장음표시 사용
181쪽
P A R T. I. L I B. II. C A P. XV. 27ς dixisse , non potest queri de te- histor. b. 11. c. 4- , etsi , ubi misis iniquitare poena est Iegitima . rius opus erat , a vulgi erroribus a γ certa , mutua non item, quae ess horrens , se acerrimum Ostendere v arbitraria. ia luerit veritatis vindicem, hac tamen XIV. Videamus tandem , an v in re strensem turbam sequem , ad rum sit quod supra proposuimus, de- leves recurrit excusationes pro Rege. licta in constitutione Roberti expres- Sed nulla defensione opus est , cumsa Pertinere ad poenam tantum pecu- laudem potius mereatur Robertus , niariam . Primo loco ponitur poena benignitate utens pro temperanda Poe. portationis armorum, quae precul du- na pecuniaria , ubi magis res expo bio pecuniaria tunc erat ex constiti stulabat. Ignorantia juris municipa
Friderici II. intensionis nostrae, ubi, lis labuntur hic Pragmatici, nam no certis personis exceptis, sic statuitur: agitur de poena eius, qui homicidiu
Comes prohibita arma deserens fiuvit commisit, squidem eo casu non ex- qui que uncias auri . Baro cumuor, primeretur tantum clandestinum ho-
ρώη Μiles tres , metensit dunt, micidium , sed generaliter omne ho- Rusticus uuam . Additur postremo r micidium ; nec ulla consona dari pinqui proprer inopiam' statutam poenam test ratio . cur voluerit Rex , clam solvere nequeunν , publicis operibus destinum homicidium , quod procul Gputentur ad tempus. In hac igitur dubio simplici . & praesertim in rixa poena benignitatem 'voluit exercere perpatrato , gravius est , ad compo Robertus , ut inopes minorem solve- stionem reduci potius, quam furtum, rent pinnam , prout aequius Iudicam rapinam , aliaquet ejusdem generisti Visum esset , nec corporali poena crimina sane leviora , de quibus ta- subjicerentur , quod modo notavimus. men nulla ibi fit mentio . Verum Secundo homicissium Haud syinum p res se se habet . Tulerat legem Frinitur. Quod exemplum non Ie em derieus II. . quae est constit. si dom- difficultatem involvit , nam quis sui no iit. de Aomisissi re damno claud. compos unquam affirmaverit . ad ma in hane sententiam: Homicidio cla cunia iam poenam tale crimen per- destino commisso , scilicet , cuj tmere ρα At Doctores nostri statim se- tenoratur reus , post diligens examense expediunt, et emm cum generalia adhibitum , dominus loci , ubi oc ter coiistitutionem accipiant de omnia cisus homo invenitur, si hic sit Chribus criminibus . hanc dubitandi ra- stianuς Ivat Fisco celatum augR tionem nauci aestimant ; imo , licet, stales , sin vero sit Iudaeus , Vel ' Sarnuti Ha , di aliena coaementando racenus , quinquaginta . Haec licet long)ssimis indulge mi interpretationi. videatur aliquo modo iniqua lςx , bus , ut Videre est praecipue in com. tamen cum ea aetate , bello omniamς0 h. Iu/n. de Nigris : tamen ea perturbante, frequentissima essent ho h D ci ς' um quidem , tanquam micidia occulta , aequum visum fuitu ad publicam tranquillitatem nihil se statui, ut locorum domini invigi' attineat , gravissima crimina pecunia larent, ne in possessionibus suis horreo ' Posse aut parum intersit, micidia intervenirent ,& si evenissent, mi amiae nota justissimum Regem imi- ut facinorosos homines aut denunciamri , utP te avaritiae magis, quam ju- rent, aut saltem ejicerent,& summo iutiae addicium. Unde Auctor CHA. verent. Frustra autem tentat antiquus Giosis Disiligod by Corale
182쪽
176 1 COMMENT. DE IURE REGNI NE A P.
