장음표시 사용
181쪽
d 64 de condict.indebris,l. I.necsemus , f. dep culio. II sunt Alimenta, servos,17 f. de alimentis legatis. Ut est obligatio in delictis: quae, quia naturalis,cadit in servum I.I 1f. de O. y A. Civilis
aut Praetoria non cadit:de qua est Regula in l. 22. Lex as. L. In personam strvilem, inquit Ulpianus , nulla ca- person m. dιt obligatio,nempe vera & civilis. Quomodo Scillud vulgare accipiendum, Pactum nudum no parit Obligationem; ut putant Interpretes: sed non recte. Nuda enim pactio ne naturale quido parit, ut plene explicatum ad i. 7.Iurigentιum,
sised cum nulla. f. de Pantis. De naturali enim ob ligatione res est certi juris, servum naturaliter obligari,i. I semist..de ob Ur acta. Is naturaliter, F de condict. indebiti,ctc. Cui non obstat perae
etsi, Z defue)usi. in quibus locis dicitur per servia non fieri novationem ι nec obligari servulia
ex fide jussione. Nam id speciale est,ut servus en fideiussione, sive alienam suscipiens obligationem,non obligetur; ne naturaliter quidem: ne eo nomine teneatur dominus de peculio, t. s. licet. si Lu fami os depeculio. Prae ratio est. Quia per sergum conditio domini deterior fieri non potest,LI33l.t. At interveniendo,vel novando, quia alienam suscepit obligatione ,servus seminper domini ficit conditionem deteriorem . Quod non satis attendisse videtur Cujac. bbr. 8.οδ c. II.Huc quoq; pertinet reg.2o9. h.t. Servitu Lex rem, inquit Ulpianus, mortalitati fere comparais .er omm.id est, morti ut & in L ultim4f. ad L. Iulia
182쪽
4c COMMEN r. DE RE G. IVR. fere regula cum superiore,ser twpro nullis haberi.Usus huius regulς, in iis quς sunt juris CiVilis
vel Gentium,est accipienduS. V. G. in L sq. ntem ridis . V. ult.βpr. de conditionibus O' demonserat. ubi legatum alicui relii bim,ut morte ex veteri, lege Papia extinguebatur,ita & servitute. Sic de Donatio, ga.cum hic status, si si donator. J. de donat. t.vir. ct uxor. Et hinc est,quod contra qui
ex servo fit liber,nasci, & quasi novus homo effici dicitur,orsemus legat m svr.de aium.legat. Idemq; de Monacho dici solet, qui servo com paratur, ut scilicet fideicommisso , ine liberis decelserit,rehicto sit locus;si ve quis mortuus,sive servus aut monachus sit factus. Cujac. ad Novesi. 1 dc idem de servitute poenae, ad Novesi. a1. siquodsiiudicis mel ut vulgsvero decretum. c.' stubi id ipse Imperator: quod hic iterat & lib. 18. Ob . Non L Eoq; pertinet quod vulgo inte
pretes mortem faciunt aliam naturalem, aliam civilem r quae divisio etsi reprehenditur a Loriolo in tractatu de morte, confirmari tamen videtur,l.υerum, cf. .ultsUnyro socio: ubi diserte Ulpianus, Homines, ait, intereunt aut capitis diminutione,aut morte. Eodem pertinet regu- Lex εις. Hinc I46. Quod gula inquit Paulus, dumservitisivadruv. en egit,proficere liber acto non potest.V. G. in Gypeniat. de pactis. si servus heres institutus antequam adeat hereditate quam metuit non eL se solvendo,transigat Cum creditoribus,ut modico sint contenti: haec pactio ei post manumisso non prodest contra creditores sed nihil minus tenetur illis in solidum,adita hereditate dc ratio
183쪽
ratio ibi adjicitur, haec : quoniam non solet ei proficere, si quid in servitute egit, post libertatem. Idemi contra non solet quom no re: id est,si servus cotraxit,ut in servitute,ita & manumissus, conveniri non potest. Eoq; pertinetrat.tit. C. serum pro se facto post manumissionem teneatur. excipitur factum in servitute connexum cum faeto in libertate: id est, siservus negotia mea coepta in servitute continuet administrare in libertate ; tenetur utriuSq; temporiS nomine,l. I7. eum actum.βpr. de neg gestis, LII. tutorem,siupr.de a . tui. Intelligenda quinque est haec regula nostra, de Contractu. Cujus& usus insignis est,int. 18. h.t.dequa infra. Nam aliudest in Delictis, quorum nomine servuS,etiam in servitute commissorum, tenetur: quia noxa caput sequitur :&hinc noxales actiones: sed tenetur extraneo , l. .D.an serum prosu acu. 7.tutelas,ssisIuriarum. svr. de capit. minut. non autem dominor ut ex furto: quia imputet
sibi dominus,qui eum adhuc servum potuit ca iligare; &ut aitJCtus, dominus qui potuit in servum furem statuere, non habet neςesse adversus furem litigare, l. 17. 1ervi, supr. de furtin Huic autem regulae conjungenda est illa in L I17. Ad ea quae non bent atrocitatem Donoruvel Aeleris igno sicitur servis svel dominis, vel his qui vice dominorum sunt , veluti tutoribuιs curatoribus , obtemperaverinta. Est insignis locus. quatenus vel servos dominis, vel liberos paremtibus, obtemper re,vel pgrere oporteat. de quo
iam dc priore libro dictum. Videatur Pithel.
