장음표시 사용
141쪽
re gratiam,o possit sub se uiuentes instruere. Videamus iam quid diuinus
sermo contineat. Audiens, inquit,ex ore meo semione,annunciabis eis etime: ut hoc dicat sacerdos,quod ex diuina lectione didicerit: quod illi De
iis inspirauerit,non quod praesumptione humani sensus inuenerit. Annu ciabis eis, inquit, ex me. Ex me,non ex te,mea uerba loqueris. No est quo
in eis tanquam de tuis insteris, D meanquit,eis enuncia . Sed iam suid annuinc nuncio, audiamus. Si me dicente ad initi uiri, Impie morte morieris: si xon fueris locutus,ut custodiat se impius a uia sua,ipse impius in iniquitate, sua morietur,sanguinem uer. eius de manu tua requiram. id potuito pressius,quid apertius potest dici λ Si impio,inqvit,no locutus sueris, ut ab impietate sua se custodiat,&ille perierit, sanguinem eius de manu tuar mi inde quiram. Hoc est dicere: Si ei peccata sua non annunclaueris, si eum non ar ur uni mr eris,ut ab impietate sua conuertaturae uiuat: & te qui non increpasti, ipsum qui te tacente peccauit,stammis perennibus perdam. ii ogintam lasiati saxei pectoris, quis tam serrem erit, quem sententia ista non terreat 3 quis tam alienus a fide, qui sententiae isti non credati . 6 Isitio Vs libro tertio de summo bono, capite quadragesimoquartoet Non omnia tempora congruunt doctrinae, secundum Salomoni sciiteisti dicentis: Tempus tacenssi,& empus loquendi. Non quidem per timorem, ab se H sed Per, scretionem propter malorum incorrigibilem iniquitatem,nonnua hibe,di. quam electos oportet a doctrina cessare. Interdum Doctores Ecclesiae e lore charitatis ardentes conticescunt a doceodo, quia non est qui audiat, te Hierem. ii. stante Propheta,qui ait: Ciuitates Austri clausae sunt,&non est qui aperiati i docendi accepit officium, interdum ad tempus facta proximi taceat, mi dissim ouae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest, et disumulat,uer in est quod contensum alieni erroris habeat.
Ex capite quadragesimoquinto; ibus docendi serma eommissa est,
inmaculania multum subeunt pericul6sicotradicentibus ueritati resistere uoluerintidumnis dii. Propi et i morem Ecclesiae instruat,ad summum usque iustitiae heruenis
ε no d. i. re,cum dicit : Super montem excelsum ascende tu qui euangelizas Sion, sci--iae licet ut ita praeemineat merito,sicut di gradu. Sequenter,nε λαε debeat ad endo timore restrin i , auriat: Exalta in sortitudine uocem tuam, de noli timere. unde&Hieremiae ita Dominus ait: Accinge lumbos tuos, de surge; loquere ad eos, ne formides a facie eorum: nec enim timere te ficiam utilium eorum; unde apparet, uia&non timere, donum Dat est.. Qui per nam potentis accipit, ueritatem loqui pertimes est,grauis culpetinui ur sententia. Multi enim Sacerdotes metu potestatis ueritatem occultant. Et habentur rei,duia bono opere ueta iustitiae praedicationem ali
vnd. timor cuius formidine aut potestate terrente avertuntur. Sed heu proh dolor i de metuunt,quia uel amore rerum secularium implicantur, uel quia aliquoi sacinoris onere confunduntur. Mu lti praesules Ecclesiarum timentes ne . micitiam secularium perdant,d molestiam odiorum incurrant, peccantes non arguunt,&corripere pauperum oppressbres uerentur, on pertimescentes quia de ueritate lint reddituri rationem, pro eo quΛd conticescunt de zon. in . plebibus sibi commissis. Quandue a potentibus hauperes opprimuntur, ad
's - . eripiendos eosboni fac dotes protectionis auxilium ferunt: nec uerentar mi, euiusquani inimici larum misi estias, sed oppressiores pauperum palam a Munia noeserit,excommunicant,minusq; metuunt eoi4nocendi insidio,
142쪽
etiamsi nocere ualeant. Pastor enim bonus animam suam ponit pro oui bis o Sicut peruigil pastor contra bestiaso scustodire solet,ita& Det
Sacer uis si per gregem Christi solicitus esse debet,ne inimicus uasset,ne pi tot infestet,nς potentioris cuiusquam cupiditas uita pauperum in metet. Praui autem pastores non habent curam de ovibus: sed sicut legitur in Euan*elio de mercenariis,uident lupum uenientem,&sugiunt. Tunc erini fugiunt,quanta potentibus tacens,& malis resilere metuunt. 