장음표시 사용
201쪽
de nova lege ferenda , sed tantum de forma regiminis ab eo introducta,
quae mandatur servari . Et nihilomi. nus additur, modo nihil legibus contrarium sit . Igitur ius novum condere non potest Praefectus Praetorio .
Sed demus , id ei concessum et quid tum postea λ Hic Forenses conluetis
nugis rem agunt , nam omnes, Pro
pe uno ore , dum loquuntur de Sa. cro Consilio , dicunt , illud comparari Praefecto Pr.etorio , eiusque auctoritatem repraesentare . Iam satis vulgare est , quale fuerit munus , &quanta potestas Praesecti Praetorio , qui habebatur tanquam se ius L bo. rum Principis , ut apud Tacit. au. q. Tiberius adpellare solebat Sejanum . In summa praeerat ille tum militar bus , tum civilibus rebus : Provinciarum , 3c Diceteseon Iudices sub se
habebat , quos proinde admonere , iis q.ie imminere , legesque insinuare, actibus denique eorum invigilare debebat , vid. Gothosta in C. T. de osse. Praefecti Pret R ectores ipsi Pr
vinciarum ad Praefectum Praetorio re. ferebant . eumque in dubiis consul dibant ; vid. l. C. T. de accusat. , L s. C. T. de υ teran. , I. I. C.nde operi pubI. Quae omnia a Sacro Consilio omnino sunt remota . Imo
nullibi aequalis Praesecto Praetorio adest Magistratus . Unde se scribit Dua. ren. in xit. Digest. de ostio. Praesem
Prael. c. uis. Solet quaeri cui nost o-rum Magistratuum comparari p βit .
Et puto nullum esse similem , Dicit que assentior dicentibus , Reges similes esse Praefestis Praetorio , qui se Imperatori subditos fatebantur.
X l. Ueniamus ad unionem Aularum in specialibus privatorum cau-ss . Hac de re sic statuitur in cit.
prag. 4 I. ut quando opportunum ,
R necessarium videbitur, possit Prae-B. III. C A P. II. I97ses id facere , veluti quando agitur,
super alicujus Bironis statu. aux aliare alicujus importantiae s sunt verba pragmaticae in ιν quautitatis , qualia talisque . Loquitur quidem Pragmatica de unione duarum Aularum, quia tunc temporis duae tantum Aulae fuerant institutae. Sed postmodum duabus aliis adjectis , inductum quoque fuit , ut omnes simul convenirent , vid. Rouit. in cit. pragm. I. quinties vel Principi , vel ipsi met Praesidi videbitur expedire . H.Pc autem
locum habent in primo judicio; nam
proposito judicio reclamationis , si causa . qua de agitur, excedit summam aureorum bis mille , omnino duce A illae jungendae sunt prout ex privilegio concesso quondam a Carolo U. innuitur in eas. prag. 9. u de arbitrarium id non erit eo casu , sed necessarium ex petitione partium. Quod summa ratione satium puto . Enimvero supremi Magistratus munere sungitur Sacrum Consilium , ScPer consequens superiorem Iudicem non habet , unde adpellatio ab ejus sententia interponi nequit. Ne autem litigantes unico tantum judicio condemnati existant , cautum olim fuit, ut supplicatio in eodem Sacro Consilio ad rescindendam sententiam inisterponi nosset ; quod & reclamatio ,& retractatio dic tur a nostris . Cum iEitur talis reclamatio apud eosdem
Consiliarios disceptanda sit , sive ' in
eadem Aula , in qua sententia prolata fuit ex cit. praYm. 2. , vide. hatur aliquo modo iniquum, ut ca is alicuius momenti , ut solent esse ultra summam aureorum bis mille , pro revisione agitentur coram iisdem
Iudicibus . qui primum judicaverant. Ad rem sic ait Cui acius in tit. Cod. de sentent. Praesest Praetori ex Plinioepi . lib. o. ad infum : S MIri us
202쪽
iς COMMENT DE IURE REGNI NE AP.
