장음표시 사용
61쪽
quae passim Medici de cisissima bilis corruptione jactitant. Si tamdem putrescit, vis ejus seprica dc foetor insignis est, & odor putridoovo similis. - Si in vase clause corrumpitur, revera periodum ala linam monstrat, de alcas volatile se apponit.
Bilis eum aqua frigida perseela jungitur. & eam aqua ebulliente sine coagulo potest misceta - Sympo violarum admixta colorem e viridem producit, praesertim si bilis magis navescit, quod vero soli missioni horum colorum adscribi debet, interim vicesinam bilis
naturam non monstrat. - Cum spiritu vini coli quidem, turbatur tamen & sensim flocculos emittit, manifesto indicio, perfecte inter se non concor rari - Cum lixiviis alcalicis, absque ullo effervescet, tiae & praecipitat onis signo, tranquille miscetur, si ambo multa aqua diluta fuerint; cum scalia nimis concentrata, ut oleum tamari per δε- ιiq. Guqtior nitri si bilem non penetrent, sed in superstae sua vitant, ubi se attingunt lactescentia oritur ει socculi hinc inde apparent. - Quam vero amica sunt tali omnia alcasina L tam inimica ebdem acida esse deprehenduntur; haec quippe eam Protinus turbant, ejusque crata, licet lenissima snt, destruunt; ne vinum quidem sibi admisceri sinit, quin statim turbulenta evadat - inea bilis ex
Bilis recens leni cesori exposita multam aquam evaporat, sensimque spishscit; quod remanet siccum & fragile est, coloris ex nigro navi. Dporis intense amari. Calore ductile fit dc siqnescit, in igne prompte inflammatur; in aqua periecte solubila manet, dc cum ea sitis dilutum pristinam lare bilem regenerat. - Sub ucstillatione diverula Diuili od by Corale
62쪽
ia e bile eliciuntur. - Bilis recentissimae unc. m. in sumo ligneo leni igni expositae, primo die dederunt unc. iij, cum iij I drachma limpidi inodori phlegmatis. - Secundo die stillarunt unc. iij. & drachm. i. --. Tertio die unc. iv. & drach. q. priori similis. - Quod quarto die prodiit phlegma unc. v. & drach. vij. odorem moschi ex. talabat. -- uinto die ejusdem liquoris drachm. viij β stillarunt, magis adhuc eundem Odorem spargentis. Nil sero amplius moderato hoc igne, quem sumulus ligneus ministrabat expelli poterat. - M jori dein calori expositum inter arenas residuum stillavit Spiritum& oleum, quibus salis quaedam copia haerebat admixta. Horum pondus
erat unc. r. - Remansit euris & oleum tittimum piceum, quod ob laniorem nequit transpelli, pondere drach. iij. PNegma propemodum mera aqua est, salem non continet, cum acidis non esservescit; at singularem odorem ab oleo attenuato acquirere videtur, quod alias longe majori copia sub destillatione deberet Prodire, cum certum sit oleum bili sat magna copia inesse. Carbo in aere sensim amescit, Morescit instar dae, & pondus ejus aliquantulum augetur: intra aliquot septimanas ψ drachm. attraxit, ustus & elixatus praebet duplicem salem, & terram , fatim neπροωmmunem dc astali fixum. In terra quaedam particulae martiales
sola vero destillatio ad naturam bilis recte explorandam non lassicit; de bile enim valet, quod de homine dici solet: noscitur ex socio, qui non Ounositur ex se. Praestit ergo cum reagentibus examen conti- uuare , & inprimis cum acidis, quae bilem, ut Paulo ante dixi, acura' H a cus
63쪽
tius dividunt, ejusque ingenium plenius manifestant. - Dixeram modo bilis crasin ab omnibus acie s turbari & destrui, addo nune acida fossilia hoc plenissime praestare. Si enim aqua fortis, aut ae dum vitrioli, aut Spirit. Stais in bilem recentissimam ea moderatione instillantur, ut si rationis quasi punctum observari possit, cum admiratione videmus insignem sortissimi acidi copiam a bile ita involvi deperdomari, ut nullis indiciis semet amplius prodati Haec facultas absorbendi acidum tanta est,ut in uno experimento, quod CL HAMNIus coram nobis instituit, viderim, ab unc. xxx β. bilis bubulae suisse tres integras vulgaris aqua fortis uncias penitus invola tas, & in alio experimento, apud eundem, ab unc. x. bilis bubulae absorptas Mail. xxij 3 Mei ustrioli reas. quadruplo aquae destit. d, luti. - Ex quibus experimentis diligentius reputatis sequitur:
