장음표시 사용
191쪽
quoties gravamen infertur . cognitio & propterea ad supremam auctorita. devoluitur . Unde fert usus , ut st tem Principis . Et ipsarum Univer- iudicio syndicatus coram Electis, em statum eadem in re partes nullae erunarumque Consultore destinato , provo- nam legibuς nostrix conceditur eiscatio interponatur ad Tribunal Re- facultas , Syndicatorex tantum et
galis Camerae. Hac autem in re , unde in primo judicio , ex speciali animadversione dignum est quod le- privile o . quod ex vulgatis regulis
gitur in υMum. a. prmilag. pag-27s- privilegiorum nunquam extenditur ad Inter privilegia concessa an. III 8. z casus non expressos t. quod vera I .
Cum Iustices , qui in Tribunali Co D. de legibus . Neque hic necessa-lagiato , ut nostri dicunt , jus red- rium est ad ius Romanum recurrere,dunt , non teneantur rationem res quo jussicialis is a synlita tus spe-dere de sententiis, quas in simul cum cialiter apud nos introsueta , Omni- aliis protulerunt facto verbo in Tri- no est incognita . Illud autem no luetati , est formula forensis , frauς minatim cavetur ire Oae. ρ m. o ut interuenire QIebat ; nam qui in iv. a sententiis Syndicatorum licet indicio syndicatus accusabatur , facile terposita fuerit appellatio, nihil Omi
inuem re poterat alium Collegam , nus earum exequutio, retariar NON qui decretum ab eo tantummodo la. de eat a prae Sic tamen Cau toue pertum , subscriberet , ut appareret in eum , tu cuius benefici mTribunali confectum . Unde manda- se suta fuerit . de moxituerato , metur . non habundum decretum illud resolvendo is eam retra 'U- . totius Tribunalic , quoties non repe. fit , ut appelIatio in Prris lin jψ , ritur in Regis O , qui est liber , in elo habeat tanture do σαct m ae quo annotantur Tribunalis decreta . υMutiυu- , noπ G cssi V Nescio autem , an cordatis homini- X. Quas hactenuς e plicavimuvbus usquequaque probetur , ut male leges, generaliter obtinent de qa bul
gesta , di inique decreta , a judicio eumque ossicialibuς temporari s qu syndicatus debeant esse exemta . ob nomine continentur. & BMuli . &eam rationem , quia in Tribunali Actorum Magistri . vid- cap. item consecta fuere ς nam eadem , imo ouod praedicti 1 gr. Et propterea qui major erit injuria , & aequale dam- constituti sunt absque ulla tempora τnum , ubi plures male judicaverint, praefinitione. ab hoc onere ex3muntur. quam ubi unus tantum . Uerum ne his opportuna pateat mca
lx. Quoties a judicio indicatuς omnia peraeendi, non ad sormam iotes ponitur appellatio , semper fieri juris, sed ad libitum voluntatis, ac debet coram Iudicibus Regiis . Et eusationibus, & inqui sitionibus suble quamvis in cin prag. r. statuatur , cti sunt. Temporarii quidem iudices,
iusta duos menses a Rege Iudicem durante adhuc administrationi S tem appellationis deputandum o tamen pore, accusari poterunt: sed quoniam usus seri , ut vel in Magna Curia , tenentur illi ordinario iudicio synoica vel in Regiis Audientiis tractentur tus ideo hanc regulam tradunt com appellationes ; etiamsi de Baronum muniter nostri: de gravioribus , dum inficialibus agatur : nam in hoe Iu- adhuc sunt in officio, accusari nos
dicio Barotritis iurisdictio nulla est ; sunt; de levioribus non aliter quam iapertinet enim illud ad jus publicum, syndicatu , vid. -Hin. contri forens
192쪽
Fent. 2. e. 28. in fin. Sed quaenam graviora, quaenam leviora hac in re dicenda sint crimina, non satis explicant Scriptores. Existimo autem araviora semper esse crimina, quae ex avaritia procedunt, R dolo malo; expende l. 6. C. T. adleg. Iul. reperi, quae eadem est ac I. 4. C. eod. tit. ὀN multo magis quando Iudex auctinritate sua abutens, criminosuq evadit.