4 Er capitu quadragesimosexto: sacerdotes propo lorum iniquitate damnantur,si eos aut ignorantes non erudiunt, aut peccantes non arguant , testante Domino ad Prophetam: Speculatorem dedi te domui Israel. Si non fiteris locutus ut se custodiat impius a uia sua , ille in iniquitate sua morietur : sanguinem autem e is de manu tua requiram. Sic enim Hesi Sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est :&lic Et eos delinquentes adimonuerit,sed tamen non ut oportebat, redarguit: Sacerdotes exquirere debet peccata populorum,& sagaci selicitudine unumquenque probare, iuxta te timonium Domini ad Hieremiam loquentis; Probatorem, inquit, dedi te in populo meo robustum, & scies & probabis hias eorum. acerdotes studio corrigendi, facta perscrutari debent subiectorum,ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem conuenit argui, ita iustum no exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereunt, ut eorum redargutione aut coirigamur a peccatis,aut si incorrigibiles existunt, ab E clesia separentur. Atrociter arguuntur,qui decipἱendo peccantes dion se . rum quia non arguunt pro peccato sed etiam adulanter decipiunt, dicente proelieta ; Et erunt qui beatiscant populum istum, seducentes , & qui beatificatur, praecipitati . Qui admonitus secrete de peccato, corrigi neglipit, blice arguendus est, ut uulnus quod occultἡ sanari nescit, manifeste d. deat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purgada. Palimenim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperia obiurgatione. sanantur, hi qui eos imitando deli eratu, eorrigantur. Dum unus corripii tur,plurimi emendantur. Vtilius est enim,ut pro multorum saluatione unus condemnetur,quam per unius licentiam multi periclitentur. 'Ita contra delinquentes sermo est proferendus sicut eius qui corripitur, expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti asperitatem uerborum praedicati ne adspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonunquam durius feriunt increpationibus subditos; qui tamen a charitate eoru
Damnani pro iniurate populi pastores
Hierem. c. Corri eEli istem dentiar. Esaiae s.
quod Hi ERONYMus in Elechielis caput tertium sither ea uerba, Si dicente me ad impium, & t. Magnum discrimen est, Dei tacere Limones ; ob triplicem causam , Ves propter timorem,uel propter pigritiam,vel propter . adulationem. Vnd. de Esaias, min,inquit,mihi misero,quia tacui. odq; sequiturali autem animam tuam liberasti: illud Apostolicum sonat: Si cuius opus arserit,damnum patietur: ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem: ut probet utrum speculator externus a caiisa si mortis eius ui periit,an reus. Opus enim magistri,salus discipuli est. Notanduit; si possit austus cad e;& si habuerit magistisi, ad melioracdueiti. Et bona igitur
. vera indiget seduo rus abonimo clusi reuabat pede
143쪽
Pisior tace reus mortis reuiuiam incitur.
Eet in caput testesimumtersum super ea uel ba, Terra pum induxtio. Ex quibus uerbis dissicimus,posse nominem quanais iniquum ci in rium, si magistri uerba audierit egerit poenitentiam, a sua impietate sal uari . nec minus magistrum subire discrimen, si docere noluerit: uel tim re discrimini uel desperatione peccantis,dum reus est se uinis eius muliberari potuit,& de morte erui,niti magistri silentio concidisset: de in utroque liberum s ait, arbitrium, dum ci in magistri uoluntate est uel tacere uel loqui: Se in auditoris arbitrio uel audire,de facere atque saluari, uel eontemnere, proprio perire contemptu. Et paulopost: speculator terrae Iudaeae,uel rex potest intelligi iel propheta. Speculator autem Ecclesiae , uel Episcopus uel presbyter,quia a oopulo elestis est: & scripturariim lectione cognoscens,& praevidens quae futura sint,annuaciet ponulo corrigat d linquentem. Vndε magnoperEformidandum est,ne ad hoc officium aec damus indigni: & assumpti a populo, nubsentiae nos demus atque defidiae: od his peius est.deliti uentriq; dc ocio seruientes, honorem nos acce isse putemus,non ininisterium. Siquidem filius hominis non uenit minia rari,sed ministrare: de piaes discipulorum lassit,ut ostenderet omnes se
des & uitia a magistris in discipulisdebere dilui atque purgari. Nee statim responi amus quid prodest docere, si nolit auditor facere quod docueris
Vnusquisque enim ex suo animo at eossicio iussi catur: tu, si locutus nonsueris: ille,si audire contempserit. De magistris negligentibus salomon loquitur: Sapientia abscondita & tbctatius occultus: quae utilitas in utrisq; ει te quid significatur&in Evangelio, quod qui sonaclituit unum de ni ni us Ecclesiae, expediat ei ut alligetur ad collum eius mola asinarian abiiciatur tu profundum: quini in specula constitutus, plurimis noceat: it Gaa coxi vi homilia undecima super Ezechielem: Si dicente me usimpium,morte morieris,non ali nuncia ueris,neque locutus fueris, utaueriora uia sua impia&uiuat,&ipse impius in iniquitate sta morietur, si guinem autem eius de manu tua requiram. In quibus uerbis quid nobis notandum est, quid solicite cogitandum, nisi quia nec subiectus ex culpa eret- posti moritur,nec praepositus sine culpa est,quando uerba uitae non audies, ex sua culpa moritur subiectus Impio et ini mors debetur. Sed&ispoculatore uia uitae nuncianda est, &eius impietas increpanda. si uelo se eulator taceat, ipse impius in iniquitate sua morietur: quia impietatis eius