νe integra dissentire se est : re um soleat. Hoc aperte ostendunt illa po-νo peracta , quod pluribus placuit , strema verba cit L un. I Ita videti- placet adhuc , ο υix restiuaent quod eo , ut intra biennium tantum , no- semet constituerunt. Quapropter pru- sro Nummi contra cognitionalet Pra dentissime in cit. pragm. decernitur, torianae Praefecturae sententias . post ut in causa reclamationis , si quan . Docessionem Iudicis numeTandum G Dptitas sit infra bis mille aureos , con. plicandi eis tr/buatur facultas. Quam cedi possit , vel denegari unio Au. consti tui Mnem explicans Cujacius loc. larum ; sin autem ultra; concedi de- eit. sic ait : Namque id notu ι , pol beat omnino ; ad hoc ut aliis Con. quam Praefecto P. aetorio su regum es filiariis coram , res maturius exami- intra biennium po se retracturi seu nari . atque dijudicari valeat. tentiam iussu Principis , supplicante XII. Ex his plusquam manifeste eo , qui sententia Praefecti Praetoris d ignoscitur , & Romanas Leges , & damnatus est . . . . Est o alia dis nostras eodem tempore male Pragma- ferentia inter supplicationem , π rsticos percepi ste , dum Sacrum Con- situtionem in ivregrum ; nam tmestium Praefecto Praetorio comparan. met Praefoctus Praetorio adversus Iesu. tra , utuntur exemplo reclamationis; tentiam suam dare potest restitutio-ajunt enim : a sententiis Sacri Con- nem in integrum I. in causa g. vli., silii non adpellatur , sed supplicatur, er L seq. D. do minori in causam
sive reclamatur tantum in eodem Sa. retrnctare ipsemet non Potest . Causacro Consilio ; quemadmodum a sen- ναractanda demandatur , non eidem,
tentiis Praefecti Prietorio , vid. Ca- qui sententiam dixit , sed fuccessori. Dciumlatri decis Ioo. m. is. -- Quae Omnia diversa sunt in Sacroton. Rom. loci cit. praest. 39. , alioμ Consilio , nam ibi & proponitur reque passim . & allegant t. unic. C. de tractatio , 8c causa examinatur coram feret. Praef. Praex. Cum inter Magi- iisdem Consiliariis ; nisi quando uniostratus Imperiales primum locum sbi Aularum facienda est , ut modo di- vindicaret Pr.efectus Praetorio , non ximus . Quod si nostri rectius v poterat utique ab ejus sententia iure luissent comparationibus uti , dicere ordinario adpellari , quoniam nullus potius debuissent , Magnam Curiam erat superior Magistratus . Et pro. olim fuisse similem Praesecto Pr itopterea poterant tantum partes Princi . rio ; nam ab eius sententiis non ad-pem adire per supplices libellos, pe. pellabatur , sed tantum supplicabaturrendo revisionem sententiae . Princi- ad Principem , a quo destinabanturpes autem id concedebant, & remit. Iudices pro revisione sententiae: prout tebant caulas retractandaς Praesed o alibi monuimus ex c. in iunxit nobis successori οῦ non autem eidem, a quo ; & inde quoque diximus , abjam prolata fuerat sententia , cum Alsonso Sacrum Consilium institu.
difficile , qui hoc , vel illo modo tum , ut revisiones ibi serite aliarum judicavit , a priori decisione , quam Magnae Curiae proponerentur. sibi jam perlui sit justam , recedere '
203쪽
Examinantur re alia πορηιu digna ad munus Praesidispertinentia .
ΡRovisum quoque nostris legibus cibuet pedaneis , si ve datis specialiter
est , ad Praesidem Sacri Consilii in aliqua causa , disso a ae pio sereban- aliquando spectare , ut aliis additis tur sententiae , neutra valebat , sive ex numero Consiliariorum; dissentien. potius utraque in pendenti erat, do tes sententiae componantur vulgo , nec competens Judex , idest Magi- ut dentur adiuncti ad paritatem v stratus . nui eos dederat , unam eo torum dirimendam. Quod ut rectius rum eonfirm isset , ait t. duos Iudι- intelligatur , sciendum est , hac in res 18. D. eod. quam male Vulgore aliter olim decernere placuisse Ro Doctores opponunt cit. I, 3 . . nam manis Prudentibus , aliter deinden, ibi agitur de Iudicibus Centumvir Vis legibus , atque populorum statuis libus , ut diximus . Et rationem di iis . Apud Romanos quoties in Cen. scriminis sic explicat in ea d. i. 38. tumvirali judicio lites pertractabantur Cujac. t Ad Praetorem perἔInc ν ex s erat hoc ordinarium Consilium Pr.e- quutio senteutiae Iudicum a Icaaςο- toris , quod componebatur centum rum t. a Diso Pio hoc νις. , V com circiter Iudicibus . iique cognosce. firmotio igitur , qvra pedoue Iμαδ e bant de causis privatis, sive pecunia- jurisdictionem non habent . Re υρ riis , Vid. Pollet. histori for. Rom lib. ratores , O' Centumvrra Iuruae ci/o 3. c. I a. , G lib. s. e. s. inter pa- nem habent σδε res Iudicum sententias, ea obtinebat, II. A