장음표시 사용
151쪽
plicando aptare nequeat , in Tribonianum injurius invehitur, tanquam qui hunc locum importuna sua interpolatione inquin verit : atque adeo inextricabiles sibi nodos nectendo, interim temere concludit, quod
3. scut nemo hucusique fuit, qui ad d. t. ad. f. d. reb. auct. Iud. post. responderit, ita nec . posthac erit, qui respondere possit. Sed quam egregie ipsum vaticinatio sua fefelliti cum
vel ex sola aetatis comparatione omnis illa, quae tam male eum habuit, dissicultas pro 1' lus evanescat. Vixit autem Javolenus sive Jabolenus, ut dixi, ante D. Pium: nam vel Julianus, ejus discipulus i. s. F. d. Manum.
Mind. , vix ea tempora attigit. Praeterea ex
Plinio constat, quod jam sub Trajano senex
s. delirus fuerit, Lib. VI. F. II. Ac proin Iabolenus ille, quem Capitolinus inter D. Pii consiliarios refert , filius forte ejus habendus est. nisi si quis cum Celeberrimo Salmatio pro Iaboleno legere maluerit Zaboleus seu Diaboleno, ut in MS. Palatino exprimio turr adi Capitolinum in vita D. Pii ad sin. Certe a Plinii testimonio omnis suspicio erroris exulat, tum quia saepe hujus ejusdem Javolent meminit, tum etiam quia ipse eo tempore vixit. Sed in viam.
152쪽
Postquam igitur, quemadmodum retuli, VIII. hoc ius tam diu incertum & instabile fluctuasset, constitit tandem a parte Crassi &Centumvirorum, ex quo tempore memorati
Imperatores Marcus Antoninus Philosophus& Lucius Verus id sua Constitutione firmarunt. d. pr. h. l. Sed an vi istius Constitutionis ' Vix est, ut credam. non enim id sinit usus phrastos hoc jure utimin, non illius saeculi mos, non denique commoda hujus legis interpretatio. Verum operae pretium fuerit singula attentius considerasse. Quod ad morem illius temporis, nam de IX. eo primum agemus) constat, inter omnes Principum Constitutiones sola Edicta vim I. Legis generalis obtinuisse, utpote quae sola generaliter & animo condendi Iuris concepta essent. Si quid vero aut rescripsisset Imperator aut decrevisset, illud causam, in qua
decretum rescriptumve erat, non egrediebatur; nisi quatenus hoc rationi ac Juris principiis consentaneum esset: Atque adeo in 3. caeteris causis Rescripta illa Decretaque auctoritate fluadendi magis pollebant, quam jubendi potestate, ut alia occasione dixit Tacitus. Jure Codicis demum , quando jam citato Ι gradu
153쪽
gradu ad plenam tyrannidem vergebat imperium, oracula Principum sancta haberi cae-1. pere, & nemo tantae superbia fastidio tumidus judicari , ut Regalem sensum contemnera audeat: hactenus nimirum , ut f Imperialis Majestia causam cognitionaliter examsnaverit , in parrabus comιnus constitutis, sententiam diaκσιt , omnes omnino judices hanc legem esse sciant non solum illi causa, pro qua producta
est ut olim sed in omnibus similibus. Sic
enim statuit Imperator Justinianus in I. ult. pr. C. d. Legibus, additque in fine, eum erveteris Dris conditoras Constitutiones, qua ex periali Decreto Processerunt, Legis vim ori nere aperte dilucideque de iant. Itane vero lCerte non tam religiosus erat Macrinus tuendae Imperatoriae Majestatis, cum omnia restri a veterum mper tor- tollere decerneretur jure, non rescriptu, veratur; quod de eos. tradit Capitolinus in illius vita. Modestius quoque passim de Constitutionibus suis ipsi
Principes loquuntur, ut in t. a. D 3. C. d. Legib. t. Reyipta 7. C. a. Prec. δεπ. ofer. I. uti. C. Si contra jur aut utilis. pubI. &c. s. - Immo vero tempore mediae Jurisprudentiae Rescripta in tantum vim Legis non habuere, aut ad similia producta sunt, ut Imperator Alexander Supero cuidam speciatim rescribe
re debuerit, Reseraptum illud, quod ipse aui
154쪽
frater ejus de communi causia impetrasset, ad utrumque pertinere, quamvis ad unius personam directum esset. l. I. C. d. Dives. Rescrip. in Pragm. Sanct. confer omnino I. Rescriptas. Cod. Theod. d. Div. Rescripti Sed nullus plane dubitandi locus supererit X. amplius, ubi ostendero, ipsos Iurisconsultos non semper judicia Principum sequutos fuisse, & quidem cum hoc effectu, ut senten- r. tiae ipsorum prae Rescriptis Decretisque invaluerint. Conseratur eum in finem I. Posteaquam 2I. F d. Compens cum f. In bona Dei 3 o. I in de Act. & quod asserui, liquido constabit. Nempe idem ille Divus Marcus, a
cujus in pr. ι. nostrae mentio sit, constituerat compensationem in judiciis stricti juris doli mali exceptione inducendam esse, non ipso jure; contra quam Neratius Priscus &Pomponius olim sensissent l. Verum et q. Τeod. de Compens Attamen rejectam ipsorum
sententiam, a Paulo comprobatam, d. l. q. mox omnes communiter amplexi sunt, d. l.
