장음표시 사용
531쪽
die ut et benigna aliorum .iudicia novum calcar industriae, adderent, et amor concepti studii vasta quaevis et ardua meditantem per immensum sere artium ambitum duceret. Diu erat, quod D Fayi Galli pericula in excutiendo ignee pei frictis corporibus, quae elech ica ab una specie vocant, in oblivionem prope venerant. Nihil dissicile aut anceps Bost diligentiae circa rerum naturas obiici poterat, quin longe acutior aliis novas explorandi vias reperiret. Ita adgressiis, quod multi desperat successu reliquerant, longe pulcherrimum opus, e contes iuris fortuitis et paucis con tibus aliorum primum caussas investigavit ratiocinando inde experimentis sollertibus et cautis certum eruit, atque homunum doctrina praestantium tandem exspestatiohem novis ot eredibilibus initio miraculis longe superavit ut tota in Europa ae lue nihil ferveret, quam inquisitio ista in qua Bosiani inventis plerique idonei arbitri palmam deserebant, quod olurimis exemplis con mare Richmanni nominatim, proselioris quondam Petropolitani, ad imitationem non ab alio magis incitati liceret. Dudum multas per gentes et
terras nomen tam diligentis arcanorum naturae scrutatoris
lebrabatur, quum iudicio et mandato FRIDERICI AU-G STI, M. POL Pot Pr M. Sax Ser. ad munus professoris publici in academiam Wittebergensem vocaretuν Il Lante annos. Hic aegre definias ex qua parte potissimum aestimanda eius sint merita. Docendo tam ex ossicio, quam
sponte physicen mathemata, philosophiam universam paria seeit cum quolibet, et ne morbis quidem aut aliis caussis
excusari interdum voluit. Sed non erat is, qui nuda comtemplatione absolvi suas curas arbitraretur, nisi innumerabblibus exp imentis cum ipsa naturae varietate quotidie cerritaret. Eam ob rem sumtuosissimum instrumentorum adparatum conquisierat, et bibliothecam rarissimis et lectissimis libris instruxerat; quorum ope in frequentibus rerum naturalium spectaculis edendis in admiratione omnium erat, iudicare uui noctes, quantum inter utilem veri peruulistionem
532쪽
at euriosas lautitias discriminis intersit, licet elegantiam, v locitatem, et munditias nemo in Bosanis meditamentis desiderariti In tam exercita tamen et laboriosa visa quis ad serisbendum superfuisse tempora credidisset Tot nihilominus
commentationes ab ipso publicatae, tot in commentarios sodalitatum litteratarum adscitae, tot amicis per Europam regionatim transmissae serream eius patientiam et indom, tum molestiis ingemium testantur. Ipsa argumentorum a rietas quam multarum artium fuerit, perdocet. Dissiciis foret, quidquam veri certi, et pulcri nominare, quod ipsum
fugisse dici posti Ne do pigura quidem, ut vel hoc utamur, quisquam subtilius exploratiusque iudicabat. Nec a nobis probationem exigent, qui eius libros legerundi Ne que aliunde habuit quod asperitatem rerum abstrusarum tempestivis subinde amoenitatibus emollivit Perspicuitatis certe mirae in omnibus, quae attingebat, ut popularitato quadam quam ille conciliasset, occultissima artium placerent, effecit. Vis iudicio aderat, vigor et acumen ingenio supererant Dasserere, scribere, instrumenta tractare, pari facilitate adsueverat, quasi natura id saceret, quod alii ex longa disciplina demum habent. Transierat inde nomnihil in mores, ut candori, comitati, elegantiae et fidei alia postponeret Tam gnarus praetereas artes, de quibus dis
ximus, historiarum omnis aevi erat, ut vel ea memoria reti neret, quae nonnulli vix diuturna inquisitione eruunt undo