Romanis legibus recellerunt quae humanior censebatur, veluti pro utplurimium hac in re populorum lia libertate , pro reo &c. t. inter a g. tuta , 3c consuetudines; prout in K D. de re jud et ubi dicitur . coniti. gno nostro et nam commodius, atquotutione Antonini Pii id suisse statu- tutius uisum est , ejusdem caulae co tum nec non ad iudicia publica am- gnitionem , utpote in ambiguitatempliatum . Quod videtur inductum ex redactam ex diversitate Opinionum , quadam commiseratione , ut optime aliis ejusdem generis Iudicibus commit notat Cui acius ς nam videtur aliud tere examinandam. Antiquitus 12Sa-τX p. stulare ratio severitatis publieae, ero Consilio, in paridissentientium Con cujus interest, ne crimina maneant siliariorum numero, praevalebat. lenien impunita . Sed ad rem se ait Paulus tia a qua Praeses steterat. Quod non erat 4. fcnt. ris. Ia. Inter paret sententiar consonum Romanorum institutis, nam clementior severiori pis Orsur : m' & in Senatu nulla inter Senatormeerre humanae rationis eo faυere mi- suffragiorum erat praerogativa , ferioribus , I ρrnpe inno entes diem inter Iurisconsultos obtinere , quod re , quos obsolute nocentes pronuncia- plerisque videbatur ἰ unde numerus e non potamus : plura vid. apud praevalebat . non dignitas PersOΠa' Grin. lib. v de jur. beu. e. s. n. I 8. rum , vid. I. I 8. D. M 3n jus vor ser c. a 3. nu. s. At quoties a Iudi. Ο Ins. de hered. instit. 3n princ.
204쪽
1ω COM MYNT DE IURE REGNI NEAP.
Et male utitur Rouitus in comment. ad prag. I. de easi decid. exemplo
Papiniani IC. I nam in causarum
cognitionibus nunquam ejus sente tia ceteris praeferebatur , dum respondebat de iure. Tantum , cum aetate Ualentiniani, innumeri extarent
CC. libri , in quibus non semel
discordantes eorum legebantur opiniones , placuit Imperatori statuere, ut in pari eorum numero , ejus partis praecederet auctoritas, a qua staret Papinianus I. un. C. T. de resp. Prud. QIam constitutionem abrogavit Iustin. in I. i. cumque C. de vet. jι. r. enuet. Igitur hoc exemplum non facit ad rem , de qua agimus . Et majori oscitantia laborat ROvitus,
D. de Decuri, qua' omnino est ex. tra rem . Cum autem in Imperio
Constantinopolitano statutum esset , ex constitutione Emanuelis Commeni cap. 6. . cujus meminit Gothose dus in dict. I. unici, ut in paribus Judicum lan tenti is: potior haberetur ea , cui iudicii Praeses accederet: verisimile est , eam apud nos usu introductam in omnibus Curiis , ac proinde translatam etiam in Sacrum Consilium. Sed postea talis usus su latus fuit ex d. pret. I. Dis., ubi mandatur , in paritate suffragiorum , nulla amplius praerogativa concessa Praesdi . relationem fieri debere ad Principem , ad hoc , ut quid expediat , decerni possit s solet autem
Princeps imparem numerum alio. rum Consiliariorum adiere . utplurimum tres , ad dissidium opinionum componendum , vid. de Franch. δε-
cis asa. num. 6. in . Quod tamen , ait pragmatica , intelligendum est , ubi paritas evenit iu sententiis definitivis ; nam in interloquutoriis , vulgo incidentibus , aliuS ex numero Consiliariorum accersiri debet ad dirimendam paritatem . Et quamvis pragmatica generaliter loquatur ,
tamen ex interpretatione in foro recepta , usus obtinet , ut non semper in definitiva sententia relatio fiat ad Principem , sed eo tantum casu , cum ipsemet Praeses adfuit in Aula ;nam si id acciderit eo absente , tunc facultas Consiliarios addendi pro dirimenda paritate , ad ipsum devolvitur ; vid. de Franchis , &Rovit. Dc. rit. Quae distinctio . nescio an consona sit regulis justae interpretationis, nam & verba obstant pragmaticae , & sententia , qua fit , ut solius Principis debeat esse munus rationis inveniendae , quomoiaci discordantes Iudicum opiniones in
concordiam adducantur . Facultas
tanrum Pnesdis in specie , qua de agimus , cernitur in iis, quae statuunt in pragm. I. praeterea dfo . S. R. C., nempe , ut si lis sit
infra summam aureorum ducentorum,
sufficiant pro ejus decisione duorum Consiliariorum consormia suffragia sin Vero ultra , trium , usque ad aureos mille. Quod s tria vota non interinveniant , vel propter discrepantiam aliorum , vel propter absentiam , tunc ad Praesdem pertinebit , unum vel duos Consiliarios alterius Aulae advocare , ut tribus suffragiis smblibus lis terminetur. At si summa mille aureos excedit, duarum Aularum Consiliarii simul convenire debent . Quo casu , si propter dissidium opinionum , nec tria consimilia su stragia proserantur , ad eout paritas adsit sententiarum , tunc res e rendum erit ad Principem .