meritum stir,ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret Sed siniuin eius Dominus deman peculatoris resauirit: quia ips: hunc occisit qui eum tacendo morti prodidit. In quibus utrisque pensandum est, quaacii sibi connexa sunt peccata subditor vii atque priri storum; quia ubi subiectus ex sua culpa moritur, ibi is qui praeest , quoniam tacuit, reus mortis tenetur. Pensate emb statres charissimi, pensate,quia quod nos dirui pastores non sumusae iam ex uestra culpam quibus tales praelati sumus. Et siquando uos ad iniquitatem defluitis, etiam ex nostro hoc reatu est, ub obsistentes atque reclamante, in prauis desideriis non habetis. ivobiseet, si nobis parcitis,si a prauo opere cessatis. vobis de nobis parcimus,quando hoc quod displicet, non tacemus. O quam liberi commisi serum anguine riserat praedicator egregius,qui dicebat a Mundus sum a singuine omnium. Non enim subterfugi, quo miniis annunciatem onme coalium Dat uobis. si monan crasset, iundo a sanguine non
144쪽
et . sed quibus omne consilium Dat annuntiare studui , ab eoru in sanguine mundus fuit. In qua uoce nos conuenimur, nos coii stringimur, nos rei esse ostendimur, qui sacerdotes vocamur, qui super ea mala quae propria habemus , alienas quoque mortes addimus: quia tot occidimus , quot adsertem ire quotidie tepidi & tacentes uid mus. Cum uero dicitur , San- Sieerdos in
gilinem autem eius de nianu tua reouiram: si hoc in loco sanguinis nomine tmora eorporis designatur, ualde nobis de nostro siletio augetur metus:quia fi in subiectis suis is sui praelatus ad speculandum est , Se de morte corporis sien ore. quando iue morituri tam grauiter reus tenetur, quo de reatu de morte animae subiecti constringitur, quae potuisset semper uiuere, si uerba correcti nis audisset Sed mesius eossunt san uinis nomine peccata signari. VndE quidam clini peccata carnis defieret,uixit. Libera me de sanguinibus De- emmamus, Deus sali iis meae. Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiritur,quia peccatum subditi,culpa esse prae postidi tacuerit,reputatur. Est ergδ quod faciat,ut etii moriente subdito se libera in reddat. Surgat, in igi tuostri let,malis actibus contradicat, sicut scriptum est: Discurre,festina scita amicum tuum,ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae.
Vnde hic quoque additur: si autem ea tu annunclaueris impio,& ille no suerit conuersii, ab impietate suain: i uia sua impia, ipse quidem in impietate
sua moritur,tu autem animam tuam liberasti. Tunc enim subiectus moris asine te,quado in eausa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti cui non contradicis,adiungeris. Et notandu quae sunt quae debeant a speculato Fides repraedicari. Nimirum fides & operatio. Nam ait: Si autem tu an nuncia- na opera.
veris impio,& ille no fuerit conuersus ab impietate sua, de a uia sua impia. Impietas quippe ad infidelitatem pertinet,uia ueris impia ad prauam acti tiem. Et omnis speculator hoc habere debet studij, ut prius ad pietatem fidei, post modii in ad piam uiam,id est,ad bona actionem trahat. Sed quia de exhortatione sermo se intulit , innotescere breuiter debemus, in ore pastoris Iantus essedcbeat ordo atque coiisderatio locutionis. Pensare enim do- or debet,quid loquatur, cui loquatur,quado loquatur, qualiter loquatur. η' ' φε: quantu loquatur. Si enim unum horu desuem,locutio apta n6 erit. Scriptum quippe est: Si recte offeras,rectὰ aut non diuidas,peccasti. Recte aute 'osserim ουs, cum bono studio bonil opus agimus. Sed recte no diuidi mus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Saem uoba quae hunc ad salutem reuocant, alium uulnerant. unde Paulus quoque Apoli. qui Titu admonet,dicens: Argue cum omni imperio: Tim . exhortatur dico: Ar- .gue,obsecra,increpa cum omni patientia de doctrina. Quid est quod uni im M,Eo imita perium,& alii patientia pr cepit,nisi stunsilentiri saltem uero feruetioris T o p υς spiritus es la cespexit 3 Leni per authocitate imperii iniungenda erat seueri eas uerbi: is aut qui a spiritu seruebat, per patientita temperadus fuerat, nis si
plus iusto iseruesceret,no ad salute uulnerata reduceret,sed sana uulneraret. Cuarsos T. hom.vj. in epi. ad Phi.Velle uobis rpetuo de regno disserere,de ret illatione,de aqua refocillationis,de loco uiridis pascuae. Na supaqua,ingi, recreationis pauit meae in loco pascuae c5morari meiecit. Wi- Eum .le de loco disserere,ubi nee dolor est,nec nacestitia,nec angustia. velle disserere de iucuda Chri piatia. bane insuperat sermone& oem intellcctui auditis iucunattame,ut possem uelle illa disserere. Sed sid facia λN6pot ad Lbricitante 4 ω x,4ης
di male dispositu de regno dici. Na interea,donec talis est, de sanitate dicε dii m nieri i licet ad eu qui obuoxius est poenae,de houore disserere. Na
145쪽
verboriini seueritas & grauitas utilis eamodam. Dan. i. r. s.