Glotilagi aphus in d. consit. exempla tur contra eum , qui vim admisisset, promere ex iure Romano, quo talis contemta prohibitione, & contemtosanreo omnino est incognita, R quas Regis nolni ne vid. constit squis tiri de
citat leges, a proposito sunt alienae . defensis impositis ατ contemtis, T poena Poterit constitutionis Friderici &alia contem uentium in vel de parendo juri , reddi ratio, quia praesumitur aut vel si judici inferiori poena imposita dominus loci, aut Universitas , in si a superiore , pro jure reddendo ,
eujus territorio est admissum homi- nec curavit; vel cum quis delicidium, occultare reum , ut liquido stit ab acculatione sine licentia ante patet ex e. Handestinis 26. CAEVOI. L litem contestatam, vel post. Fortassis Andeg. , ubi generaliter idem statutum voluit hic intelligere Robertus con- confirmatur, & porrigitur ad omni x stit. post citationem , ubi pecuniaria occulta maleficia, licet pecuniaria poena ex ea causa statuitur. poena secundum numerum Civium XV. Ex interpretatione hacteruis statuatur; quod abrogatur ab eodem proposita facile dignoscitur , qu .e fue- Rege. δέ confirmatur const. Frider. rit mens Regis idque statina cui cum- in c. sotuimus sq. Sed rursus Car que , modo sua , non aliena rati Orielus Il. Andegavensis familiarum in utatur, manifestum fiet, ex iplis ver- in Universitatibus numerum ὐuleo bis constitutionis, quae hic apponere
foculariorum, rationem habendam sta- ne pigeat: Exercere volcntes benigne, tuit in c. constitutionem is 8. Hae a u. cum p umt F, H juiras rigore clementem leges , dc poenae ampliuς non tiam, um m Nus compatr conditionibus subsistunt, ob rationem expressam in egenorum prMentium tibI leuore conc prag. I de damin 'elan . Igitur Ro. dimus, quod tu poenit , G de poeuisbertus, ut hac quoque in parte be- portarisuis armorum. , M-cιdmγum
nignitatis, & clementire, quam sbi clandestinorum , de eis etiam, quae per proposuerat in ea constitutione , esse. prae deerssorem tuum , sive per te Unι-eium subditi sentirent . voluit, ut vestatibus, sue perlonis 'gularisve domini locorum, sue Universi. bus hinc hactenus, cτ deinceps insetates pro homicidio, cujus ignoratur positae fuerint, CT contemtae: pauoreus , poenam .pecuniariam solvere praeterea d cnsionum, Cr de parendo deberent ex anterioribus legibus, non juri, Iustitia facienda receptarum, semper solidum prestarent. sed prout tam per prae iccessores tuos, quas ruaequius, meliusque visum fuisset. Ce. pendenti receperis, quam per re, δε- tera , quae in cap. Roberti exprimun- me certa poeua sex su illisa ecta , rur, facilia sunt; agitur enim de pe- sve sex arbitraria rn illis prsim cuniariis poenis, quibus tenentur sive rea, quibus de jure mulctatur desistem Cives specialiter, sive Universitates ab accusatione s- ιι enita ante luem. ob eontemtum mandatum iudicis, vel contestistam, vel pol possis cum comimpositae defensae, o contem aes usui filio Iuditis, vel Aetorum Notario ,
tunc ferebat, ut qui in persona. vel quos habes a Curιo, ubi paupertas , in rebus a Potentiori damnum t me Dis impotentia, 'et alia rationabιιιIret, Principis nomine posset prolibe causa fuaserit, m certa quanistate pe-re : idem etiam licebat Personis pu- euma componere Pro Cumae pro'raeblicis, quod dicebatur in ponere de. parte. Hanc ergo ordιnatronem σαfensam; unde certa poena statueba. Et quamvis superiora verba clare de-
183쪽
m strent , quid tibi voluerit Ro.
herius; nihilominus posteriores ejusdem Principis leges omnem omnino removent occasionem dubitandi. Quae dictio tur Arbitrales Litterae, latae omnes lana suerunt ante annum tercenatesimum vicesimum nonum, ex communi Scriptorum nostrortim calculo. At idem Robertus .. . INJ. cap.