184쪽
γιι COMMENT. DE RE G. I tr R. Forner. libr. I.selefLjuru , cap. a . Et Agellius tib. 2. cap. . I.tys tacitum Jupr. ad L. Ralcid. l. . Gracchi, Cad LJubam de adulter. r. f. dera sis, I. ultim. C. de his qui sibi adscrib. in testamene. IIIo. insine, furvae ut rudim LiI. is qui inputeum. 'Lan gnosi1tur, supri quod νι aut clam. l. L. 3. hoe interdictum ,s pr. de m γ νι amum, l. at simu-ber, R Isupri de antione rerum amot. Postremo, haec regula In l. I33.'e celior, inquit Gaius, conditio nos per servos fieri potest,deterior fera non potest. Est insignis,& dicitur antiqua regula in ι ιθα de adquir. possi Cujus ratio est perspi-
servi sunt tanquam organa nostra,
teste Aristotele, i. M . quae parantur ut utilia snt nobis,non ut noceant: id est, Ratio haec est, quia hie finis illorum: sicut mulieris ut pariat, Li' de Omi edicto. Usus latissime patet in P ees,Contra stibus,Testamentis, LDU. de pactis,D6.ctosFrim t. Ly.Τde conae F demonstri L .Τ depactu dotalibuι, l. y ss.servo , f. Manae l. penult.b epositi, La depactu. Exceptio est in I. I. p. icum, in fine. & in l. 9 β depeculio. Eademque regula non modo in servis, sed etiam in liberis nostris valet. Pauchbr.y.sentent.tit. a. insine: cst eruiuio C aQbb. 2.observate. Is Exci-cipiuntur quoque Delicta : per quae serὐus nobis prodesse non potest, La . quod erum, II de a uiri
185쪽
De Nuptys ctrit potestate. AT qu. e hae sunt regulae de Libertate ae
Servitute, id est, de primo personarum statu. De altero, qui est Patrum & Filiorumfami l. paucae sunt regulae: ut in I. 4. in qua L. filius mil. ςreditur non vellessed de ea explicatum jam supra ubi de voluntate. Eodem percinet regula qua tutor testamento dari Lethsunon potest,niri ei qui est in potestate patris,livest o heredi. Sed de ea infra,ubi de Tutelis. P, tria potestas adquiritur Nuptus, de quibus est I. 3o. Nuptim, inquit Ulpianus, non concubitus, Lex io. sedcosensiusfacit, c. et Regula ab Accursitanis Don recte accipitur ; quasi nudo consensu nu- Ptiae contrahantur. Id enim salsiam est jure civili , quo praeter consensum deductiO,aut certe consuetudo sive convictus,est necessarius,llen. svr de don.int.mr.s uxor. Idque ex ipsi nupti rum definitione perspicuum est.Nemiae sunt, inquit Modestinus, coniunctio maris & scemInae,c Isupr.de ritu nupt.Sed sponsalia nucio consensu contrahuntur,i. Φλ desponsal. Quod autem in hac regula con sensus fit mentio ; non ad excludendum convictum, sed concubitum. Pertinet: ut ex verbis regulae, & ex eo loco unde ea sumpta est, intelligitur. Ulpianus enim huius regulae auctor de hac conditio Anupserit ait, eam impleri statim atque ducta fuerit; nec esse necesse ut in cubiculum mariti veniat ; Nuptias enim non concubitum,led cerri . ω L 4
186쪽
ut COMMENT. DE RE G. IUR. sensum facere: esr Acm in I. N. cumuent,seupr. de conius demonst. Et Ratio huius regulae est quia, ut modo dictum,matrimonium,est conjunctio
