장음표시 사용
441쪽
dos psit sub anno DCCCCLI Helmoldus eandem eme
Isit, nullo tempore commemorato Albertus Stadenu, e eribit Adamum sub anno DCCCCXLvUI chrondeon Hol. satiae in Leibniti accesss histor breviter rem tangit. ν Mobteri Chronico Bremens nil habet demitonis expeditio hallie et victoria, licet alias Adamus ipsi facem praeserat. Quid itaque statuendum erit de fide historio, Adamo Br mens euius vita calamusque non apphopinquant Ottonis M. temporibus, habemia Sane melius nobiscum egisset, 4ndieanet sontem suum. Interna tamen nostra sententia, defendi poterit, quando in Agapeti Papa epistola ad Adalda-gum anno DCCCCXLVIII. mentionem deprehendimus christianae religionis per septentrionem propagatae, et Episcoporum anorum imo non solum Adaldagus, sed Episeopi quoque Mesvicensis, Ripensis, et Arhusanus, anno laudato imterfuerunt Concilio Ingethemens. Ex his conficitur mulamus, nimirum nongentesimus quadragesimus octavus, ut
Albertus Stadens iam viderat rectus Annalista S. Potest etiam Poppo iussu Imperatoris sui, tanquam sacerdos spe natae vitae, inmania e istianae religioni et deorum exsilio operam navasse, qua via Utichindum et Dumarum, quia lia quaedam literis consignarunt, Adam conciuare posses. Proxima in Lindenbrogio est incerti auctori nistoria chi piscoporum Bremensium, quae ad Liemarum usque nil aliud quam Adam epitome diei potest; dam exarescento, r, .ulis Hesmoles suos irrigat houos Sequitur ibidem Chrmatum Marica incogniti iterum scriptoris, citans Vincentii spmeulum histariae, quod ad antiquiora, deinde scribit Hel- moles verbis, in quo tamen plus vim simplici labitur is
quando tradit, legatum Imperatoris, nomin Hecibam, clam Steswie occidusse Hebnoldus convenienter edi derat: I archionem, in erat apud Sissmith. quae civitas) alio nomina triba uisuri eum legati Regis Ortonis obtrunca vit Hebdebam ergo ille in nomen viri, quum urbis esset, depravavit. Annales apud Lindenbrogium p. as . non mulium
lucis fomerantur iastoriae. Suecessit Erici Daniae Regis
442쪽
MENSI SEPTEMBRIS A. MDCCLXI. p. rara
Expositio gentis Danicae orius, quae maxime sirima sp ctaveris, se conformat ad sententiam Saxonis Grammatici, mrpata tamen huius latinitate, vixque ullius est bonitatiseemporibus ante aeulum duodecimum ob corruptam elia
f. o. Progredi plaeet ad elebre Chronim inspe,
genis. Eius omnia ad macephalaeos usque depromta sunt aliunde ex Annalibus Francicis, qui tomo secundo Duehelasi insent, ex S. Galli chronico, ex annalibus Hep,
dari et Fuldensibus, ex Chronico Hildesens, Minhaeso, vitietando. Anno MCXXXI incinit salutare otionem
Frisingensem, et res Hungaricae in hiltoria Henrici III. In perat totidem verbis leguntur in Hermanno contracto. Cum chronographo Saxone Chronicam regia S. Pantaleo nis tanta cum Meuratione saepenumero facit, ut alius ex alio Possit emendari. Nec tamen horum trium ullius proprie scripsit, sed omnes uno fertisori penore chartaceo dei Hati videntur, ut colliges ex diversa ubertate breviarii, quod quisque suo libro intulit, et ex rerum optione. Idem ita, eamus de Annalista Saxone Forte penus illa communis
esse potuit Chronica antiqua quae in primo Eceardiis hunino in Crastri Chronim interdum, maxime p. 2 8 ali latur, samm portio ibi paulo ante conspicua, surrexit undique
gens rontra genum, in Urspergans, in Chronico S. Pantal et Annalista s. locum habet. Quando autem Conradum Chronici inspergensis conditorem propterea volumus agnoseere,