n quis 23 I. Renerali lene prohibuit quascumque compositiones , quoties reus pro fuit excusibus personaliter foret pluetondurn quod aliquo modo temperavit in cap. seq. , ut jam supra explicavimus. igitur, si volumus, Arbitrales Litteras de quibulcumque compositionibus intelligere . aut dicendum est, a priori voluntate eum recessisse , aut pugnantia suis legibiis statuisse . Quod temere affirmandum non est de Principe prudenrissimo . Sed quis crederet, & antiquos , &novos Pragmaticos adeo inconsiderate in re tanti momenti se stestisse, ut. pro certissimi iuris nostri reanta . omnes affirmaverint, a Rege Roberto statutum. quaecumque crimina pecunia redimi polle Z Nec magni interes.set, si h :c error cupidae tantum nostrarum legum juventuti ad perdiscendum attulisset incommodum: Verum ex eo frequentiora facta sunt crimi. . cura adauctaeit, & diligentia ad novas te es sor-rnandas, ut certis snibus includeretur est aenata Judicum licentia, quam hi
sibi competere opinantur ob perversam Doctorum interpretationem . id quaeso opus suisset huius argv. menti varias leges rogare, ut est pragm.1. 2. q. tit. de composition. οcommutation. poenarum P Nonne supervacuum suit ibi prohibere, graviorum criminum poenas pecunia commutari, inconsulto Principe, cuna
satis, superque, & Romanis, & no-
stris legibu . imo naturali ratione ea de re cautum esset y Eodem modo inutilis extitisset prag. 3. 6: d. xit qua occΡrritur callidae mesorum distinctioni inter transactionem , Sccompositionem criminis, si prava no a irrepsisset superioris constitutionis explicatio. Denique non defatigaremur ad nauseam usque distinctionibus, Sclimitationibus Pragmaticorum et nimiot, tarinque variis S inter se disere. pantibu et Tribunalium decisionibus circa compositionum materiam , si verus sensus legum Ruberti eonstitisset. X VI. Uerum praeiudicata Doctorum opinio eousque perrexit , ut & p fleriores leges ad superiuet incommodiam avertendum invalidae factae sint. Docent quidem illi magno consensu, leges nostras de prohibita in quibusdam crimnibus compositione, ad Bainrones non pertinere , Sc utuntur lepida sane ratione . quia , dum his conceditur Iurisdictio, simul concedi
solent quatuor Litterae Arbitrariae . Ne pigeat hic eorum verba transcribere. *aravit. comment. ad ris. M. C. 47. N. 8. I. De tertio , videlices
de poenis fiscalibus , similiter quia
Dinnes Barones habent quatuor Litteras Arbitrarias , quae contiurntur in cap. Requi exercere volentes , tu rituris censura , c. ne tuorum , G c.
ad perυersorum s videtur hic diversa
opinio Caravitae a ceteris D D. , qui post Nigr. in com. Capitulorum Re. eni constiti provisa juris sanctio, ut diximus, arbitralem litteram nominat non c. ad perversiorum ) quarum litterarum vigore possunt pomas componere permutare, ut scribit Asd idiis & e.
Idem Caravit. rix. 272 num. II. Grintio requiritur quod casus, de quo imquillius componitur , sit talis , quoi Galeat Judm super eo componere. M
184쪽
i 8 COMMENT DE IURE REGNI NEAR
icet de jure communi eo im quod . . Secundi vero osciatis Baronum extat justa causa compariendi , possis quia eorum Barones habent in specia Iudex regulariter opex quolibet δε- in priυilegiis concessas quatuor Lixν licto componere, ut dicunt Luci, re ras Arbitrarias, cr quod pus es po-Par. σα tamen in hoe Regno fecus testatem commutandi poenas persona- est . Et di inguitur inier Osfietatis tes , ct quaecumque delicta comm Reqis , re Baronum , primi namque nendi , ae etiam remittendi , ius tales non possunt componere, seu totum , υet in parrem , faτis facto commutare poenas delictorum , pro prius parti Lese , possunt indistincte
urbus mortis naturatis poena , υet omnes ea as , ct casus compo-re εmutilationis membri infligenda υenia oe poenas. quascumque personatis iuret . sed quando ex aliquibus eausis pecuniarias , vel alias commutare , id eis videretur agendum , tenentur ut omnibut est fatis notum' .. - . Haec prius Illustrisf. Proregem Regni, cr eadem confirmat Petra coni. ad rit. ejus Collaterale Consilium consulere; a 3. n. Is 8. : Item asius ejusdem
a quibus obtinent postmodum licen, iurisdictionis i Baronum ectus ,riam per Litteras eorum manibus fir- nimirum erit in hoc nostro regno, ut motas quod inquisitum condemnent poenas commutare , compositiones f σου omigandum , vel componant, ut cere queant, virtute clausulae anou, dicitur in Reg. pretia 2. Caroli R. consuetae tu privilegiis illius. nempe p. incipiente , Ο ne speresa in liri cum qnamor Litteris Arbitrariis , de compos, quam nνper confirmamir quarum prior hunc retinet facDDatem, in fuis novist pragmaticis sitastris scilicet commutandi poeunm corpora- Dux de astata hujus Regnὴ Prorex lon in pecuniaria- cap. Rriis Ro-iu reformationibus M. C. sub tit. de berri in I. exemere Uuentes- ... Di o . Magisi. Iustin pret 1 r. . Et cimus itaque, Baroneis habentem tu nye d. pror statutum etiam fuerat suo privilegio, clauistam cum quatuor per Regem Ferdinandum Primum pest Litteris inbitrariir , retinere faculatiam ordinationem , quae ibidem ratem, componendi