III. Non solum in S. C., sed &in Magna Curia, Regiis Audientiis,& generaliter in quocumque Iudicum Collegio apud nos inductum est,
205쪽
P A R T. I. L I B. est , ut alii addantur Judices , pro
decidenda sententiarum paritate. Unde non est, ut cum Antonio Romano id numeremus inter praerogativas , sive ut ipse ait praestantias Sacri Consilii cum id si commune cum aliis Tribunalibus, excepta tantum Regia Ca mera : de cujus auctoritate , ubi tractandum erit , rationem discriminis , quam vulgo afferre solent nostri. examinabimus. Sed concedamus dationem Adjunctorum specialem esse Sacri Consilii , quaenam ea de re fit praerogativa , non video. At familiare est Romano , verbis magni facere , quae nullius ponderis sunt .
Cum autem sibi proposuisset ingens volumen de pra rogativis Sacri Concilii componere , quae brevi tractatu comprehendi potuistent, necessarium omnino fuit , ut partim puerilia ,&extra propositum congerendo , par tim vulgarium Forensium opiniones coagmentando , ad immensam molem opus perduceret . Pro omnibus hoc exemplo contenti erimus : Agit ille c. a. praes. I 3. num. So. de ra tione suspectionis proponendae adversus Consiliarios adjunctos ; & ait , in hoc etiam cognosci praestantiam Consiliariorum , quod in aliis Iudicibus eligendis dari debeat a litigantibus suspectorum nota ut . de
non suspectis fieri possit electio ; at Consiliarii , inquit , foti juramento possunt allegari suspecti. Hic sane , si ulla adest praemgativa , PO-tius litigantium ea erit , quam Con siliariorum ; quoniam ordinaria judicii solemnitas praetermittitur . Notabilis autem est in specie praesenti 'ag. q. β. I. de dilat. , qua decernitur , ut ad inutiles dilationes removendas , suspectio Adjunctorum non amplius proponatur solo jura mento , sed certiore ea de re antea
HI. C A P. III. 2 ut Praeside facto , pollinodum proponi ,& probari debeat solemniter formiter ait pragm. , ut de ea disceptari possit . Injungit deinde eadem prag. g. 2. , ut Praeses eligat ad junctos de sequenti Aula , non de aliis , nisi ubi ii justis ex causiueligi non possint. Cetera quae in
eadem prae. statuuntur, cum nihil speciale contineant circa Praesidis munus , conam id ius inplicabuntur ,
ubi de ordine Iudiciorum erit sermo. IV. Ad officium quoque P aesidis spectat petitiones iudiciales , ob lapsum Iegitimi temporis jam extia. cta et . in integrum restituere; sive , ut est forensis sermula Diritum infusare instantiis jam peremtis . Quod
genus loquendi extat & in prag. 3. de of . S. R. C. ; ubi licet generaliter id dicatur tributum ipsi met Sacro C silio ; tamen usus seri . ut ejus nomine pstagatur a Praeside, vid. Petr. in rit. 2 8. uvm. 3. Hic autem nugari non desinunt nostri . nam ajunt , hanc facultatem Praesdi concessam esse nomine Principis, qui Dei vices gerit in terra ; & quem
admodum ex Genes. c. u. , creato
homini ex limo terrae . spiritum Deus insufflavit, ita & Sacrum Consilium causs spiritum vitae insumat,
prout ratiocinatur Tapia de jur. Regn. tit. de osc. S. R. C. in eis.
prs, 3. Sed puerilia haec ommittamus,& breviter explicamus quid sibi vult haec judicialis solemnitas, ne Pragmaticorum more , ejus originem , & effectum ignorantes , quidquam sine mentis perceptione proferamuS, R ineptis quaestionibus hos commeχ
V. Cum nihil magis civium tranquillitati officiat, quam lites litibus serere , interque eas quam diutius cives detinere ; ideo Legumlatores C c pru-
206쪽
ctor COMMENT. DE JURE REGNI NEAR
prudentissimi semper curarunt, ut nium a die litis. conrestatae, elui lex
quoad fieri posset celeri , ad exi. vero intra triennium terminarenturiatum illae perducerentur Dum res Cur priores citius terminari voluerit,.