dc consortium vitae,non tori. Necobstar, quod cum castrato non est matrimonium, sis Θ, rseupr. dejur. dot. Quia liberorum procreatio non est quidem eausa matrimonii efficiens, sive principalissed est tamen causa sine qua non . Id- eoin intaLatis nuptialibus olim, teste& S. Augustino, haec clausul/ exprimi solebat, Liberorum quaerandorum causa : de qua plenius Bi issonius lib. s.de formulis. Usus huius regulae est in LLcmfuerιt,in I. ideoli. seupri de ratu nupt. Sc in L pere. Cia in sin tus Huc pertinet es regula in . I97. Semper, iri quit Modestinus, in coniunmonibus , non 'quid lice t ,sias quid honestumsit, considerandum es. De verbo LICERE & HONE sT u M, di-Aum est supra in lib. r. Ratio huius regulae est: quia haec cimiumstio,id est, matrimonium, moribus potam quam legibus, id est jure & honestate quadam naturali regitur, l. I . adoptivus, O noreb. Quoniam in contrahendis matrimoni'
naturale; in m pudor in utendus est;& Luit.& l 8. libertinuι, 1. de ritu nupt. Usus huius regulae multiplex est ut in L Iz.si qua, Issi uxor Ur. de
ritu nupt. uxor. LUιt. eod. v id. l. I4. adoptivus. I .servius. Servus quo ad matrimonium ,
habet matrem; quoad successionem, non habet asserviles.s Lillud certum. Inuit.de nuptiys, es Lillud certum est,Instit.degradub. In. Ut, licet mulieri quoties velit nubere , c. aperiant.
187쪽
LIBER II. Er-ν. est. I. non tamen satis honestum est; iuste NaZianzeno: Sc proinde non benedicitur hodie secundiS nuptiis, c. I. Ny ex. dese- cunae nupt. Quam vi, Hieronymus in epistolis
commemoret,sua aetate Romae contraxisse nuptias Virum , qui EO. UXOres ;& foeminam,quae 2I. viroS ante sepelierat. Ut,concubinam liabere
licet:non tamen satis hones iam est. Huc pertinet oc regula de divortio,inti. In qua negatur esse divortium. si, ut fit inter conjuges. UXOr indignata discesserit a marito, & irae calore refrigerato ad maritum reversa fuerit: quod jam ex. plicatum,supribb. I. ubi de ira. Huius quoque loci est regula in L 8Jurasanguinis,inquit Potn' L. I. I, ponius, nullo jure civili dirimi possunt. Eil, in- sngwnio. quam haec regula huius loci: quia jura sanguinis, id est cognatio naturalis nascitur ex nuptiis; ut civilis ex adoptione. Ratio huius regulae est lierspicua: quia civilis ratio non tollit natura-em,sed civilem duntaxat, si ultim instit.de legit. Vn.tui. si mrnus de hered. quae ab intest. Nihil enim tam naturale est quam eo genere quidquid dissolvere, quo colligatum est, i. s. h t. Ulus huius regulae est varius. Ut in Successio rubus, d. C. minus,s .ult. Dint. de Scio Tertuli. Ut in Tutelis,l. 7. tutelas, supr.de capit. minutis. Ut in Judiciis sive Actionibus, cis nam orsi, supr.de inum. testamento, t. 72 vr.de cond. s demonstr. l. . I. s .supr. de injm voc. Ut in Nuptiis. Observandum autem ius sanguinis differre a jure sonsanguinitatis.Hoetenim nititur Sc jure civili. Comsanguinei enim, fratres & sorores Latine prin
188쪽
im COMMENT. DE RE G. IUR. prie dicuntur : sed interdum Sc latius accepto eo vocabulo reliqui agnati,c .s Pr. unde cognari. Breviter, Jus sanguinis , dc jus cognationis est naturale. sed jus consanguinitatis Sc agnationis est civile consanguineos.supr. desiuis V lvit. d. l. . l. vlt.supr. unde legitimi I. 1oJui consuum, si i supr. de gradibuύ .ulum. In sit. de legit.agnat.