nam ni bit excogitari potest iniquius, quam maleficia inde provenire, ubi tutela, & securitas ceterorum repost. ta est. Magistratus autem qui sunt pei p tui , quoniam publice adminis rationis rationem nullam reddunt, quocumque tempore, Sc de quocumque delicto- s non iudicialiter, saltem extraordinem accusari , S denuciari poterunt coram Principe. Dum hoc Regnum Imperio suberat Restum Hispanorum , Visitatoribus soleb it iudicium committi .contra ejus Leneris Magistratus, aliosque perpetuos ossiciales, prout videre est in tit. dem ratione generali, Visitatione cialium omnium Remi. Eorum tamen inutilem essectum demonstrant
Civitatis,&Regni petitiones relatae in via. 2, priυileg. pag. 27s. Sed nostra aetate, dum singulari Dei beneficio praesentem Principem habemus, ei legitime porTiguntur cujuscumque generis querelia advertus Magistratus , S Iudices . optimorum siquidem Principum eadem voluntas est circa Iustitiae administrationem, ac olim fuit Constantini Magni, cujus verbae relata in I. 4. C. T. de accusatiouib. juvat hic apponere: Si quis est, cujuscumque loci , ordinis, dignitatis , qui se in .quemcumque Iudicum, Comitum , AEnicorum, vel Palatiuorum me
rum, aliquid veraciter, re mani se probare posse confidit, quod non int me, arque Iuste videatur; intrepidus , , securus accedat; interpellet me , ipse audiam omnia, ipse cognoscam zEr se fuerit comprobatum. ipse m vindicabo . Dicat hecurus, Cy bene ictuscius dicat. Si probaverit, ut dixi, ipse me vindicabo de eo, qui me usque ad Me remous smutata integritate decoeperit. Illum autem qui hoc pro diderit, re comprob erit, o dignis ratibus , o rebus augebo oci
193쪽
De origine , atque insiturione Saeri Consetis. EGUM vis atque forma , licet ab auctoritate eius profici scatur , qui summo in Republica pr ein im
semper visum suit, illarum exequutionem prudentibus , atque sapientihus viris committere . Solebat quidem Imperator A ustus , ut refert Suetonius in ejus vita c. 3 . jus dicere , vel publice , vel si quando corpore Parum valebat , Iectica pro tribunali collocata , vel etiam domi cubans: verum id ab ea factum esse ratione Magistratus, cujus sibi munus assumere consueverat , doctis viris persuasum est . Etenim his artibus primi Romani Imperatores utebantur, ne viderentur, publica negotia pera, gendo , eminens dominium sibi asserere . Eleganter Tacitus tib. I. an. c. I. de eodem Augusto sic loquituri Posito Tνiumviri nomine , Consulem se ferens , o ad tuendam plebem Tribunicis jure eontentum p ubi mi-titem donis, populum annona, unctos dulcedine otii pellexit ; insurgere paulatim , musta Senatus, Magistra. ruum , Legum in sc trabere , nulls adversante oc. At qui deinde sequuti fuerunt Imperatores , quamvis , ubi sese occasio praebebat , nullo modo vererentur supremae potestatis juxusurpare attamen qui inter eoς prudentissimi , atque iustissimi fuere, nunquam iuris dicendi facultatem ad
suam curam traxerunt ψ sed eam
Magistratibus amandabant ; aut sitando id sui muneris esse placui D, sapientes , & consulti Viri in
consili tim vocabantur , ut eorum
doctrina leges explicarentur , 3c ad casus incidentes aptarentur; unde jus bonumque inter litigantes obtineret. Huc pertinent Decreta Priet jum , qaae in unum Paulus Iurisconsutus
collegit, & in sex libros divisit. Et
Proprie erant sententiae prolatae iacausarum cognitionibus coram Imperatore per Iurisconsultos . Nonnunquam eo nomine comprehendebantur Rescripta, ad libellos partium emissa,vid. Cujac. lib. a. obserυ. e 26. Quinetiam optimi Imperatores, quaecurri que negotia expedire non erant soliti, nisi cum consilio virorum prudentum, vid. Spartianum in Adraam, & Capitolinum in Anton. RO , oe' im tonin. phitis De Alexandro S
vero sic scribit Lampridius : Fuit
194쪽
traeterea illi eonsuetudo . ut si de
aure, aut de negotiis tractaret, fotos doctos , O' disertos adhiberet et Demum enumerat septendecim Iurispe
ritos . qui in ejus Imperatoris consilio esse solabant. II. Dum hoc Regnum , partim adoptionis , partim belli jure 4 ad Als'nsum I. Aragonensem pervenit. optimis institutis . ae legibus firma.
