장음표시 사용
141쪽
Crasso antiquiorem esse. s. Sed in deinceps per sectas propagatam,so. Quo potissimum tempore Q. Matii sententia labefactari caperit. . II. Quando eadem plene succubuerit. 12. Novus casius de duobus imparibus ,
quibus communi formula substituitur. I 3. Dubium hae in specie publitutionum jus, in quam partem Fest inclinaret. x q. Posterioribus Impp. hic tandem inMutii sententiam pone probatam fuisse.
XL. Necessitas Eurematici in hoc nostro casu.
r. Forma illius in prascriptum. 2. Intellectus periodi, ne si vulgari modo impuberi quoque substituat. 3. Utilitas Eurematici, in quid omisso eo
XLI. Explicatio posterioris Eurematici , ejusque prudentia.
I, Carmen Feu formula, qua id continetur. a. An nimia hoc in eastu Modestini sollicitudo culpanda videatur.3. Ad eam Objectionem responsio.
. Quid impendeat iis, qui Modestini pru
dentia non utuntur. s. Multiformes in re lucrosa contentionum Chimara.
XLII. Auctoris epilogus. Inis,
142쪽
Pter eas leges, quae vulgo crucem Iure- I. consultis posuisse dicuntur, hanc non immerito quis referat. Versatur enim circa intricatissimam subtilis oppido ac difficilis materiae de Substitutionibus partem, circa expositionem , inquam, formularum. Nec sane I. pauci eruditissimi Viri jam dudum in ea eno danda desudarunt, & quidem hactenus infeliciter plerique. Atque adeo hic accuratam, di quae omnibus peraeque probetur, explicationem polliceri, tam longe a juvenilis scientiae meae viribus remotum est, ut ad insaniam Propius, quam ad temeritatem accedere videretur. Et tamen, ne nihil omnino de hac 2
famosa lege dicam, vetat ratio suscepti ordinis, vetat etiam ipsius loci celebritas & pulchritudo. Dicam ergo liberὸ, quod sentio, 3. arreptis quae mihi ex tot Clarissimorum Uirorum opinionibus arriserint maxime; atque his meas quoque interim, quantulaecunque sint, conjecturas inspergam. In omnibus q. autem, ut potero, ducem sequar Modesti. num, iisque in primis inhaerebo, quae scopum nostrum feriunt. Rem igitur paulo altius repetens Iuriscon- II. sultus, incipit hunc tractatum suum ab historia juris in pr. & g. I., ut eo facilius de
143쪽
, r. statu controversiae judicium formetur. Sciendum igitur, Substitutionem, de qua agimus, in primis pupillarem , t. Moribus a. f. h. t. totam moribus deberi , iisdemque perantiquis. Etenim jam Ciceronis aevo non tralaistitiae de ea quaestiones ventilatae fuere, quem 2. admodum ex illius scriptis videre est. Continebatur videlicet inter alia Decemviralibus Tabulis hujusmodi effatum , PATERFA
BI ILI As UTI LEGAS SIT, SUPER PECUNIA TUTELAVE SUAE REI ITA IUS
Es To, Ulpianus in Fragm. tit. XI. g. Iq. eoque latissima cuivis disponendi potestas tributa videbatur l. Verbis IZO. Or. d. V. S. 3. Hinc igitur, cum appareret eum, cui hereditas relicta esset, saepe aut nolle, aut non posse eam adire, per interpretationem dictae
Legis institutio quaedam secundi heredis exin
eo institutus detrectantem deficientemve exisciperet, ne bona alicujus , eo invito, ad proximos devenirent, aut quasi vacua ad Fiscum ' deferrentur: hancque providentiam Substitutionem appellare placuit. III. Postquam vero Substitutio haec, propter summam, quae inde redundabat, utilitatem, communi applausu recepta esset, simile quid tentatum circa bona impuberum filiorum.