etiam aliud saepius agens, tam erudite quaedam observabat adnotabatque, ut habitasse ipsum in Saturni archiis nonnemo veterum, si videre potuisset, credidisset. Et de opusculis eius, quae in vario doctrinae genere confecit eo minus hie aliquid memorare vacat, quia et multitudo obstat, et rerum selectio brevem et perfunctoriam mentionem non admittiti adeo quidem, ut in titulis solis proserendis nullium operae pretium fieret nisi simul mominia praestantiae adiicerentur, quae hic locus non caperet. Profuit claritas studiorum haec ad ianuam absenti patefaciendam per musea magnorum vi,
533쪽
rorum, quotcunque domina ubique hac aetate eminuerunt. Neque aliud argumentum clarius quam tot sodalitatum E teratarum , academias scientiarum vocant, quas sub eius iis tulis legimus, consortium. Ex creberrimis certe epistolarum eommerciis tantos fructus ad suas musas referebat, ut domi, veluti ex oraeulo seiscitantibus, quid rerum circa litteras usquam geratur, responsa redderet, et suum fundum peregrinis quotidie copiis instrueret et excoleret. Et si quis Germanorum hac in re Isaarum V um aequavit, Bous is
prosecto nostra aetata fuit. Nec magnatum atque proe rum ex diversis regnis, nationibus, et civitatibus, gratia defuit tam fauste naturae mysteriis operato, ut quidquid singulare vel rarum alibi deprehensum esset, illi impertirentur, atque eius sententiam exquirerent. Non debent hic inseri tanta nomina, ne tristis ministem umbra obscurentur, et reservarida potius Hii occasoni taliis est opera qua simul ibitus merita circa progressiones artium singulatim persequi libeeat nobis, vel alii. Quam acuto et celeri sensu in iudicam dis iis quae sublimitate multorum captum excedunt, fuerit, non alia magis re probatur, quam quod inter summorum virorum dissensus, veluti aptus arbiter, saepius se
pronuntiaverit, nulli, ut, quae postulasset, tota, cuique tamen, quae iure deberentur, adiudicaverit , ea quidem aequitate, qua vel viventibus, nedum mortuis, satisneret. Inter
Newtonum sane et L Qxutium qui id haud raro praestitisset, ne de Canem dicamus, facile adsecutus erat, ut in Germania, Anglia, Gallia, et Italia iuxta gratiosus esset Religi
ni sic erat deditus, ut et veram amplecteretur, et irrisores eius mire contemneret, et hane unam, in qua vires humani ingenii Periclitari nefarium sit, duceret simulationi tamen, interdum vere suspicionibus, irascauetur, et concertationibus nimiis circa eam amitti verum, unice statueret. Agnoscebat tamen, quoties non obrepserant humani adsectus, eas
quaestiones ipsius ad prosessionem nihil pertinere. In vita commodus et ossiciosus quaerebat, tanquam materiem vi
534쪽
natis, quos obligaret. Hac selicitate in studiis facile consequebatur, ut neque reliaua ad dignitatem, fortunamque deessent. In his non postremum sui matrimonium rarissimi exempli quamvis temporibus breve, et filius superstes, qui virtutum et eruditionis paternae instar promittit. Illud p
blieo nomine, quum uxori, Rannae Henritae, natu CarpZOviae, seminae clarissimae, X anto annos funus duceretur, Celebratum, hic rursus commemorandum haud erit filii
vero Adolphi Iuliani, L. A M. eo minus elogium requiretur, quia mul cum stemmatis notitia legitur in Memoria Melanchthonis, quae ante annum est, quod ipsae publicata fuit apud heredes Lanquisios. Tam praeclare institutum
multa cum laude vitae cursum tenuerat, donec anno sup xiore omnes in selicitates purpuram academicam gestantis transverso impetu incurrit necessitas, quem non effugit.
