장음표시 사용
181쪽
bum adhibuit testator, quod pro ratione suta jecti utramque substitutionem notat, juxta f. I. h. t. Neque enim hanc subtilitatem cogitasse videtur, quod sola copula puberis do impuberis providum hocce consilium suum
s. turbaret. Atque haec omnia convenienter
regulis Iuris, quae suprema morientium et gia benigne & favorabiliter interpretari v lunt l. Cum in testam, a . s. d. Reb. dub. Ina- xime si mutua, seu reciproca fuerint, argumento ι. Si pater I 2. C. de Inos P. te sam. 6. Quemadmodum vero omnis praesumptio veritati cedit, ita & haec, ubi aliunde aperte
constat, parentis voluntatem refragari.
XXXIV Habes genuinam, ut ego censeo, utriusique argumentationis formam. Quod si cui forte in partibus eligendis errasse videar, habebo tamen, quod mihi gratuler, si is me Modestini, idem sentientis, mentem assequu- a. tum fateatur. Quod ut magis elucescat, paulo fusius vulgatam distinctionem, quam in praecedentibus attuli, ab hac lege alienam es.se demonstrabo; tum etiam Imperatores Se verum & Antoninum diversis principiis usos ab his, quibus Modestinus utitur. qua in re potissimum omnis cardo quaestionis vertitur.
182쪽
Quod ad priorem Doctissimorum Viro- XXXu.
rum distinctionem attinet, tanquam videlicet Imperatores de tacita communi formula agant, Modestinus de expressa , ea quidem i. propius accedit ad hujus loci connectionem verbaque Modestini, sed tamen interim difficiliorem quoque ipsis conciliationem reddit. Nam si tacita formula testatoris voluntati re- 2. pugnare videtur, quia incongruens est, uι in
altero duplex sit substitutio, in altero sola vulgaris, quanto magis expressat Quid i quod 3. ipse Modestinus hac in parte sui defensionem arripiat, dum in l. I93. J d. Dis. reg. furiant. aperte testatur, Expressa nocent, non exis pressa non nocent. A deoque si ejusmodi facienda A. esset distinctio, apparet, favorem interpretationis ad tacitam & generalem formulam inclinare debere, non ad expressam, in qui angustior voluntatis conjectura. Et tamen juxta eos in Modestini expressa formula vois luntatis quaestio relinquetur, in Imperatorum tacita nulla , quod absurdum. . Altera distinctio vult Imperatores de con- XXXVI juncta reciproca loqui, Modestinum de μι- parata: aesi nempe, cum Imperatores dicunt, I. Eos QSE INVICEM SUBSTITUO, Iurisconsillius talem sibi formulam proponeret
183쪽
tum posteriorem hujus formulae partem ita corrigat , Si autem impubes heres exstiterit,m intra pubertatem decesserit, pubes frater in portionem coheredis stubstituatur; ut scilicet in utrumque eventum substitutum prospectum sit, ne, si vulgari modo impuberi quoque substituat, voluntatis quastionem relinquat, utrum de una vulgari tantummodo substitutione in
utriusque persona sensisse intelligatin. Haec, ni fallor, summa est istius sententiae; quae subtilior quidem est, sed tamen nimium a
2. scopo aberrat. Scilicet Modestinus more Veterum aliquanto altius rem repetens , alterumque ex altero methodice deducens, subsistit tandem in quaestione, de qua acturus est, hoc est, in Rescripto Severi & Antonini. Nam postquam ejus contentum ratio-3- nemque retulisset, subjicit statim, Hos itaque casiι, &c. pollicitus adeo de proposito casu allaturum se aliquid; & tamen interim secundum DD. nihil adsert, quod Rescrip. tum hocce attingit, verum longe diversum q. casum examinat. Sed praeter tractandi ordinem, etiam ratio, quam in sequent. subj, cit, manifeste ostendit, eum sormula sua conjunctam reciprocam respexisse, non separatam. Quomodo enim de una vulgari tan-
184쪽
eummodo substitutione in utriusique persona
sensisse intelligi potest, qui singulis Amratim
substituit 8 aut quomodo una tantum vulgaris substitutio in uiriviue persona voluntatis quaestionem paritura est, ubi singulis separatim est substitutum vulgari formula ' Immo s. Vero putem in separata formula nullam ominnino, ne verborum quidem, multo minus voluntatis quaestionem esse. nam ubi impubes frater mortuus est, puberem ei indistincte succedere debere existimo, sive in primum, sive in secundum casum, idque vi substitutionis sibi soli factis. Nam in altero casu alterum contineri ipse noster in pr. h. i. docuit: neque jam impedimento erit incongruum locutionis in duobus imparibus, cum in separata substitutione quaelibet suam naturam se vel, & unicuique distributive facta censeatur. Quod sane miror Fachineum & alios complures quos ille citat, mecum defendere,
