장음표시 사용
421쪽
ploma sive quilem ii tandem documentum chartae lineae inseriptum, et si tale offenderint eius titulum, epocham, laeumque, ubi adservatur, accurate designent probo sen per attendentes, ne in chartae genere decipitantur, ut mihi sero accidit inspecto libro S. cuilus chartam statim iurassem Enteam tum ob candorem, tum quod per nimium libri usum omnem prope lalgorem amisisset, nisi pro bombycina pugnassent eoAcis tam ligatura, quam dioma Graecum demque accuratius deinde examen con masse Has vero observationes ut Ruterodamum ad me mittere vetat ante MIendas Ianuarias, vel certe Februarias anni proximi 763- enixe ac humillime rogantum o siquidem tempore, modo vitam Deus viresque concesserit illas omnes in ordinem redigere, moxque in Diario et Mam , diem honorifica a notum mentione, ne quem sumti poeniteat laboris, pu Hicare constitui illi praeterea, qui omnium primum in hostgenere instrumentum detexerit. postquam per alterius ex me res eonfirmata erit, umilo, atque Goretinense confvituit Aeademia, adiudicaturus praemium, nempe viginti inquiisque aureorum.. ducato vocant, 'ui victori aut nummis,
aut libris apud bibliopolas venalibus ad eius arbitrium, soυ
MO INSTRUMENTA IN ODNSTRUCTIONE
Hversarum, antiquiorum ac recentiorum, curvarum, mutamumque harum, quae scrutinio Geometrarum et Uui Practicorum inservire possum ubi guntur exempla novarum rei nauticae machinarum duo, et mechaniacae unum nec non observationes super pureonis rectia, uineis regularibi nonnuigari actore Comite Im
Brixiae 17sa ex opographia Io. Mariae Minardi I. Alph a 4 plam in t maiori cum M. abb aeneis.
422쪽
ove so scribendi huius operis ill Auctori primum sub-
I cata est eum ruri esset, et mira curvarum species, mae in floribus atque urborum soliis deprehenduntur, comsideraret, nihil relinquens, quod earum determinandarum caussa tentare posset. Hine in elaborandis instrumentis
quibus omnis generis Curvas describeret occupatus, tandem eaecellens hoc opus condidit, cuius nunc argumentumbroster recensebimus. Namque organicam curvarum summa cum diligentia, magnoque iudicii acumine, illustrissimus Comes perseeutus est, tanta tamen usus modestia, ut tribuerembi quidquam nolit, quod ab aliis se inscio et invito,
hae in re eiset repertum, quanquam plurimas curvas, a Dam --rtem a se detectas, nova construere methodo in hoe opere docuerit. Instrumentum primum comparatum est ad deseribendas conchoides, tum Nicomedis, et quam Maria Caietana Agnes, illustris semina nuper invenit tum ad alias quae ex basi cnculari generantur quarum quidem descriptiones scenographicas et organicas Auctor exhibet. n. st mentum secundum ad Cisseidem Dioclis, et cuream clarissimi Quadrati, in actum est. Declarat enim Cisbidis
origine modum descriptionis organicae proponit, et eo meroversam illam quaestionem, an uno eodemque instrumento variae curvarum species describi possinto dirimit, distinguendo inter curvas quae non nisi magnitudine disiarunt, qua symmetriam autem Hemmque convomunt, et inter eas
quae magnitudine variabili in alias semper aliasque species
transeunt. Tertium instrumantum illustris Comi s invenit
pro describenda quadratrice praesertim inestrati, quam Millieto facilem admodum visam, ill Comes multa laborare dissicultate perspexit organicae conicarum se Stionum quum operati sint multi, Midorgius Fr a Schooten, Castellus, aliique, inaequali quidem successu, haec arva setis culta vix tetigit, ne sibi ipsi necessitatem imponeret, de modis, quihus alii huperbolas, parabolas, ellipses, aut per punita, aut organice describunt, sententiam dicendi suam, neve aliorum conatus simili labore repetere videretur. Itaque de instru-Fffri mento
423쪽