silium vertente semio undecimo, quod in prima persona scribit visistis. -probanω ne id ipsum lubrico valde mi, tur rundamento, dum eadem loca eum vicimus ete in Chromnica S. Pantaleonis, Annalista S. et passim alibi reperimus. Potnis rem penstanti euratius in aprico erit, praeter Comradum plures inronico commodesse industriam manumque. , r. Chroni n Hermania eontinet, adhuc hodiebris admimeremus oportet, qui praeesare meriti sunt de r. nostra historica, licet scribarum studio sensim additionibus
ereverit, quae in anno in mentem veneruat nunquam MN a Mint
443쪽
Hine multum ab invieem distant editiones instili et
Canisi quarum haec est locupletior. Nam scriba vel res annales Francicos, aut librum unde Metenses et princispium Chronici Hildesiens descendunt, ipse prae manibus
habuit, brevius tamen excerpsit quam in Hildesheimensi s num. Differt insuper orthographia nominum propriorum, ut Blidruda ilichirudis etc. Recentior Caniliana et iterum per Balaagium editio oscitanter admodum prodiit, nec alia in Struvii tomo primo melius est curata Promissa hic comparatio cum Caniusiana contigit mala fida, quod multis doc mentis Auctor nostera. . testatissimum reddit. Ratio hie habenda suisset annalium Fuldensium, ex quibus sua mutuari incipit Hermannus anno DCCCXUII. vicissim ipse descriptus in Chronicis Urspergensi, S. Pantaleonis, et monasterii Meusicensis, quorum postremum Petius in inmo primo rerum austriacarum publici secit iuris. Nee minus est probabile, Hepidani annales tomum suum secundum rebus S. Galli ex Hermanno potius ditasse, quam quod hic ex illis suos Becundasset agros Chronicon Anonmi, in ultima editione lectionum antiq. Canisii vol tertio, mancum est admodum et in exsectum, coeptum tamen ordine bono antiquam praese sere originem. Quaedam suppleri possunt ex Annalista
Saxone, quod iterum indicio est, Annalistam inaesaurum quendam olfecisse iterarium, qui nec minus Rheginonem, annales Bertinianos, Metenses aliosque latuerit, ita tamen,
ut alius eorum alia in pluteos tuos comportari Quod si duo aut plures unum idemque dignum reperissent quod
observarent, una eademque verborum serie id faciunt, nec
iuste plagii mutui sunt accusandi. Sed instar ad umbilicum
opus suum non perduxit; post Francicum illum sontem pamlatim alios adhibere, et in chartam coniectos annos iu rica recensione adhuc casibs, ea iis literatos reddere voluit In Struvii editione rerum gqrmanicarum post Hemanni Chronicon adest Lambertus Schaisaburg sis, histori Pamctoritatis multae, sed criticis nequicquam curae cordique. Prima eius pars vires sumsit ac incremeat in ex antiquioribus
444쪽
hus egregiis, quibuscum in editione nova merito eontemdendus fuisset. Q m id neglectum fuerit a Struvi, --plis subinde probat Auctor noster, nde unicum citamus. Sedicet anno DCCCCLXXVI ad invaserant Maovam Strinvius incongrue monet Ana dubio intelligitur Munen primaria sella urbs sermo potius est domossavi, ut praeeunt Chronicon Hildesheimense, Annalista, et Chronomnlius Saxo ad annos DCCCCLXXH. et LXXVII. Uerius undeciό- mi seculi dimidium Lambertus in nullius iurat 'orba, sed fit archetypus Marianus Seotus nec meliorem sortem e pertus vitiis iterum iterumque scatet, quae vitari potuinentixespiciendo eos, quorum luce coruscat. Secundum hace ad annum DCCCLXXVI verba Carin a urbe Romam Prugum reversur, Bostes Drangaria. uxoravit et imae Papiam reditur, rectius valent, si pro Pragam lingatur Longo iniam, ut ex annalibus Metensibus, Annalista Saxone, aliisque docemur. In rebus Henrici III. Imp. ex Mnno XLI. quas Marianus, Chronico Hildesheimense, et udret urgicum apud Balaamm, tradunt, tanta advertiti consensio, ut alius alium descripserit, aut omnibus unus sλ, promus condus versus finem Marianus ipse fit auctor, et in diversim abit sententiam quod ad Henricum IV. eiusve adversarios Rudolphum et Hermannum, quam animi tenationem videmus duoque in Dodechini appendiec, ollath aliis historiographis Sigebertus Gemblacensis, scriptor itidem primi voluminis Struviani, opem criticam gemino iured dera Ina istoria Francie inprimis Eginhardo, deinJeannsibus Fuldensibus, Viticiundi, historia expeditionem cruciatarum levatur. Quae sub anno MXCIX. pe hibet, habentur quoque in Chronico Urspergens de se asiatica
