnulti alii libri saeret.
I ME RERUM GERMANICARUM A ANNI
Lipsiae 1 sy in ossiciua Fritsellia, pl. 3. in s I. Ab ipsa Gratiarum manu accipere nobis vidi sumus opus.
culum elegatatissimum, in quo motus ingentes Germaniae superiori saeculo haeunte tam gravher, et tem illustrihi evitate, a scriptore prudentissimo atque reip. peritissimo. quisquis ille fuerit, enarrantur, missum ad nos his diebus tib editore, Viro amplissimo humanissimoque Dicere vix possiimus, quo desiderio libelli adsecti fuerimus, inim ante paucos annos in nonnulliis C. S. Sthuriz'ista seli dis tantas ei laudes tribui videremus donec tandem in s ctione librorum publica satis care redemtum exempla quod A. C. cIo Io IX. in mentiolis loci pro iit, avide
Gesoravimus. Mirati sumus scriptoris subtilitatem saeuim diam, candorem, atque fidem, et multa ex eo didicimus. quae in grandibus aliorum voluminibus non repereramuri Felicitas imitationis , qua nemo pulcrius Taciti virtutes expresserit, et narrationum velocitas, sic nos ceperat, ut in aetatem maiorum nostrorum tota mente redierimus, et, quasi illorum coetibus serti, caussas et momenta maximarunii rum taciti versantes, ipsain prope disceptationem turre et ut,
litatis Ivblicae nec opinautibus nobis inerri putaremus-
186쪽
thium saepius nos in nicunm is meditatione turbabat, voties menda manisest sensum scriptoris coniecturis inum figare cogebant; quod quidem non tam ditacile, quam ingratum erat, quia voluptatem lectionis iuriindissimae morabatur. Inde non optare solum novam et emendatio emeditionem coepimus, sed ipsi iam cogitavimus do requirendo ratio, cui tal consilium ei suaderemus. In eo quum essemus prope iam occupati, menda certe quaedam tabest cimiectando sustuinemus, nuntiatur Lipta, Mehmum, V cl. et eui, fatis nuper functo Masorio, bona pars Hegantiorum litterarum veluti fiducia ouodam mandato, framiua iure creditur, praeven e vota nostra . e novo, Omatu quantus optari poterat, instruxisso libellum, qui ibhrorum, etiam non inutilium in eo argumento, laudes o Hret, an perihos a maiores incidat Quo magis remtratam ectoribus asturos nos putamus, si gustum eorum, me Boiamus tam venusto cinno conficiendo, e sertit,hus historiae patriae campis, delicata manu collegit, dede imus. Inscripsit vero opusculum arbitro talium rerum maxime idoneo, ostra Barrio, Viro Cel rerum Germanicarumhriptori orentissimo, et quod rarum, media in Gallia veri et iudi circa imperii nostri aestimationem amantissimo. Milonem huius instituti reddit a praestantia opuseuli, cuius notitiam scholis historicis Mai covii, cuius iudicio nilail acrius, . nihil seriptis limatius, quondam debuit, utilitatem autem crebra demum lection , et inter docendum denique retractatione, penitissime introspexit unde non ingratum tanto viro immutatium ore confidi Adscrt hominum quorundam eruditissuriorum, Forsineri puta, Conringit Placcii, Dec erri Gryphii Buderi, iudicia, quibus suam sente sam consili illi defendat Schurrisseischi in schedis,
quarum meminimus eam mentem laiste recordamur, vix
recte iudicium cuiuiquam de fatu Germaniae ante foedus Monasteriens ocose abrugens, informari posse, nisi hoc au-uore adhibito Nobis fides etiam narratorum exactissimam ullis experimentis domesticis constiti Unum erempti
187쪽
loco proferre iuverit, Patris mei, qui haec scribo, Crusi. prima uxor, neptis olequii, ducis olim Caesarei, quum suerit, in pueritia adhucdum notitias qua dam de eius rebus. vulgaribus historiis accuratiores, accepi. et in patria.