singulas bilis bubulae uncias absorpsisse & involvisse, in primo tentamine, duor aquae fortis scrupulos, in altero femi drach. olei iniries
- Interea bilis, dum acorem obvolvit ipsa insignes mutationes pat, tur. Equidem, s recens est, nulla effervescentiae signa praebet, sed protinus turbulenta fit, pelluciditatem amittit, floccis & nubeculis varie coloratis opacatur; deinde si satis acidi acceperit, in loco tramquillo atque tepido aliquamdiu stans, demittit paulatim materiem ab acido separatam versus landum utas, ut siquor supernatans pelluc, ditatem rccuperet, sed pigmento suo Privatus & fere excolor. - Materies ad iandum sidens duplex deprehenditur. Una ex albidis grumulis constans, superiorem locum occupat, liquido
parum gra, or, ideoque levi vasis concussu per illud denuo se dis
64쪽
fundens ; altera unguinosa & vere balsamica, priori gravior, fila trahens, sicut Therebinthina, & brevi in aere tam in resinam au viridem, interdum & suscam densatur. -- Hujus axungiae ea in bile est proportio, ut ex singulis unciis paulo plus, quam drachma s mis acquiratur. Et notatu dignum est, idem ejus pondus esse deprehendi, sive acidum vitaiolicum, sive aqua sortis ad faciendam separa nem fuerit adhibita. Cum enim in experimentis modo memoratis ex unc. omnia. bilis, pes aquam Bri: excussae sint drachm. xxi. balsami, & ex unctis x. bilis, per acidum vitrioli erachm. v. grana xxxv. sacta computatione patet, quamlibet bilis unciam in priori ventamine dedisse grana 33 I, in posteriori gr. 33I. -- Liquor post hane praecipitationem a bile residuus, si saturatio acurate facta est, nullas praedominantis acoris notas offert, sed, lege artis, ad lenem cularem evaporatus saga quaedam media praebet, & primo quidem semper aliquid salis communis, quocunque etiam acido ad separationemotamur; deinde verum nitrum quadrangulare si, aquam sori: adhibum rimus; salam vero mirabilem, si acido vitriolico usi simus. -- Unde consequitur. duas silium species existere, nempe clinare, quo ouotidie cum cibis vescimur, & escae faum minerale. Scio equidem, praeter haec duo salia, alias adhuc speclas, imprimisque salem Dectare lactis similem, a nonnullis Chemicis in bile visas atque notatas esse . &vidimus ipsi Liquid vehit selenitici aut aluminosi. Sed cum hoc nomdem satis exploratum sit, prioribus, utpote certis & constantibus, imbretens , nihil ultra assimo. . Patet ergo ex his omnibus, bilem, interventu acidi, in tres partes s
65쪽
cedere, easque sigillatim Exhibere, I Magnam copiam laticis aquosi, suem marinum & Moli fossile continenci, qui ferum bilis a pellari meretur, hoc vero igne non coagulatur, ut serum sanguinis; eram ab eo bene distingui debet; cum sero lassis potius convenit, vitamen sermentescendi destitutum videtur. aQ. Partem caseosam, quam a lymphatica sanguinis parte, eaque coagulabili, recipit Hare itaque ab acido nunc coacta omnem aquam resbuit: sub destilistione in corneam materiem mutatur. s'. Partem halia o- oleo sam aut unguinosam. In luc magna vis absorbendi acidum residetio cosum enim generaliter acida obvolvit: sic ascohia tanquam oleum subtilissimum acida etiam dulciscat, &'gen auo sulphuris laus Lepe. 9ue hane obvolutionem declarat; idem unguinosum in bile facit, quae sane longe plus acidi domat, quam sal Masinum, quod continet, a,
sorbere potest ; Certe aliquot unciae silis medii produci deberent, si scali scitum in bile praesens acido absorbendo par esset. His jam in summam collectis bilem definire sic licebit, ut dicamus esse liquorem salivalam, cui interventu scali fixi mineralis, oleosum quoddam & amarum baltanum, atque aliquid etiam seri coagulabilis,
bilis ergo est sapo 3 - . Si sapo ex oleo & alesino sile mlistus dicitur, bilis quoque seponem constituit, & plurimi corporis nostri liquores, Ice sensu, sepones dici metentur, cum coli & oleumsbi juncta habeant: Sed bilis praecipua virtute saponis, Oleum nempe