12. Examinemus etiam Gallicos et plures alio.tig nas historiae creatores. Illorum non multi ultra Rhenum mox migrasse videntur, seque insnauasse iii notitiam atque calamos patrum nostrorum. In Chronico Urspergens rabenter quae/- ex scriptore Gallico Saxonicis relationibus addit
445쪽
dita eernuntur. Frodoardum vero, iobilem historieunt etiam quod ad res seculi intoniani in Germania, ignoramus diu in Gallia contra describunt certatim, quod proelive probam fit ex Labbei bibliotheca nova manuscriptorum ibbrorum. In eius primo tomo habemus Chronico Virdmnens Hugonis abbatis Flaviniacensis, qui p. Ia Frodoardi
Chronicon tecto eius nomine, compendifecit, retentis ver
his Anno DCCCCXXIII. Hugo resere Excerpta ex Abinoini lib. L de mirae S. Benedicti, quae pariter indita sunt mehelai tomo tertio p. 4s x. Ea descripsit verbo tenus. ae in Chronico S. Benigni apud Dacterium offenduntur: Martensi fuisset omnino , recordari editionis ab inae. ouum atages inserret tomo tertio anetaodi anno iamir diluent quaedam, et quomodo lucro apponenda euenti Quod eum omississet, invenimus apud eum citi l breve Chro-nieon Lemovisense, quod iam Labbeus praestantius Mid in Inscius etiam fuit, quod suum Chronicon breve No mannicum seu Britannicum, esset unius tenoris cum ChronDeo Engolismensi per Labbeum. Ex Luitprandi, piseopi Cremonensis, historia sui temporis, in Chronicon inspe gense, ne non in Sigeberti Gemblaeensis chronographiam cooptata comparent haud pauca. f. 23. Ex his, quae hactenus disputavimus, neminem laetiet, quantum adhuc desideretur in adserendo sentium historieorum medii temporis usu, quantaque fuisset benevolemeia virorum doctorum, qui editionibus rerum Germanicarum nos bearunt, si uehetypos diligenter distinxissent ab apographis Pagius ipse breviori via incedere potuisset, si s euio flavo et non scriptores principes solum indicasset. Editor eruditissimus Germanus annalium Italiae per Mur torium, in magna et proflava sontium antiquorum inductione, multo minus familias tales et generationes auctorum
g. 4. Haec talis, tanta curatio si contingeret pluribus nostiis historiae perfectoribus conservatoribusque , si dignaremur ea iuruliter Gallicos, Aulos, Italicos, et sub alio adhue
446쪽
adhue sole calentes, sique editores eorum, non tam magnitu, dine, quam bonitate commendabiles libros publica luce donarent, haberemus, quod nobis insigniter gratularemur. Praeclare viam monstravit Auctor noster Summe enerandus libro, cui recensendo nunc operam et tempus cum voluptate insumsimus , et quem Belio, Actorum horum erudutorum Directori illustri et meritissimo, nuncupavit. Dolemus solummodo eum non latino sermone exilisse sed vernaculo: nam qui haec nostra legent intelligentque, accendentur laudabili cupiditate legendi archetypum, laustra tamen, propterea quod sunt hospites in lingua Germanica.
MICHAELIS CHRISTOPHORI HANO VII, GYMNA- si edunensis Academici Professoris Philosephiae et Bi
blioth. Opustula, quorum PARS PRIMA continet dissertariones publice antea habitas editasque per intervata et sparsim atque nondum publicatas commentationes mom
nia se e tore IOANNE DANIELE TITIO, Profest Mathem mitteber in ordinario.
Halae Magdeb. I 6 a. ex ossic Rengeria, . Alph. I. pl.