mento quarto, hune in finem composito breviter et abs lute disserit. Quintum autem quo in constructione Loga. xithmicae tractoriae utitur, usus pertractat. Post mam enim in huius curvae originem inquisivit, primo comm nem, deinde Penati tractoriam, per approximationemram ibit, novamque eius proprietatem in armandis trabibus commonstrat. Instrumenti pro cycloidis descriptione, quod ordine sextum est, amplam suggerit explicationem praemissa nova huius Frvae origine, o reseratis, quae moveti contraeonstructionem ab auctore apositam postent, obiectis Oeales Cartesii refractionibus accommodatas septimo insestrumento organice construit, modorum simul memor, ubhus istae ovales artesii per curvarum quarundam In tali
ne produc3 possint super qua re epistolam Bose ichii U. Chii ad se datam profert, in qua dilucidandarum harum
musa curvarum multa disseruntur octavum instrumentum Auctor peringeniose excogitavit, ad describendam cur,am
incognitam quidem, sed in perscrutanda florum liorumque genesi admodum utilem. Nempe incognitam, nod euis indoles non setis sub comput leges redacta est, appellat, altiori et magis composita assectam aequatione, quam utrusius de organica descriptione quenquam sollicitum oporteret esse. Nihilo tamen secius descriptione illius edoctus in Auctor, quam non inutilem operam collocaverit, quum, perspφcta, ad pervidendam curvarum, quae motu dicirculorum composito nascuntur, naturam, insigniter
TM. T. paratus fueriti Itaque nonnulla libet ex Auctore hie Fig. I. pere Aequationem pro curva ista hoc modo eruit Sumtis in circulo VM duobus arcubus aequalibus, demittantur perpendicula AP, DI ad x Iam quoniam per eo structionem angulus VCDm GCB, erit etiam angulus DC mi Cn. Dicatur porro radius CV a , et dri
se ex punctos curvae ad CVnormali QR sit C m, M s quibus lassis institutus secundum leges eo id
426쪽
Quod vero ad descriptionem huius curvae ininet, ill Am ctor earn hoc modo absolvit Ducantur ex centro C ad cimeumserentiam radii CH, CI, 2, 3 ete a uidistantes; Fig. a. eis. et postea ex vertice aliae maiores rectae VG, Vr Va,
. .etc. secantes in circumferentia arcus, arcubus inter
radios comprehensis aequalos linea per puncta intersectio. xὲis rectarum CVMVG; C et VI C et Va C et V Derit curva incognita proposita. Post illa Auctor deseruptionem eius organicam artificiose instituit, maiori tamen artificio in ipse natura obviam, quippe quae circumseremtiam soliorum in arboribus atque plantis, omnemque feret . Ductuum formationem, ut in pomis aurantiis citreisque
decorticatis apparet, ad has ipsas curvas earumque diversas species elegantis componiti Instrumentum nonum, ob sim C. gulares eximiosque usus, nomine calami geometrici cmma geometris insignivit. Huius ope curvae describuntur, quae ex motu composito duorum circulorum generantur,
ut ellipsis, circuliis flores geometrici, clesiades basium dicularium, spirales, et praesertim spiralis Archim ea immo resta hoc instrumento confiditur. Atque is est locus, quem Auctor aliquanto prolixius pertractat, quatuor videlicetia tibus in quarum prima et secunda descriptionem harum curvarum per puncta et organico modo, in tertia usum ma- chinae sullatim, atque faciem eius accuratam, in quarta simile quoddam instrumentum, ex tribus phiribusve compo-fitum circulis, profert, quod descriptioni curvae planetariao. ab arimone determinatae vel maxime inservit. Decimo instrumento, eoque ultimo , polygona rectilinea regularia, et curvam toxodromicam construit. Quamvis enarrationi instrumentorum mem hoc loco Auctor iss. facit tamen elegantem super quadrante toxodromico subnectit tractationem quo quidem nomine machinam a se inventam Droin hydro- metricam, quae viam nempe navis locumque eius
in mari definit, exposite describiti Machinae similitudine ductus aliud inventum in lucem producit, scilicet scapham sve cymbam adveris flumine per se navigantem, cuius cum
427쪽