tum fuit , praesertim novorum Magistratuum creatione . Magna curia,
prout iam diximus libro superiore , Vicarii Tribunali adiuncta . supremum ea aetate Senatum constituebat;
unde tum in primo judicio , tum in judicio adpellationis ab inferiori. bus Curiis , atque Iudicibus Regni,
omnes serme publicae , ' privatae controversiae inibi pertractabantur . Sed cum ab eius sententi is non semel parteS proclamarent ad Principem,ufiis jam obtinuerat ante tempora Ri gis Roberti , ut patet ex cap. injunxit nobis 238. , ut specialis de-sgnaretur aliquis Judex, apud quem cognosceretur de proposito gravamine. Quod cum nimis incommodam adpareret , dum frequenter adpellationis Judices seligendi essent ; veIquia abiurdum censeretur , ab L aut in totum rescindi, aut in melius
Te formari, quod pluribus jam placuerat , praesertim summae auctoritatis Judicibus , qui erant in Supremo Magnae Curiae Senatu; ideo Alfonso
visum Q. t expedire , ut novum
statueretur Tribunal, in quo supplices libelli , qui Regi porrigebantur pro gravaminibus inferiorum Iudicum , examinarentur . & sententiae jam latae vel revocarentur , vel consirmarentur . Tale Supremum
Tribunal constitutum fuit ab Alson tanquam Consistorium Regis , nam ipso coram publica quoque negotia B. III. CAP. I. 289 ibi pertractabantur , etiam quae per
tinebant ad Regna , & Provincias , quas possidebat extra Italiam . Hinc legimus apud Toppium deor'. Trib lib. 2. , eundem Alfonsum statuisse . ad illud Tribunal remittendas Omnes
causas tum Regnorum occiduorum
s hoc est quae in Hispaniis sita erant
tum Siciliae ultra pharum s hoc nomine designatur Insula Siciliae , ut distinguatur a Regno nostro nam usis jam invaluerat, ut hoc Regnum diceretur quoque Sicilia , sed citrapharum; unde qui utrumque possidebat Regnum dicebatur Rex utriusque Siciliae . Quae forma loquendi adhuc perdurat 3 . Sed quoniam Rex non
semel, vel armorum cura , sive aliis publicis negotiis distrahebatur , unde novo Tribunali non semper adesse poterat; ideo placuit , eidem Praesectum assignare sub Praelidis nomine;
cuius munus erat preces oblatas Principi legere , & Senatoribus ex minandas committere , ut demum mnunciaretur de jure . Procedente autem tempore forma & nomen exprimaeva institutione remansit , licet illud Tribunal non amplius Consistinrium Regis esset ; nam & publica negotia, qui sequuti sunt Reges, ad alios selectos viros transtulerunt , iaprivatum Senatum statuerunti vulgo dicimus Consiliarios , cI' Consilium Status ); Sed ejus auctoritas restricta suit ad controve sias privatorum disceptandas , idque tantum in hoc Regno . Huic adhuc hodie adpellamus Sacrum Consilium . tanquam si adstaret sacra Principis parsena, secum habens prudentes, & sapientes viros in consilio: & litigantium petitiones ad formam precum in scriptis rediguntur, Regi directae, eadem ratione, ne fi ipse Rex adiretur per supplices libellos. Non semper unam , ean
195쪽
ερο COMMENT DE IURE REGNI NEAP.