circa pidulum dorsum, ipsa vestigia illarum saepisIime calcavi. Comperi ergo. huius epitomes scriptorem unum de illo reth et vera prodidistis, nisi quod de loco mortis ambiguo enuntiato deceptus, quod in discesse a Lipsa eontigit, viciniae eius tribuit; quod nobis magno argvimento, nisi amor rerum domesticarum blanditiis sesellerit, sussicere visum, quam constans hic in vero contra rumores
tuendo fuerit. Eo etiam impensius doctus Boohinii adsensus nos delectaviti Foeda illa, quae Uendorsus, aut
exacerbatae plebeculae comitiis, aut uecorum livoridebita, licentius refert, etiam pestis vocabulo nequius in luem Veneream detorto, tam uiris scriptoris, quam Mnis .diri, rerum Lipsiensium optimi auctoris, illoromque temporuin aequalis locuplatissimis testanoniis refelliantur. Nam vera pestilentia aeris, qua absumtus Hola luius copias invaserat; nec ille pellicem, sed iustam uxorem, feminam ninbilis lunam et piam, pluriumque liberorum matrem, circum' ducebat Ipse semper Luttieri doctrinae faverat, nec uice dotes unqnam fugaverat; sed hos militum, tam in imperatorio, quam Mepico exercitu, insolentiae, diu ante in fugam egerant, quam is Misniam attigrisset Mollertis quoque, Schmidius, et Fesertis, qui rebus his, ut dismes ici, et tunc viventes maiorem fidem praestant, tu tribus locis produnt, qua semper reverentia sacra et eorum ministros Holcquius habuerit et de pestilentia idem, quod Schneiderus, tradunt Contigit huic, quod Attilae, Petro I. Russae Imp., multisque aliis, ut severitas disciplinae, et audaciora opera, ex invidiae ingenio inter vitia relata sint, quum paucissimorum virtutes eum illis conferri mereantur. Sed
quod auctor epitomes addit de Holcquio intertum, I, pervixisset, oeseri an oldstemo, magis fidus, latentiorem intellectum habet, pro caution et gravitat acutiuim historici . Dissiligo b Coral
188쪽
lar ei. Respicitur enim omiam ad religionem Possumus et hic parum comperta multis indicare, quae hausimus tam ex publicatis monumentis probioris monetae, quam exeommentariis necdum editis, quos legimus, et pollidet quidam amicus noster, conscriptos tunc in Lusitia, a variis auctoribus, qui vivebant, a nobis aere suo redemtos quod et iuribus amicitiae, et publieae utilitati dederamus, quia nationes satus, et periit patriae studiosissimus, totus in eo est talia ut eonquirat. Mallenstentus, inde ab incunabulis theranus, licet Italiae in academiis, ostea in aula, in
Europae denique totius luce publica Aristippeam quodammodo personam induerit, postiemum tamen, postquam salissackim ambitioni et vasto ingenio, palam studium partium
harum prosesrus, non operam tantum suam in lus suo loco restituendis venditaverat, sed naulta passim etiam privato assu in insti endis conventibus, quibus nomen pacis pra texebat, molitus, ut auctori licitatas suae, et huius amicis atque sociis, laspectus fieret, effecerat . Paullo ante ruina ante tamen quam imperio rurius privaretur, in Lusatiarae Bohemia advolarat, et cum Arnitemio, duce exercitus Saxonici, et administris lO GEORGII L, Principis suo in rito MAXIMI, colloquium habuit, spondens et in sese recipiens, Ferdinandum Imperatorem in sua potestate futurum; siericolas e Germania pellendos, aut ad instituta certe monastica reducendos, ne ad altiora adspirent; avarum autem, Germaniae turbatorem, sic enim adeellasse proditur, non in ordinem modo redigendum, sed terris etiam Palatinatus stiperioris, quem sic vulgo dicunt, privandum, quaa melius de rep. meritis disti ibuantur. Addide a de potemtia sua; de pessimis principum consiliariis; de exitio p triae, ni caveatur, proximo; de stultitia aliquid e rep. ob controversias religionum gratificandi. de vera religionano ex opiniorubus sacerdotum constituenda. Inconsid rate nimis, et leviter minime certe re publica Perculit sapientiorum Saxoniae ibi praesentium procerum tanta a
iacia allimum, praesertim qui maudati imperatorii abesso
189쪽