subditor in suo rer- etiam reumata , re noviter impres νitorio. er Saronia detinquentes σαfa est , o incipis et item quia ; per Novissime pertinent eodem , quaequor trW- corrgitur c. Regni ne quis. scribit Riccius pram eiυ. p. I. rit 1-vbν frictius ordonabatur , quod ubi cap. ra. q. Ιχ. n. 6. Officiales vero quis venirer personaliter plectendus Baronatis possunt in omnibus delictis, non posset inquisitus ad compositionem praeter aliquos expresse exceptuatos admirri 2 scura uiam in Francia ori componere . oe transigere , quia i .inavit , o magis stricte Cariaus dista orinatione nou comprehenduπ-s intus Francorum Reae, quod Iudῶ tur , er suscit quod Baro consulaces Regni is quibuscumque delictis iur. Delicta exprese exceptuar ut, nominem reciperem ad tompositionem, sodomia , blasphemia Dei, vel Beo-
ουν r fera Gulielm. Bened. Ge. . . . . tae Virginis ... - Ideo ira Rc Iar
Rotio dictarum. Pragmaticarum , re giores habent habenas Curiae Baronao inationum est , ut dicit Guli et Ies , ex qua/Moν Litteris Arbisrariit ibidem , quia in delictis non deliquis Baroni concess DUAE , sed perfora , quae puniri de. XV l . Haec sane , & si quae sunt ις , με purna suos teneat auctores . ejusdem gentris commenta , & opi
185쪽
niones Doctorum, nedum stomachum, sed indignationem movebunt sanae mentis hominibus; & praesertim dum serio cogitabunt , doctrinis istis , Rauctoritatibus controversias dijudicari,& crimina puniri . Sed concedamus, Constitutiones Roberti, sive Litteras Arbitrarias facultatem componendi dedisse in quibuscumque delictis , Nonne posteriores pragmaticae , de quibus iupra , tantam licentiam refrenarum , permittendo tantum Compositionem . ubi poena remoris assi-ε ιυa sc loquuntur in Foro non venit imponenda λ Quae si generales sunt , & pro bono publico statutae ,
cur quaeso Baronales Iudices comprehendere ron debent Τ Verba sane Regis Ferdinandi Primi relata in pro . 9. de osse. Magist. Iussir. , & quae alibi adduximus, se se habent: Sta-σuimus , ordinamus , er maudamus,
quod Regens , re Iudi ex M. C. V,
nei Civitatum , re Terrarum , t alii Oinciales dicti Regni, eviresco que gradus, seu auctoritar et fuerint, nee posnt componere delicta , nee
corporales poenas in pecuniarias comis murare , ubi veniret imponenda paena mortis naturaIit , vel mutilarionis membri Oe. Igitur cvr excip*untur Barones 3 Ait hic vulgus D ctorum: Non possunt Reges praejudicare Baronum privilestiis. qtne ipsmet concesserunt cum jurisdictione laudi. At quaenam sunt ista privilegia pQuatuor Litterae Arbitrates . Igitur, cum illae Litterae Regiis Magistrati-hus directae olim fuerunt, 'pos modum ad Barones translatae . debebunt hi utique eadem ratione illis uti , ac solent Regii Magistratus . ne Diu iuris tributum videatur inferiori , quam superiori iudici, in eodem genere jurisdictionis . Nec movemur
B. II. C A P. 'xR I ν constitutione Carest Quinti, quae estrag. 1. de composita , ubi dum pro-ibentur, in eost furto Principe, compositiones in gravioribus delictis . nominantur Capitanei Terrarum demani alium ; squidem , dum Praevaluit iam praejudicata opinio circa Li t-teras Arbitrales concessas Baronibus, noluit Imperator sua lege quidquam ea de re definire. Ceterum, quae sue tit illius mens pro bono publico .& pro iurisdictione Baronum justis finibus terminanda , satis superque demonstrant verba pret. 6 de Baro
m eorum Uriales debeant malefactores , ct delinquentes debitis poenis punire , aut puniendos mandare ; σii qui potestatem virtute fureum privileetorium habent eo ouendi , permutandi . aut remittendi paeuas , ea potestate inliter urantur , ne uos en eorum abusu pro justitia aliter providere cogamur. Quae eadem Verba rς-
petita leguntur in pragmatica Regis
nostri edit. an. II 4. 7 , II. Novemba, Nam ex capit. I. g. . o T. pragm
edit. an. i 7 8. die XV. menses Iun. Cum videretur utiquatenus restricta Baronalis iurisdicti0. placuit clementi ssimo Principi ea capitula abrogare,& jus antiquum restituere dum m do publica securitas in tuto sit . Quod sane non poterit unquam e e nire . nisi crimina graviora, praese tim homicidia , severissimis poenis vindicentur ; nec compositiones admittantur . nisi in casibus permissis a legibus Remi , de quibus lupra . XVIII. Haec eadem prorsus obtinere debent, ubi agitur de abolitione criminis. sve de gratia Deienda pro crimine commisso. Solent Baronum nonnulli ex Vi suorum privilegiorum, tale jus sibi asserere. Verum commuis nis est Doctorum sententia apud de T 1 Fran-
186쪽
rere gratiam , dum non habent has pliarum p & concludamus: Barones, Litteras Arbitrarias, sed merum, Cr ubi talis facultas specialiter eis a mixtum imperium 8 GuaΣκinus . Rege concessa est, posse abolitionem respondo, posse ex consuetudine , tr concedere in iis tantummodo delictis, quia sunt majores Praefecto Praetorio, in quibus, iure publico Regni com- Genuensis m. Ο jocosum caput i Sed positio, Sc transactio permittitur; in haec mittamus , tanquam aegrorum ceteris prohiberi; unde rei legitimis Insomnia, nam stultus labor est ine- poenis erunt assiciendi.