demque sedem Sacrum illud Consi- ves, severos, in fontes, mites , justor. lium habuit . utplurimum in ipsa D det, leuesque: Et in summa pram Regia sub Regibus Aragonensibus ditos ea virtute, ac morum sanctita- habebatur.' aliquando in aede sacra, re, quam sapientum praecepta in cujus- Praesertim ea, quae Divae Clarae dicata cumque generis Iudice requirunt . est .. Unde apud rostros Scriptores Quae omnia ut diligenter obiervare- Consili Coni tariorum Sanctae tur, placuit Regi, jusjurandum ab
Clarae frequens in mentio. Tandem unoquoque ex Consiliariis, dum mu- imperante Carolo U. translatum fuit neris administratio suscipitur, in ma- in Casinum Capuanum , ubi adhu et permanet una cum ceteris Tribunalibus, vid. prag. d. in sin. eod tit. IlI. Cum autem haec certissima snt ex monumentis Historicorum , non est cur in dubium revocentur ex pro . a. de ostic. S. C. . in qua
proponitur inst utio ejus Tribunalis facta a Ferdinando I., Alfoti si filio;
siquidem inseriptionem pragmaticae librariorum errore immutatam fu i sse, clare pater ex verbis praefationis , quae ostendunt Alsonsum auctorem
ejus legis , non Ferdinandum . Qui error & in Coostitutionibus Regni non semel occurrit , in quibus pronidericus , inscriptio est RWerius , Gulielmus; vel e diverso , Sed haec mittamus. utpote leviora , & videamus quid Rex statuerit in ea
IV. Primum omnium jussit. Sacrum Consilium in Urbe Neapolitana , Regni Urbium omnium suprema , ac Metropoli, sedem , locumque habere. Qua in re ab institutione recessit Magnae Curiae . quae certam stabilemque sedem non habebat, sequiplurimum comitabatur ipsum Regem , vid. consili. statuimus ut -- gnae Curis . Deinde fatuit, ut inter consiliarios unus praesideret tanquam
omnium caput; & ob id Prasses Sacri Consili adpellatus est. Confitiarios autem. ipsos voluit juris insignibus decoratos esse s hoc est Iurisconsultos, vulgo legum Doctores), doctos, Sr nibus Praesdri praeliandum his verbis, scilicet: se neque per se i Mm, neque alium pro hujusmodi licio age.
quendo, pecuniam , mei rem aeqtιUM. lentem . nequc aliud quidquam cuiqὐ
dedisse, pollicitumυe esse ἰ neque MI- Io modo, ut sibi ad id esset auxitio
quem ouam habuisse . Sed haec omnia in iis latas iuramentorum formulas
transierunt, quae, Praeter sonum Uer
borum . nihil effectu significant. Et prooterea inutilis facta est Regis iam ct o quae ad hunc modum additur . C: ut iurameKrum vel se in minima pinere falsum esse eomperiatur , irsum ad os tum non admittimus :υol si alim rus fuerit, portinus am
Novem in eadem pragmatica desgnanis tur Constiarii 4 excepto Pr.elide; unde a primordio decem Senatores Senatum illum constitvehant. Qui numerus . vel ipso Alfonso regnante varius fuit. aetate Caroli U. erant octo Cons liari i, ut colligitur ex pragm.
4 . a. eod. lit., ubi Imperator .
pro faciliori causarum expeditione iuchet. in duas separatas sedes, Mulgo Aulas , Constiarios d stribuendos elle; in quarum unaquaque adesse debebant quatuor ; N in utraque idem Praeses assistere singulis diebus, scilicet modo in una, modo in altera I
196쪽
P A R T. I. L I B. III. C A P. I.
eisue υἰdebitur. Deinde auctus est numerus usque ad decem . quibus alii duo additi fuere, ut a merent iudi ciis criminalibux in magna Curia d. pro m. a. iv Sub Regno Philio. pi l I. creditur tertia Aula constitu. ta , in qua & quinque alii Consiliarii creati suere. At certum est. hunc qirariam Aulam addidisse , expetitione. Civitatis. 8c Regni, vid-
Et exinde fictum. ut ordinarius Consilla morum numeruς esset vigintiquatuoP, nam quini in singulis Aulis assistunt, duo in Magna Curia; ex reliquis solet unuς Capuar Gubernator constitui; alter vel ne otiis publicis incumbere, ver Provinciae ali cuius administrationi. prout Principi visum fuerit. Ne autem inter eos , circa ordinem sedendi. & praerogativam
gradus . controversae orirentur , cavetur in eod. , ut semper antiquior praeseratur r 'centiori . Quod
alitet obtinuisse in Senata Romano discimus ex Paulo Μanutio in lib. de S m Rom. , in quo primi sedebant Consules, Praetores, & proximi lyrae. toribus Censores . Eos sequebantur qui minores Magistratuu gesserant , aediles Curules . aediles me, ς , Quaestores . Post hos, qui defuncti erant M.tgistratibus , Conlulares. Praetorii,
aedilitii, Quaestorii. Postremi, qui
occupaverant gradum eorum, quos
ipsi accusassent. retaque ostendissent; unde a Senatu remoti fuerant. Dum Regnum ditioni Hispanorum suberat,
Consiliarrorum, tertiae partis electio ad Regiς arbitrium pertinebat ; reliqui assumebantur e Civibus Regni. Haec generaliter dixisse liis ficiat de hoc Tribunali: videamus deinceps , quaenam sint leges speciales , quae respiciunt tum P esidem, tum Consili4rios, tum auctoritatem illorum, &formam circa lites petractandas, ca satque decidendas .