auctoritatem intellexisscnt, ut more humani res inter gemis usitato se principis sui mandata exspectatur dicerent, et institutis conviviis, variisque commentis voluptatum et officiorum ingeniis, hominen servidum, et ad lubrica iam pro elumi, delinirent, done propria necessive in castra revocarent Eos sermones incautius adhibiti satellites: Monachium prius , inde et Uiennam quoque, per ipsisse perhibent 2 Quia autem Holcquio, manu semper pr-to , et circa disciphnam et usunt rei militaris pec omni inexorabili, plurimum comiderat , fieri non poterat, quin et hic easdem suspiciones incurrereta Hinc dici vix potest, ut habet sane tautarunt cogitatio rerum divinum aliquid, deum vulgi deliciis nunquam comparandum sinuantum gaudii ex aequitate scriptoris epitomos disertissimi, ex iudicio
Bochmii commentatoris elegantissimi, ceperimus; quoru uterquo facile adsentiatur Wallensteinium virum magnum, Horcquium sortem dicenti, et quorum magna vitia multis tamen virtutibus pensentur ' Sed diverticulo redeundum in viam est In praelatione ista tam concinni tam venusta, tam erudita Boelimius argumentis indubitatis contra alios evincit, auctorem epitomes, qui rara felicitate nometa
in hunc diem occulere potuit, non Pappum esse posse notranonymum uecum, aulae Sigismundi R. o adsectam; non Salvium non ipsum adeo Forstneriam, quod aliquandomspicatus auspicatissiinus edito mi fuerat sest nec tamen eertum deni ire audens idem, veluti intra velum tutum, al, quid de Nic. Burgundo , rarissimae eruditionis et a eundiae scriptore purgatis auribus Inserit quod et ipsi tu remur, is obstaret temporun ratio. Recenset indσdiligenter repetitas editiones, aliosque , idem conatos, a rict corrigit; sed tam modeste et humaniter , ut elimio a Charisin fidis et propitiis numinibus, nectar et ambrosiam ministrari intelligas De ea, cuius exemplum nobis nancisciscuit, id pronuntiare habemus, negsgentissime sutissis curatam Subiicit de inficeta interpretations Teutonica. s.
quis melior deus hodieque bibliopolas, ad onme Germania
190쪽
opprobrium in hoc certe pronos, ab inauspicato instituto. quo historicos alieno ore loqui cogunt, deterreret Utinam id operam darent, ut optimum quemque scriptorem. non contaminatum, sed suo genio suaeque linguae relictiam. Germaniae munde et nitide et paullo aequiore pretio, vel
Fntschiae, seminae clarissimae, in hac epitom exeonplo. repraesentarent Se linimur pauca de rationiblis, quas in edendo secutus est, qui hanc nobis lauream, quam anxie anhelaveramus, tam feliciter praeripuit Boismi . Collatis exemplis, abstersis mendis, monitis certe lectori-
huc, ubi aliquid scrupuli superest, adnotationes adspersi tanta modestiae specie, quam profunda subest paucissimis
versibus quibus absolvuntur . eruditio. Sum vero diversi plane generis paucae licet, et mirum, quanta brevitate et doctrina conceptae. Unum genus cccupatur in exemplis selicis imitationis, prolatis locis, erum scriptorum, quae homini politissimo, quum ista commentaretur, mente obversabantu Argumentum ingens proclentiae et recti iudicii Nam si a Mam in speeulo cernere imaginem nostrorun cupias temporum, legas, oportet vetenes, qui mihil harum rerum ignorarunt, quas hodie vulgus novas putat unde et nulli sacilius intelliguntur quam qui stilum veterum auctorum et istam nativam cogitationum pulcritudinem , quanti meretur, aestimant Praeterea Sallustium, Livium, Tacitum intelligere, ecte circa remp. iapiendi magnum adiumentum, et magnae scholae instar est. Quo magis laudat caemest Bochmi consilium, lectores elegantiae et prudemtiae subinde tempestive admonentis. Alterum genus ad res ipsas resertur, cuius non la excinpla dabimus. Ita recte notat auctorem, qui pacem Passisiensem in dubium vocavit, quum ea sancita fucrit lollemniter ab iis, penes quos rei summa erati ibidem quuin Calviniani ea pace excepti scribantur, recte et vere Bochmius docet, disertis quidem verbis nullam in foederis tabulis eorum mentionem esse factam, sed utrum nomme Augustanae consessioni addictorum comprehensi fuerint, magno animorum motu in comitiis Augustae UindeL