sincerum cum aqua miscendi, destituta est. cum muIta corpora oleo
di alcati cunnua banc vim exseram. Si autem sapo abstergens dici-
66쪽
tur, aut corpus ejusmodi, quod cum multis rebus aquosis de oleosis aff-nitate junctiun est, tunc hilis omnino sim nominanda; nam omni ere generis maculas ex telis attrahit & resorbet. - Sed aliquid subtilius hoc loco occurriti Scilicet physiologi , ex speciosa quadam theoria, tiblem in digestione ciborum vim saponis exserere statuerunt, olea cum aquosis miscendo, ut sic ex diversissimarum rerum concorporatione fiat mulsum. At mulsa ficile absque sapone parantur, nec bilis sincerum oleum recipit, nisi latissimam in superficiem sorte dissusumst. Nee adeo in oeconomia animali, intimam olei cum aqua mixtionem observamus, quin ex adverso natura potius vires oleum extri- eandi possideat. Clarum hujus rei exemplum praebent vaccae, sola gramine vescentes, quarum organa & succi eam habent facultatem, ut oleum ex gramine, in quo naturaliter nequaquam evolutum est, separent, ejusque brevi tempore ingentem copiam colliganta Quis autem unquam e solo gramine oleum sincerum exprimere ada,
sus est pBilis recens hactenm vim sementi exserit, ut materiae ad sermemtationem idoneae, per additionem bilis, Ionge promtius motum intest, num concipiant, quam si solae mansissenti Uerum in hoe opere bilis non tantum agit, sed etiam patitur, & ipsa destruitur; nam pars ejus caseosa brevi landum petit, deinde etiam, sisermentatio prucedit, pigmentum sensim sequitur. Haec pulcre cernuntur in saccharo aqua modica soluto & bile imperti Talia aqua saccharata ab admixta bbla in motum deducta, per annum, sine mucore, se conservat, dum sola ac tacera citissitae mucesciti Unde vis anuistica iterum cognose,
67쪽
tar. - Interim bilis dividit humores lentos, ita ut aqua saceliam Imviscata, cui h lis admixta fuit, facilius per chartae bibulae poros transeat, quam sola pari aempore servata, & spontaneam tantum mutationem pasta. - Neque tamen ex his recte colligitur, in bile esse plenam sermenti vim, nedum digestionem inum torum esse veram sermoninationem. Experimenta cum saccham, aqua & bile facta potius eontrarium docent, nempe post explicationem aeris fixi, seu gas, inhiberi abile progessumsermentationis, & anteverti corruptionem, quae sub continuo motu intestino lacile nasceretur. Impedit sane bilis, quominus in liquore saccharato spiritus ardens, aut aperium acidum evolvatur, quod destillatio docet, quae phlegma non lassammabile, sed tamen grato, aromatico, amariuscula sapore praeditum, exhibet. - Non ergo absolvitur, sed temperatur sementatio. Bilis motum intestinum properat, partium juvat dissolutionem, sed cavet simul, ne Utra quam par est producatur; hoc maxime in culina animali sub digestione ciborum necessarium erat.
Bilis itaque duas habet facultates admodum mirabiles, quae sibi
quodammodo contrariae videntur. Prima est, ut motum intestinum rebus ad sementationem idoneis citius imprimat, quam per se, sub iisdem conditionibus, concipere solent; altera est, ut tament, tionem moderetur, nec ultra primum stadium procedem sinat, dum acorem, qui sub ea evolvitur, identidem absorbet; cujus absorbendincultatis exempla paulo ante exhibui. -- Est ergo bilis quoddam quasi condimentum, quo chymus animatur, & contra corruptionem mucidam, acidam & septicam defenditur. Haec enim corruptionis
68쪽
nera necessario contingerent in ossicina animali, velut extra corpus solent, nisi natura cavisset. Sed bilis est succus compostus, ideoque
dum acorem in chymo explicari solitum ab rbet, ipsa simul dissolubtur ac destruitur; secedit nempe pars oleosa & caseosa, acido con densatae, serum ejus solum cum chylo vascula lactea ingreditur. &ad sanguinem pervenit, ceterae partes cum tacibus mixtae foras ej ciuntur. Pars balsamica; stu unguinoia stercori colorem tribuit, docum hoc per anum eliminatur, sed anaequam excernitur, in longo intestinorum tractu insignem utilitatcm praestat; primo enim intestina leniter aemulans adl sacriorem motum assidue invitat peeinde progres sim corniptionis praevertit, impeditque, ne vera putredo in excrin