m auctoritatr, ninur munere Praesidis Satri Consdii.
res procedere , nec recte ad exitum pervenire, ubi qui in uno ,
eodemque Collegio ad iudicandum
p ponuntur. pari inter se auctoritate existunt , atque gradu, nec eorum quisquam ceteris praeponitur. Hinc
prudenter Rex Alsonsuet , dum p sen: pse non poterat Sacro Consilio adesse, Praefectum, si de Draesidem creavit. de cujus munere breviter agm- dum in hoc capite est; nominatimeas .eges explicandD. quae procedente tempore, Prout sese occaIio Obtu l:t Iare simi; quaeque congestae leguntur in volamine Pragmaticarum. Il. Ad munm Sacri Consilii , quoniam & ea pertinere censebantur, quae olim, Pronria fuere Protonotarii, qui unus fuit ex septem summis, sive supremis ossicialibuς constitutis dubReano Normannorum: ideo primis temnoribus in eodem Sacro Consilioe intervenire solebit Protonotarius, vel eius Uicarius, qui Uiceproton tariusad; es labatur; qua de re consule ρ-piuor tib a. de nris. Tribunat. Sed paulatim Protonotarii ossietum his,
197쪽
ris tantum gratia conferri coepit, Squae ejus muneris sunt, transferri in Viceprotonotamim, qui non ab ipso, ut olim sed a Rege creabatur. Ne autem distincta haec munera in uno, eodemque Tribunali occasionem praeherent dissentiendi ; ideo inductum fuit . ut qui Praeses Sacri Consilii
creatur, eodem tempore Uiceproto.
notarius destinetur. Qui usus & ad nostram Usque aetatem perdurat. Sed longe diversa auctoritas olim fuit Protonotarii, ac ea, quae in Vicepr tonotarium translata est , & novissi. me in Praesidem Sacri Consilii. Sub Imperio Orientali, qui primus erat inter Notarios, Primicerius Notari rum adpellabatur; unde titulus extat in Cod. Thenae, π Iustin. de Primicerio, er Notari s. idem a cuia-cio in eis. rit. Cod. Iustin. dicitur
Protonotarius; nam ait: cerius pr
ductio est verbi: qua forma Augusti
dricus Dolensium Arias piscopus in hi ri Ueruol. Divum Petrum P. Lmiterium apostolorum. Notarii, ut notat Gothosredus in e t. tit. Cod. Theod. erant olim Constantinopoli qui notabant Acta, & Secreta Principum; & foras eorum Relponsa aD ferebant , ad preces supplicantium emissa. Iis omnibus praeerat Primicerius, sive Protonotarius, cuius dignitas summa erat, & Proconsulari aequa. Iis evid. I. 3. Cod. Theodos eod. tit. Huic non omnino absimilis eras Proetonotarius sub Normannis; nam ad ejus curam pertinebat, libellos su p. plices recipere, & ad Principem re- serre ; quemadmodum & novas leges, atque edicta componere, & promulgare . vid. Marin. Fre . de subsevd. de ine. Logoth. , σ Protonon At Postmodum harta omnia in alia officiorum genera, qui sequuti sunt Reges transtulerunt; & Viceprotonotario reliquerunt tantum curam , Tabelliones, qui vulgo & Notarii dicuntur, approbandi. & ad sui muneris exercitium admittendi . Quod idem
efficit in judicibus ad contractus ce lebrandos constitutis . IV. Haec autem facultas dum competit Petesidi Sacri Consilii , non ei competit , tanquam ejus Tribunatu Praesecto , ut diximus, sed tanquam