Explicantur Leges, quae onus injungunt temporariis Iudicibus de ratione reddenda finito tempore administrationis: Vulgo de S)ndicatu Uriatium. CUM hactenus disputaverimus de occurrunt. At Romani, ut utar interioribus Magistratibus . & eleeantissimis Sallustii verbis in bes. Judicibus , uφpote ex sua institutim eatit. laudis avidi, pecuniae liberalesne antiquioribus in Regno; ratio ora erant , gloriam ingentem , divitias dinas expostulare videtur, ut ad ma- honestas volebant & propterea nullo es acccdamus , sive ad leges, ex- lis opus erat sanctionibus ad avari plicandas de maioribus Magistrati. tiam refrenandam, quae Mirum quan bus, qui in hac Civitate constituti tum mortalium animos fatigat. Adiunt, oc s. prema Tribunalia Reani hoc, ambitio, & gratia facillime r.
cum pUnunt. Verum ne hic librr ii, moventur , ubi pro bono Publico , itum modum excedat . in seqtientem & oro laude certat ir . Sed verso Pan commUdiu S eam tractationem seo, lat m Civitatis statu , cum vix alinendam duXimus. Tantum in hoc quid superesset prisci, & integri m poliremo capite agetur de ratione , rix, Magistratuum vitia coerceban- quam tenentur reddere inferiores tur per publicas accusationes , qui Judices, qui omnes sunt temptirales bus illi subire tenebantur vel Popu-Πnito demum ossicio; nam supremi, li Senatus iudicia , circa ea, quae qui iunt Perpetui, si ve potius ad n u. praυe Eesserant in Magistratu. De- tum Frincly s creati , ab eo onere mum variae, & certae leges latae fudiunt exemti. Quod an publice em runt, ut Iuliae de preMIM , de sim Peulae mox dicetur. D s . repetundamum de Uno VAE, Gι Uum Prima aetate Romana Res. residuis , Se dia , qua quaerobatur Pudi ea non minus armis . quam de iis , qui Consules , Praeto 4 , probitate morum coaluit, eis impe- Dictatores , Magistri equitum , flutria Magistratuum annua essent , alio in Magistratu , pecuniam abnuitae tamen speciales leges rostatae aliquo privato abstulissent , coegis Iu ere, unde illi adigerentur ad ratio. sent . a vertissent, vid. Sigono de Iη'nem reddendam sui muneris. Nam die. Ab. a. e. et . Praeter has leges sugς Vitiis , & morum corruptelae tenebantur etiam Iudices vel e m 'leficios
187쪽
leficio, vel quasi, prout male judi. pri vatis rebus suis administrandis , Iecassent ex dolo 4 vel culpa, vid. Manipularii, quos idem Gothostedus I. Instit. de obligam quae quas ex interpretatur , viles , & gregarios desilio nasci ibique Interpp. milites: fortassis qui praesto erant Ill. Sed magis , magisque sub Magistratibus , ad eorum jussa exe- Imperatoribus gliscente Magistratuum, quenda . Poena autem proposta fuit eorumque domesticorum avaritia , in cit. l. 3. quae eadem est ac I. I. variis legibus ejusmodi malo occum C. ad teg. Iul. repet. ut σestitutiosum est, prout legitur in Cod. Theod. injuste ablatorum fieret in quatruplum. Iustin. sub tit. ad legem yutiam IV. Tempus autem satu tum quo- repetundarum , alibique. Qui in que fuit , intra quod permanere de- Provincias mittebantur Magistratus , herent in Provinciis Magistratus . di ossiciales , usus erat , ut finito Iusserat antea Honorius in p. , ut tempore rationes redderent admini, Consiliarii Judicum , 3c Cancellarii, strationis coram iis , qui in idem lique qui Domesticorum fungeban
munus succedebant. Verum cum non- tur munere, post depositam admini
nulli , ut tale iudicium subterfuge- strationem per quinquaginta dies inrent , statim Provincias deserebant, Provinciis residere deberent , t. 3. ideo constitutum non semel fuit , C. de Messorib. cI' Domesticis , ct
ut ad eas remearent , ibique consi. Cancell. fud. Eum sequutus Teouo isterent , usque dum Provincialium sus iunior ampliavit tempus utque querelis satisfieret , praestando quid. ad triennium t. MD. C. T. cod. tinquid per injuriam ablatum esset. At Ualentinianus in novell. 23. Quod summa ratione provisum fuit; quae constitutio legitur inter Novel-nam , ut notat docti sis: Gothosted. lax Theodosii ) Africae Judicibus ,
