Henrici Brenkman ... De eurematicis, diatriba sive, In Herennii Modestini librum singularem Peri Eurēmatikōn, Commentarius. Lugduni Batavorum

221쪽

yIII. Sed ad propositam Modestini decisionem:

Huic autem in continenti pro ratione subiungit, quod η interdum plus valet scriptura, quam actum est, seu peractum est, ut habet Florentinus codex: id est, quoniam interdum plus valet scriptura, quam voluntas testantis.. r. Atque hinc jam olim in dubium venit, num textus noster de eo casu iritelligendus sit,

quo non apparet, testatorem voluisse, ut alter nudam proprietatem, alter omnem usumfructium habeat, an vero etiam, ubi id

2. satis manifeste constat. Certe , si glossis fides, Ioannes & Ago & Hugolinus posterius sequuti sunt, assi. d. l. Cum virum I 6. C. d. Fideicomm. eamque opinionem omnessere melioris notae Iurisconsultos fovere rep-3. peri. Unus mihi instar omnium erit nobilissimus Cujacius, Jurisprudentiae nostrae coinlumen decusque. Interpretatur ille contro . versam periodum, quod interdum prus valet periptura, quam peractum est tali modor quia, , inquit, interdum pius valet scriptura, quam voluntas, id est, interdum apud judicem maxime addictum stricto judicis quale hoe in. primis est, ι. In his 16. f. d. Condit. in demonstr. pluε valet scriptura si pιrspicua sit, quam voluntas et judiciorum enim strictorum alea est periculosa. videsis Comment. illius ad h. I. cum quo conferri potest, quod supra

222쪽

ex Ant. Fabro attulimus. Et vero quidni 4. sic intelligereturi Cum utique, ubi testator simpliciter dicit fundum Sempronianam Titiodo lego, ac deinceps subjicit, Musidem fundi usi ructum Sejo do lego , sine ullis indiciis,

quae voluntatem ipsius determinant , nulla ratio sit, cur a vocabulorum proprietate recederetur, adversus receptissimam Juris regulam in I. . Non aliter 69. pr. F. d. Leg. lib. III. Quoniam igitur hic singulare quida Modestino traditur, sermo ejus contra verisimilem testantis voluntatem interpretandus est. Nec aliter hanc rem ipsa Praxis acce- Τ.pit: ideoque etiam legem nostram, ut nimis subtilem, & voluntati testatoris inimicam , desuetudine adumbravit. Sic certe & de Gallis & de nostratibus Groenew. testatur intractatu de Legibin abrog. ad h. locum. . Conia cludit enim , ubi casum legis enarravit, hunc in modum, Itaqua hoc casu plus valere scripturam , quam peractum est, G Uum infructum nota ) contra mentem telatoris inter

eos communicari periniquum in a morum nos trorum simplicitate alienum est, ... ne dum

nimia utimur circa hujusemodi sensim Aubtilitate, iudicia testantium defraudentur. I P. in D. C. d. In L in Subst Hactςnus Groene*

Caeterum contra datam expositionem va- IX.

223쪽

a oo Henrici mentimis, ycii

ria opponuntur. Videlicet, quod si alii fundum alii usiumfructum judex adjudicavit,

non commvnstetur ususfructus, secundum LEt puto 16. f. r. f. Famil. ercs. Item totus rit. in C. plus valere quod agitur, quam quod Amulare concipitur. Porro , quod in t. Si quis stium 3. C. d. Lib. praeter. ait Imperator ubi manifestissimus est sensus testatoris, ve

bomm interpretationem nusquam tantum valere,

ut melior sensu existat. Amplius argumento a contrario ex d. l. 69. s. I. F. d. Leg. IV.

recedi posse a significatione verborum, fi manifestum sit aliud sensisse testatorem. & quae hu-

- ius generis plura sunt. Sed tam concinne solideque, ut assolet, laudatus supra Cuja- eius haec adversariorum argumenta convellit,

ut post Homerum Iliada scribere velle viderer, si vel hilum adderem. X. Antequam tamen ad ipsum Eurematicum devenio, quod promisi, brevem digressionem de usu hujus Legis ad interpretati nem nostram in cap. VII. interseram. Primum igitur observo, quod cum data hic a Modestino regula in negotiis stricti juris vi guerit, mirari minime debeamus, Q. M tium in quaestione de Substitutioni tam rigidum fuisse, licet caeteroquin in bonae fidei contraehibus vulgo sequitatis vim perquam diligenter inculcet, nec esse stricte in eo haerendum,