Viceprotonotario unde ceterorum , qui in Sacro Consilio sunt Senatores. ea de re nuli e partes sunt . Verum non admodum antiquus videtur ulus Notarios creandi per Uiceprotonotarios ; etenim aetate Friderici l l. id pertinebat vel ad M.tgistros Iusti. tiarios , vel ad Camerarios . Quod tamen Fridericus abrogavit in constit. in locri demisit nostet , transtulitque ad Regem ipsum illorum oris dinationem . Usus autem , ut dixi. mus, id paulatim fecit proprium Uice proto notarii ἰ ad cujus etiam curam attinet , filios naturales legitimos facere , vid. Marin. Freccia de sub Gud. eir. tit. de in . Protonot. Refert autem de Ponte de potes. Pro- ree tit. Io. de legit. seu restitui. nat. privilegium ea de re tunc subscribi solitum a Prorege, uno ex Regentibus Collateralis , & Piae si de Sacri Consilii . Quae autem specialis debeat esse cura Uiceprotonotarii circa officium Notariorum , dicemus Opportunius insta , ubi de ipsis Notariis tractandum erit .lU. Videamus modo quodnam sit munus Praesdis, tanquam Sacro Consilio Praefecti. Primum omnium, sicuti in Magna Curia diximus consuetudinem obtinere, ut singulis cau. sis certus Iudex assignetur, cujus i pecialis cura est , & actibus judiciariis
198쪽
perficiendis incumbere , & demini referre in Tribunali , unde vulgo Commissarius adpellatur: eodem modo in Sacro Consilio , dum supplices libelli referuntur , quibus acti,nes continentur , ad Pt Psdem spe. Ehat , singulis causis singulos Consiliarios destinare quorum unusquisque assignatae sibi causae Commissarius dicitur . Cautum tamen fuit prudentillime a Carolo V. in prag. r. q. 6. de ossic. S. C. , ut causarum distributio aequaliter fiat , ne unus plus altero honoris gra mine impli. cotus magis existat . Haec causarum commissio non arbitraria Praesidis est, sed omnino necessaria ; etenim in pragm. 7. 1. de in . Iud/α deceris nitur , nec Pnes dem Sacri Consilii, nec Locumtenentem Regiae Camerae, nec Regentem Magnae Curiae , posse iamplius , prout olim fieri solebat sibi ipsis causas committere . Semel autem causa uni commissa , amplius ab eo revocari nequit adeout sive ille morte deficiat, sive alia ratione Magistratum deserat, eadem commis. so transseratur in successorem , pragmat. I.h. g. de causis deciae Quoties
ad pestationis jure a decreto Magnae curiae supplicatio in Sacro Consilio proponitur, nulla fieri solet ejus cau. iae eommisso, nisi ubi astitur de decreto definitivo rescindendo; nam de interloquutorio usus seri , ut a Iudice Commissario fiat relatio in Sacro Consilio , rid. progm. 38. de offici
S. C. , ubi certus dies praefinitur , quo tales relationes faciendae sint , ne reliquis diebus ordinarius nego. tiorum cursus impediatur . V. Hae quidem interloquutoriae sententiae in cit. pragmatica incidentia dicuntur ; quo vocabulo passim utuntur nostri; scilicet quod sintsen. tentiae, non defusentes litem ipsam,
sed ea tantum , quae incidere solent in cursu litis . Uerum nihil quidquam statuit pragmatica circa qualitatem incidentium, utrum talia sint, quae reparari possunt per definitivam sententiam , an secus : di propterea hac in re ad regulas juris Romani recurrendum erit , quo cavetur, ab interloquutoria sententia adpellari non posse , nisi quando urgens causa id expostulaverit , t. s. re penuis. Cod.