Accessit reliquis calamitatibus in nuper Vitebergaedio bibliothecae, instrumentorum, vestium vasorum, supelleaelium, omnium exustio cuius iacturae nuntium absens tanta constantia accepit, ut ad filium Adolphium Iulianum plenam fiduciae ac roboris, quae a divinis promissis adsum-ὶe at consolationem rescripserit. Velo cetera quodam ma posteris aliunde petenda relinquimus, quatenus ad rationes viri eruditi, cuius memoria recolenda est, nihil e tinent. Hoc dicimus, Bostus ipsis Kal. Septi anni, quem vivimus, vixit Magdeburgi Tentatus dysenteriae malo, quuin praesto essent certatim amicorium, et eandem sortem nactorum, opes, atque einschentiu , M. Reg. Porus a Conm. Aia es Medici, ab artis expetimentis et dignitate spectatissimi, et Cothenii, GUL Intim e Archistri ιν, quod imploraret, praeter divinam bonitatem invenit adeo saeva erat vis morbi. Ad deum immortalem mentem ubi
totam vertit, misit is sup e internuntium voluntatis, Sile
schlogium. V. GR. qui solatiis coelestibus anhelanti ad
535쪽
aeternitatem prudens atque religiosus occurriti Infer omnia, quae constant, nihil tam eminet, quam Christi, liberatoris unici, ardentissimus amor, et sapientiae divinae confessio et adoratio, quibus immortuus est Bostus. Vixit is. Nos coelo receptum, ordine quisque suo et impetrato pati exitu sequemur eo, ubi Chrsus, Servator generis humani, praesentis vitae miserias magnis prae mus pensabit.
536쪽
HEMICI CANNEGETERI DE MUTATA ROMAE
norum nominum, sus Principibus, ratione, Liber singularis. Item Postumus, Bataviae Adsertor, Hercules Metusanus, et Deusiniensis, Aggerum Bataviae Auctor, ex Numis atque ex Inscriptionibus demonstratus. Nee non Trebellii Pollionis negligentia castigata. EsMonumentum Doden 'dens expositum. Tralassi: ad Rhenum I s8 apud Guillelmum et Guil. Henri oon, Bibliopolas, Alphab. I. Plag I9l in .
Cant inerus, Vir clarissimus, cuius magna Latini se nis antiquitatisque ut omnis, ita maxime Romanae. scientia, ex animadversionibus in fabae Aviani, aliisque seriptis, satis elucet, etiam hoc libro omnes doctrinae veteris amatores et admirabores sibi non parum derim M. Tam plenus est et resertus eruditione antiqua' ostendit tamen aures nostias atque animum non modo oratio aspera inis dum, nec apta satis; sed etiam hoc, quod stilus auctoris sae. piissile deflectit, praeter opinionem, de re proposita ad alias, quae cum ea non multum cohaereant quae tamen vitia abunde compensat magna ut diximus, doctrinae copia et ubertas. Sed age, indicemus breviter, quae coram antur ipso libro, ut lectores nostri eo magis possint existimaro de magna eius utilitate et praestantia.
537쪽
Constat autem ille quatuor Partibus. Prima exponit demutata nominum Romanorum ratione saeculo Caesarum
D. I iHγJ: Munda agit de Postumo Bataviae taetrare non minuς quam de Hereule Magusino et Deusiniensesp. I 3 - a vi tertia castigat Trebelli Pollionis negligeristiam p. 77 - 2IO.J: quarta denique illustra monumentum Dodemverdens s. p. at 3 268Q. Claudit opus, 'praeter Addenda nonnulla duplex Index, alter Scriptorum veterum, et monumentorum, vel laudatorum , vel illustiatorum, alter ipsarum rerum. Sed de argumento singularum Partium paullo diligontius dicamus. In Praentiuncula anti primae praemiis ostendit Coram gieterus se in explicanda Romanorum nominum ratione, non sequutum es e velligis aliorum Virorum doctorum, ut inhoi elli Sigonii et caeterorum, in quibus emineat maxime Petrus Servius sed adhibuae in consilium Corpora inscriptionum veterum ut Gruterianum, Reine ianum MuratOrianum, non minus mammumos priscos, et in his maxime
eos, qui ab Adolpho Occone, et a Francisco Medi arboediti sent et quum Iae. Perletonius edere voluitat librum singularem de Nomii libus Romanis , se ea de re scrip illa docet ad Antonium Periχonium Iacob patruelem , civit eis Briele .sis Senatorem, si foris in eo libro reperirentur, quibus ipse uti in conficiendo hoc opusculo posset; sed tulisse a Perletonio responsum, in scriptis Patrui nihil huius generis inveniri. Ipsum opusculum divisum est in viginti Capita.