An pueris peccaatibus sit se tuastiti septi Esignosc.
orreptio uerbortam diverberum. Matili. as.
DE PECCATI santea quaerendu est,quo a poena de supplicio liberet. Nisi istud fuerit, a.
illud esse poterit λ ppterea ista cotinue dico, ut ad illa cofestim Pueniamus. Na & Deus hoc note gehenna minatus eii, ut nemo in gehenna incidat , ut oes reenu cosequamur. Et nos ideo cotinue gehennae mentione facimus, ut ad rNnu uos impellamus,utp timore emollita mete uestra, quae regno es, gna sunt,facere instruamus. Ne sitis igitur ad uerboru istoru grauitate disi. ciles. Na ista uerboru grauitas occasione animabus uestris a peccatis fugie-di parit. Na di serru graue est , de malleus grauis: uerum parat uasa utilia de argetea,& distorta dirigui, ita ut nisi grauia se dura essent , distorta materia utiq; dirigere no possent.Ad huc modu potest & grauis noster sermo animucoponere. Ne fugiamus itaq; uerborugi auitate, neq; illoruuerbera. Noli1- ferunt uerbera,ut aium frangat,aut conterat,sed ut corrigit. Nouimus enim quo pacto P gratia Dei acutiamus,quo modo uerbera inseramus,ad hoc ualentia,ut no coteramus vasculu, sed ut extenuemus,ut dirigamus, ut utile faciamus Diio,ut offeramus illud splendidu benὸ excultu in illi die, in qua fluuius erit igneus, ne opus habeat ferre flamma illic futura. Nisi enim igne uos hic examinauerimus,necesse erit oino,ut illic igne examinemini,nec licet aliter fieri. Dies enim Diti in igne reuelatur. Melius est ut sermonibus nostris exuramini modico tempore, quam perpetua illa gehennae flamma: prorsus enim manifestum est ita futurum. Is Ausus rivus ser.xv.de verbis Diai. lae*δ obsecrat pueri indisciplinati de nolui uapulare,qui sic praescribui nobis qn uolumus dare disciplina, Peccaui,ignosce mihi. Ecce ignoui,& item peccat. lenosce, ignoui. Peccat
terti δ,Ignosce,tertid ignoui. la quarto vapulet. Et it te,nunqd septuagies iepties te ratigaui λ Si hac praescriptione seueritas disciplinae dormiat,repressa disciplina,saeuit impunita neglia. id ergo faciendu est λ Corripiamus uerbis,& si opus est de uerberibus,sed delictu dimittamus, culpa de corde abiiciamus :ided enim Dias subdidit,m cordibus uestris, ut up charitate imponitur disciplina,de corde lenitas n6 recedat. in id enim tapiu medicus feres ferramentu λ Plorat secadus & secat,plorat uredus & uritur.No est in 'la crudelitas,absit ut saeuitia medici dicat. Saevit in uulnus, ut homo sanet: ea si uulnus palpet,homo mitur. Sic ereto ista monuerim fratres mei, ut Datres nostros qui peccauerint,oimo do diligamus de corde nostro. Charitassi in eos no dimittamus,& distiplina cu opus est, mus, ne P solutione disciplinae crescat ne tia,&icipiamus reter Deu accusari,M recitatu est nobis, Peccates cora oibus corripe,ut caeteri timore habeat. Certe si quis soluest veru,distinguit tepora,& soluit quaestione,veru est. Si peccatu in secreto est, in secret' corripe. Si peccatu publicum apertum , publice corrispe, ut ille emendetur ,& caeteri timeant. i ET sermone xvi. Si peccauerit in te frater i ius, corripe