Quod Hanovi lucubrationes dudum in deliciis habent doctissimi quique et iudicio praediti homines, nihil saluurius sapientiae et humanitatis studiis praestare potuistat D. Dan. Iratius V. O. Prosessor Mathematum Wittebergensis, quam quod opuscula avuneuli sui, collecta, digno ornatuusbus orbis eruditi restituit. Nobis certe quum acciderit, ut aliquot saltem commentationibus sigillatim perlectis, miram cupiditatem reliquarum conciperemus; non dubitamus omnibus, qui Baconis Verulamii secunditatem, Rob. Boylei curiositatem, Grotii iudicium, Baylii acumen, Leibniti sublimitatem Wolsi maturitatem, chartis victuris annos arrogare et genium conciliare norunt, idem eventurum. a, quae primo loco legitur, sub examinis dubiorum iuris natu .rae indice, egregie Omnibus iis occurrit, qui intempestivis
447쪽
contradictionibus undamenta disciplinae labefactare conati
sunt. Falsas enim definitiones arguendo, verasque substituendo, et ambiguas notiones discernendo, tam eliciter naturam et vim legum praeceptis sanae rationis, tam ex promulgationis, quam obligationis evidentia , vindicavit ut meris vocabulis ludere secius sentientes aperte evicerit. Atque ut vera lateamur, semper infelicissimi ista in controversia nobis visi sunt qui rectae rationi potestatem cogendi negare, et dandae legis facultatem adimere voluerunt. Nam summae infelicitatis, violato rationis imperio, cetiissima e spectatio, cur non in animo intelligente idem effecerit, quod in homine corporis tantum sensu duci solito poenae denum tiatio Utrobique enim doloris metus valet, ne coamoni effectus desit. Et dolenda illorum sors est, quos nondum ratio edocuit, suo iussu violato maiora in mala incurri, quam Draconis legibus spretis. Unde his commentationem Ha-novianam iure verbis Horatii commendamus: sunt certa piacula, quae vos
Ter pura lecto poterant recreare libelre Altera inscribitur, philosophemata de Ferenis, maxime veterum tironum. Consideratur vero superstitio gentium a Christo alienarum, quae placandis deiunctorum animabus varici
ritu offerre alimenta consueverant. Nescimus vero, qua
reddita frigidae religionis ratione excusare censor Hallensis factum possit, quod adiectam vulgi ex ore adpellationem cibi animarum ter elocerit Seelenoris). Agit vero Ha-
novius ea de lae cum maximo eruditionum Graecariam et Romanarum adparatu, et ex Curonum historia multa praeci
rissima adfert donec tandem, quod philosophi prosessione
est digni rumum, elegantissime in caussas corruptae de animorum immortalitate inter homines a deo abalienatos doctrinae inquirit Lectoribus con mare hoc habemus, non plus voluptatis, quam fructus, capturum quemlibet, qui re-thim iudicium attulerit. Ceterum, tanta in Hanovi h istoriarum cognitio, ingens in nobis desiderium videndi tandem publicatos rerum Porusticarum Scriptores, quos summa industria
448쪽
dustria ollectos se promisit daturum, excitavit. Sed ne quid disiunulemus, haec Hano vii de Curonum perstitione edecumatissima scriptio in mentem nobis vocavit Curchum, veteris Porussiae fictile numen, quod escis et potui sicricolae praesecerant, ex diplomate A. C. cla CCXLIX. a ponidificio legato oruis dato. Nomen haud dubio a Graeco ἀπ της Ηιο:κης, et hodieque apud Stavos templum Curta
vocatur. Veteres incolae, ex commerciis cum Constantino.
politanis, quorum fides aliunde fit, quum vidissent, aut ae cepi ent, Christianorum circa templa sacros ritus et vensrationis studia, audito haec fieri ad Cyriacas, ex nomine loci numen sibi finxerunt, et pro ingenio suo cultum ex comissatione et perpotatione instituerunt. Quercus sacrata, ubi haec nequitiae sollemnia celebrabantur, lavis dicebatur flente se, h. e. locus lacer. Quia vero Anshelmus, primus Warmiensis episeopus, incolis Christo conciliatis, istam quercum bipenne succidit, ut exstirparetur a radice pestilentialis in or , iste locus sacer, lavice suente mesta, in hunc diem adhuc vocatur sacra securis, seu millenheul. Qui mrthnothii Diis. UI. f. IV. p. II 3. Petri de Duisburg Chronico adiectum cum cura et iudicio legerint addita Diss. IlI. g. III. p. 38. coniecturae huius nostrae vix alias ration os exigent. Sequitii spicilegium ad Charitianum speti nen de viris eruditis Gedani ortis. In hoc tam diligentiae, quar cognitionis historicae, tot argumenta deprehendimus, ut ad historiam tractandam nunquam alios, quam huius acriptorissimiles accedere optemus. I.oco IV et . de amore inimu9rum rationes Hanovius sic egit, ut iustissimae venerationis comitem sibi arcessat amorem, omnium rationis et religionis amicorum. In commentatione VI origo mundi ex montibus vallibusque, contra aeternitatis eius propugnatores, tanta liblosophiae et mathesebs evidentia, tanto antiquitatis et histo.