in L 3. C. T. ad Iegem Iul. repe- administratione perfunctis, ante exa rund. , inutives erant ceterae repetun. Aos tres menses . discedendi de Pso darum pinnae, quamlibet graves, ni- vincia licentiam denegavit 3 ea ratio si singulis suum repetentibus redda. ne: ut coram postis bene a Lr reitur. Huc pertinent Iuvenalis verba, fruantur Iaudibus ; aut certe , s d, satyr. I. de repetundarum damnato. Vehi innis alicujus docebuntur conscii , . - . . . . . er hic damnatus discessus ceI ritate se non subtrabanx. inani Demum Imperator Zeno gener/lem
Iudicio quid enim satais ino. legem ea de re sancivit, quae a I ri mia nummis 3 3 boniano collocata est in Codice sub
Exul ab octaυa Marius bibit , titulo: in omnes Iudices tam ci Lo fruitur Dis let, quam militares , post admin iratis; at tu victrix Proυincia sentionem depositam , quinq*Vivxophras. dies in Cimitatibus , Net certis locis Non solum autem Magistratus , pejmaneant. Ejus constitutionis sen & Iudices de sua administratione tentia talis est: Persiancti administra rationem reddere tenebamur, sed tione Iudices in Provinciis, postqv m& de iis , quae ipsorum Domesti- Successores acceperunt , si sue intci gesserant , & Ministri , hoc clisVissimi s in Imperio orientali his ςst , quas sibi elegerant personas pro titulis decorabantur, &distinguebantur Diuilige
188쪽
P A R T. I. L I B. II. C A P. XVI.
tur inter se Senatores . Magistratus, Iudices , vid. Cui ac. n I. r. C. de Dignitatib. lib. m. , re Gothos. iv Nnt. Dignis. in Metropoli, Pr,
vinciae , quam administraverunt; sin autem . Spectabilas , in maioribuς, po tioribusque Civitatibus administratae D aece sis. , dies quinquaginta permaneant , in publico faciant sui co-Plam,. ut volenti cuicumque si cum eis civiliter, aud criminaliter agendi potestas , de furtis. de Mationibus. , concussionibus; & in unive sum de omni eo , quod male aut injuriose gestum apparebit . Interim autem jubet Zeno , ut Iudices per juratoriam cautionem promittant, se in judicio permansuros usque ad terminum liti . Quod si anteae discesserint , retrahendi eos cuilibet ex Prinvincialibuς facultas datur a Iustin. in
Novel. 8. necessitatem , unde d
sumta est auth. si υero quae legi tui ita Cod. post constitutionem Zenonis , vidia & novet. ος. Tale quidem judicium , ut patet ex lege Zmnonis , coram Successore perficiendum erat; nam jubet ImperatoP ,
quinquaginta librarum auri mulcta puniendum Successorem , qui norrcuravit Iudicem sugientem ret nere, aut saltem ea de re relationem sacer: U. Sed veniamum ad Leees Regni. Ius Romanum , 8c praesertim Zeno'nis legem confirmare, placuit Fride, dicta Ilia in constit. vesumus , tu circa spatium temporix , nempe dies
quinquaginta , in quibus peragendum erit judicium, tum circa judicem competentem , qui designatur Successor in o mei ci . Speciale autem mr , quod addit , ubi accusatores enciunt , inquisitionem , omni adhibita diligentia , faciendum esse adversus. Iudices : nam publice intereri , eorum criminae puniri , licet
privatorum querelae absa , 8c damni reparari ones , vel non 'etaritur , vel nullae sint - Additur pnaeterea , lententi ura condemnationis ae Pri .:cipe
expectandam esse . Quod ostendunt illa verba : Si per inquisitio em o cium, mes delationes aliquorum , --eialix inυentus fuerit culpab ιtis , auo Ioms et praeter dumeta , qΗ τ per σ-fum nobis . aut subditis integre v&Amres resarciri , tra Ausonis Gadipaeuais, quetis nutra Ourentii dicto
umit . fustinebit . Sed hoc posterior aetas immutavit , nam in praesenti iudicio qui solent Iudices eligi, tum privatis , tum publico , satis sententia sua faciunt. Legem Friderici Carolus a I. Andegavensis , dum erat Vicarius Regni , firmavit in cap. item statuimus, quod tam JUmaraam. 332. Tantum restrinxit ludicii
tempus ad dies quadraginta, quo jurdi hodie utimur . . Exprimitur autem in eodem rapit. , pN rata temporis iudicium perdurare , quot/es mιnus
xerint et foc est minuet anno , quod est spatium ordinarium temporalium Iudicum , ut alibi diximus . Et quam . vis ultra illud tempus perduret quis
in ossicio ς tamen usuς probavit Caravi in sententiam in rit. 295. circ.My.