lectoribus brevem ideam communicabimus Si scapha Fig. s. GH, per euius latera transverse axis porrigitur incurvatusFaonmux C. qui cum duobus tympanis A et B unum solidum comtituit, et per impulsum suminis cum iis secundum lineam mn circumvolvitur Sit porro aris quatuor furcis
armatus P. C, os circa ipsum mobilit, is et profunditate fluminis paulo longioribus; qui ad fundum delapsi, eique
in tu scaphae contrario obnitentes, eam naturaliter ex Aversus G antrorsum propellent. At vero furcae C, D in fundo, cui obsistunt firmiter haererent, et cursum scaphae eae H ad G sisterent, nisi fluvii velocitas tanta esset, ut tympana, et cum iis axem supradictum Faonmux C, qui cum tympanis unum idemque solidum essicit circumrotaret Romtatur hoc modo ipsum centrum motus axeos, quod prima. in recta n ponitur esse, postea in linua noux, per extis mitates superiores ZOsurcaei, et v x surcae determinata. Axis itaque, secundum lineam zoux revolutus,furcas et P. earumque extremitates inferiores lupra fundum tra-ms antrorsum movebit, alteram per duplum spatium Filia sit Fq. et stiteram P eodem modo. Unde scapha per tvmpanotum rotationem, contra directionem suminis. secundum radios no sive u ex primo sit mn semper antrorsum movebitur. meque aliter furcaei et C quae antea immotae erant nunc, furca Rex situ suo D sursum lata, iundum petentes movebuntur, et scapham ea, qua
. undo obsistunt, vi circumactis semper tympanis, advertissfluvium prorsum urgebunt Hanc navigii descriptionem sequitur usus cochleae Archimedis plane insignis qui de semientia Auctoris, neque antiqui' neque hodiernis Mechanicis cognitus fui Nempe cochlea haec constat ex cylindro
ope manubrii revoluto, circa quem funis spirarum instar c, varum ducitur, do mo ex trochlea pondus dependet Circumacto igitur cylindro lauis similiter circumvolvitur, trochleam auo cum pondo ab uni xtremitate ad alteram per sert I st ergo aris huius machinae hortaeonti parallelus, ad quem etiam inclinatus potest elle adeo ut hac ratione pondera
428쪽
dera, et gravia quaelibet, homines item trans fiotas . trans sumina haud valde lata vehantur, cum cochleae Archim dis usus potissimum in allevandis ad mediocrem altitudinem aquis consistat Praeter hane ill Comes cochleam e enitavit aliam cuius axis horizonti verticaliter insistit, at- qua ad varios usus adhibetur. Postrema huius libri Pars nonnullas observationes super quibusdam potvgonis rectilineis regularibus quae maximam partem vel novae, vel Malus haud eo, quo ab Auctore, modo demonstratae sunt. Ibi enim disquiritur de triangulo, quadrato, pentagono, hexagono, etc. usque ad dod agonum varia se turalignissima alia de valore angulorum, de sectionibus angulorum ad centrum atque id genus plura, quae oculatiores non sine voluptate cognoscendi
OTENTAMEN USUM FOΝTIUM IM CIVILI ET
ree astica historia aetatis mediae faciliorem reddendi, occasione coeptae continuationis historiae ecclesiastiacae Baumarreniae editus a D IOH SAELOM SEMLERO
Collectiones rerum Germanicarem, quibus hodie gaud mus, multifariam conducere reipublicae, ideoque nostra tempora prioribus feliciora dici posse, f. i. quis est intelligentium qui negare audeat Praesertim in historia civili. Melesiastica, et alius omnis generis, item in iuri prudentia, earum utilisas est insignis Loquimur iam de aetate media .Sed duo simul monenda merito videntur. Primum quod
praeter necessitatern praeclari operum illarum editores amaerunt vetera mommenta, nimiamque a nobis industriam re,
429쪽