inter te &ipsum solii. Si neglexerisineior es. Ille iniuria fecit,& iniuria faciendo,sr ut seipsum uulnere percussit, tu uulnus fratris tui contenis Tu eum uides perire,& negligis 3 Peior es tacendo,ῆ ille conuiciado. Quado ergo i l nos aliquis peccat, labeamus magna curamo pro nobis. Na ploriosum est ini rias obliuisci: sed obliuiscere iniuria tua, no uulnus fratris tui. Erg. corripe inter te & ipsum solit,intuens correctioni,parcens pudori. Forte mim prae uerecundia incipit. defendere peccatu suum, de que uis correcti em, fac s peiorem. Corripe ergb inter te & ipsum solii. Si te audierit, lucratus es fra 'trem tui quia poterat nisi iaceres. Interite de uidete: Si peccauerit,inquit,
146쪽
ALIENI s. 7 in te frater tuus,corripe eu inter te& ipsena solu. Quare λ Quia peccauit in
te. Quid est,in te peccauit 8 Tu scis,quia peccauit. Quia enim secretii sui: , qtrando in te peccauit: secretu quaere,cu corrigis quoa in te peccauit. Nam n solus nolit quia peccauit in te: esi uis cora oibus arguere, non es corre-piqr,sed proditor. Ergb ipsa corripieda sunt cora omnibus, quae peccantur cora omnibus.Ipsa uero corripienda sunt secretius, quae peccatur secretius. Distribuite tempora, de concordat scriptura. Sie agamus,&sic agendum est non solum quando in nos peccatur, sed quando peccatur ab aliquo, ut ab altero nesciatur, in secreto debemus corripere, in secreto arguere , ne uolantes publice arguere, prodamus hominem.
amnita nostra commentia Hienis criminibiu implicamur.
A moties,id quod facultate uel authorit te nostra emendari uindicari j; potest, & debet, nos tamen impunitum & in peius abire sinimus. D. Ita peccant magistratus,clim gladium ' frustra portant, neque quod dicuntur,ministri Dei sunt & uindices in ira his,
qui agunt scelerate uel seditiose. Hoc modo a Rege Saul bpeccatu suit,cum adiicrsiis Dei mandatu clementior esset,ac parceret hostibus Amalechitis. Peccatu idem ab Achab rege admissum est quando Benadab Regem Syriae in gratia recepit : Vnde nec seuera ita comminatis Prophetae lententia ef
fugit : Haec dicit Dominiur Quia dimisisti uirum digni in morte de manu tua,erit anima tua pro anima eius,ct populus tuus pro populo eius.
Eodem rcferri potest, quod η Apostolus Corynthijs praeci
pit Vescitis quia modicum fermentum totam massam corrumpit e Expurgate uetus fermentum.
C. Secundo hic peccant Patres & Matres semilias,Heri &Praeceptores,dum sibi concreditos, nimia dissimulatione &indulgentia quada in educando perdunt,& negligetia secordia b ῖua in discrimen permittunt adduci. Sic paternae pro sus indulgeti culpa deprauatos legimus filios Heli qui is circo immodicae lenitatis suae poenas graues dedit.
fraternae s correptionis, admonitionis, uel repraehensionis. doquide Christus quoq; semel atq; iterum & tertio corripicndu esse fratrem monuit,ut peccantem illu lucrifaciamus. Quanquam alij distinguunt inter huiusmodi omissilinnem& priorem, de qua diximus,connivcntiam, ut duos alieni peccati modos ex hisce constituant.
147쪽
DE PECCATIS s C R I P T V R AE . .