Romanae antiquis institutis, optimi λ duplex afferri potest ratio: tum qui aeque moribus stabant, nullae serme publice interest , crimina statim puni. Iatae fuerunt leges, pro litium anfra- ri, pCesertim atrociora, nam ut Hibus amovendis ; nam & actus. quaeque res est turpissima, sic maxi-
iudiciarii simpliciores erant, & ipsi- me, & maturissime iudicandae est, ut
mel Judices curabant intra breve est apud Cicer. oratia pro CaecIn. tum dierum spatium, cuiuscumque gene- etiam, quia rei ,. carceris squalioreris controversiam ciuilem, aliquan- quando diu coercentur, ante condem-do una, Interdum duabus, raro trihus actionibus, hoet est fessionibus judicialibus, sententia sua definire, ut
ex variis Ciceronis, aliorumque locis, videre- est apud Polletum Lib. 2.hist.foria Rom.. In criminalibus judiciis, ubi ab utraque parte causa peracta esset, mittebantur in consilium Iudices, ut vel absolverent reum , vel damnarent. Si de causa nondum liqueret, in ali tam diem cognitionem producebant: dies autem si erat incertus, dicebatur ampliatio ; si alter proxime sequens,
diffuso; sin aurem perendinus, siue
tertius , comperendinatio , vid. Bu-cuum annot. ad Panae in L 2. D. si uis caul. , & Pollet. lib. q. c. I s. Verum extincta Republica , cum pacis quae erant munera, Se militiae, nutu Principis conferrentur, & paucorum ea facta essent, neci amplius nua, ut olim uniue maioτ civium numeruς forensibus negotiis pertractan. dis lincumbere coepit; per consequenLaugeri litium anfractus &dilationes siquidem multitudo novas technas, novas
complicationes in causis peragendix invenire solet: ideo paulatim judicia, tam civilia, quam criminalia, non amplius ad dies, aut menses , sed aliquando ad annos protendebantur .
Quod cum visum esset Iusticitano ,
iuris remedio aliquo, reformare. st Minit in I troperandum C. deinc. , ut caulae criminales intra biem nationem videntur poena affici ς carcerenim ad continendos homines
non ad puniendos haberi debet, ait Ulp. in I. 8. Dient D de paenis. Quae regula tum jure pontificio, ex
cap. quamvis de pae ἐς in G, tum nostro , ex cap. placuit, quos quaterni nota observatur . Monendi hic sumus, ante Iustinianum causigcriminalibus anni spatium fuisse prae finitum, vita tir in Cos. Theod. ut lutrs
leo eum porrexisse ad biennium ilheit. t. a 3. Quod vero attinet ad caiisas civiles, videtur omnino nouis
imperatoris fuisse sinctici; licet Scsub antecedentibus Imperatoribuuidem obtinuisse, ex Sidonio Apollinari contendat Rae varduς lib. 4. var. G Iq. Poenam postremo loco addit Imperator, ut si actor surrit in culpa,. ne coeptum judicium finiretur, tene tui Iudex sententiam, proferre, etiam eo absente si de causa jam liquet; secus absolvat ut reus , R actor condemnetur in 'expentis legitimis Alfi reu; fuerit in culpa, etiam absenς condemnabitur, expensasque solvet ἀSin autem Iudicis negligentia ad exi
eum lis. non fuerit perducta, condemnabitur ille incertam pecuniae quantitatem; imo removebitur ab omio,. dummoὸo non sit illustri dignitate praedit Statuit denique poenam contra Advocat , Procinatoresque. VI. Diuit ed by Corale
207쪽
, I. Hanc constitutionem , cujus umina tantum capita exposuimus , fervatam fuisse aliquo modo in Regno verisimile est , saltem judicia
dum minus erant corrupta . imo biennii, vel triennii spatium nimis longum visum est Friderico II. . nam an conit it . omnes BGuli statuit, ut omnes Iudices intra timestre tempus a die citationis teneantur causas in eorum judicii inchoatas definire ;nili vel probationes e longinquo petendae , vel aliud manifestissimum Impedimentum, maius spatium expostulaverint. Credendum autem est , eam constitutionem vix ad usum revocatam fuisse, Sc potius tuq Romanum servatum. Quod manifeste osten- itrat. - . IN. C., ubi constitutio Jultiniam confirmatur. At ex verbis ejusdem risue adparet, saepius a Principe impetrari solitam legitimi temporis prorogationem. Quae consuetudo cum perdurahat aetate Alfons I., factum est , ut stipplex libellus pro biennii, vel triennii prorogatione coram eo porrigeretur in Sacro Con-1ilio , quod erat Iribunal ab eodem met Rege noviter instruto et & inde usus permansit , ut deinceps tales Prorogationes in eodem Sacro Consilio fierent; quae nihil aliud sunt , quam dispensationes iuriet scripti ,