a I. puta , in fori disputatione. Ut adeo Constituti reverentia nequicquam eos cohibuerit. Est & aliud perspicuum & elegans exemplum in l. I. I. I . F. ad L Faloid. ubi Rialis facti species proponitur, Ss coheredis mei portio legatis exhausta sit mea integra, in illam vindicavemo ; quid juris ὶ Casus
155쪽
confundendas esse partes existimabat, Proculus contra. Proculo Iulianus adsenserat : atque hu/us Sententiam Paulus quoque probat; etiamsi ipse Imperator Caracalla, sub quo vixit, pro Cassii opinione staret. non enim Veretur addere, Sed Divus Antoninus judicatse dicitur, commisicendas ese ut sique partes in computatione Legis Falcidia.
XL Quod si vero judicium aliquod Imperatorium satis aequum justumque videretur, non tamen statim pro certo jure habitum fuit, x. sed demum postquam illud actuum frequentia & temporis diuturnitate approbatum esset: ut adeo totum Juris non scripti praecep-Σ. tis regeretur. Hune autem juris processum
egregie delineat ipse Imperator noster, ubi de fideicommissorum introductione agit f. I. Instit. d. Fideicommis. proponitur ibi Divus Augustus primus Confiulib- jussisse, ut auctoritatem suam in fisicommissis interponerent, idque dein conversum esse in assiduam juriμω- tionem. sed an statim ac illud jussisset λ minime gentium ; sed demum paulatim, &postquam jam siemel iterumque hujusmodi ius-
1a Coss. dederat. Porro , an propterea, 'quod Augustus id ita voluerat judicari nec hoc dicitur; verum quia justum videbatur Crpopulare erat. hactenus de fideicommissis ab 3. Augusto introductis. Sic autem diu adhue
156쪽
cum Principum Rescriptis Decretisque actum censeri volo, quamdiu scilicet aut vestigia aut saltem simulacra quaedam pristinae reip. Q perfuerunt. Nam quod innumeris in locis' occurrit saepe decretum est, sapisime idem rescriptam aut confititutum ea, &in specie apud planum in l. Vel quod 6. π. d. Relig. Crpum'. sun. & Modestinum in ι. Si quis 29. β. ad L. Corn. de Fas nonne certo rursus &evidenti argumento est, necdum eo tempore singula Rescripta aut Decreta per se jus certum fecisse pCaeterum quo magis illud mihi, etiam in XII. proposita lege, persuadeam, locutio hoc jure utimur efficit, quam haud facile mihi quis de jure scripto ostenderit. Quin ipsa vocis I.
uti significatio quodammodo nos eo ducit; cum jus non Acriptum seu consiuetudo nihil aliud notet, quam jus Uu approbatum ν. Sine scripto 9. Inuit. d. Iur. nai. gent. in Cis. &ipsa consuetudo u M longavus vocetur l. uti. C. sua sit long. Cons. Verum ne subtilem et
tantummodo locutionis analogiam captari videar, plurifariis argumentis hoc demonstra tum dabo. Notum est, consuetudinem magna ex parte in facto consistere; nam ex tribtis requisitis duo habet, quae probatione indigent l. I. C. eod. Qua sit. long. consuet. adeoque, ubi adhuc debile ac dubium consuetu-
157쪽
clinis jus est, etiam alterius testimonio adjuvari potest; quod profecto in jus scriptum, inprimis si ipsos Jurisconsultos consideramus, cadit minime, per l. 2. 3. Fuit eodemque .sf. d. q. Drig. Iur. Quare cum Paulus in I. In interdicto 6. f. d. V. in vi arm. dicit, hoc jure nos uti Pomponius sicribit; idemque in I. Sed
si 26. S. I. f. d. Acquir. rer. dom. Proculus indicat , -hoc jure nos uti; denique cum &Gajus in l. Si locuples 37. f. d. Manum. testam. ait, mihi traditum es hoc jure nos uti; ex hisce evidenter constat, phrasin illam necessario. de consuetudine, seu jure non scripto accipien- . dam esse. Porro in hac locutione id quoque servatum video, quod is, qui consuetudini postmodum receptae occasionem praebuisset, eamve auctoritate sua firmasset; quasi auctor aut comprobator illius Juris citetur. Omnium vero diligentissime Ulpianus hunc decessoribus suis honorem conservavit: ut in I. Quasitum est 8. 3. I. CV S. T. f. d. Precari I. Si Stichum 8. 3. I. F. d. Novat. t. Sive conintra 3. f. d. Agnosic. CV alend. lib. I. Graece 8. 3. 3. f. d. Fidejug. l. Contractus 23. D. d. R. I. & alibi. Sed & Paulus diserte in d. l. 26. S. I. f. d. Ad uir. rer. dom. hoc jure nos uti, quod Servio CV Labeoni placuisset, & in I. Plautius q9. J. ad L. Falcid. Cassii sin-6. tentia utimuσ. Immo idem Ulpianus, in signum
158쪽
gnum receptae suo demum tempore consuetudinis, admodum significanter ait, HODIE hoe jure utimur in ι. SH es 23. s. 7. D. d. IHered. petis. ut & in ι. Cui i6. g. Idem Mais cram. σr. ad Senatustoris Trebelι. Verum. I.