224쪽

rendum, quod dictum scriptumve sit. Hanc I. autem considerationem nostram plurimum adjuvat istius saeculi durities, quo Jurisprudentia adhuc incomptior erat, ac nondum adeo legibus interpretationibusve Prudentum emollita. Ulterius observandum, quod , 3. cum scriptura interdum praefertur voluntati, quamvis de ea satis liqueat, Imperatoribus Severo & Antonino nihil absurdi aut a principiis Juris alieni assinxisse videri debeam, quando ipsos in communi Substitutionis for mula scripturam sequi facio, neglecta volu tatis conjectura; praesertim quia istic incaningruum orationis accedit. Sed, his missis, ad ipsam formulam. Ait XL Modestinus, Nam detracto Uufructu proprietatem eum legare oporaex eo modo, TITI FUNDUM DETRACTO USU FRUCTUDO LEGO VEL J SRIO EIus DAMFuNDI usu Μ FRUCTu Μ HERES D A-τ o: quod nisi fecerit u seu inter eos comis muni sitin. Profecto sit in I. Iam hoc . d. 1. q. er P ill. Substit. Jurisconsultus noster Eurematicum necessarium esse duxit, ubi adhue sub judice lis erat, quamnam opinionem usus moresque essent amplexuri, quanto justius hic cautelam praescribit contra regulam ab mnibus agnitam, quaeque iam variis in casibus absque ulla haesitatione observabatur.

225쪽

Ipsam vero formulam quod attinet, nihil est, quod moneam. Particulam enim L vel J spu-.riam esse, locumque adeo sine disjunctione legendum plerique Commentatores jam occuparunt; cum vel alias incertitudinem ejus affatim demonstret, quod hemicycli continetur. De reliquo mens Modeuini clara& perspicua est, ut explicatione non indigeat : & quod de posteriori versiculo dicendum fuit, in antecessum jam iudicavimus. Quare, cum brevitati studeamus, nihil est, quod ab insequentium capitum interpretatio.

ne ulterius nos detineat.

XII. Si quis interim alium subtilissimum casum, qui iisdem cum hocce principiis innititur, de valde singularis est , contemplari gestit, is l. Si tibi fundi . 17. π. QuibM mod. Unoriamin. inspicere non graΥetur.

226쪽

de EvREMATic. matri C. x. 2ο3 CAPUT DECIMUM.

Ad L. Si quis fervum 13. D. d.

Condit. de Demonstr.

MO D E STI NUS Libra Singulari

Si quis servum liberum esse iusserit , si

heredi rationes reddidisset : poseaque eum rationes reddere vetuerit, quasi preram facturus . liberrarem competit ex tesamento libertas.sUMMARΙΛ. I. LAEdmonitio transitoria. II. Status Quaestionis.

1. Idemque primo obtutu futilis in ineptus: 2. Sed interim revera talis , ut gravissimos Iuris Auctores permoverit. 3. Res ad civilis rationis trutinam exacta. q. Iuliani Papinianique sententia. s. Contraria Ulpiani, eaque receptior. 6. Licentiam ejus Praetoris exemplo comprobari.I. IE-

227쪽

τ. Intra Juliani alia in specie confessio. 8. Modellinum hic Praeceptori pus adpensum

esse . . . R

p. Prasscripta tamen Eurematici formula. io. Hanc vemo disparuisse; in quare.

III. Facti Decies.

1. Statutae libertatis legatum. a. Statuliber qui sinam ex Paulo. 3. Liam ab Ulpiano definitus, sn hoc , videtur Verrium Flaccum sequuto. q. Statuliberi servisne an liberis accenstendias. Ambiguum eorum genuε.

IV. Reddendarum rationum conditio quid comtineat.

a. Servus dispensator hoc loco intelligendas. a. Quidproprie reddere rationes. 3. Reliqua persolvere, hic raecipuum. q. Et scriptam rationem reddendam esse, qua sne scriptura administrata est.

s. Item tam rusticarum rerum , quam urbanarumas. Hanc conditionem tantum exempli causa a Modestino adduci. . Casum istum valde obvium esse tritumiaque in tyume.