Ao Romanos x iii. Vis no timere potestate λ Bonu sac, de habebis laudent ex illa. Dei enim minister est tibi in bono. Si aut malum seceris, time. No enim sine causa gladium eortat. Dei enim minister est,uindex in iram etiri malum agit. Ideo necessitate subditi estote, non solum propter iraui
:d etiam propter conscientiam . S pi Euri Aa sexto: Melior est sapietia,quires:&uir pri ides, ῆ sortis. Audite ergo reges,& intelligite,discite iudie finium terrae. Praebete aures uos qui cotinetis multitudines,&placetis uobis in turbia nationu: qmdata est a Diio potestas uobis & uirtus ab altissimo,qui interrogabit ora uestra , di cogitationes icciitabit: 'mcu essetis ministri regni illius no recte iudicanis,nec custodistis lege iustitiae,neq; sin voluntate Dei ambulastis. Horrende de cito apparebit vobis: qili iudiciu in his qui praesunt, fiet. Exiguo enim cocedit misericordia: potero aut poteter tormeta patieui. No enim subtrihet ysona cuiusqua Deus,nec uerebit magnitudine cuius ilia: q in pusillu αmagnu ipse fecit,& aequaliter cura est illi de omnibus.Fortior ibia autem fortior instat cruciatio. Ad uos ero reges sunt hi sermones mei, at discatissapientiam, no excidatis. Qui enim custodierint iustitiam, iuste iudica buntur: qui didicerint iusta,inuenient quid respondeant.. PsALMo ij. Et nunc reges intelligite: erudimini qui iudicatis terra Ser uite Votnino in timore,& exultate ei cu tremore. Apprehendite disciplina, ne qn irascatur Diis,& pereatis de uia iusta: Cu exarserit in breui ira eius'. illai Mi Regum xv. Et pepercit Saul de populuHAgag, di optimis gregibus ovium & armentoru,& uestibus,& arietibus, & uniuersis quae erat, nec
nolueriit dissiperdere ea. Ricquid uero uile fuit & rerro , hoc demoli sint. Factum est aut uerbu Dui ad Samuel,dices: Poenitet meo constitue rim Saul regem: ga dereliquit ire,& uerba mea opere no implevita. Et paulaphst: Et ait Saul ad Samuelem: Immo audivi voce Dui, & ambulaui in uia per qua misi me Dias adduxi Agag rege Amalecia Amalec interscci. Tulit aut de praeda populus oues & boues, primitias eoru quae caesa sunt, ut immolet Uno Deo suo in Galgalis. Et ait Samuel Nunqd uult Dus holocausta & uictimas,& no potius ut obediat voci Domini λ Melior est enim ob di a juictimae de auscultare agis ἀ offerre adipe arietu: qm quasi peccatu ariolada est repugnare:& quan scelus idololatriae, nolle acilescere. Pro eo eigb quod abiecini selinonem Domini, abiecit te Dominus ne fis rex. Dixit'; Saul ad Samuelem: Peecaui, quia praeuaricatus sum sermonem Domini & uerba tua, timens populum, & obediens uoci eorum. l , Ivo revM v gesimo: Conuenitq; uniuersus Israel ad ciuitateis . Gabaa Beniamin quasi homo unus eadem mente unoq; consilio, & miserunt nullacios ad omnem tribum Beniamin,qui dicerent,Cur tantia nefas in uobis re pertum est λ Tradite homines de Gabaa, qui hoc flagitium perpetrarunt,ut moriantur,& auferatur malum de Israel. Q 3 noluerunt fratrum suorum Israel audire mandatum, sed ex cunctis urbibus quae sortis suae erant,conii nerunt in Gabaa, . t illis ferrent auxilium,3e contra uniuersum populuIs et dimicarent. Duenti ; sunt uigintiquinque millia de Beniamin educe rium gladium, praeterliabitatores Gabaa oui septingenti erant uiri ibriis finia a snistra ut dextra praeliantes, de sc trundis sapides adcertis iaci es, ut capillum quoq; postent percutere, & nequacuum in altera partum ν bisi putis ferretur. viroru B: aua, inuenta sunt
148쪽
madringerita millia educentium gladios, Et paratorim ad pugnam. Qui
Linentes uenerunt in domum Dei, hoc est,in Silo; eonsuluerunt Dombrium,atque dixerunt ι QVjs erit in exercitu nostro princeps certaminis eontra filios Beniamin quibus respondit Dominus, Iudas ut dux uester. Sta . tunq; filii Israel largentes, mane castrametati sunt iuxta Gabaa; & inda prociae es ad pugna contra Beniamin, urbem oppugnare coeperiant Aec. Ceciderunt atque prostrati sunt ad Orientalem plagam urbis Gabaa. Fu xime autem qui in eodem loco interfecti sint, decem&octo millia uiroro, omnes robussissimi pugnatores. Quod eum uidissem, qui remanserant de Beniamin, fiagierunt in solitudinem; se pergebant ad petram, cuius uocobulum est Remmon. in illa quoquε fuga palantes, de in diuersa tende te occiderunt quinque millia viros. Et cum ultra tenderet, persecuti sunt eos,& interfecerunt etiam alia duo m illia. Et sic sectum est, ut omnes quaereiderunt de Beniamin in diuersis loci essent uigiatiouinque millia, pi gnatores ad Mil promptissimi. Remanserunt itaque de omni numero Beniamin, qui euadere potuerunt & fligere in solitudinem excenti uiri ; sederuntq; in Petra Remmon mensibus quatuor. Regressi autem filii Israel, mnes reliquias eluitatis a uiris usque ad iumenta gladio perciisserunt, cum etasqι urbes de uiculos Beniamin uorax flamma consumpst. μMaaoxxMivigesimoquinto; Morabatur autem eo tempore Israelia serim,& fornicatus in populus cum filiabus Moab , quae uocauerunt eos ad sacrificia sua. At illi comederunt,se adorauerunt demeatu . Initiatusvest Israel Beelphegor, et iratus Dominus ait ad Moysen; Tolle