quid multist Ulpianus denuo in ι. I 4. β. de Iurisdia. palam dicit, Est receptum eoque jure utimur. Amplius & Cicero, ne minus latine, quam juridice hoc ita dici constet , pro A. Caecin. c. i 9. initio disertissime ait, Lex usum in auctoris..tem fundi jubet se biennium. - utimuσ eodem jure in adibus, qua in Lege non appellantur. Ex quibus omnia '. ius satis abuniaque apparere puto usum phrastos Hoc jure utimur, & quam evidenter ubique consuetudinem inducat.
Sed ne id solummodo in Juristonsultis ob- XIII. inuisse videatur, idem quoque in Principi-hus demonstrandum. Facit huc ι..Eum, qui 1. et d. pr. 1 d. M., qua ut indign. ubi, perinde ac in lege hac nostra, D. Pius benigne d crevisse dicitur, & quia hoc per se non sufficiebat ad jus certum, nisi consuetudo accederet , subjicit statim Papinianus qua iure ut mur. Disertius de eodem hocce D. Pio Ul- 2. planus in s. Si perlusorio Iq. pr. F. d. pellat. nam cum judicium ejus retulisset, mox addit, in hodie hoc jure alimur: certo indicio, quod non statim a Decreto illo, sea
159쪽
Constitutione Divi Pii sententia isthaec progenerali jure obtinuerit, sed hodie demum, id est, Ulpiani tempore. floruit autem UDpianus sub Alexandro Severo, adeoque fere iaeculo post. Sed non possum mihi tempe-
, rare, quominus & tertium locum adferam,
. qui mirus est ad demonstrandum id, quod intendo; puta l. Plautius q9. ff. ad L. FAELcid. Proponitur ibi a Plautio casus subtilissimus; quemadmodum scilicet si servo, quem tibi legaveram, fundum letavi, ab utroque &q. servo & fundo Falcidia detrahenda sit. Scissa hic erat Proculianorum schola. Nerva &Αtilicinus Sabino adhaerebant; contra sentiebat Cassius cum suis sectatoribus: S uterque pro sua opinione probabilem adserebat ratio. nem. Cassianorum tamen sententiam Paulus ratam habuit, confirmatus in eo auctori- tale ejusdem rursus Divi Pii. Sed an hujus solius Constitutionis vigore ita Paulus senti bat λ haud quaquam. tum enim non diceret, Cassii sementia utimur. nam D. Pius reis
scripsit; verum potius, sic juris est ex My to D. Pii, quod Or Cassius olim sisserat.
Praeterea, cui bono deliberatio Pauli, & argumentorum utriusque opinionis ponderatio λ nisi ut, non obstante illo Rescripto D. Pii, aliter sentire liceret. Geminus huic de Hadriani Rescripto locus est in I. Fulcinius I. x S. Item
160쪽
g. Rem videamus Io. D. Quib. ex caus in posn eat. isque tam clarus, ut ne cavillatione quidem ulla adtemptari queat. Videlicet totum sere negotium autoritati- XIV. bus Iurisconsultorum peragebatur, ut ex I. Divi Fratres II. β. d. iine patron. videre ' I.
est; eaeque etiam in libellis Principi oblatis allegari solebant, & ad illas se Principes reri
ferre l. Utere Iq. C. d. Praed. al. reb. min. Quin immo Responsa Prudentum auctoritate 2. sua valuisse, etiam cum ratio non adderetur Seneca epist. XCIV. annotat; tantaque eo- 3.
rum dignitas & praestantia exstitit, ut vel commune Pinis Civilis nomen suum ac pro prium secerint; observante Hotmanno in Im consulto suo ex ι. a. s. s. D. d. Orig. Iuri.& Cicerone. Unde jam porro evenit , ut, η magna utrimque ratione militante, tam perviis cax esset praecipuae auctoritatis Iurisconsultorum dissensio, ut Principes ambabus sentenistiis obsequi consultum ducerent. Memora bilis hac in re est Proculianorurn & Sabinianorum controversia circa id pactum contrac- tui bonae fidei in continenti adjectum, quod ad ipsius contractus dissolutionem tendit. Cen- g. sebat Sabinus pactum illud nihilominus regi debere ejusdem contractus actione, dum magis id quod actum, quam quod dictum est . sequendum existimaret l. Sed Gl O. f. a.f.