quemadmodum pro alienatione rerum
dotalium, quae jure prohibita est , ἶς , M'. di alio ; pro alienatione
leudi 8cc. Hanc eandem facultatem tradunt rerum nostrarum Historici , tributam quoque fuisse a Perdinando: Aragonens ob specialem finem Civitatis Aletii , ejus Audientiae Tribunali. Divisa autem Provincia in duas partes , retinet adhuc utrobique eandem praerogativam. Dicta luit insu Rario spiritus ex forensi usu: Bed minus recte οῦ etenim tali modo .lu. C A P. II l. . do 3 loquendi denotatur rantum onstantiam jam peremtam reviviscere; cum ali quin satis constat, etiam ante lapsum temporis legitimi, posse peti a Principe prorogationem . Scio non semel dubitatum, an insui arto υμ virus praecise requiratur , dum causa agitatur in Sacro Consilio; nam ex nostris non descierunt, qui eam opinionem tutati sunt, in Tribunalibus 4nferioribus id necessari im esse, sed in Sacro Constio id fieri ad majorem cautelam, ut loquitur Capyciusta tr.
. VII. Uerum nostris temporibus rectius publico bono consuleretur ,s haec omnia prorsus e Iudiciorum solemnibus removerentur,nam ex iis optima occasio oblata est dilationibus fovendis squidem dum semel invaluit opin o , leges, quae certum tempus litibus siniendis statuunt , non posse amplius observari , vid. Tapiam in d. const. omnes Bajuli, ob negotiorum , & causarum multitudinem . quasi id esset vitium at iis, non hominum. & perversae comsuetudinis introductae causarum agendarum : Doct irum concςrtationes , sophismata , Sc falsae interpietationes mirum in modum auctie sunt , ut prae ceteris videre est apud cit. Ca- puciumlat. , de Franchis deris. 6 3. Petia in d. rit. 248. , aliosque pas-sm . His adde , quod ut plurimum ipsis Judicibus causarum expedienis darum mora tribui solet ; qui sue multifaria earum mole occupati, sive igritia , legum poenis censentur exemti ex verbis prag. Durc. de inflaut. cauc non rs., quae sic se habent : Instantia ca se a jure praefixas decuro fueris per negligentiam parint et , nullatenus restituatur , nisi r
festis expensis. Si aurem culpa Iudi
208쪽
ao COMMENT. DS IURE REGNI NEAP.
Atelligatur per Iudicem stetisse , se nes Proregibus porrigerens, pro cau-
per duos menses ante lapsum instam sarum criminalium prorogatione .rrae , processus conclusus ipse Iudici Sed quam male id cesserit aliquando,
fuerit praesentatus cum petitione, re ex ejusdem verbis adparet; nam cum Protesinione , ut ad expeditionem dubiae fidei sit id hominum genus , ea e procedere debeat. Sed quo- non semel sve malitia , sive negliniam naec pragmatica nihil decernit gentia omittebatur prorogatio, unde contra negligentiam Iudicis ; hinc Rei eximerentur a poenis delictorum. non minus Litigantium , quam Ad, Quapropter, ne deinceps tale incom- vocatorum , Procuratorumque fre- modum eveniret , generali sanctionequentissimae querelae , non dierum , in pragm. so. de ine. Magis. I Lnec mensium , sed aliquando plu- statutum est , ut in causis criminarium annorum elapso jam spatio , libus nunquam ex lapsu temporis processus consectos jam , sive compi- accusatio irrita fieret , seu perimere-ιatos , sub tignis , & pulvere deli- tur instantia. Quod licet primo sta- Iescere & frustra , iterum , atque tutum tantum fuerit de criminalibus iterum peti causarum expeditiones . iudicis in Magna Curia institutis; Et quod perniciosius est , inde oriri tamen deinde eadem pragmatica am- solet sive ad vindictam , sue ad ava- pliata fuit ad omnia hujus Civitatis ritiam , opportuna occasio ' quin Tribunalia, etiam ubi non juris or-niam alieno in arbitrio positum est dinarii si cognitio, sed extraordina. utrum brevissimo , an longissimo rii , hoc est ubi proceditur ex dele temporis intervallo causa debeat te' gatione . Demum & in Regiis Au. minari. Sed querelarum plusquam satis. dientiis idem observandum mandatur VIII. Omittendum tantum hic non in pras. Io. f. 33. M inc. Iud. At
est , infussationem spiritus in causis quid dicemus de Curiis inferiori