cum tamen caeteroquin communem opinionem sequi videantur. habet hoc Lib. IV. G68. quod inscribitur, Vulgaris substitutio se paratim facta personis imparibus, an contineatracham pupillarem. Quod si igitur talem λ γ.hi casum proposuisset Modestinus, potuisset quidem aeque Eurematicum aliquod praescribere, ne facile controversiae litisve metus esset, quod etiam in rebus explorati juris fieri L solere
185쪽
solere paulo post ostendemus e verum, ne voluntatis quaestio relinquatur, ubi nulla est, formulam praescribere non potuit. XXXVII. Postquam igitur pluribus ostendi unum solummodo simplicemque reciprocae substitutionis casum in toto hocce g. Σ. ventilari, restat ut similiter, quod promisi, probem, diversum Imperatoribus principium esse ab eo, quod Modestinus sequitur: & sic ultro liquebit de utriusque responsionis in eodem casu a. diversitate. Imperatores igitur pro sua Constitutione adserunt, quod incongruum videatur, ut in altero duplex fit substitutio, in alte- . 2. ro seia vulgaris. At noster, quia eo in casiuvoluntatis quaestio esse potest, utrum testator de una vulgari tantummodo pubstitutione in
utriusque persona sensisse intelligatur. & rati
nem redditurus, cur non idem sentiat cum Imperatoribus subjicit, Ita enim in alte o iuraque si stitutio intelligit. si voluntas parentis
3. πω refragetur. Vides quemadmodum ab una parte vocabulorum proprietas, ab altera voluntatis conjectura in arenam descendant. 6 Non me latet, quomodo eruditissimi homines priorem rationem cum sequenti conciliare &confundere satagunt, quasi nimirum testator hujusmodi commune verbum adhibendo tacite contrariam voluntatem professus videas. tur; sed vereor, ne incassum. Quis enim, sodess
186쪽
vi EUREMATI C. Diatn C. VII. I 63
sodes, in extremo vitae articulo positus, in quo plerumque testamenta conduntur, tam subtilis animadversionis est , ut jungendo communi formula duos filios, quorum forte alter pubes alter impubes est, de excludenda in impubere pupillari substitutione cogitasse praesumatur maxime, quia verbo usus est, quod per interpretationem in utrumque casum accipitur, & tantum ex hoc accidenti per locutionis incongruentiam vitiatur' quam pauci insuper testatores Iuris adeo periti, ut hoc attendere possint Quum igitur talia vix ac ne vix quidem in testantis cogitatio- nem cadant, i. Hac consi tisima 8. vers. CVcum. C. Qui testam. fac. periculosum est, inde voluntatis conjecturam metiri. Sed nec ipsi Imperatores voluntatis meminere , sed tantum incongruens in ipsa formula causanis
tur; & sic passim fit, ubi haec quaestio secundum ipsos deciditur, ut supra jam observavi. Praeterea quomodo Modestinus, si Impera- 7. tores in proposita specie propter satis evidentem testatoris voluntatem pupillarem substitutionem excluderent, quomodo, inquam, ille in eodem casu affirmare posset, etiam num voluntatis quaestionem relinqui, an desola vulgari, an item de pupillari testator sensisse intelligatur λ' Verum ne ulterius argumentanti mihi cre- xxxum. L a dere
187쪽
dere necesse sit, ipse Imperator Alexander Constitutione sua providit, in I. q. C. h. t. Apertissime enim voluntatis praesumptionem ab hac vocabulorum incongruentia separat, . his verbis
Quamvis placueris, Fubnsitusionem impuberi, qui in potestate leuatoris fuerit , a pa emesadiam , ita SI HERES NON ERIT, porrigi ad eum casium, quo postquam heres exstitit, impubes dece1sit, si modo non conistrariam defuncti voluntatem esse probetur :cum ramen proponas, ita Fubstitutionem fac
nifestam eu, in eum caseum factam subsuismtionem , quo utriq- heredum pubisitai p