quorum adpellat. σc. Quaeram autem
sint iussae causae proponit Cujac. iacomment. ad cap. Id. de adpellat. ubi
ait , jure canonico indistinete ab omni interloquutorio decreto adpellari posse, ut est in cin eap. I a. er cap. si . O s . . eoae. rit. Sed hanc nimiam licentiam adpellandi, cum ex ea calumniis , & dilationibus ingens praebeatur materia, reprem Tridentina Synodus fess. 24. de reform. cap. χα statuens, appellationem tunc in terponi posse ab interloquutoria, cum ea viminabet definitivae, ejusque gravamen reparari nequit in delinitiva. Quae omnia cum juris snt apertissimi , videtur prima legum rudimenta Rouitus subvertere , dum in comentar. ad cit. pragm. I 8. sc scribit. Licet de jure competas partibus aipeuatio , nedum a sententia definitiυa sed etiam ab incidentibus,
interloquutoria ' tamen Sacrum Coninsitum me. Nam si pro jure communi intelligit juq Romanum , utique error est non serendus, siquidem
manae leges co . trarium aperte flaatuunt : si Ius canonicum, minus recte loquutus est, quoniam illud agittantum de causis ecclesi Assicis ciuiles vero , de quibus tractat Rovitus, ad leges Romanas reseruntur . Ad haec , s novissimum inspicere volvamus Tridentinae Synodi decretum , dici quoque poterit , contrarium ju.
199쪽
P ART. I. LIB. III. C A P. II. Iνs VIII. Non solum a decretis inter. bus . vel omnes simul consiliarios. loquutoriis Magnae Curiae proponi potest supplicatio de verbo faciendo, sive de relatione facienda in Sacro Consilio, ut diximus; sed etiam a decretis generis , quae Consiliarii causarum cummi silari i conficiunt, ad hoc ut quod ipsis privatim placuit decernere, publice in Sacro Consilio exa.
minetur . Cavetur autem hac in re in prag. 8I., . l5. cod. lit., ut quamvis
ab unis ex litigantibus porrecta Merit supplicatio , & decretum latum de verbo faciendor, nihilominus facultas alteri concedatur, per novam supplicationem petere ejus decreti revo, cationem; quo casu non debet Praeses hanc novam petitionem admittere . nisi audita parte. Notabile autem est, quod mandatur in sepou d. pragm. scilicet, Praesidem non posse, decernendo in supplicatione verbum farieti aliquid amplius adiicere, ne Iudicis partes sibi assuriti re
videatur ἰ unde non poterit nec clauissulas, aut quid aliud apponere, ad causam ipsam,de qua agitur, pertinens.lX. Dum proponitur recusatio alicujus ex Consiliariis vulgo causa G- pectionis, porrigitur supplicatio Prrie. sidi, qui vetatur in pragm. I . h. 6. de sulpicion. .c. eam supplicationem admittere, nisi omnia de jure nostro statuta observentur: & nominatim circa depositum certae quantitatis pecuniae, quod fieri debet ab eo, qui suspicionem allegat: prout dicemus suo loco. Ne autem hujus suspicionis
causae, ceteris, que tractandae erunt, afferant impedimentum, statuitur in pragm. I 8. d. tu. , ut ad Praesidis curam pertineat ceriam diem ass gnare, qua illae tractandae sint in Tribunali . X. Praeter superiora, ad ossicium quoque Praesidis spectat in certis camvel majorem, vel certam partem simul congregare, prout diversitas negotiorum exigit; idque vulgo dicunt nostri unionem Aulκrum . Et fine, ex quo primum inductum fuit. ut separatas sedes, pro faciliori causarum expeditione, Consiliarii haberent, sive ut in plures Aulas dividerentur, quo major auctoritas rebus gerendis accederet, talis usus obtinuit.