tantum civilibus habere locum; non bus 8 Negant communiter Docto- in criminalibus, ut tradit Tapialon res , superiores leges in iis locum ein Sed quoniam innumera sunt in habere , quia ratio non eadem est ;foro introducta, cujus nulla omnino nam in Magna Curia , di Regiis reddi potest ratio, nisi tantum quod Audientiis ob causarum multitudinem ita placuerit veteribus Pragmaticis , id factum est, quod in dictis Curiis Actorum Magistris , Scribis, Appa- secus se habet. Uerum undenam mul-ritoribus , unde postmodum in vim titudo causarum, ex qua inutiles fa- legis transerunt ; ideo , dum haec sunt tot justissimae Romanarum tradunt nostri , cur ita obtervetur Legum provisiones , ad hoc ut cau- non exponunt . Nam si inse Natio is quanto citius ad exitum perdu- spiritus fit nomim Regio a Praeside cantur , tum n et homines inter lites,
Sacri Consilii , cur idem fieri non & forenses concertationes Omnem pe- debeat in causis criminalibus , non ne aetatem agere teneantur, tum ne video ; nisi velimus adserere , ad perversorum crescat audacia, quoties criminalia judicia Principis auctori. reorum poenae statim post commissa tatem non Porrigi. Resert autem de crimina non exiguntur φ omitto hie Franchis deris. asta, sua aetate usum generaliter definire , utrum id eve. suisse, ut Scribae fiscales supplicatio. norit , ex nimia morum corruptela, unde
209쪽
P ART. I. LIB. III. C A P. III. etos
unde homines ad litigandum, & ca. prag. 6s. eod. ni. . ut debeat me
villandum , propensiores facti sunt: an ex strophis, antistrophisque Bren. sabus noviter inventis , R ex nostra legum ignorantia , & malitia , dum modus invenitur , justi , injustique
regulas onmes ad arbitrium voluntattis referendi omnino praesens esse, ubi decernendum est de oculari inspectione Iudicis in re controversa seu , ut loquitur pragmatica , in interpositione decreti pro accessu . Ratio legis videtur esse , ne occasione lucri captandi, facile ejusmodi feretur decre- IX. Sest age reliqua breviter pro- tum , etiam ubi minus necessarium Ponamus , quae nostris legibus spe- est. Quoties aliquo impedimetaliter caventur circa munus Prael
dis Sacri Consilii . Inter eos , qui in hac Civitate constitoti sunt pro rerum ad publicum usum pert, nentium cura , adest Praesectu; qui dicitur annonae prout olim adpella-hatur in Imperio orientali , qua de re suo loco disputabimus . Ab eo sane adpellatio ad Praesidena Sacri Consilii interponitur , qui tamen prohibetur in pras. 6. 3. de viciat. π his quae eis me. pro arbitrio
poenas a Praeset o decretas imminuere , aut commutara ; nam omnino tenetur, prout iuris ordo expostulat, priorem sententiam aut confirmare ,
aut rescinidem . At , si quando ob dubiam facti speciem , ei videbitur moderatione aliqua uti, debebit rem omnem in Sacro Consilio proponere,& ex suffragio Consiliariorum unius Aulae definire . Solebat olim Praesestinetur Praeses, unde quae sux muneris sunt , perficere nequit , qui antiquior est inter Consiliarios , vulgo incanus , eadem adimplet. Hac autem in re notabile est quod ex usu iam recepto confirmatur in pret. 83. eod. xit. , ut si quando supplicatio proponenda sit , continens suspee ι nem Praesidis , ea legatur in Aula , ubi adest Decanus , qui inter socios re discussa , designet Commissarium;& commissionis decretum notetur fieri per Sacrum Consilium . Statuitur praeterea , ut certior reddatur Como missarius iam antea designatus , liquando decernendum sit aliquid circa incidentia , & ille resideat in diversa Aula . Denique ad ossicium Prae. sidis nominatim pertinet , quocum, que modo legitimo curare , ut Omnes inutiles dilationes, per staudem propositae exceptiones, & cavillatio-
S, C. causas non magni momenti , nes amoveantur , cujus rei non quas summarias nostra dicunt , ab se sunt exempla in libris ragmati
que judicii solemnibus , domi , veluti de plano , definire. Quod cum
non leve impedimentum ejus muneri afferret ; idea in pret. I. f. s de ea . decid. mandatur , ne deinceps id fiat ; sed ut causae hujuscemodi in Magna Curia diiudicentur . ' Quamvis arbitrarium si Prae fidi , cuinam ex Aulis Sacri Consilii velit adelse , dum lites disceptantur . Scferuntur sententiae ex pra . I. I.