V. Applicatio utriusique sententiae ad

casum Legis.

228쪽

EURENATI C. Diatr. C. X. Ios

a. Omnem difficultatem esse in remissa conditione. a. Juliani Papinianique decisio. 3. q. Dephrasi repraesentare libertatem, in repraesentata libertas. s. . Non dubiae eam latinitatis esse. 6. Ulpiani ac Modestini nostri sententia.

VI. mectus decis is inpianeae, O praerogativae ejus prae Iuliani vi- i

. e Eque m Juliani sententia servum directa Aberum fieri, quain ex lino Modestini seu Ulpiani.

2. Argumenta a contrario in consequentia in j. periculosi ima esse. 3. Longe favorabiliorem e se Modestini, ae

Iuliani sententiam. q. Praerogativae Hud. s. In primis , ubi serv- reliqua praestare non potest. 6. Senμου verborum, competit ex testamento libertas.

VII. Aliud ex mini opinione commo

dum circa tor reliquum. I. Ulpiani elegans Cautela. a. Divinario de formula Eurematici hic mallecta.

VIII. Objectio adversus hane Le

gem, I. Suf

229쪽

r. Sinciens ad eam Accursit responsio. remissSEa & haec Lex circa legata versatur , &admodum subtilis est. Videbimus autem . quemadmodum etiam in ea Modestinus noster, ut passim, simpliciorem aequioremque sententiam amplexus est.

Videlicet omnis quaestio in eo vertebatur, a cui conditio legatu adscribi, ita ta iis adimi diarahique posset. Et sane primo obtutu futilis & inepta videtur ejusmodi haesitatio. Quae enim invidi est, dices, testatori denegare , ut terminos , quos voluntati suae pro limitatione apposuit, eosdem rursus demat ;cum vel integram voluntatem, quae ambulato ria est ad extrcmum vitae halitum , mutare

identidem non prohibeatur 3 Et tamen non adeo levis huic dubitationi cὸusa subesse existimanda est, cum vel ipsum Papinianum Iulianumque, gravissimos Iuris Auctores, plane

in contrarium ivisse deprehendamus, tantum abest , ut in dubium vocaverint. Profecto ubi rem ipsam aliquanto accuratius ad civilis disputationis trutinam exegerimus, apparebit adimi non pose , quod datum non sit. privatio enim praesupponit habitum. iam autem non datum conditio, sed asscribitur. Certe hunc

in modum ratiocinantur Jurisconsulti isti in L

230쪽

Si quis ita 3. 3. Conistio 9. π d. Adim. vel trans leg. amplius non in legatis tantum, sed& herediιatibis ac flatuliberis idem obtinere debere contendunt; moti videlicet paritate rationis. Attamen haec disputatio nimis sub stilis visa est Ulpiano, & extra communis utilitatis cancellos ulterius evagari, quam aut ratio aequitatis, aut boni viri arbitrium p tiantur. Voluit ergo hac in partesinsumma gis , quam Perba ample ii , co-ra regulam praecedenti capite propositam ; atque adeo

conditiones sicut a cribi , ita in adimi pose, .d. l. 3. g. 9 1. d. adim. vel trans Ieg. Hanc sautem ejus licentiam Praetoris quoque exemplum haud obscure comprobat, ut qui in I. ilitialem Io. f. d. Confirm. Tut. Iilitatem pupillorum Foqui vicitur streta te uam emisiari mra.Quemadmodum ita multa Iure civ. adversis risionem distulandi introducta sunt, fatente Τ' ipso Juliano in I. Ita vulnerarus uti.f. ad L. Aquit. Sed & Modestinus noster ULpiano praeceptori adsensus est contra summum illum Juris rigorem. Quia tamen & Iulianus& Papinianus, superstitiosae propemodum auctoritatis Iurisconsulti, pro contraria sententia stabant, maluit hanc suam opinionem αin Librum En in τικων referre. Nec dubiato etiam, quin pro more suo formulam blacomposuerit, ad exitandam hujuscemodi dissi