quisiverunt, insudandi toties lectioni unius rei, dum exempla solum centies iam recocta, et per amanuensum oseitameiam in dies peiora, nobis obtruserunt. Ut nihil dieamus de libri pretio, temere tali iniquitate exardescente, qua emtorisbus nihil gravius. Deinde, quod iidem auctores, quando ipsas quoque tabulas authenticas orbi docto communicant, tanta incuria id ipsum secerunt ut mendis abundent, quibus eorrigendis Acalime pares fuissent, aut quae hodie leviter doctiis quisque pervideat. Numetum, qui prioris culpae rei sunt. multiplicavit Muratorius. Nam ex Lambecitabbliotheca caesarea collationem Annalium Fuldeninam cum Ρ, thoeana editione rebus suis Italicis intulit, immemor Freheriae et Quercetanae, cumque parum papyri sus ecisset o servandae discrepantiae Pariter Balutius miscellaneis suis inseruit Chronicon Flo iacense iam obvium apud Quercet sium. Et Ges Trevirensium. Archiepiscoporum, si exemplar Dacherii exacta suissent, annotatis dii Ferentiis, melius prodiillant per Martentum et Durandum, a quidem nunc apud hos habentur, partim reseita partim inutiliter interpolata. Quod ad alteiam recte reprehendendorum clasiem auinet, eorum satis in scenam mox producemus. 46 a. Abundamus virorum doctorum copia, qui per tria fere . hinc secula salcem criticam in graecos et lathios auctores tanta prosperitate immiserunt, ut lolium exstirpam te fructus maturrimos procurarint, senisum verborum et perspicientiam remurando. Simile beneficium merulisent historici medii aevi. Sed caruerunt manu docta, et pericula quae fecerunt Christius et Struvius, ut erant migua, conss.-stim destituta sunt progressionibus optatis, perikque melus laeta dum in herbis esse Interea ciusmodi solertia, em eulandi prisca monumenta historica, tanto magis commemdanda est, quanae cereiorem utilitatem praestat, commodius
que sitscipi potest, nec requirit omnino, ut is, qui labori se accingit, ingenium G novit, ut marini, Boneseii adaequet. Asodo non penitus auenus sit ab historico studio, calleatque veterem dialectum Secundum haec in Laccitis ea vita
430쪽
MENfI SEPTEMBRIS A. MDCCLXI. P. I. 4r7
Anseharii apud Quercetanum, Regem Suestum, qui Bem, eatur non dissiculter in Bern converteris, si ueco um Bioer non ignoraveris. Haec etiam tib sidii multum sortiuntur ex comparatione cum aliorum scriptis Hinc emendatio Muratorii, quando pro fugaro ducem Auronto legit μgato duce Auronium vero es urbs Arasso Oranga, magnam veritatis et rectae purgationis speciem prae se ferret, in aliunde constaret, legendum esse duce Mauroeus, elemento Ditimo prioris vocis adiecto alterius principio. g. . Intelligas oportet latinitatem monachalem, quippe pleraque historiae mediae debe imis monachis. Habebant hoc boni monasteria tum temporis, ut loco universitatum literarum in republica vigerent, nutriventque quendam intra elaustra, qui historiam sui temporis. Tinim utcunque, stri- hei et quod magni hodie a nobis faciendum est opus eiu modi interdum aggrediebantur, cum honoratioribus in ec-elesia accenserentur, cum Abbatum, piscoporum, Archiepiscoporum Paparum adeo dignitate eminerent. Mi vero
historici sibi placebant diverso admodum scribendi genere, i condito utplurimum, quod addiscendum est diligenti eorum lectione. Diversa illa scribendi ratio quoque originem nonnunquam debet diversitati locorum, ubi auctor patriam aut munus anus esset Sane Lui randi piscopi Cremonensis opera fastum quendam auctoris produnt, inflati praesertim graeco sermone, quem obiter sapiens alto spiritu crepat in tui reeitationbbus Monachi S. Galli garrulitate quadam ingeniosi videri volunt, aliisque praeferri quam indolem probant narratio de rebus gestis Caroli M. apud Quercetanum,eta kehardus de casibus monasterii S. Galli Ditinarus Episcopus Merseburgensis tam singulari verborum copulatione in chronico suo ducitur, ut eius gnarus Annalistam Saxonem plasti postulare sine mora possit, propterea quod ipsius scrinia compilavit. Placet sibi bivio Puthagorico placet sibi potione paulina, qua Lotharium Marchionem nihilo amansecius ait superatum et ebrium fitilla Paulina ei est modica et paululum gustata Potio.