I. Caeperunt enim & liberis suis impuberibus
144쪽
testamenta condere, ut hi, quamdiu sibi ipsis testari non possunt, potius ex testamento patris heredem acciperent, quam ex Lege;& ne facile insidiis proximorum agnatorum exponerentur. Obstabat quidem aliquan- 2. tum, quod Lex XII. Tabularum SUAE ianis tum REI dispositimem permisisset, non item alienae: sed cum pater in Jure unam eandemque personam cum filio suo facere intelligatur , etiam hoc in casu perinde acceptum fuit, aesi sibi magis testaretur, quam alii. Liquet hoc ex antiqua substituendi formula,
SI FILI Us MEUS MORIATUR, PRIUS QUΑΜ IN TUTELAM SUAM UENIAT,
Modestinus I. f. I. & Paulus I. Qui plures 38. g. I. J. h. t. Sed tamen, confir- Φmato deinceps hoc substituendi genere, vocula ΜIHI, quae quodammodo resistere videbatur, quominus substitutus filio ad bona ipsius adventitia venire posset, in formula vulgo omissa est l. a. f. s. d. t. 38. 3. 2. D. h. t. aut certe, si adesset, perinde accepta,
acsi adjecta non fuisset, i. Si ita 8. f. uulfilio D. d. Bonor pqs seec. labb. Profecto nulla fuit causa, cur hic Legis amplitudo interpretatione in arctum redigeretur. Atque
ita moribus haec quoque Substitutio invaluit
145쪽
IV. Ubi autem eo perventum esset, distinctior. nis gratia bifariam dividi debuit Substitutio, alteraque Hugaris altera Pupillaris ab objecto 2. suo denominata est. Sed & illa quoniam in simplicem casum non existentis heredis concipitur , in primum castum fieri dicta est ; haec, quia insuper in casum ante pubertatem m rientis, in secundum; l. Heredes I. f. I. I. 3 Lucius Titius 43. f. h. t. Alii sane casus
non dantur, arg. l. 8. C. eod. Nam recΨroca substitutio, quae postmodum adinventa est, tantum formulam habet a vulgari & pupillari substitutione diversam, at separatum
V. Qeterum uti substitutionis variae formuIae concipi queunt, ita semper in earum apicibus ac tricis aqua haesit. Jam enim memorata Ciceronis tempora id incommodum ex- I. perta sunt in nobili illo Curiano judicio, quod tum coram Centumviris habitum est, L. Crasso & Q. Mutio Scaevola causas oran tibus. Nempe Manius Curius ab aliquo heres erat declaratus, qui, uxore praegnate decedens , ita eum instituerat, SI PUPILLUS AN ΤΕ ΜΟRTu US ESSET, MIAM 3. IN TUTELAM SUAM VENISSET. Jam autem non nascebatur postumus , adeoque non videbatur conditio existere. Sic certe q. urgebat Scaevola. Crassus contra contende-
146쪽
bat, etiamnum ex probabili voluntate testatoris substituto locum esse: Herba enim re pιrta esse, non quae impedirent, sed quae indis rent voluntatem. Et secundum hunc etiam s. res decisa est a Centumviris. vide Ciceronem in Orat. & pro Caecin. , praesertim vero in Bruto , ubi statum hujus quaestionis, Scutriusque actionis capita pluribus edisserit. Sed nimis ornate & concinne hanc ipsam li- s. tem Quintilianus tangit , quam ut ejus Verba non adscriberem. nam ita infit Lib. VII. Initit. Orator. c. G. In testamentis Critia accidunt, ut voluntas manifessa sit, scriptum nihil sit: ut in judicio Curiano, in quo nota L. Crassi in Scaevola fuit contentio. Substitutus heres erat, SI Pos Tu Μ Us A N T k
sET. Non ess natus. Propinqui bona sibi vindicabant. Quis dubitaret, quin ea voluntas fuisset testantis, ut is non nato Illio heres esset, qui mortuo Sed hoc non scripserat. Acute pro fecto. Verumtamen decisio illa Centumvi- 7.ralis non obstitit, quominus a Q. Mutii auctoritate tota res dubia maneret ad D. Mamcum & Verum usque, variantibus interea
Judicum sententiis. Quin si Clarissimo Ger. 8. Noodi credimus , adhucdum dissidii istius vestigium superest in l. Paterfamilias 28.1f. d. Reb. au'. jud. prout Vir doctissimus ex inscrip
147쪽
inscriptione legis' colligit, ex qua quam multa ingeniose simul ac feliciter hallucinatus fuit, in re litteraria hospes est, qui ignorat. 9, Censet nimirum Ja volenum dictae l. auctorem, ut qui jam ante D. Marcum & Verum, immo & ante D. Pium vixit, Scaevolae sententiam sequutum esse, proindeque ipsum praesupponere, expressam pupillarem sub titutionem non continere tacitam vulgarem. Sed
quoniam ea res hic plurimum adfert ponderis, en casum legis.