Harum adparatu probatur, ut ipsis sensibus prope percipi
veritas possit. Observationes vero subtilissimae rerum naturalium studiosis insignem usum aliis etiam in argumentis praestabunt. In VII moralitas Tontinae, quae est, ut defi- Iii a ni
449쪽
nit, eonfinii euiusdam mila redituum aurescentium visasitiorum, eonsideratur, et in varios eius modo acutisume inquiritur, ut etiam inventa quaedam et monita utilissima admisceantur. In IlI de electione e sortem, nescias quid potius mirere, iubtilitatem ne an elegantiam, perspicuitatem, et ubertatem Dici vix potest, quanta arte auctor res etiam gravissimas iucundusimae contemplationi subiecerit, et varia etiam resp. instituta ex rationis praescripto expenderit. Quia ope rae typographicae interiungere coegerant, reliqua primae opusculorum partis in tomo altero sequuntur; ubi loco IX.
leguntur, philos hemata de iusitis de vi lia. Egit ver id
Hanorius, ut rationis e dictatis impudenti ori eorum , qui necessitatem satis factionis Christi et expiationis nostrae vana divinae cleme itias fiducia negare sussinent fibulam imponeret quod tam feliciter praestitit, ut omnes latebras inconsultae temeritatis et securitatis circumlata sulgidissima s, e pereestigaverit Argumentum est gravissimum in X de sapiontia dei in bello conspicua, cui eximie satisnt, ut et
omnia tela e manibus adversariorum extorqueantur, et falsae de sato vel easi persuasiones convincantur, atque manifesta in luce divinae providentiae opera, ex poenis, emendatione, et conservatione hominum noscenda, Proponantur tam apta quidem conclusione, ut adsensum non impetrari minus, quam imperari sentias, si purgatas aures commodes Per M. quae an Mnetria nova inscribitur, tot egregia inventa eam illacide exponuntur, ut in re parum adhuc tentata magnum iam progressum iactum agnoscamus, maiorem, quem dehinc saciant scientiae rem natur studiosi, praevideamus. N. XIl programma de fisiditate sudiorum4 XIII aliud funebre de vitae mimo, non quam diu, sed quam bene coalur, eo derando XIV oratio, de ortu es fatis philosophiae mirassa XV.succincta logites soria, lectoribus fidem sicient, non
amoenitatis minus, quam profunditatis in nostro estis, mque sicile cuiquam successisse, ut ex historiis sapientiae pras. adia compararet. N. XVI. riseim artis dissutamsi mire nos perunt, quia tantin virtuti, quantum sapientiae prode
450쪽
runt voearunt sane nobis in mentem illas laudes, quas tam sublimiter Quinctilianus o. XI. c. I. Ciceroni tribuit, quod tam decenter et polite pro Muraena dicens M. Catoni et Servio Sulpitio occurrerit, us inter eo non forensem eo tentionem, sed diUam, scribit, esse utationem crederes incidisse. Eant vero hodie, et Hanorio se erudiendos tradant, si qui
ignorant, quales veterum studiosae disputationes fuerint. Sequitur N. XVII. praecipuorum de diuina iustitia dubiorum refutatio, quae est pars altera commentationis N. IX. laudatae, priori iussicio et erudition suppar In XUIII de consortio υίρω alienae, divinum prorsiis specimen via atque ratione de moribus distet endi legimus . ad quod exemplum totam disciplinam si omnes rerum divincirum interpretes et iustitiae sacerdotes percipere conarentur, professioni profecto suae ad usum rei p. salutariter respondere discerent, ne- pas in elenchoruin et praesumtionum labyrinthis temere oberrarenti ltima cui tituIus, ex entia dei ex motu rei,cta, ut dignitate, ita dilucido docendi genere, excellit, et insigni documento erit, ad notione etiam de deo recte ui sormandas e rerum natura recte subsidia repeti, nodo caute et religios in eo studio versemur, neque Spinosae aut Ribdigeri exemplo, datas naturae finitae leges valere ad spatiis incumscribenam immensitatem eius putemus, aut in ipsa, tanquam in toto partes, inesse, quaecunque exsistunt, stadimamus Unde eo magis Hano nam circumspectionem probabunt intelligentes, quod evicto, motus caussam esse oportere ominum liberrimam summa sapientia hem et seientia praeditam simul confecit, exsistere deum, cui haec abii tribui possint. Haec summatim de argumentis indicare heuit, quum demonstrationum series excerptis locum nos dent. Quicunque partem Muc primam ea, qua par est, cura legerint, reli tuas, ait editore promissas , impatienter οὐ spectabunt, et auctori vitam longissimam etiam studiorum multa optabun