de σύ. S. C. p tamen statuitur inrum . Huc pertinet quod in pram Regis nostri an. 1738. mens. Mart. I. nu. 6. cavetur , ut In decreto Praesidis circa causarum commissiones non omittatur clausula jam introducta : dummodo tamen causa nou Jumrit caepra in M. C. V Et recte , ut occurratur consuetis fraudibus litis prolatandae , dum una , eademque
causa in diversis Tribunalibus reperitur proposta . Additur in eidem Pragmatica, nunquam in Sacro Con-Diuitiam by Gorale
210쪽
xos COMMENT. DE IURE REGNI NE AP.
filio recipiendas esse petitiones, quae conmenientes in unum Satri Gustu
non contineant summam ultra aureos Praeses , Confitiarii omnes , per quadringentos : & poena aureorum eurraut causas pra dι Ias conclutas ,
viginti assiciendum Magistrum Acto. discutiantque inter se qualitatem caurum , qui minoris summae supplica- farum , personarram , ac antiquitationes admiserit . & subscripserit ; sem diligenter pensantes , ct illae , Consiliariumque Commissarium, sive quas ab his communiter conci sum fraude jam cognita , sive errore , fuerit per unumquemque Constiaris teneri statim eas ad Magnam Curiam rum sua hora in expeditione praest transmittere definiendas . Denique ad ei . er eo mense erepediri d θ re , munus quoque Praesidis spectat. cer- in schedula , βυe nora scriba tir , tam methodum adhibere, ut ordine, assigeuda in volvis Sacri Consilis ,
atque confusione omni sublata , cau- ut omnibus in uotescar : possurque Iisae ad exitum quanto citius perducan- rigantes ac eorum Adυocati , mtur . Hinc confirmetur in ead. prag. Procqratores certa , ct instructi ven. Io. quod pluries sancitum suerat, nire ad suarum defensionem causa- nempe ut diebus jam designatis ad rum. Addendum huic legi ex pragm. relationes causarum examinandas de Ia. eod. xit. , nullum praejudicium decretis jam latis per Iudices Magnae afferendum causis primo loco conclu- Curia' , nullae aliae in Sacro Consilio sis , nec etiam sub praetextu alteriuscujuscumque generis lites agitentur cauta , sue summariae , sive aliquo ne scilicet illis importuna mora Od. privilegio munitae nam , s quae datur . Huc quoque facit provino sunt hujus generis causpe , mandatur, prag. Io. IO. cIt. tit. illis verbis: ut pertractentur singuli Saturni die.
Prima cujusque mensis die juridica , bus .
De auctoritate, atque munere Constiariorum. INT FR quaestiones, quas agitare narii. Prae ceteris Rovitus, qui non soleat Pragmatici , celebris est illa: uno in loco hanc opinionem tuetur, utrum Sacri Consilii, qui destinantur rationem assignat i & inde effectum a Principe a judicandum. Senatores, proponit his verbis in commentario ad propriam, sue ordinariam iurisdictim rubr. de offici S. R. C. . Regii Consi-nem habeant, an vero mandatam, tiarii semuli, ut singuli, non dicun-sve eam, quae, ut utar verbis Iulia- tur Iudi dis ordiunrii. sed delegari ἐni in I. s. D. de jurisd. non proprio ex quo non possunt procedere, nis iujure, sed alieno beneficio habetur. O s unicuique specialiter commis Communiter in hanc sententiam itum ἰ ferus in magna Curia 'ca- est, Consiliarios a reliquis aliorum riae, cujus judices, etiam svuli μην Tribunalium , ut Regiae Camerae ordinarii, o quod unus incipis,
Magnae Curiae Scc. Iudicibus distingui, potes niser finire absque commissione; quod illi sint delegati, hi vero ordi- quae postmodum fuit introducta ad