I. Sublituis paterfamilias filio suo impuberi heredem pupillariter , sive in casum secun
CEssissΕΤ: is filius paterna hereditate ρ --stinuit, ideoque bona patris venierunt: postea a. flio hereditas obvenit, qua adita dece1sit. De hac facti specie consulitur Javolenus ab homine, ut apparet, Juris haud ignaro. Quaerit ille, cum Praetor in ipsium pupillum, quamvis postea hereditas obvenisset, creditoribus tamen patris actionem non daret: an iisdem illis credi-3. ιoribus in ρbstitutum danda fi actio ' Rationes dubitandi has adsert : ab una parte, quod substitutus ex bonis paternis, in quae creditores missi sunt, quaeque ea missione ad ipsos pertinere caeperunt, nihil acquirat; tum etiam, quod creditores patris nihil juris in bonis pupilli habuerint, ac proinde eorum nihil interfuerita
148쪽
de EUREMATI C. Diatr. c. VII. De
fuerit, adiretur nec ne pupilli hereditas, cum ea bona, admissλ lege cum aliis editionibus omissa ) a μὴ titulo hereditate, ad creditores
non pertineant. Verum ab altera parte ma- q. xime eum in contrarium movet, quod praeceptoribus Iuris sic enim alii legunt pro tuis placet, unum esse testamentum patris & filii, juxta l. Patris inflii 2 o. π. h. t. de Vulg. CPup. Substit. J nec valere filii testamentum, nisi patris fuerit adita hereditas, speri. Moribus a. f. a. & t. Sed si plures Io. f.
q. 1feod. J Respondet Javolenus , uuod pater suo , qui a paterna hereditate se abstinet, pra-
stat, ne , bonis patris erus venditis, in eum actio detur, tametsi postea et hereditas obvenit, creditoribus non reddat: idem in subsiluio filio servandum est: ita enim cum antiquis GCodicibus legendum , non servandum non es; quod & sequentia manifeste evincunt,& l. Iulianus q2. π. d. Acquis. vel omist. her. omnino flagitat. Hujusce porro respon- 7. si hanc rationem reddit, quoniam filii pudori parcitur , ut potius patris, quam ejus bona Minneant. Itaque in id, quod postea ei obvenit, actio creditoribus denegatur, tam adversus subis stitutum videlicet, quam ipsum filium, quia id ex adventitio, id est, aliunde, extrinsecus acquisitum est, non per patrem ad eum pervenit.
Soli enim filio hic substitutus succedit, non 8.
149쪽
patri, cum filio tantum substitutus sit, nec ea substitutio ad patris hereditatem porrigatur , ut recte Mucius sensit. adeoque jam non unum testamentum est , sed pater & sibi & filio separatim testatus intelligitur. Sic sane Jurisconsultus hoc in casu argumentari 9' censendus est. Quod si enim & ipse sub expressa pupillari tacitam vulgarem contineri putasset, id est, ut filio suestitutus simul intelligeretur substitutus patri, responsio ejus non quadraret objectioni; immo & in ipsa Iuris principia peccaret. nam hisce positis non potest substitutus vulgariter ad pupillarem hereditatem pervenire, nisi prius patris her ditatem adiisse intelligatur sper M. u. E. 3. ais, 1 v. g. q. aer ZO. f. h. t. J & sic ejusdem Io. quoque creditoribus obligetur: qui casus ind. L 62. D. d. Adq. vel omit. her. a Juliano Javolent successore deciditur: quamvis & in eo dein, utilitate suadente, aliud receptum sit. I Lbid. versu Impugnat. At, pergit Iavolenus, cum substitutus Ilio hereditatem adiit, postquam pupillus se paterna miscuerit herediis rati, tunc demum hereditas in patris Or siti una est, ut objecisti , nec adeo poterit substia. rutus aes alienum patris filii sieparare, se din utroque etiam invitus obligatur, cum post obligationem liberum ei non sit, ne bona ipsius, A non defenditur, omnino M cante con
150쪽
venienter d. l. IO. g. t. Quod vero I 2.
ad casum initio hujus legis propcilium, quo scilicet filius paterna hereditate se abstinuit, eo verius ait esse, substitutum non teneri, iquia si is hereditatem non adieris, creditoribus paιris utique in id, quod pupillus reli sto, risio adversiis heredes legitimos dari non debet f d. l. qa. init. J quoniam ut bene a consulente animadversum neque puclli bona venire debent propter aes alsen- ροιris, nequo in bonis patris est , quod pupillus adquisiit. Atque hic, ni fallor, verus & commodus I 3. hujus legis sensus est ex Clar. Gerardi Noode
Quid ni autem huic tam probabili conj- VII.
turae crederemus In primis, quoniam cael roquin d. l. Paterfam. eum d. l. Iuli nus 61. d. Adquir. hered. itemque cum I. hac nostra conciliari vix poterit. Ac proin r. Antonius Faber, profundae eruditionis homo, cum hoc non animadvertisset, frustra in iis conciliandis operam impendit. Postquam enim, Lib. II. ConIectur. c. 2. recurrisset ad quaesitam crisin & subtiles nimium distinctiones, post varia, inquam, molimina, in opere de Error. Pragm. dec. XXXII. e r. vlt. palinodiam canit, &, quae ibi fu- 1. dixerat , pluribus ipse refutat; amplius cum g. a. hujus nostrae legis hypothesi suae explican-