scilicet , nunquam prorogarI dies quadraginta . Sed contra sentit Ro-Vit. in pram x. de ond. .c. SPeciale autem est in Praesidibus, μAuditoribuq Proυinciarum ex prs. 3. de osc. Iustin. , ut , secundum lus Romanum , quinquaginta diev pern-stere teneantur in iudicio Syndicatus . Quod usu non servatur . C vetur in pro m. q. eod. tin, ne i in pus jure praefinitum . sive gratia , si veodio , per Syndicatores abbrevietur, vel 'amplietur prout ollisi fieri, erat solitum , via caravit. loci cit. . Sic
189쪽
r 84 COMMENT. DE IURE REGNI NEAR
autem illi dies quadraginta diuidun. t ultor, sive Iurisperitus adhibeatur detur in eadem pragm. , ut primis vi- locis conficinis , ubi ondici Lus Re ginti iacultas sit cuicumque accusa. ν tuV : cui de Italario eo etente pertiones instituere , reliquis uero per- Uuiυersitatem provid arur re προficiantur quae ad actus judiciarios per- rando tamen in fine ab Octiciali , si
tinent , S demum ad sententiam fe- eoudem uatus fuerit oec. Hoc autem rendam sive condemnationis, sue absolutionis . Quam dierum divisio aem& temporibus Matthaei de Alflictiso,tinuisse , manifestum est ex ejus m. ad d. covisi volumus v. 3. Fortassis fuit usu sori introducta ; ut omnia perdigerentur ordine , ac methodo ,
di ut judicium ad iaciliorem exitum perduci posset. VI. Clariorem sermani , n magis expeditam circa iudicium Syndicat iis induxit Rex Ferdinandus Primus Aragonensis in prag. I. cit. lit., nam
voluit , cuiuscunque generis Iudices, deposito ossicio , dare debere syndicatum s Syndicus est de sensor , sive actor Uni vel sitatis per quem sedi
cet , tanquam Republica , quod communiter agi , fierique oporteat , agatur , fiat , ut est in l. I. h. qui bus autem D, quod cuis . universn m. , cum autem ille soleat dilige n. ti cura examinare quae ad publicum pertinent , inde invaluit vox syndicare , translata ad eos , qui tanquam inquisitores , gesta iudicum in
ossitio examinant , vid. rit. 29s. ,&wndicatum subire , sive dare , est causalia dicere , & causis faciendae obnoxium esse in publice reddendo rationem administrationis , re Indendo de quibusitimque querelis contrae propositis civiliter , vel syimium liter ; de commissis in eorum incisS c. Statuit autem Ferdinandus , ut tale judicium non amplius agitetur coram Successoribus in Ossicio , sed coram electis viris ab ipsismet Uni. versitatibus'. Statuis praeterea . ut
judietariis actibus demum finitis , Con
sapienter cautum est, ne iudicare debeant ii , qui sunt de eadem Universitate , eum 3c res ipsa , & experientia sitis demonstret , quam facillime vindictae , atque odio occa oscines pateant adversus eos , qui in potestate sunt ; nam in jure dicendo, in criminibus puniendis , i m pol Iibile pene est , ut in Judieantium sententiis omnes adquiescant . Hinc a doctis viris non semel monemur , Iudices fvndicatus , levioribus culpisti negligentiis omissis , de iis tantum innuirere debere , quae ex animo . R dolo procedunt', praesertim ubi per sord N iudicatum , vel non judicatum adpareat. Et propterea aemovendas erunt a iudicio syndieaturi frivolat , R nullius momenti accusationes . quas nonnulli instituere solent , vexandi potius animo , quam iniuriae , aut damni reparandi . Tenebantur cui dem jure Romano ex
quasi maleficio Iudices , ubi per imperitiam . vel imprudentiam m leiudicassent ; nulla autem poena legibus , ea de re statuta suit ; sed totum negotium com Mittebatur iis , qui in ea causa judicabant , icilicet aestimando , ex bono , & aequo, quid negotii ipsus natura expostularet , vid. I. Iuli. de obligat. quae quasi
eu del. σ I. uis. D. de extraoia. ω-gnit. Uerum moribus ubique receptum esse notat Uinni vh in com..ad cit. Iudicem non teneri ex sententia , sine dolo malo , tantum per imperitiam , prolata ; nam iniquitati sententiae occurrendum est remedio appeὲlationis . Et sibi imputare debent
190쪽
litigantes , qui cum potuissent dam-
Dum reparare , Superiores adeundo , maluerunt sententiae parere ; Se demum instituere judicium syndicatus.