Atque hae sunt regulae de altero statu. Quo . in loco dc duae de Sexu explicari non incommode posse videntur. Nam L. Tribunianus legem de sexu posuit subiit. de statu hominum; nempe l. 9 in multis dupr. destitu hominum. Ad Texx. Em se um igitur pertinet l. 2. Forminae, inquit Ul--Hi planus ab omnibus ost Pirs civilibu/ aut p&blicis remotae sunt. Quod ait ab ossici s cloisibin, idem Sede Ecclesiallicis intelligendum. Non permittitur, inquit Tertullianus,in lib. de virginibus Uriadis, mulieri in Ecclesia loqui ; sed nec docere, nec fingere,nec offerre,nec ullius virilis muneris, nedum sacerdotalis ossicii sortem sibi vindicare. Longum autem esset, usum huius reguniae, id est omnia officia civilia 3c muner , en merare: quae Widere licet apud Fabrum Sc Lo riotum. Unum tantum quod hic affertur, Nec
pro atia ιnterυensre, explicandum. Nam verbum
INTERvENi Ra interdum fidejubere valet, ita hic videtur accipiendum, exi. rsv d S narusconsultum Helle, an. Sicut, inquit Paulus, . . in ribuS civilia officia adempta sunt foeminis: ita 6c senatusconsulio Velleiano ademptum
est illis officium intercedmdi, sive intei verisdii pris
189쪽
LIBER II. pro alio. Potest tamen hoc in loco, INTERVENI R E , pro Agere in iudicio,aCcipi: ut in I. Ir. β. agere Ude ι urbs, & LIo Gavit. . de injus vocando : id in quia fidejubere non esΙ proprie civile ossicium,sed privatum. tum quia interjecmim,e11 hic inter verbum postulare, δc procuratores esse.Na & procuratoris verbum hic deforensi, non de negotiorum intelligendum est Mulier enim negotia procurare dc potest& solet: ut de Minor. An autem mulier Vasallai& Regina esse, Magistratus esse, jus dicere,&c. possit; explicant late Feudistae& Canon istae. Eodem pertinet Regula in Luo. Hultim. ta utierιbus,inquIt Paulus, tunc succurrendum est cum defenduntur, non utfacti ius calumnsentur. Huius regulae usus
est varius ut videre est in L 26.ρ.nta Jur. de no- ratibus adlionibus: ubi si mulier negaverit servum qui noxam nocuit esse in sua potestate, dc mendacii convicta suerit, in solidum tenetur, I. 17. d. tI.14.a ravo,seupr.de ratu nupt.l. penultιm. svriquias se tutore, La.si verba. supra ad Se tusconsultum Velle num: quod Senatusconsulestus mulieribus subvenit; sed ita demum, inruit Ulpianus, si non callide sint versatae. In rmitas enim sceminarum,non calliditas auxilium meruit.
TE R τ r u s est status person , in Pupillis Motoribus; sub quo statu , nos & pupilli
190쪽
iN COMMENT. DE RE G. Iu R. prie dicuntur : sed interdum & latius accepto eo vocabulo reliqui agnati,i. .svr. unde cognari. Breviter, Ius sanguinis , dc jus cognationis est naturale sed lusconsanguinitatis & agnationis est civile, i. r. yconsanguineos .supr. desiuis et ivit. d. l. . l. vlt .supr. unde legitιm I. I Ju consuli us, si s sustr. de gradibuεδ.ultim. Insit. de legit.agnat.
Arque hae sunt regulae de altero statu. Quo . . in loco dc duae de Sexu explicari non incommode posse videntur. Nam ia Tribunianus legem de sexu posuit subiit. de statu hominum: nempe l. 9 in multis inur. de satu hominum. Ad Tex x. -- se um igitur pertinet l. 2. Forminae, inquit Ulpianus ab omnibuου ostpicirs civilibuδ aut publicu remotaesiunt. Quod ait ab ossici'sciolibin, idem Mde Ecclesialticis intelligendum. Non permitti
dis, mulieri in Ecclesia loqui ; sed nec docere,
nec fingere,nec offerre,nec ullius virilis muneris, nedum sacerdotalis officii sortem sibi vindicare. Longum autem es Iet, usum huius regu Iae, id eli omnia officia civilia dc munera, enu'merarer quae videre licet apud Fabrum & Loririotum. Unum tantum quod hic affer tur, Nec
INTERVENI sta interdum fidejubere valet, ita hic videtur accipiendum, ex ἔ.svr.ud Senatusconsultum melle, an. Sicut, inquit Paulus, . . mQribuS civilia officia adempta sunt foeminiMita & Senatusconsulio Velleiano ademptum