mentis, secundum naturam fieri queata i . c l- Cl. H AH NHis probabili admodum ratione quaestionem physi Iogicam, quae hactenus obscura manserat, solvit: eur, stilicet, ehis Ψn vases lacteis aestu F blandus sit, nee quidquam δε bilis coloreae sapore exhibeas p Bilis non est humor excrementitius, nec tamen Omnis intra corpus retinetur, multoque minus circulum in corpore obit; sed sub ipsa cliylopolasi, quam maxime juvat, dissolvitur; pars liquidior, spirituosa, oleo adusto liberata, chylo admixta in sanguinem redit; pars unguinosa resorptione acoris spissata cum reliquiis cibo rum taminatur. Si plus acoris assiunitur, quam bilis temperare γγ est, ab irritamento hoc nascitur diarrhoea. Sin in corpore abundet, nec Assiciens acescentium rerum copia Mimatur, superans bilis, nisi expellatur naturae vel artis beneficio, vel resorberi, vel biliosam sabudiram sacere videtur; quorum utrumque morbos calidos parare potest
69쪽
DISSERTATIO MEDICA IIL Succi ad propagationem generis S ad nutri ionem s
Hic titulus duos complectitur succos, qui non ut priores in omni homine, nec Per totam vitam, praesto sunt, sed ad sexum distinguendum faciunt, nec nisi certo vitae stadio parantur.
Corpus circa finem incrementi sui, ad novam prolem generandam, eamque nutriendam ,.aptatur. Hoc pubertatis tempus est, quo mira. biles in utroque sexu mutationes contingunt. - Succi nutrivi portio,
quae hactenus augendo corpori inserviebat, nunc ad partes genitalea ex naturali lege dirigitur, jamque in maribus humor sngularis vim prolificam habens, quem femen aut Derma vocant, secemitur. Hujus operosissima, ideoque lentissima est elaboratio, & nulli sane hω mori per adeo tortuosis, Iongas & angustas vias eundum est, nu, Ius tanta obstacula superanda habet, ut ultimam Persetaonem acquiurat. - Dum adhuc in testibus per vasi seminisera recens secretum lueret, dilutum est & tenae, per epidydimidem & vis deserens in vesiculas seminales delatum dc asservatum, magis magisque spissitur &savescit, simulque gravem odorem nanciscitur, in quolibet animali fere peculiarem. Exeupeptis cibis, ut succus nutricus, sic etiam semen majori copia paratur. Qui Venere a tuntur. tabidi fiunt, de cum semine lympha natalia consumitur. In ianguinem resorptum sin
70쪽
men miros effectus producit: halitum spirimosum per totum corpus diffundit, vitam auget, novum tonum & virile robur producit, ba ta exinde crescit, & vox Rntea suavis, , in gravem raucam deprimi tur, animi affectux mutantur, umidulus antea Puer, animosus & a nclo nunc omnia spe si Amissis testiculis haec nunquam oriuntur, semper tunc Heminaci manent. - . o Quae sit vera seminis natura, in puteo Democriti latet, quae sint materialia ejus pr ncipia, multi quidem quaesiverunt, necdum tamen latis compertum est, & experimenta in spermate humano facere, vix sinit verecundia; lego tamen apud Id. ΗΑLLERUM Lor. xxvinsa. a. Mement. μυλι. facta quaedam esse, quae huc redeunt. Semen ab Mohole Uni cogitur, ab acors solvitur, etiam a nitri sp,
ritu & sulphuris; ad ignem dimit, cum aqua calcis etiam lentor a Drtur. Α lixivioso sale fixo semen valde lentum fit, etiam ab umnoso, & ab oleo aromatico siccatum abit in pelliculam pellucidam, ut cerebri cortex Adhibito igne, ex semine habetur spiritus urinosi g
neris, absque admisis acore. Ex bove sumtum semen dedit phledima, multum olei laetidi, siquid salis va remansit, plurimum terrae. - Ηaec tamen veram seminis naturam non sitis patefaciundi Igitur physitaret eam ex analogia melius determinare conati runt, ideoque
alii albo ovorum compararunt, sed ab hoc dissere: & experimentum celebre est, quod SANE EDRIN, summus ille Iudaeorum senatus, jam annis go. a. Q N. instituit, quo es men & semen inter se collata sunt, semine ad ignem diffvente, assio coagulante. Cons. G ud Z BURG RI ME . Tinet d. p.-- Aut i lud comparant muco, nam fila P I a riter