Duplici autem ex causa id accidit, vel ubi publica res agitur,vel privata alicuis jus momenti. Publicam rem intelligo, quoties ad dubium aliquod amovendum controverii juris, omnes Consiliarii, auctoritate Praesidis, in unum conveniunt, generalis controversae examinandae,& demum sententiae pro . ferendae gratia; quae instar generalis definitionis. in posterum habebitur pro iure certo. Cujus rei varia exempla occurrunt, prout suis locis meminerimus . Haec facultas videtur Praesdi concessa ex illis verbis d. pragm. 43. r. aut juris difficultatis , quae denotant interpretationem tantum &desinitionem iuris ambigui Sacro Conis silio concessam, non autem pote statem novi iuris condendi . Qua in re audiendi non sunt vulgares Forenses, qui dum discrimen ignorant inter potestatem Principis,& Magistratuum, consun 'unt eodem tempore te is condendae auctoritatem, quae ejus ta . . tum est qui summo p aedit imperio , cum auctoritate ambigui juris interp: e tandi δε certae definitionis super quaestione generali pronunciande . Ipsemet Pretor olim Romae, cujus - summa erat auctoritas, non dicebatur legem condere , quod solius Populi erat; sed tantum per interpretationem , jus civile vel adj lvare , vel supplere, vel corrigere aliquando, sue ad benignitatem deflectere nmum rigorem ilis
200쪽
Iriis, via. LI. g. I. D. dejuse. O jur. auctoritate eomprobata, re publicata, Hac sane in re mirum quantum a notitiae , obserυantis, o executionis Vero aberrat, & Romanarum rerum recipiunt incrementum . Quae verba 1mperitum se ostendit Antonius Ro- referuntur quidem ab eodem Antoni manus de praestant. S. C. e. r. praesi. Romano Ioc. eit. ; sed ille a quae IO. , dum ad exemplum Senatus Roma. itione recedit ; nam quoties adest Ni recurrit , exponens ejus. auctorita. Principis consensus , non tantum Satem in Iegibus condendis; nam qua, crum Consilium, sed quodlibet aliud D, quaenam esse poterit inter Sena- Tribunal , imo Judex , potest legem
tum Romanum, & Sacrum Consilium conficere , quae Principis erit , non comparatio P Sub libera Republica compositoris . At nos loquimur de Aristocraticum. sive optimatum re- auctoritate , quam jure suo potestgimen, praeferebat Senatus & propte- Sacrum Consilium exercere in gene rea rerum publicarum praecipua ibi rati quaestione, sive articulo definien-Pertractabantur, ut videre est apud Si. do ; quae interpretatio potius est con Aomum lib. a. de Senat. Rom. unde ditarum jam legum , quam novarum non mirum, si & leges ibi aliquando compositio. ordinabantur . Sub Imperatoribus tanta X. Nec velim quemquam existima-Potestas imminuta fuit, cum paul, re : me aliquid detrahere velle delim rerum publicarum ratio uni tan- dignitate , Sc praestantia celeberrimi tum reddi caepisset: sed nihilominus, Senatus : siquidem augetur mygis , sive dum Princeps, oratione habita, dum vera , & solida ejus potestas Praesens erat sve dum expresse. vel proponitur & contra imaginaria re- tacite auctoritatem suam accommoda- jicitur . Imaginariam dico , quia bat, Senatus jus novum constituebat ipsa met exempla , unde Pragmatici
Non semel, aut antiquum abrogando, ostendere conantur , omnes quatuor
aut iam desuetudine abolitum resti. Sacri Consilii Aulas in unum contuendo. Quae omnia diversa omnino gregatas , legem facere posse , nihil sunt in Sacro Consilio; nam prima aliud sunt , quam decisiones genera ejus institutio , ut jam diximus , ad les controversi juris , non autem no appellationes tantum suscipiendas , vi promulgatio , aut abrogatio vete' . examinandasque comparata suit & ris . Quod sane confirmat Regis no . deinde etiam ad cognitiones in pri- stri pragm. ann. I 38. , ubi ira 3--θ judicio ; idque tantum in causis mandat Sac. Consilio , ut quater in Privatorum , & propterea nullae sunt anno congregari debeant Aulae ad ejus partes in publicis rebus; praeser- articulos controversos decidendos, &tim in iis , quae sunt summi Impe- ut relatio fiat ad ipsum Regem pro ii , quibus comprehenditur legum confirmatione decisionis: nihil autem Condendarum potestas . Ni si finga- ibi dicitur de generali facultate legismus , eam specialiter a Principe con- condendae , quae nullius Tribunalis , Cedi , quo casu nova lex censetur ab nullius Magistratus esse potest Nec ipsOmet Principe consecta. Quo sane movemur exemplo Praefecti Praetori referentur illa verba prag. 47. in M. qui dicitur legem facere posse nam cit. rix. Eis decreta , statutaque ab gen ratis haec enunciatio falsa est eotim Sacro Consilio pro lege Orυ, dum nititur I. a. C. de ossit. Praefri oporςeat I Regia rameu se fuerint P.M. Orient. ; ibi enim non agitur