Huc pertinet regula relata a Rovit. in Com. ad cit. pra . I. n. 39. in die ex communi consuetudine Iudice
baracteria aliis extorsonibus . Et nescio quid sibi velit Antonius Police de piaeem. Rem Aud. xit. 8.c. 4. , dum sese opponens su periori regulae . scribit : Coutraria tamen opinio est verior , quod hodie Mirιalet debent syndicari , nedum de furtis , baratterin , illi iti extorsonibus , conit sonibi ς ; sed de ne- Aligentia , retoresata , male ad.
ministrata juilitia, ac de i-jussis
iniqua sentetalia oec. Nam , cum dicitur , Osticialem teneri de dolo , haec omnia includuntur ; summa enim negligentia , sive latissima culpa , dolo proxima est , dolo compa-Fatur l. I. I. D. s mens falcmoLdix. , dclo continetur . inquit Ulpianus in i. quasitum 8.ε. eum quoque D. de precar. Et quis unquam sanus dubitavit , retardatam, Sc male administratam justitiam , ad dolum pertinere . Vt I. Ob eandem rationem , usu forensi quaedam remedia inducta sunt, ne Syndicatorum iniquitati . succumbant Syndicandi ; veluti , dum illorum fieri debet electio . ut quidam possint tanquam suspecti recusari. Et, si adeo graves inimicitiae , aut odii ,
praesertim cum potentioribus , appareant causae extitisse , poterunt etiam
Syndicandi Principem adire , ab e que petere . ut in Regiis Tribunali hus judicium syndicatus instituatur ,& perficiatur . Quo casu usus obtinet , ut vel Magnete Curiae, vel Regiis Audientiis tale negotium com-
mittatur . Et dum constitit de veri. tate supplicationis ad Principem , accusationes ut recipiantur in loco officii , decernitur . Uerum causae Coognitio , & condemnatio perficitur in iisdem Regiis Tribunalibus. VIII. Quamvis in cit. pra . I. de quibuscumque judicibus sermo sit . dum ab Universitatibuet eligendi sunt Syndicatores : tamen in cin prog. 3. de osse. Iuliit. statuitur , a Principe
deputandoς esse Commissarios , coram quibus Praesides , Auditoresque Provinciarum dare debeant syndicatiun . Uerum id abrogatum fuit ex prQ. o. 43. de os . hae, in qua j, betur, ab Universitate eligendos Syndicatores , ubi talis usus persistit: si appellatio interponenda erit a decreto interloquutorio , id fieri poterit in Tribunali Audientiae : sin autem a sententia definitiva, ad Magnam Curiam provocandum erit o ne Syndicanduet essectum fortassis sentiat odii, Sc simultatis , quod intvr Collegas evenire solere , Sc experieulia docet,& ipsa met pragmatica animadvertit in . At ubi consuetudo fert , ut in ipsisAudientiis instituatur judicium syndicatus , qui Successi,r destinatus erit ad munus vacans suscipiendum , Judex efficitur legitimus sui Praedecessoris . In hac autem Civitate ex privilegio quondam concesso a Regibus Aragonensibus , Sc confirmato a Carolo U. in prag. 2. de synd. of . , tam Regentis . quam Iudicum Magnae Curiae syndicatus judicium insti. tuitur , atque perficitur coram Ele. Et is ejusdem Civitatis , absque intemventu Regii alicujus Ministri , prout
olim observabatur . Additur autem iri. eat prag. , dummodo non abutantur privilegio. Quo fit , ut omnia legitime , atque ordine suo peragi debeant . secus ad Principcm , A a quin