cunctos Irincipes populi ,εesu spende eos contra solem in patibulis; ut auertatur uror meus ab lsrael. Dixitq; Moyses ad Iudices laetet ι incidat unusquisque proximos suos qui initiati sunt Beelphegor. Et ecce unus de filiis Isita et intrauit cora fratribus suis ad scortum etc. Qisod ciun uidisset Phinees filius Eleazari, filii Aaron sacerdotis, surrexit de medio multitudia dc a repto pugione c. Cessauitq; plaga a filiis Israel. Tetarii Regum visesimo. Tunc uir quidam de filiis prophetarum, dixit ad socium suum in larmone domini ι Percute me ,&e. Cumoirextran fisset, clamauit ad Regem, ge ait; Seruus tuus egressus est&c. Haec dicie dominus , quia dimisisti &c. ut in textu. Pa toxi s ad Corynthios quinto ι Nescitis quiamodicum setinentum totam massam corrumpit λ Et in fine; Auserte malum ex uobisipsis. . Exodi vigesimosecundo; Maleficosnon patieris uiuere. 'Dav τε Rouo uti decimotertio; Si surrexerit in medio tui Prophetes, aut qui somnium se uidisse dicat, & pr edixerit signum atque portentum,de ei tenerit quod lociitus est, de dixerit tibi; Eamus, Ac sequamur deos alienos quos ignoras, de semiamus eis; non audies uerba Prophetae illius aut somniatoris ι quia tentat uos Dominus Deus uester, ut palam fiat utriun diliga tis eum, an non, in toto corde & in tota anima ucstra. Dominum De niuestrum sequimini: ipsim timete, & mandata illius custodite audite uocem esus; ipsi seruietis, Scipii adhaerebitis. Propheta autem ille aut fictor somniorum interficietur; quia locutus est ut uos auerteret a Domitio Deo uestro, qui i duxit uos de terra Aegypti,dd rei lemit uos de domo fetui tutis; ut errare te faceret deuia, quam tibi praecepit Dominus Deus tuu ;e: auferes malum de medio tui. Si tibi uoluςrit perluadere frater invisi: ius
149쪽
matris tuae, aut filius tuus ues filia, sue uxor quae est in sinu tuo, aut amiciumem diligis ut animam tuam, clam dicens: Eamus, &simulanius Diis alienis, quos ignoras tu, se patres tui, cunctarum in circuitu gentium quae iurata ud piocul sunt, ab initio usque ad finem terrae: non acquiescas ei, necaudias, neque parcat ei oculus tuus ut miserearis de occultes eum, sed stati in interficies: m primum manus tua super eum, &post te omais populus mittat manum. Lapidibus obrutus necabitur: quia uoluit te abstraherea Dc-mino Deo tuo, qui eduxit te de terra Aepypti de domo seruitutis: ut o . nis Israel audens timeat,&nequaquam ultra faciat suippiam huius rei s-mile. Si audieris in una urbium tuarum, quas Dominus Deus tuus dabit tibi ad habitandum , dicentes aliquos: Egressi sunt filii Belial de medio tui,& auerterunt habitantes urbis suae,atque dixerunt, Eamus, Id serviamus diis alienis quos ignoratis, quaeresblicitE, dc diligenter rei veritate perspectae,s inueneris certum esse quod dicitur ,& abhominationem hancopere perpetratam, statim perculses habitatores urbis illius in ore gladij, & delebis eam, omn: aq; quae in illa sunt usque ad pecora: quicquid etiam supellem,lis fuerit, congregabis in medio platearum eius ,& eum ipsa ciuitate succe des, ita ut uniuersa consumas Domino Deo tuo, desit tumulus sempiter nus. Non aedificabitur amplius,& non adhaerebit de illo anathemate qui quam in manu tua, ut auertatur Dominus ab ira furoris sui , se misereatnt i , multiplicetq; te, sieut iurauit patribus tuis, quandδ audieris uocem Domini Dei tui , custodiens omnia praecepta eius quae ego prae io tibi h GE , ut facias quod placitum est in conspectu Domitu Dei tui . . Er capite decimoseptimo: Qui seperbierit, nolens obedire sacerdotis imperio, cui eo tempore ministrat Domino Deo tuo: ex decreto iudi cis morietur homo i l le,& auferes malum de Israel: cunctusq; populus ast diens timebit,ut nullus deinceps intumescat superbia. Ii M capite decim ooctauo: Propheta autem qui arrogantia depraua tus uoluerit loqui in nomine meo,quae ego non praecepi illi ut diceret,aut et nomine alienorum Deorum , interficietur. Quod si tacita cogitatione , sponderis . amomodi possum intelligere uerbum quod Dominus non est locutus 3 hoc habebis signum. Quod in nomine Domini propheta ille praedixerit,& non euenerit: hoc Don iuus non est locutus , sed per tumorem Θ.nimi sui propheta confinxit,3e idcirc5 non timebis eum. Tanxii Regum decim clauo: Ait Elias ad Achab. Nunc mitte, et congrega ad me iuniuersim Israel in monte Carmeli, &prophetas Baal quadringentos quinquaginta, prophetasque lucorum quadria gentos , qui com
dunt du mensi Iezabel. risi: Achab ad omnes stios Israelae congregauit prophetas in monte Carmeli. Accedens autem Elias ad omnem popul ait: Usquequb clatidicalis in duas partes Dominus est Deus , sequimini eum: si autem Baal, sequimini illum. Et non respondit ei populus uerbunuxi ait rursus Elias ad 'opulum; Ego romans propheta Domini solus: p
phetae autem Baal. quad inge ti&quinquaginta uiri sunt. Dentur nobis. duo boues, illi ligant tibi bovem unum, & in frusta caedentes', ponant sa. per ligna, ignem autem noi lippon iat: re ego faciam bouem alterum , imponam super ligna,iguem autem non siipponam . si uocate nomina D'.