Primum Caput per memus enim singula rexiter, docet, Auctorem propterea coalium esse quaerere de hoc genere Nominum Romanorum, quod imbruisset illustrare antiqua Bataviae monumentat Nam etsi Sigonius accurate exposuit de Nominibus Romanis, libera republica tamen nemo separatim explicavit rationem eorundem nominum, Caesarun aetate et ipse Sigonius parum aut Valerium Priscianumque sequutus est duces, quum uterque deflexerit de via non raro. Sed ut lingua moresque Romanorum valde mutati
538쪽
sent, quum armatoriim ultra Alpes venissent ita nee Nomina manserunt expertia istius mutationis. Nam Caesiarum
quidem saeculo, inde ab Augusto, id quod secundo Capito
pluribus declaratur, Praenomina in locum Cognominum, nerunt Cognomina secta sunt Praenomina Nomina gentilia usurpata sunt loco Cognominum Praenominumque. Sic IIJarcus, Quintur, Sextus, Titus, quae temporibus liberae reipublicae Praenomina suerant, in titulis antiquis, aes rum saeculo, occurrunt ut Cognomina. Contra mero Caius, Lucius, Numerius Pullius, Praenomina facta sunt nomina gentium et Rufus, Firmus, Cognomina successerunt in locum Praenominum id quod etiam Nomini Flavius a ciditi Neque raro duarum pluriumque gentium nomina commissa sunt, ut T Greeius Salvius apud Gruterum p. IIII 8. Etiam sentrinae a duabus gentibus nominatae seguntur, ut Salvia Titisenia apud Sueton Aug. 69. a Dei Hettia in marmore Feliinei p. 484. Omninoque mulieres, eversa republica, non modo Nominibus et Cognominibus insignitae fuerunt, sed etiam Praenominibus, ut L. Martia Proeula apud Muratorium p. IOSO. I. M. A
resia Ap. Illi Lupercilia p. 64a. I L. Septimis mis p. Ia I D. Plinia apud Reinesium Cl. I 4. 24. Terrium
Caput maxime in eo versatur, ut doceat, Fratro iisdem si
pe Praenominibus gavisos esse, solisque Cognominibus dustinctos inter se Filius maior cognominabatur a patro, minor a matre, cuius nomen desineret in anus. Ite Flavius
Sabinus, pater Imperatoris Vespasiani uxorem habuit Vespasiam Pollam, ex qua suscepit filios duos maior dii iis est patris eognomine Sabinus, minor Vespasianus a Vespasia, iere. Sueton Vespas x. Apud Muratorium p. 774. . memorantur T. Aetas Acilianus et X Aelius Iotundus, fratres ip. 9 . . D. Veturius Antigonus. D. Veturius Sp. F. Philo. D. Veturius Albanus, Dratres. Quarto Capite exponitur donominibus variis filiorum Adoptatorum. Obiter conciliantur duo loca Suetonii Tiber. 7. et de illustre Gramm. 16.Vu a Po-
539쪽
Posteriore loco το Satrii a librariis, non a Suetonio, prole. Etum, atque adeo tetendum, videtur et quia loco priore pro Caecilii in Codicibus nonnullis erat, udendorpio teste, Pomponii, credib:le est, olim lectum fuisse Pomponi Caecim, vel Pomponiani nam adoptati tum utriusque gentis nominbhus appellabantur. Singulatim agitur de nominibus Caesarum Iuliae genti per adoptionem insertorum. Quintum Caput recenset nomina puriorum. micti sunt nomine gentis, vel patris, vel matris. at nota SP. F., quae legitur passim in titulis vetustis, non semper, ut Fabretius putavit, legi debet Spurii Ditis, sed nonnunquam Spurius suus, vel etiam Spuria sua id quod praeter Plutarchum quaesti Romm.xo 3, ipsae Insemptiones docent vid. Gruterus p. 434. 4: ubi C. Mamercius primo versu voeatur SP. F., sed quinto versusuu natura u. Caput sextum attingit nomina peregrinorum. Assumserunt nomina, aut eorum, quorum beneficio cives iam essent aut eorum, quorum in clientelam sese