Quo quid potest evidentius p Α it enim, licet vulgo quidem substitutionis formula ex pro- , babili voluntate testatoris exponeretur, h1ctamen id fieri non posse, cum manifestumst, in eum cassum factam sub titutionem, quo utrique heredum substitui potuit, id est, in casum secundum; nam primus in uxorem cadere non potest. Verum hoccine ex ulla volun
188쪽
voluntatis conjectura λ Haud quaquam. hanc enim jam relegavit ad priorem Rescripti partem , in casibus quae regulariter & vulgo acincidunt, quales in pr. & g. I. Legis nos1 Unde ergo uia non accuratius id seripsit testator, de quia incongruens videtur, ut in altero duplex sit Subintutio, in altero sola vulgaris. Amplius, ita constitutum in expres q. sa reciproca, in qua caeteroquin expeditior esset hujusmodi voluntatis conjectura, quam in tacita, qualem in Modestini Lege habemus, ut f. XXXV. assertum dedimus. Sed s.& eandem prorsus exceptionem format Alexander in priore Rescripti parte, quam noster in s. a. ad casum a Severo & Antonino propositum, quemque Alexander in posteriore Constitutionis suae parte tractat. Nam, ut Modestinus ait, ita in altero utramque subinstitutionem intelligi, si voluntas parentis non refragetin, sic Imperator Alexander, hoe ipso casu excepto, in caeteris observari assirismat , si modo non contriniam defunciti voluntatem esse probetur. Sed res clara est. ut 6. adeo, qui hic cum Imperatoribus sentire se autumant, Rescripta eorum verbis quidem probent, reipsa tamen valde ab iis dissentiant, cum aliud Imperatoribus, aliud ipsis decidendi principium sit; quin plane contrarium.
189쪽
cXXIX Caeterum coronidis loco subnecto hane. Imperatorum sententiam ex scintillis dissidii Curiani, ut ita loquar, natam. Nimirum semper Jurisconsulti, cum alias, tum praecipue in testamentis, liberius nonnulli & ex aequitate magis, alii vero strictius magisque ex loquendi proprietate verba interpretati sunt. Sic ad propositam speciem in I. Hi . D. de
V. S. consultor ait, mihi Labeo videtur ver borum Huram sequi, Proculus mentem testantis. a. Adeo autem hae altercationes olim viguere, ut Cicero testetur, At in hoc pueri apud magi Pos exercentur omnes, cum in ejusmodi cauis sis alias scriptum , alias aequitatem defendere 3 . doceantur, de Orat. Lib. I. c. 37. Et hoc quidem, quoad contractus, supra quodammodo attigi, in celebri illa Sabinianorum & Pro
culeianorum controversa. Porro & exemplum exstat apud eundem Cic. Lib. LII. da sic. c. I 6. M. Marius Gratidianus, Wopi quus noster, C. Sergio Orata vendiderat ades eas, quas CVc. Adducia res in judicium est. Oratam crassus, Gratidianum defendebat Amtoniuι. 'Ius Crassus urgebat: ... quitatem Amri. tonius: ... In Substitutionibus certe a primor.
dio acriter inter se commissa sunt jus & aequum, . scriptum & voluntas. Hanc autem discordiam, ut dixi, vehementer intendit Crassi & Scaevolae in causa Curiana contentio, cum alter ex scripto testamentorum jura defenderet, alter
190쪽
alter mentem patrisfamilias urgeret. Quod 6. ut passim indicat Cicero, ita concinne & eleganter in Orat. pro Caecin. c. I 3. , ornate, inquit, CV copiose L. Crassus, homo longe eloquentqsimus .... cum contra eum prudentisι- mus homo Q. Mutius diceret, probavit omnibus M' Cumium, qui heres in Zitutus esset, ita mortuo postumo, cum Illius nσn modo non mor euus , sed ne natus quidem esset, heredem esse oportere. Quid λ Virbis hoc caditum erat ' minime. Quae res igitur valuit Θ Voluntas et quas tacitis nobis intelligi posset, non uter inmur: quia non pote ξ, verba reperta sunt, non qua impedirent , Fed quae indicarent voluntatem. haec ille. Idem rnrsus de Orat. lib. I. c. I. An. 7.tonium ita Crassum alloquentem inducit, 2 nne arripuisti patrocinium aqui aris, tardefensionem testamentorum in Voluntatis mret inrumὸ ..... cum in illud nimium acumen eluderes admirarere ingenium Mavola ....
nempe ejus omnis oratio versata est in eo, ut Scriptum plurimum valere ofrenderet. Immo 8.
vero alibi Cicero refert, quod jam Scaevolae pater semper jus illud esse defenderat: sicut de Crasso testatur, quod Q. Mucio socero aliisque peritissimis hominibus auctoribus usus
sit. Estque adeo utraque haec sentcntia deinceps per sectas propagata, ut sequentibus temporibus utrimque animose & acriter