rum uestrorum , & in ocabo nomen Domini mei: & Deus qui ex udrerieret ignem, ipse sic Responden omnis populus, ait: ominia pro-.
150쪽
tollio, Secat'. Cecidit lutem ignis Domini,&uorauit holocaustum,
gra, lapi,s, puluerem quoque & aquam, quae erat in aquae ductu, lambens. Q od cum uidisset omnis populus, cecidit in faciem suam,& ait: Dominus ipse est Deus, Dominus ipse est Deus. Diritq; Helias ad eos: Apprehendite prophetas Baal, & ne unus quidem effugiat ex eis Quos apprehendissent, duxit eos Helias ad torrentem Cison,& interfecit
G. Aυ Ephesios sinito: Et uos patres, nolite ad iracundiam prouocare fiuos uestros: iad educate illos in disciplina Sc correptione Domini. Aio Hebraeos duodecimo: insis enim filius, quem non corripit pa-tς λ Quod si extra disciplinam is, cuius participes saeti sunt omnes,eia, adulteri, de non filii estis.
P ovansio vM decim ense: Egestas Sti nominia ei qui deserit di- plinam: qui autem acquiescit arguenti, glorincabitur. Qui parcie uirgae, iait filium suum: qui autem diligit illum,instanter erudit. 3Et sapite vigesimosecundo : Stultitia colligata est in corde pueri, M. uirili disciplinae fugabit eam. Et paulδ ante: Proverbium est, Adolescesivicta uiam suam, etiam cum senuerit,non recedet ab ea.
Irau vigesimotertio: Noli subtrahere a puero disciplinam: si enim hec
cusseris eum uirga, non morietur: tu uirga percuties eum: & animam eius de inferno liberabis.
E r capite vigesino nono: virga atque correptio tribuit sapientiam: puer auteri, qui dimittitur uoluntati suae, confundit matrem suam. Erudi filium tuum, & refrigerabit te, & dabit delicias animae tuae. Qui delicate a pueritia nutrit seritum suum, postea sentiet eum contumacem. Ecccx si Asrici septimo: Filinibi sunt λ erudi illos, decurua illosa rueritia illorum. Filiae tibi sunt λ serua corpus illarum, de non ostendasilarem faciem tuam ad illas. iEx capite vigesimosecundo. Confusio patris est de filio indisciplinato: filia autem in deminoratione fiet. Filia prudens haereditas uiro suo: nam' quae confundit, in contumeliam fit genitoris. Patrem & uirum confundit audaride ab impijs non minorabitur: ab utrisque autem inhonorabitur. 1τε M uisesimo: Qui diligit filium suum, assiduat illi flagella, ut laetetur in nouissimo suo, de non palpet proximorum ostia. Q si docet filium cum, laudabitur in illo, & in medio domesticorum in illo gloriabitur. docet filium suum, in zelum mittit inimicum, de in medio amicorum gloriabitur in illo. Mortuus est pater eius, de quasi non est mortuus: Similem enim reliquiisbi post se. Inuita sua uidit, Selaetatus est in alio: in
bitu suo non est contristatus, nec confusus est coram inimicis: reliquit enim defensorem domus contra inimicos, de amicis reddentem gratiam. Pro animabus filiorum colligabit uulnera sua, de super omnem uocem turbabuntur uiscera eius. Equus indomitus euadit durus, de filius remissius euadet praeceps. Lacta filium, de pauentem te faciet: Lude cum eo, de cottistabit te. Non corrideas illi: nes doleas, & in nouissimo obstupescentd ntes tui. Non des illi potestatem in iuuentute, de ne despicias cogitatus linis. Curva ceruicem eius in iuuentute, detunde latera eius dum infans est; ne forte induret,de non credat tibi, de erit tibi dolor animae. Doce fi-