tradidissent aut amicorum in civibus. In Asia duo gesserunt nomina, unum patrium, alterum civitatis dominantis:
inter suos appellabantur patrio nomine, inter Romanos Romano. Sic Proeulus, qui videtur fuisse libertus, non servus, etiam Tormeton dictus est et qui ab Hebraei Saulus vocatus est, eum Christiani aliique Paullum nominarunt. Caput septimum explicat eam Romanorum consuetudinem, qua uni homini solebant plura tribui nomina. Primorum quiden Caesarum aetate nomina duarum gentium dabantur uni: quae vanitas tandem eo progressa est, ut unus appellaretur undecim nominibus ut C. Batuus C. Metrociis Minucianus Valens Antonius Celer Publius Sigonius Rurinus Liguvianus,
apud Muratorium p. 682. 7. et apud Gmterum p. 373. 4. Hinc isdem temporibus, ambiguitatis fugiendae errorisque vitandi caussa invaluit mos, ut adderentur nominibus verba qui et vel etiam simpliciter e quam in rem praeterribtulas antiquos, qui sunt apud Fabretium Inscript p. 4s et in Marmore Felsinn. p. 46o, attulit Canne eterus inscriptio nem Briuellis ad ipsum inussam hane,
540쪽
Capite octavo disseritur de nominibus servorum et libertin xum. Et privati quidem servi habebant nomina liberorum
hominum Melissus Maecenatis servus, de quo Suetonius memorat de illustr. Gramm r, musta videtur libertus Iunia. nus. Sed servi publici, de quorum nominibus exponit m num Caput legebantur ex iis qui manumissi erant, aut a r
publica aut ab hominibus privatis. Posteriores appellabam tur nominibus patronorum, quae desinerent in i rus pri res Romae quidem dicebantur Publici, sed in municipiis et coloniis vocabatur quisque nomine municipii et coloniae, cui libertatem debebat, etiam magistratus et Collegii, cui operam dabat ut G dus Publisur Rubrianus h. e. municis pii Rubriarum, apud Gruterum p. 24 6 PMMus Miniarianus h. e. Minici libertus, apud Muratorium p. 1293. O. Decimo Capite tanguntur nomina servorum Caesarum. Appellati sunt ipsi non minus, quam servae, nominibus liber libus, ita ut retinerent nomen patroni cuius e familia transiissent in aulam Caesarum, desimen in anus ut Calamus II.
Claudii Caesaris Augusti Germanisi Pamphisianus apud Muratorium p. 893. Q Anthus Imperaturis Coifari Augusti serous riminianus, apud Fabretium Inscripti. p. . 6. 64. Unda apud Tacitum hist. , . pro . Dunus Atax legendum videtur Antonianus Hiis. Etiam privati homines nobiliores nonnunquam aliorum libertos receperunt in suam familiam, qui appellarentur eodem nodo nominibus patronorum ut
Salustii CHO Servui metessianus, apud Muratorium p. 93a 3 capito undιcim et conditio eorum qui vernae ap-